STEVOVIĆ

U Crnoj Gori je 100 godina prekrajanja istorije dovelo do konfuzije gdje se dijelovi društva upinju da nekim magijama pokušaju da zadrže monopol nad objektima koji su pripadali cijeloj Crnoj Gori i svim njenim građanima, kaže Nenad Stevović, politikolog i istraživač crnogorske dijaspore.

Navodna zabrinutost zvaničnog Beograda, a posebno agresivna retorika dežurnog tutora Crnogoraca ministra Ivice Dačića, je dimna zavjesa iza koje se pokušava demontirati uspjeh Crne Gore u transformaciji svog društva iz mitološkog, ka građanskom konceptu moderne Evrope – kaže u intervjuu Pobjedi Nenad Stevović, politikolog i istraživač crnogorske dijaspore.

Ističe da ta dimna zavjesa služi da se istovremeno zbunjuje publika u Srbiji na dnevnoj bazi uz pomoć agresivne tabloidne propagande, ali i publika u Crnoj Gori, koja bi trebalo da zaključi da ima neke vatre u tom zakonu čim ima toliko dima.

“Ali, ne zaboravimo – dim kulja iz poznate, nikada zatvorene fabrike mitomanije – u kojoj se spaljuju hiljadu puta reciklirani mitovi o posebnosti jedne vjere, jedne ideje, ujedinjenju svih zemalja jednog naroda. Građani Crne Gore možda to ne vide, ali kriza u Srbiji je duboka, višedecenijska i destabilizujuća. Mjere koje preduzima vlast u Crnoj Gori da se spriječi uvoz ove krize su pravovremene i treba biti svjestan da se politička tenzija iz Beograda preliva po cijelom regionu. Na taj način se kratkoročno postiže smanjivanje tenzija u samoj Srbiji, ali se izaziva regionalna nestabilnost, a pritisak u Srbiji nakon toga ponovo raste”, kaže Stevović.

BOŠKOVIĆ

Sve ovo što se događa u vezi sa Zakonom o slobodi vjeroispovijesti preraslo je u politički obračun sa državom i njenim suverenim pravom da uređuje unutrašnja pitanja, kazao je u intervjuu za Pobjedu ministar odbrane Predrag Bošković.

On poručuje da je uprkos tome, Vlada odlučna u namjeri da neće tolerisati eskalaciju protesta i bilo koju vrstu sukoba.

Bošković kaže da je bezbjednosna situacija u Crnoj Gori je stabilna.

“Nadležni resori, a tu se prije svega mislim na Upravu policije i njene pripadnike, svakodnevno prate dešavanja i učiniće sve kako bi se svaki građanin, bez obzira na vjersku, nacionalnu ili političku pripadnost osjećao bezbjedno i svoje dnevne aktivnosti obavljao nesmetano. Shodno tome, aktuelna situacijau zemlji ne zahtijeva angažovanje pripadnika Vojske Crne Gore, koja obavlja svoje redovne mirnodopske aktivnosti”, naveo je Bošković.

Na pitanja da li su sa partnerima u NATO razgovarali o situaciji u Crnoj Gori, Bošković je rekao da sa njima razgovaraju u kontinuitetu o svim izazovima kad je Crna Gora u pitanju.

Bošković je kazao da svjedočimo nezapamćenoj, veoma intenzivnoj kampanji napada na Crnu Goru od Srbije sa svih nivoa podržane radikalnim elementima na političkoj i vjerskoj sceni Crne Gore.

“I iz tog razloga smo stručnu tj. ekspertsku podršku zatražili od naših partnera, a sa ciljem jačanja nacionalnih kapaciteta za prepoznavanje i razumijevanje prijetnji, a zatim i za efikasnije suočavanje i odvraćanje istih”, rekao je Bopković.

On je objasnio da su od eksperata iz NATO zemalja, koji su upoznati sa dešavanjima u Crnoj Gori, kao i sa veoma intenzivnom kampanjom dezinformisanja koja se vodi protiv države, dobili veoma korisne savjete i smjernice koji im pomoći u jačanju institucionalnih kapaciteta za suočavanje sa hibridnim prijetnjama, kao i prilikom izrade potrebnog pravnog okvira u toj oblasti.

“Tom prilikom eksperti su pozitivno ocijenili proaktivan pristup koji crnogorska Vlada ima prema ovom pitanju i naglasili da Crna Gora kao punopravna i ravnopravna članica Alijanse u svakom trenutku može računati na podršku zemalja članica NATO-a, a u skladu sa temeljnim principom solidarnosti na kojem počiva savezništvo”, naveo je Bošković.

DEMOKRATE

Partijska zapošljavanja su nezaobilazan model uticaja na izbornu volju građana, koji DPS masovno sprovodi kako na lokalnom, tako na državnom nivou, saopšteno je iz Demokratske Crne Gore.

“Nažalost, to građane Crne Gore pred svake izbore košta po nekoliko desetina miliona eura”, piše u saopštenju Demokrata.

Oni navode da, prema podacima Ministarstva javne uprave i Ministarstva finansija, na državnom nivou, do 29. januara, zaključeno je 264 sporazuma o prestanku radnog odnosa uz isplatu otpremnine.

