U BERANAMA

Predstava “Lice” rađena po tekstu Aleksandra Galina, u režiji Zorana Rakočevića, a u produkciji Centra za kulturu Berane biće izvedena sjutra, 25. decembra, u 20 sati.

Kako napominju u saopštenju Centra za kulturu, predstava je finansirana uz pomoć sredstava obezbijeđenih putem Konkursa za realizaciju programa “Razvoj kulture na sjeveru” Ministarstva kulture i uz podršku Opštine Berane.

Komad govori o gubljenju čovjekovog identiteta pred nemilosrdnim naletom sumnjivog kapitala.

U predstavi igraju Danilo Lončarević, Vanja Jovićević, Đorđije Tatić i Maša Labudović. Scenografiju i kostimografiju potpisuje Ivanka Vana Pelević, a producentkinja predstave je Jelena Šoškić.

Beranska publika će moći da pogleda predstavu i 26. decembra, kada će biti reprizno izvođenje. 

U CNP-U SJUTRA

Predstava “Ženidba” Nikolaja Vasiljeviča Gogolja u režiji Egona Savina, u koprodukciji sa Kraljevskim pozorištem Zetski dom biće izvedena u srijedu 25. decembra u 20 sati na Velikoj sceni.

Adaptaciju teksta i dramaturgiju uradila je Stela Mišković, kostimografiju Jelena Stokuća, a scenografiju Vesna Popović.

U predstavi igraju Nada Vukčević, Zoran Vujović, Dejan Ivanić, Varja Đukić, Nikola Perišić, Slobodan Marunović, Aleksandar Gavranić, Goran Vujović, Olivera Vuković, Stevan Radusinović i Radmila Božović.

Kako navode u CNP-u, vješt rediteljski rukopis Egona Savina donio je na scenu CNP-a adaptiran Gogoljev “nevjerovatan događaj u dva čina”.

“Na komičan način ispričane priče neodlučne udavače Agafje Tihonovne (Nada Vukčević), nevoljnog mladoženje Potkoljosina (Dejan Ivanić), njegovog upornog prijatelja Kočkarjova (Zoran Vujović) koji po svaku cijenu želi da ga oženi i vješte provodadžike (Varja Đukić) čine da se smijemo njihovim sudbinama dok istovremeno saosjećamo sa njima, jer iznad svega duboko razumijemo iskonsku potrebu nesrećnog Potkoljosina za slobodom, bez obzira na cijenu koja se usput plaća”, ističe se u kratkom sinopsisu predstave.

BARSKI LJETOPIS

Zimska scena “Barskog ljetopisa” biće organizovana po treći put, a trajaće od 16. januara do 23. aprila.

Pod sloganom “Četvrtkom u Baru”, koji je već uveliko prepoznatljiv, program će se odvijati jednom nedjeljno, a iz selekcije pozorišnog, muzičkog, književnog, likovnog i dječjeg segmenta odabrana su po tri programa.

Scenu će otvoriti predstava “Prah”, koprodukcija Narodnog pozorišta Beograd i Šabačkog pozorišta, čiju režiju potpisuje crnogorski reditelj Veljko Mićunović, a uloge tumače Nataša Ninković i Zoran Cvijanović.

“Pozorišnu selekciju i ovog puta potpisuje Boris Mišković, a kompletan pozorišni program Zimske scene će se odigrati u Velikoj sali Doma kulture. Selektori su i ovoga puta sa posebnom pažnjom birali crnogorske umjetnike, čiju afirmaciju Festival posebno njeguje, pa će tako muzički segment, koji potpisuje selektorka Aleksandra Vojvodić Jovović, biti fokusiran na nacionalnu muzičku scenu”, navodi se u saopštenju.

Dr Milun Lutovac je selektor književnog programa “Ljetopisa”, a programi će se realizovati u Gradskoj knjižari u Baru.
“Većina programa ovog segmenta Zimske scene biće realizovana upravo u tom ambijentu i tako se, lokacijski, približiti centru grada, a samim tim i mlađoj i novoj publici”, napominju organizatori.

Anastazija Miranović je selektorka likovnog programa, i ovog puta je, kako se navodi, priredila raznolik sadržaj.

Samostalne i kolektivne postavke crnogorskih i regionalnih umjetnika oplemeniće Dvorac kralja Nikole, već ustaljenu lokaciju za održavanje ovog segmenta ‘Barskog ljetopisa’.

