Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1819. rodena je engleska knjizevnica Meri En Evans, poznata kao Dzordz Eliot, jedna od utemeljivaca engleskog psiholosko-socijalnog romana. Kao pseudonim koristila je musko ime da bi obezbijedila sto bolji tretman svojim djelima u javnosti, ali i da bi sacuvala privatnost. U svojoj prozi, protkanoj humanim osjecanjima i humorom, slikala je zivot i zbivanja karakteristicna za manje sredine u Engleskoj svoga vremena. Poznata djela: “Sajlas Marner” i “Vodenica na Flosi”.

1869 – U Parizu je roden romansijer, esejista i kriticar Andre Zid, jedna od najkontroverznijih i najuticajnijih licnosti francuske knjizevnosti 20. vijeka. Svojim djelima, koja se odlikuju izuzetnim stilom, iskrenoscu i prezirom prema predrasudama, uticao je na Kamija, Sartra i druge pisce. Odredeno vrijeme bio je privrzen ideji komunizma, ali nakon boravka u Sovjetskom Savezu promijenio je misljenje. Od 1942. do kraja Drugog svjetskog rata zivio je u Africi. Nobelovu nagradu za knjizevnost dobio je 1947. Poznata djela: romani “Kovaci laznog novca”, “Podrumi Vatikana”, “Pastoralna simfonija”, putopisi “Povratak iz SSSR-a”, “Putovanje u Kongo”, “Dnevnik”.

1889 – Na Cetinju je potpisan sporazum izmedu turskih i crnogorskih komesara o nepokretnoj imovini iseljenika iz Niksica. Prema prvom clanu tog sporazuma, iseljenici iz Niksica bili su slobodni da po svojoj volji predaju svoja nepokretna dobra. U pogledu prodaje kuca, basta i druge imovine u samom gradu, bili su obavezni da ih, uzivajuci istu slobodu, daju na procjenu lokalnim vlastima.

1900 – U Kolasinu je, pod nazivom <>, osnovano prvo drustvo trezvenosti u Crnoj Gori. Osnivac je bio dr Jovan Kujacic, koji je tvrdio da “iz sviju pokretaca za stvaranje sklonosti za jektiku, svakako ni jedan ne nosi na sebe vise odgovornosti od alkohola i alkoholizma”. Pored cuvanja narodnog zdravlja, drustvo je dalo veliki doprinos napretku kolasinskog kraja.

1913 – Roden je Edvard Bendzamin Britn, jedan od najznacajnijih engleskih kompozitora 20. vijeka. S operskim pjevacem Piterom Pirsom osnovao je 1948. Aldeburski muzicki festival. Poznata djela: “Piter Grajms”, “Otmica Lukrecije”, “Ratni rekvijem”, “Proljecna simfonija”.

1916 – Umro je americki pisac, socijalist Dzek London, jedan od najcitanijih autora u prvoj polovini 20. vijeka. Napisao je oko pedeset knjiga pripovijedaka i romana. Zbog simpatija za obespravljene cesto je uporedivan s ruskim piscem Maksimom Gorkim. Poznata djela: “Zov divljine”, “Bijeli ocnjak”, “Mjeseceva dolina”, “Ljudi s dna” .

1944 – Ponovo je otvoren Zetski dom na Cetinju, u kome je pocelo da radi Narodno pozoriste Narodne Republike Crne Gore. Narodno pozoriste prestalo je da radi 1955, u junu mjesecu, a njegovu ulogu preuzelo je Crnogorsko narodno pozoriste u Titogradu. Zetski dom ponovo je obnovio pozorisnu misiju 1995. pod imenom Kraljevsko pozoriste Zetski dom. Inace, prva predstava u tom zdanju izvedena je 1888.

1963 – U Dalasu, Teksas, ubijen je Dzon Ficdzerald Kenedi, najmladi americki predsjednik, izabran 1960, i prvi katolik na toj funkciji. Za izvrsenje atentata osumnjicen je Li Harvi Osvald, kojeg je dva dana kasnije u policijskoj stanici ubio Dzek Rubi. Kenedi je doprinio unapredenju medunarodnih odnosa i mira u svijetu i borio se protiv rasne diskriminacije. Dobitnik je Pulicerove nagrade za knjigu “Profili hrabrosti”.

1963 – Umro je engleski knjizevnik Oldos Haksli, jedan od najistaknutijih evropskih esejista 20. vijeka, kosmopolita i aktivista pacifistickog pokreta. Zbog ozbiljnog oboljenja ociju u ranoj mladosti odustao je od studija biologije i medicine, i zato je, kako je sam govorio, studirao knjizevnost. Po zavrsetku studija radio je odredeno vrijeme kao novinar, a kasnije se potpuno posvetio pisanju. Njegovi “romani ideja” zasnovani su na esejistickim modelima rasprava i sukoba nacela. Poznata djela: “Kontrapunkt zivota”, “Vrli novi svijet”, “Slijepi u Gazi”.

1995 – Nakon potpisivanja Dejtonskog sporazuma kojim je okoncan Bosanski rat, Savjet bezbjednosti UN suspendovao je ekonomske sankcije SR Jugoslaviji i poceo skidanje embarga na oruzje drzavama nastalim od bivse Jugoslavije. SR Jugoslavija bila je pod ekonomskom blokadom 1.253 dana, odnosno od 31. maja 1992.

2000 – Emil Zatopek, legendarni ceski trkac i jedini atleticar koji je osvojio tri zlatne medalje u trkama na duge staze na jednoj Olimpijadi, umro je u Pragu u 78. godini. Prvo olimpijsko zlato osvojio je u Londonu 1948, a tri olimpijske zlatne medalje u Helsinkiju 1952. Zatopek je 1. decembra proglasen za ceskog sportistu stoljeca.

2005 – Skupstina Crne Gore usvojila je Zakon o bezbjednosti saobracaja. Prema novom zakonu ako vozac u roku od dvije godine dobije devet kaznenih bodova oduzima mu se vozacka dozvola na tri mjeseca. Vozaci tokom dana moraju voziti s upaljenim oborenim svjetlima, ne smiju koristiti mobilni telefon tokom voznje, niti voziti automobile sa zatamnjenim staklima. Za prekrsaje u saobracaju Zakonom su predvidene i novcane kazne do 150 eura.

2005 – Pedesetjednogodisnja Angela Merkel postala je prva zena kancelar Njemacke, cime je okoncana politicka neizvjesnost koja je trajala od 18. septembra kada su na saveznim izborima Merkelini konzervativci pobijedili Srederove socijaldemokrate. Merkelova je zbog takvog rezultata bila primorana da formira koaliciju sa socijaldemokratima, decenijskim rivalom njene Hriscansko- demokratske unije.

2006 – U Podgoricu je doselio Dzon Alva Dajson, prvi britanski rezidentni ambasador u Crnoj Gori od 1916, kada je njegov imenjak Dzon Frensis Carls de Salis napustio Cetinje u koje je umarsirala austrougarska vojska.

2007 – Lideri sest politickih partija u Bosni i Hercegovini usvojili su u Sarajevu akcioni plan za sprovodenje “Mostarske deklaracije”, koja se odnosi na reformu policije u toj zemlji u skladu s evropskim principima.

2012 – Odlukom specijalnog vijeca Viseg suda u Podgorici oslobodena su u ponovljenom procesu devetorica pripadnika MUP-a Crne Gore optuzbe da su pocinili ratni zlocin protiv civilnog stanovnistva, tako sto su 1992. iz Crne Gore nezakonito deportovali gradane Bosne i Hercegovine i predali ih vlastima Republike Srpske. Oslobadajuca presuda istovjetna je s prethodnom iz marta 2011, u kojoj je napisano da optuzeni kao pripadnici MUP-a Crne Gore nijesu bili dio oruzanih snaga SRJ, te se ne moze prihvatiti da su krsili pravila medunarodnog prava.