“Jednako zanimljivo biće i djeci i omladini, koji su neizostavan dio i Zimske scene Festivala, a za koje je poseban program priredila selektorka Vesna Vujošević Labović. Shodno ustaljenoj praksi, sve informacije o programima i aktuelnostima trećeg izdanja Zimske scene ‘Barskog ljetopisa’ publici će biti dostupne putem medija, na društvenim mrežama i posredstvom sajta www.barskiljetopis.me”, navodi se u saopštenju organizatora.

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1491. rođen je španski sveštenik Injasio de Lojola, osnivač “Družbe Isusove” (jezuiti) 1534. Nakon što ga je Inkvizicija oslobodila od optužbi da je jeretik, dobio je 1540. od pape Pavla III potvrdu novog rimokatoličkog reda i izabran je za prvog starješinu (generala). Izradio je ustav jezuita i priručnik “Duhovne vježbe za vladavinu nad samim sobom”.

1524 – Umro je portugalski moreplovac Vasko da Gama, koji je 1498. pronašao pomorski put u Indiju ploveći oko Afrike. Prilikom drugog putovanja u Indiju 1502. uspostavio je portugalsku kolonijalnu vlast, a tokom trećeg je umro u Indiji.

1798 – Rođen je poljski pisac Adam Mickijevič, najizrazitiji predstavnik poljskog romantizma. Njegov idilični ep “Pan Tadeuš”, u kojem je dao viziju stare Poljske u nestajanju, smatra se najvećim djelom poljskog romantizma.

1818 – Rođen je engleski fizičar Džejms Preskot Džul. Odredio je toplotni ekvivalent eletrične struje (1843) i mehanički ekvivalent topline (1850) i time dao jedan od dokaza zakona o očuvanju energije. Po njemu je mjerna jedinica za energiju, rad i količinu toplote nazvana “džul” (J).

1863 – U Kalkuti je umro engleski pisac Vilijam Mejkpis Tekeri,  jedan od najznačajnijih satiričara 19. vijeka, poznat po romanu “Vašar taštine”. Kritikovao je savremeno društvo, naročito težnju za novcem i položajem. Pored satire, u njegovim djelima ima humora i patetike, a često i „moralizovanja“.

1903 – Na Cetinju je potpisan dopunski administrativni sporazum uz poštansku konvenciju između Crne Gore i Italije. Tim sporazumom poštanska služba preko Skadarskog jezera povjerena je upravi pošta Italije, putem koncesija. O značajnom učešću Italije u poštansko-telegrafskom saobraćaju Crne Gore svjedoči i ugovor s kompanijom “Markoni”, potpisan maja 1904. radi uspostavljanja telegrafskog saobraćaja s Italijom kao prekomorskim susjedom.

1910 – Prvi automobil koji je Crna Gora kupila od jednog automobilskog društva iz Pariza prestao je da se koristi u poštanske svrhe. Nabavkom tog vozila 1903. Uprava pošta Crne Gore prva je među evropskim državama uvela automobilski prevoz putnika i pošte u vlastitoj režiji. Vjerovatno zbog tehničkog kvara, automobil je nešto kasnije izložen javnoj prodaji, a tokom 1912. bio je u vlasništvu jednog privatnika. O daljoj sudbini prvog crnogorskog poštanskog automobila nema tragova. 

1944 – U Beogradu je umro poznati istoriograf i istoričar Dušan Vuksan koji je veliki dio svog naučnog rada posvetio Crnoj Gori. Rođen je u Lici 3. jula 1881, studirao je slavistiku i klasičnu filologiju u Zagrebu. Po dolasku u Crnu Goru 1910. pisao je udžbenike i angažovao se u oblasti obrazovanja i vaspitanja. Nakon toga bio je bibliotekar, bibliograf, muzeolog, arhivist, kolekcionar, pokretač i urednik časopisa. Najznačajnija Vuksanova djela su: “Petar I Petrović Njegoš i njegovo doba (1767 – 1830)”, zatim tri dragocjene zbirke građe: “Poslanice mitropolita crnogorskog Petra I”, “Spomenica Petra II Petrovića Njegoša – vladike Rada 1813 – 1851” i “Pisma Petra II Petrovića Njegoša”. Dušan Vuksan bio je urednik prve serije časopisa “Zapisi” od 1927 – 1933.

1982 – Umro je francuski pisac Luj Aragon, jedan od osnivača nadrealističkog pokreta. Od 1930, poslije kongresa revolucionarnih pisaca u Harkovu, priklanja se socrealizmu i objavljuje “Traktat za socijalistički realizam”. U Drugom svjetskom ratu je, uz Elijara, najistaknutiji pjesnik Pokreta otpora.