2012 – Crnogorska drzavna nagrada ,,Miroslavljevo jevandelje” dodijeljena je knjizevniku Andreju Nikolaidisu za knjigu ,,Odlaganje. Parezija”.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1497 – Trazeci morski put u Indiju, Portugalac Vasko da Gama postao je prvi moreplovac koji je oplovio Rt dobre nade, na krajnjem jugu Afrike.

1899 – Dr Valtazar Bogisic, autor poznatog Imovinskog zakonika za Crnu Goru iz 1888, zbog zdravstvenih problema podnio je ostavku na mjesto ministra pravde Knjazevine Crne Gore.

2004 – U Visem sudu u Podgorici pocelo je sudenje Damiru Mandicu, optuzenom za ubistvo glavnog urednika lista “Dan” Duska Jovanovica 27. maja u Podgorici.

2007 – U 81. godini, u Lozani je umro slavni francuski koreograf Moris Bezar, jedan od osnivaca modernog plesa.

“NARODNA BIBLIOTEKA BUDVE”

Narodna biblioteka Budve jedna je od najstarijih institucija kulture u Crnoj Gori. Prvi pisani trag o njenom postojanju datira iz 1864. Iako je i jedna od najbogatijih biblioteka u nasoj zemlji, nema zgradu, vec je privremeno smjestena u prizemlju privatnog univerzitetskog centra “Akademija znanja”.

Iako je u novije vrijeme Budva sinonim za turizam, manje je poznato da je taj grad i kolijevka pismenosti i kulture, koja datira jos od antickih vremena. Tragove pisane rijeci vec 155 godina cuva “Narodna biblioteka Budve”.

“Cuvanje, prezentacija knjige, kao jednog vanserijskog civilizacijskog otkrica mislim da je za nas grad jako vazno”, saopstio je Predrag Zenovic, predsjednik Savjeta JU “Narodna biblioteka Budve”.

U posljednje vrijeme se cesto govori o nestajanju knjige. To se ne moze desiti, smatra profesorica knjizevnosti Bozena Jelusic. Ipak, naglasava da klasicne biblioteke izumiru i da je potrebno mijenjati ih.

“Cinjenica da se okrenula upravo digitalizaciji, da je pruzila mogucnost da se do knjige stigne ne samo dolazenjem ovdje nego i pretragom. U ovoj biblioteci su knjige uvijek otvorene, vi mozete da setate medu policama, da uzmete, pogledate, sjednete, procitate, vratite, te knjige su dio vaseg zivota. To je u stvari ta avangardna biblioteka”, kaze profesorica knjizevnosti Bozena Jelusic.

Njena posebnost je i to sto u njoj kutak za kreativnost nalaze sve generacije.

“Tako je ove godine biblioteka organizovala cak 14 radionica koje je pohadalo preko 400 polaznika na sedmicnom nivou od februara do novembra 2019.godine”, saopstila je direktorica Mila Baljevic.

Uprkos znacaju ne samo za Budvu, vec i za cijelu zemlju, biblioteka nema stalnu adresu. Predsjednik Opstine Marko Carevic kaze da ce se to uskoro promijeniti.

“Tomo i Stane Luketic, veliki budvanski dobrotvori, ostavili su zemljiste u centru grada za izgradnju biblioteke i skolovanje budvanske i pastrovacke omladine i istrajacemo na tome da se njihova zelja i ostvari”, kaze Marko Carevic.

Narodna biblioteka Budve ima fond od blizu stotinu hiljada knjiga, sto je svrstava medu najbogatije u Crnoj Gori. U njen sastav ulazi i biblioteka “Stefan Mitrov Ljubisa”, smjestena u Spomen domu “Crvena komuna” u Petrovcu.

Petra Bozovic, TVCG

27. NOVEMBRA

Kazaliste Marina Drzica iz Dubrovnika gostovace u Crnogorskom narodnom pozoristu 27. novembra, sto ce oznaciti i pocetak saradnje dva teatra nakon vise decenija, saopsteno je iz CNP-a.