2002 – Predstavnici Vlada Srbije i Crne Gore Marija Rašeta Vukosavljević i Branimir Gvozdenović potpisali su u Beogradu sporazum kojim se zračne luke u Tivtu i Podgorici, koje su poslovale u okviru JAT-a, daju na upravljanje Javnom preduzeću “Aerodromi Crne Gore”. 

2006 –  U Beogradu je, u 65. godini, umro proslavljeni vaterpolista Mirko Sandić. Odigrao je 235 utakmica i postigao preko 250 pogodaka. Osvojio je veliki broj medalja, od kojih je najznačajnija zlatna u Meksiku 1968.

2008 – U 79. godini umro je britanski dramski pisac Harold Pinter, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 2005. Napisao je tridesetak drama među kojima su: “Rođendan”, “Prevara”, “Ničija zemlja”, “Povratak”, “Jezik planine”, kao i brojne scenarije za filmove kao što su “Žena francuskog poručnika”, “Sluga”, “Ljubavni glasnik”.

2008 – U 81. godini umro je poznati američki politolog Semjuel Hantington, autor kontroverznog eseja “Sukob civilizacija i ponovno uspostavljanje svjetskog poretka”.

2009 – Fudbalski Savez Crne Gore za najbolje igrače u 2009. proglasio je kapitena “Budućnosti” Ivana Vukovića i reprezentativca Stevana Jovetića, a za najuspješnijeg trenera Dejana Vukićevića, trenera “Mogrena”.

2010 – Fudbalski savez Crne Gore za najboljeg crnogorskog fudbalera u 2010. proglasio je reprezentativca Mirka Vučinića, za najuspješnijeg trenera Crnogorske lige trenera pljevaljskog Rudara Nebojšu Vignjevića, a za najboljeg domaćeg igrača kapitena Budućnosti Ivana Vukovića.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1871 – Premijera Verdieve opere “Aida” održana je u Kairu, mjestu gdje se i odigrava radnja drame.

1999 – “Mali princ”, djelo Antoana d’ Sent-Egziprija proglašeno je za knjigu vijeka u Francuskoj.

2007 – Grupa od 138 vodećih muslimanskih učenjaka uputila je toplu božićnu poruku hrišćanima širom svijeta, pozivajući na mir.

2009 – Senat američkog Kongresa usvojio je Predlog zakona o reformi zdravstva u Sjedinjenim Američkim Državama. 

U NIKŠIĆKOM POZORIŠTU

Nova predstava za djecu “Novogodišnja čarolija”, čiji su autori (tekst, muzika i koreografija) Sanja Garić i Maja Stojanović biće izvedena na sceni Nikšićkog pozoriša sjutra, 24. decembra.

U predstavi koja je urađena u produkciji “Trag” iz Podgorice, igraju Slavko Kalezić, Branka Stanić, Jovan Dabović i Maja Stojanović.

Kako ističu u Nikšićkom pozorištu, predstava je spoj dramskog, muzičkog i plesnog pozorišta i govori o ljubavi i prijateljstvu.

“Djeci želimo da ukažemo na izuzetno važne životne vrijednosti. Ističemo da se lijepim ponašanjem, brigom za drugog i velikim osmijehom sve pobjeđuje i sve je moguće ostvariti ako to, zaista, želimo. Ne postoji ništa što donosi veće zadovoljstvo od srećnog i nasmijanog djeteta. A to je naša misija – srećno i nasmijano dijete”, naveli su iz produkcijskog tima predstave.

Predstava traje 40 minuta i namijenjena je djeci predškolskog i školskog uzrasta. Ulaznice po cijeni 1,50 eura mogu se kupiti na biletarnici Nikšićkog pozorišta na dan izvođenja predstave.

U DOBRIM VODAMA

Večeras je u Dobrim vodama promovisan prvi broj časopisa „Glas Mrkojevića“. Na šezdeset stranica u časopisu , čiji je cilj baštinjenje i promocija kulturnog, prirodnog i istorijskog bogatstva Mrkojevića, čitaoci mogu pronaći zanimljive tekstove, ali i intervjue, kao onaj sa predsjednikom Opštine Bar Dušanom Raičevićem sa kojim je i otvoren prvi broj mrkojevićkih novina.

Obraćajući se prisutnima, direktor časopisa i nosilac projekta koji je finansiran od strane Fonda za zaštitu i ostvarivanje manjinskih prava Crne Gore, Alen Pelinković istakao je promociju Glasa Mrkojevića kao istorijski momenat za ovaj kraj, jer se na taj način prvi put na jednom mjestu sažimaju vrijedni zapisi posvećeni ovom kraju.