Predstava ,,Alkestida” za koju je, prema Euripidu, tekst pisala Lada Kastelan a rezirala Livija Pandur, bice izvedena u srijedu 27. novembra u 20 sati na Velikoj sceni Crnogorskog narodnog pozorista.

Scenograf je Sven Jonke (NUMEN), kostimografkinja Danica Dedijer, muziku su komponovali Boris Benko i Primoz Hladnik (SILENCE), dizajnerka svjetla je Vesna Kolarec, asistentkinja scenografa Irena Kraljic, asistentkinja rediteljke Mateja Kokol a asistentkinja kostimografkinje Andrea Maric.

U predstavi igraju: Katarina Stegnar, Igor Kovac, Zdeslav Cotic, Glorija Soletic, Mirej Stanic, Nika Lasic, Vini Jurcic, Hrvoje Sebastijan i Bojan Neribaka.

Euripidova Alkestida, prikazana u Ateni 438. p.n.e., je najstarije sacuvano djelo antickog tragicara koji svojim dramama direktno korespondira s nasim vremenom. Alkestida je mozda njegova najzagonetnija drama, uvijek iznova otvorena razlicitim interpretacijama, pa tako i ovoj verziji Lade Kastelan – verziji koja njenu tajnu osluskuje i prosljeduje, ne pokusavajuci da je rijesi. Susret sa sopstvenom smrtnoscu i gubitkom je u korijenu ljudskog postojanja, granicna situacija u kojoj se preispituje sve sto jesmo ili nismo i u kojoj se testiraju granice ljubavi.

Crnogorsko narodno pozoriste gostovace u Dubrovniku 22. decembra. Na sceni kazalista Marina Drzica bice izvedena predstava “Ekvinocijo” koju je po tekstu Iva Vojnovica rezirao Ivica Kuncevic.

U SUBOTU

Monografija slikara Sava Pavlovica bice predstavljena u subotu, u 18 sati u Modernoj galeriji “Jovo Ivanovic” u Budvi.

Na promociji ce govoriti istoricar umjetnosti Marin Ivanovic, recezentkinja monografije Ljiljana Zekovic, likovna urednica Ana Matic i glavna i odgovorna urednica Lucija Duraskovic.

Izdavac monografije je JU Muzeji i galerije Budve, urednice monografije su Milica Stanic Radonjic, Milijana Istijanovic i Jasmina Lazovic, recezentkinje su Ljiljana Zekovic i Bozena Jelusic.

Kako su naglasili iz Muzeja i galerija Budve, monografija je svjedocanstvo raznolikih likovno-umjetnickih odsjaja koje samo umjetnik skoro nestvarnog senzibiliteta i nepreglednih duhovnih sirina, moze da pruzi.

MATICA CRNOGORSKA

Matica crnogorska organizuje sjutra izlozbu “Crnogorsko cirilsko stamparstvo” u Crkvi Svetog Pavla u Kotoru, u 19 sati.

Izlozbom se obiljezava 525 godina od stampanja Oktoiha prvoglasnika i 500 godina od stampanja Psaltira i Sluzabnika, prvih knjiga Bozidara Vukovica Podgoricanina

Kako su istakli iz Matice, izlozbu cin? 24 bogato ilustrovana panoa, radena je dvojezicno na crnogorskom i engleskom jeziku, kao i prateci katalog.

“Na svecanom otvaranju ce govoriti predsjednik Matice crnogorske Dragan Radulovic, predsjednica Ogranka Matice crnogorske Kotor Mileva Pejakovic Vujosevic i sekretarka za kulturu Opstine Kotor Marina Dulovic “, istakli su oni.

Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1694. roden je francuski filozof, pisac i istoricar Fransoa Mari Arue, poznat kao Volter, jedan od najznacajnijih mislilaca evropskog prosvjetiteljstva u 18. vijeku. Veliki protivnik crkvenog mracnjastva i klerikalizma, ali ne i ateist. Saradnik cuvene ,,Enciklopedije”. Svi vazni idejni i umjetnicki pravci u francuskoj knjizevnosti prve polovine 18. vijeka nalaze se, skoncentrisani, u njegovom djelu. Dugo je zivio u izgnanstvu u Engleskoj, Njemackoj i Svajcarskoj. Poznata djela: “Kandid”, “Esej o obicajima i duhu nacija”, “Filozofska pisma”, “Traktat o metafizici”.

1840 – U Beogradu je roden Dragutin-Dragisa Milutinovic, sin Sime Milutinovica Sarajlije. Kao arhitekta, dosao je na poziv knjaza Nikole u Crnu Goru, gdje je tokom dvogodisnjeg boravka trebalo da realizuje nekoliko projekata: plan za jednu gimnaziju, sabornu crkvu, knjazev konak, senat crnogorski, tamnicu, barutanu i na kraju, plan za novu varos u Bjelopavicima. Zajedno sa Josipom Sladom i inzenjerom Paklerom, Dragisa Milutinovic je usao u anale crnogorske arhitekture i urbanizma. Umro je u Pancevu 3. decembra 1900.

1844 – Umro je ruski pisac Ivan Andrejevic Krilov. Izdavac humoristickih casopisa i autor satiricnih “pisama”, najvecu popularnost stekao je basnama, koje je pisao po uzoru na Ezopa inspirisuci se i ruskim folklorom. Pisao je izvornim narodnim jezikom, a mnoga njegova “naravoucenija” postala su poslovice. Poznata djela: zbirke basni, komedije “Modna trgovina”, “Lekcija kcerima”, “Knjizevnik u predsoblju”, komicne opere “Histericna porodica”, “kafana”.

1861– U obracanju ruskom konzulu Konstantinu Petkovicu, crnogorski knjaz Nikola naglasio je da se “granice Crne Gore prostiru de facto od Skadra do Trebinja i od Gacka do Ulcinja”, jer je citavo stanovnistvo ustanickih krajeva slusalo jedino njegovu rijec.

1869 – Roden je srpski pravnik i istoricar Slobodan Jovanovic, profesor Beogradskog univerziteta, predsjednik Srpske kraljevske akademije, najznacajniji srpski pravni pisac i teoreticar drzave u 20. vijeku. Tokom Drugog svjetskog rata bio je predsjednik jugoslovenske emigrantske vlade u Londonu (1942-43), a poslije rata komunisticke vlasti su ga u odsustvu osudile na 20 godina zatvora.

1897– Ucitelji Moracke nahije osnovali su u Kolasinu prvo uciteljsko udruzenje u Crnoj Gori. Za prvog predsjednika udruzenja izabran je Aleksa Cukic.

1911– Na Cetinju je roden Aleksandar Leso Ivanovic, poznati crnogorski pjesnik. Pored poezije, koju je poceo da objavljuje kao sesnaestogodisnjak, posjedovao je i dar za slikarstvo. Bio je liricar elegicnih preokupacija, melodicnog stiha izvanredne prefinjenosti i impresionistickih minijatura. Prve pjesme objavio je u casopisu <> 1929, a zbirku <> 1950. i <> 1960. Dobitnik je Trinaestojulske nagrade i drugih priznanja. Umro je 1965.

1916 – Umro je Franc Jozef I, austrijski car od 1848, a od 1867. car i kralj Austrougarske monarhije. Godine 1878. okupirao je, a potom anektirao Bosnu i Hercegovinu. Atentat na njegovog sinovca nadvojvodu Franca Ferdinanda u Sarajevu 1914. iskoristio je za obracun sa Srbijom. Smatra se da je taj atentat bio i neposredan povod za pocetak Prvog svjetskog rata. Naslijedio ga je Karlo I, posljednji vladar carstva koje se nakon rata raspalo.