U ime Savjeta Muslimanskog naroda Crne Gore koji je pomogao objavljivanje časopisa prisutnima se obratio predsjednik Sabrija Vulić koji je govorio o značaju razvoja kulture u ovom kraju te zaštiti istorijskih i svih drugih vrijednosti za što već dugo nema razumjevanja mještana Mrkojevića.

„Moramo shvatiti da su kultura i kulturni poslenici pokretači točka razvoja jednog kraja. Možda to izgleda čudno, ali pisanom riječju, vrijednim istorijskim zapisima možemo pokrenuti točak razvoja i pokazati kakvi su potencijali Mrkojevića. To nam je i bila namjera kada smo krenuli sa ovim projektom, da probudimo Mrkojeviće i da im pokažemo koliko imamo koliko vrijedimo i kakve su nam mogućnosti. Vjerujem da nećemo stati na ovome , da će biti razumjevanja kako u dijaspori tako i u Mrkojevićima da s nastavi izlaženje ovog časopisa, a plan nam je da to bude barem jednom u dva ili tri mjeseca”, rekao je Vulić.

Promocija je bila izuzetno posjećena, a u toku predstavljanja časopisa je pušten u rad i web portal glasmrkojevića.me.

Prvi broj časopisa „Glas Mrkoejevića“ štampan je u 1000 primjeraka i besplatan je.

SA PREDSTAVNOM “EKVINOCIJO”

Crnogorsko narodno pozorište gostovalo je nakon 30 godina u Dubrovniku predstavom “Ekvinocijo”, Ivice Kunčevica. Prvi je to korak ka budućoj saradnji ne samo između dva pozorišta, već i između Crne Gore i Dubrovnika.

BOGDANOVIĆ ODGOVARAO POSLANICIMA

Ministar kulture Aleksandar Bogdanović odgovarao je na današnjoj sjednici Skupštine Crne Gore na poslanička pitanja, i naglasio da preusmjeravanjem sredstava sa računa institucija kulture na Ministarstvo kulture, nije zaustavilo realizaciju planiranih projekata.

“Nijedan programski ili neki drugi sadržaj u javnim ustanovama nije trpio zbog preusmjeravanja sredstava, jer su ona obezbijeđena sa budžetskih pozicija za koje više nije postojala potreba u periodu do kraja tekuće budžetske godine. Do preusmjeravanja sredstava došlo je zbog naše ambicije da jačamo naš kulturni i državni identitet na nacionalnom, tako i na međunarodnom nivou. Želimo da predstavimo našu umjetnost i u drugim sredinama, da otvorimo vrata našim umjetnicima i na međunarodnoj sceni, a na taj način najbolje promovišemo sve ono što je kulturno bogatstvo i vrijednosti naše države. Zato smo tokom 2019. godine organizovali ‘Dane Crne Gore u Sloveniji’, prezentaciju programa ‘Kreativna Crna Gora’ u Zagrebu, predstavili bogatu kulturnu baštinu na Balkanskom arhitektonskom bijenale u Beogradu, te uzeli aktivno učešće i imali zapaženu ulogu na Art marketu u Budimpešti”, kazao je Bogdanović.

Kako je dodao, na svim navedenim smotrama predstavili su crnogorske umjetnike i njihov rad – počev od prepoznatljivih stvaralaca, sve do nezavisne scene.

Ministar je pojasnio šta je sve Ministarstvo kulture upriličilo tokom tih programa, pa između ostalog, tokom septembarskih Dana Crne Gore u Sloveniji, u Ljubljani i Celju priredili su više umjetničkih smotri. Na programu su bila dva komada nezavisne pozorišne produkcije iz Crne Gore, uz nastup jednog od najpopularnijih hip hop sastava u regiji – “Who See”.

“Paraleno sa tim, u okviru ekonomskog sajma u Celju ‘M.O.S’, Ministarstvo kulture je predstavilo gostima segment programa ‘Kreativna Crna Gora’. Program manifestacije ‘Kreativna Crna Gora: Dani Crne Gore u Zagrebu’ činio je izložbu Udruženja likovnih umjetnika Crne Gore, predstavljanje autora i prvih proizvoda iz oblasti kreativnih industrija Crne Gore, kao i nastup crnogorske violinistkinje Verice Čuljković. U Budimpešti smo predstavili crnogorske autore iz likovne umjetnosti i to na jednom od najvećih Art marketa u Evropi. Na Balkanskom arhitektonskom bijenalu, predstavili smo aktivnosti na valorizaciji crnogorske kulturne baštine, ali i na očuvanju arhitekture XX vijeka”, naglasio je on.