1994 – Avijacija NATO-a je sa 36 bombardera iz baza u Italiji izvrsila napad na aerodrom Udbine. Napad je uslijedio nakon pisma Franje Tudmana Ujedinjenim nacijama u kojem je predsjednik Hrvatske optuzio krajiske Srbe da sa tog aerodroma vrse napade na Bosnu i Hercegovinu. To je bila najveca vazdusna operacija Sjevernoatlantskog pakta od njegovog osnivanja 1949.

1995 – Nakon tronedjeljnih pregovora, u vojnoj bazi Rajt Peterson u americkom gradu Dejtonu predsjednici Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Srbije, Franjo Tudman, Alija Izetbegovic i Slobodan Milosevic parafirali su mirovni sporazum kojim je okoncan rat u Bosni.

2005 – Sefovi diplomatija Evropske unije podrzali su u Briselu pokretanje pregovora Evropske unije i Bosne i Hercegovine o sporazumu o stabilizaciji i pridruzivanju te republike Evropskoj uniji.

2006 – U Beogradu je umrla kompozitorka i pijanistkinja Ksenija Zecevic. Bila je asistent na Fakultetu muzicke umjetnosti u Beogradu i umjetnicki direktor Pozorista na Terazijama. Napisala je oko 100 muzickih djela razlicitih formi, a autor je i muzike za veliki broj filmova i pozorisnih predstava.

2009 – U 83. godini umro je sovjetski astronaut i konstruktor svemirskih letjelica Konstantin Feoktisov. Feoktisov, cije ime nosi jedan od kratera na Mjesecu, ucestvovao je 1964. u prvoj grupnoj kosmickoj misiji kao jedan od clanova posade svemirskog broda “Vashod” i jedan od njegovih glavnih konstruktora. Feoktisov je jedini astronaut iz Sovjetskog Saveza koji nije bio clan Komunisticke partije.

2010 – U Bijelom Polju je, u 81. godini, umro pjesnik i dugogodisnji dopisnik Radio Titograda Ljubo Milicevic. Milicevic je autor trideset knjiga poezije i cetiri knjige za djecu. Objavio je i nekoliko antologijskih izbora iz slovenacke, makedonske i kosovske poezije. Dobitnik je nagrada ,,Risto Ratkovic”, ,,Blazo Scepanovic”, ,,Branko Miljkovic” i nagrade ,,Oslobodenja Bijelog Polja”.

2010 – U Podgorici je promovisan prvi digitalni filmski casopis u Crnoj Gori pod nazivom ,,Camera Lucida”. Casopis je pokrenula Maja Bogojevic, predsjednica crnogorskog ogranka svjetskog udruzenja filmskih kriticara i profesorka na Fakultetu dramskih umjetnosti na Cetinju. Prvi broj casopisa bio je posvecen poznatom crnogorskom reditelju Zivku Nikolicu.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1877 – Tomas Edison objavio je pronalazak fonografa.

1963 – Rimokatolicki Vatikanski koncil odobrio je upotrebu domicilnog jezika u crkvenim obredima umjesto latinskog.

1982 – Poceo je da emituje program Radio Tivat, u okviru opstinskog centra za informativnu djelatnost.

1987– Startovao je Radio Kotor, koji je u pocetku emitovao 10 sati programa dnevno. Prvi urednik Radio Kotora bio je Todor Pekovic.

2005 – Izraelski premijer Arijel Saron napustio je stranku Likud i zatrazio od predsjednika drzave Mose Kacava da raspise prijevremene izbore, kako bi na njima ucestvovao na celu novoformirane stranke centra.

2011 – Egipatska prelazna vlada podnijela je ostavku vladajucem vojnom savjetu zbog protesta protiv tog savjeta.

U KIC-U

Izlozba radova Ranka Pavicevica bice otvorena u petak, 22. novembra, u izlozbenom holu KIC “Budo Tomovic” u 19 sati.

Postavku izlozbe cine slike radene u tehnici ulje na platnu, stoni satovi od mermera i granita i modeli jedrenjaka.

Ranko Pavicevic roden je 1948. godine u Mostaru. Zavrsio je Gimnaziju “Aleksa Santic” i Masinski fakultet u Mostaru. Bavi se umjetnickom fotografijom, slikarstvom, izradom umjetnickih predmeta od mermera i granita, kovanim gvozdem i izradom modela starih jedrenjaka.

Izlozba ce, kako saopstavaju u KIC-u biti otvorena do 29. novembra.

KNJIGA MISNICA

U mojkovackom Centru za kulturu ,,Nenad Rakocevic” promovisana je knjiga “Moj kovani novac” zavicajca Veselina Larija Misnica.

O knjizi su govorili doc.prof Mirko Jakovljevic i diretorica Centra za kulturu Ljilja Jokic.

Tumaciti knjizevnika Veselina Misnica zahteva poseban i analiticki pristup. Naime, u njegovim romanima desava se eksplozija u recima, zapisao je u knjizi “Moji savremenici” profesor Ratko Bozovic svrstavajuci Misnica u one stvaraoce za koje kriticar Cedomir Mirkovic kaze da su univerzalisti.

Mika Antic karakterise ga kao grafolosku usamljenost a profesor i teoreticar knjizevnosti Bata Josimovic za Misnica kaze da pomjera granice pjesnistva u prostornom i vremenskom znacenju. Bozovic ce reci da je Misnic kreativni univerzum, podsjetila je ,tokom predstavljanja knjige” Moj kovani novac, zavicajne i druge price” Veselina Misnica u mojkovackom Centru za kulturu ,,Nenad Rakocevic”, Ljilja Jokic.

Knjiga Moj kovani novac, nesvakidasnje je ostvarenje o nesvakidasnjim junacima i njihovim sudbinama, nesvakidasnjeg knjizevnika Veselina Misnica. Bilo da govorimo o realnim bilo onim nastalim u masti kolasinskog-mojkovackog-cetinjskog-beogradskog knjizevnika, tek, likovi, crnogorskog i srpskog pripovedaca, knjizevnika, esejiste, pesnika i aforisticara zaista su originalni, istakao je doc.dr Mirko Jakovljevic.

Jakovljevic cijeni da je ,,Moj kovani novac” po mnogo cemu (ne)obicna knjiga.

,, Iz nje izvire Misniceva elegicna muzika zavicaja i navire bujicom reci ispunjavajuci dusu citalaca. Pisac je uvjeren, kao sto misli i jedan od njegovih likova, otac Huan, da se tijelo rada bez duse i tek kada se nade napolju, kada umakne tamnici stomaka, dusa nekog od predaka se useli u njega, kao sto se covek useljava u prazan stan, a kasnije sa namestajem i ostalim stvarima osmisli i daje mu trajno obeljezje. Upravo je dusa ono sto preokupira knjizevnika Misnica. Za profesora Ratka Bozovica Misnic je bravurozni majstor slika predjela ljudske duse. On ih boji svim raspolozivim bojama na paleti ljudskog smisla i besmisla”,naveo je Jakovljevic.

Kako je kazao, iz ispisanih strana naslucuje se i zelja pisca da svakodnevno odmerava dubine virova, da osluskuje znake budenja prirode.

,,Da bude u zavicaju. Ipak, nerado se miri sa cinjenicom da nekim ljudima nije sudeno da imaju zavicaj. Veselin Misnic pise da u velikom gradu svejedno je ima li te medu zivima ili nema. Covek je samo broj u licnim dokumentima, na popisnim mestima, izbornim listama, racunima koji stalno pristizu, i nista vise, a srecniji se nadu i u telefonskom imeniku. Smrt, bilo cija, u velikom gradu ne priznaje tragove. Smrt je samo metla koja ukloni nesto sto nema zivota u sebi i sto smo nekoc bili mi. Svi jednom moraju umreti pa i oni kojima je Davo udahnuo zivot i koji ga na bilo koji nacin nasleduju. A dok je covek ziv, porucuje pisac zavicaj je njegov neprozivljen san”,dodao je Jakovljevic.