Tokom sjednice, govoreno je i o nominaciji Bokeljske mornarice za upis na UNESCO listu nematerijalne baštine.

Ministar Bogdanović kazao je kako je nominacioni dosije potrebno dopuniti, što je očekivano – tim prije, jer je od početka njegove izrade proteklo manje od dvije godine.

“Ove godine su odbijene dvije nominacije – i to Njemačke i Bugarske, pa su ih te države povukle i prije samog zasijedanja. Crnogorske nominacije među odbijenim, dakle, nema. Evaluaciono tijelo UNESCO procijenilo da je u našem slučaju riječ o važnom nasljeđu koje zaslužuje da se nađe na Listi, pri čemu smo saznali i to da je njegova važnost i složenost čak inspirisala UNESCO da promijeni formu dosijea, budući da je Bokeljska mornarica daleko kompleksnija od većine dobara koja su do sada razmatrana. Podsjetiću i da ovakav proces nominacije ne traje nekoliko mjeseci. Naprotiv. Uz to, kako ste i sami mogli da vidite, upravo da ne bi bilo različitih tumačenja, čim je završena konferencija UNESCO u Bogoti, javnosti smo dali na uvid cjelokupan video snimak dijela koji se ticao Bokeljske mornarice”, rekao je Bogdanović.

U CNP-U

Predstava “Otvoren kraj” Jovane Bojović u režiji Petra Pejakovića, biće izvedena u utorak, 24. decembra, u 20.30 sati na Sceni Studio.

U predstavi igraju Aleksandar Gavranić, Filip Đuretić, Julija Milačić i Momčilo Pićurić. Muzičari su: Vjera Nikolić (klavinova) i Mladen Nikčević (gitara).

Za scenografiju i kostimografiju zadužena je Ivanka Vana Prelević, muziku Vjera Nikolić, asistent režije je Zoran Rakočević, a izvršna producentkinja je Janja Ražnatović.

“‘Otvoren kraj’ je komad o nerazumijevanju, nedostatku iskrenosti i (ne)otvorenosti. Troje ljudi u kasnoj mladosti suočava se sa posljedicama iz prošlosti, svim onim što su im roditelji ostavili u nasljeđe”, kazala je Bojović.

DONACIJA

Glumica Andrea Aković uspjela je da prikupi novac za prvi semestar na Filmskoj akademiji u Njujorku, za koju je odabrana sa još 15 talentovanih studenata iz cijelog svijeta. Zahvaljujući podršci kompanije Swisslion Takovo, Aković će se usavršavati na vodećoj filmskoj akademiji u Sjedinjenim Američkim državama.

Mlada Podgoričanka je prva crnogorska glumica koja je dobila priliku da svoj talenat nadogradi na toj prestižnoj Akademiji, ali uprkos stipendiji za posebne talente od 9.000 dolara, Aković je za godinu morala da plati dodatnih 26.000.  

Predsjednik i vlasnik Swisslion Takovo Rodoljub Drašković prepoznao je važnost usavršavanja ove talentovane glumice i uplatio 12.000 eura za prvi semestar.

Zahvaljujući društveno odgovornom poslovanju te kompanije, Aković će učiti na Akademiji na kojoj su gostujući predavači svjetski poznati glumci Robert de Niro, Al Paćino i Ben Kingsli.

“Zahvalna sam na ovoj velikoj podrci kompanije Swisslion, koja je od presudnog značaja za moju karijeru. Nadam se da će još neka društveno odgovorna kompanija ili državna institucija prepoznati dobrobit ulaganja u moje usavršavanje, jer će mi biti potrebna podrška i za drugi semestar. Naravno da ću se truditi da svojim stečenim znanjem i iskustvom doprinesem kulturnoj sceni Crne Gore”, kazala je Aković. 

Andrea Aković završila je osnovnu i srednju školu u Podgorici, nakon čega je diplomirala na Akademiji scenskih umjetnosti u Sarajevu. Publika u Bosni i Hercegovini zna je po mnoštvu pozorišnih uloga, a iza sebe ima seriju i film. Aković se u maju predstavila  publici na Filmskom festivalu u Kanu u kratkometražnom ostvarenju The sign (Znak), u kom glumi sa legendarnom Sekom Sablić.