Knjiga se bavi temama sa ovog prostora i ovih ljudi koji zive na ovom podnevlju.Na kraju krajeva ti junaci koje sam osvjetlio sa jedne i druge strane postoje i oni su svima ovdje poznati ja sam samo neke od poznatih prica nadgradio. Prica sama po sebi nema kraja, ona se uvijek nastavlja kao sto se i zivot nastavlja, jer sa nestankom zivota nestale bi i price.Ko ima mogucnosti da prati njen tok, a ja sam se trudio da ga pratim,kako bi je uoblicio onda prica dobije smisao, istakao je Misnic.

,,,,Moj kovani novac” su, prema legendi, rijeci Uroseve koji je kovao prvi novac na Brskovu ,rekavsi tada ,ovo je moj prvi kovani novac, po cemu je ksnije danasnji grad dobio ime. Nastojao sam da svom zavicaju, ljudima koji mi mnogo znace, uzvratim na ovaj nacin ,jer sta bi bio zavicaj bez ljudi, njemu se uvijek vracamo pa i kada je taj izvor ponekad malo pomucen nastojeci da ga izbistirmo”,kazao je autor knjige.

Misnic je pokusao da od necega sto je realna prica pravi neku fatamazgoriju dajuci im jedan veci smisao udjevajuci ih u neke kontekste, okvire ciste umjetnosti, jer umjetnost je sustina neke duhovne svere ljudskog zivota i ljdskog poimanja.

,,Ona je neka nadgradnja, onaj nafinjeniji dio koji neko posjeduje a ovo podnevlje zaista ima materijala da se te price koje su na neki nacin obiljezile ne moj zivot nego zivote mnogih ljudi sa ovih prostora da ih mozda u nekom momentu samo djelimicno okrznem ili na neki nacin zapisem i da im udjenem taj dah vjecnosti ,jer prica od onog momenta kada se nade u knjizi postaje vjecna”,kazao je Misnic

Savremeni srpski i crnogorski knjizevnik Veselin Lari Misnic je poznati romanopisac,pripovjedac,pjesnik,satiricar i esejista objavio je do sada preko cetrdeset knjiga u pomenutim knjizevnim zanrovima.Prevoden je na dvadesetak stranih jezika.

Zastupljen je u svim znacajnim knjizevnim zbornicima, almanasima i antologijama. Dobitnik je vise nagrada: ,,Risto Ratkovic”( nagrada za mlade pjesnike),”Radoje Domanovic”,”Dragisa Kasikovic”, ,,Vojislav Brkovic”,”Milan Rakic”, ,,Pecat Kneza Lazara”,”Simo Matavulj”…. Dugogodisnji je clan Udruzenja knjizevnika Srbije,gdje ima status istaknutog umjetnika i clan je Udruzenja knjizevnika Crne Gore. Zivi i stvara u Beogradu.

Vukoman Kljajevic, Radio Crne Gore

U CNP-U

Predstava “Smrt i djevojka” koju je po tekstu Ariela Dorfmana rezirao Goran Bulajic, bice izvedena u cetvrtak 21. novembra i petak 22. novembra u 20.30 sati na Sceni Studio.

Scenografkinja je Anka Gardasevic, kostimografkinja Jelena Dukanovic, a izvrsna producentkinja Janja Raznatovic.

U predstavi igraju: Julija Milacic, Milos Pejovic i Dragan Jovicic.

“Smrt i djevojka” je svjetski poznat politicki triler, napisan u vrijeme uspostavljanja demokratije, nakon dugog perioda diktature. Centralna figura je Paulina Salas, zena koja dobija priliku da se osveti covjeku za koga vjeruje da je deset godina ranije bio njen mucitelj. Paulinin portret predstavlja zrtve diktatorskog rezima cija su prava oduzeta kroz stalna kidnapovanja i mucenja.