“Za sporazumni prestanak radnog odnosa, uz isplatu otpremnina, prijavilo se 1.579 zaposlenih na državnom nivou i 322 zaposlena na lokalnom nivou, što ukupno čini oko 1.900 zaposlenih u javnom sektoru, a otpremnine se kreću od 1.051 eura do 16.490 eura. Takođe, službenici koji dobrovoljno odu mogu računati i na povoljne kredite Investiciono razvojnog fonda, što znači da Vlada kreditima kupuje socijalni mir, a teret isplate otpremnina će se, kao i do sada, svaliti na leđa građana”, piše, između ostalog u saopštenju Demokrata.

DEMOKRATE

Ispunjavanje predizbornih obećanja kod Demokratske partije socijalista traje po nekoliko decenija, a kada neko od obećanja i prividno ostvari ostavlja za sobom vise štete nego koristi, saopštili su iz Demokratske Crne Gore. Ocjenjuju da će tako biti u slučaju kolektora.

“Zaista je groteskno kada se DPS u 2020. godini hvali izgradnjom kolektora. Takođe je neozbiljno isticati to da se ispunjavaju obećanja, jer se to valjda podrazumijeva, a naročito je neozbiljno govoriti o tome, ako svi znamo da je to neistina. Toliko je nerealizovanih predizbornih obećanja od strane DPS-a u glavnom gradu da bi se mogao napraviti čitav program pod nazivom “Nerealizovana obećanja DPS-a””, piše u saopštenju Demokrata.

Poručuju da bi bilo korisnije da se usvojii strateški plan.

“Time da pokažete elementarnu sposobnost, jer građani Podgorice ne znaju da li je izgradnja kolektora dio strateškog plana. A kako bi i znali kada vlast pune dvije godine nije sposobna ni da donese takav plan”, zaključuju Demokrate.

LEKIĆ

Lider Demos-a Miodrag Lekić, odbio je poziv premijera Duška Markovića na dijalog.

“Kada se uvjerimo da konkretnim potezima, autonomno i na bazi ustavnih ovlašćenja koje imate istinski doprinsete vrijednosnom, ekonomskom, demokratskom, evropskom progresu zemlje, onda ću se rado odazvati Vašem pozivu da doprinesem radu i dijalogu u savezu za Evropu, o kojem govorite u pismu”, navodi Lekić u odgovoru Markoviću.

Lekić sumnja u iskrenost Markovićevog poziva.

“Iako ne mislim da opozicija treba da gradi svoj legitimitet na kritici svega postojećeg, pa i svih odluka vlade, veliki je rizik povjerovati da je Vaš poziv iskren”, naveo je Lekić.

On navodi da je Crna Gora umorna od podijela, onih starih ali i novih, koje danas, i sve više, kako dodaje, u nekontrolisanom stanju podstiče partijski predsjednik države i hor dvorskih huškača.

“Zato ću mnogo ozbiljnije tretirati Vašu inicijativu kada – kako sam Vam rekao i u Parlamentu – pređete Rubikon, i preuzmete direktnu odgovornost za “vođenje unutrašnje i spoljne politike”, kako član 100 Ustava upravo definiše funkciju vlade i njenog predsjednika u političkom sistemu”, naveo je lider Demos-a.

Kaže i da sklon da vjeruje da Marković nije predvodnik te političke operacije.

“Svi znamo ko je njen rodonačelnik – donošenja onako pravno problematičnog Zakona o slobodi vjeroispovijesti koji je planiranim podijelma destabilizovao zemlju i koji je i u inostranstvu stvorio negativnu sliku o državi očigledne krize identiteta. Dakle, moguće da niste predvodnik ove avanture, ali jeste njen saučesnik”, navodi Lekić.

Markoviću poručuje da će na taj način doprinijeti ciljevima države, demokratije, ugledu Crne Gore koje navodi u pismu-pozivu predstavnicima opozicije i nezavisnim javnim asocijacijama.

“Kada to uradite, kada se uvjerimo da konkretnim potezima, autonomno i na bazi ustavnih ovlašćenja koje imate istinski doprinsete vrijednosnom, ekonomskom, demokratskom, evropskom progresu zemlje, onda ću se rado odazvati Vašem pozivu da doprinesem radu i dijalogu u Savezu za Evropu, o kojem govorite u pismu”, zaključio je Marković.

STEVOVIĆ ZA RCG

Položaj Crnogoraca u Srbiji danas je veoma loš, kaže za Radio Crne Gore, istraživač crnogorske dijaspore i osnivač udruženja “Krstaš” Nenad Stevović.

Položaj naših sunrodnika u toj državi, kako istiiče Stevović za Radio Crne Gore, najbolje oslikava ponašanje jednog broja zvaničnika Srbije, naročito ministra vanjskih poslova Ivice Dačića.

“Dačić se Crnogorcima u Srbiji stalno obraća, kao da nijesu građani te države, kao da smo stranci, a on naš personalni ili kolektivni tutor. Najavio je metaforično rečeno, svojevrsnu “istragu poturica”, da otkrije ko se to od etničkih Crnogoraca u Srbiji slaže da demokratski izabrana većina u Crnoj Gori donosi zakone u legalno izabranoj Skupštini. Postojala je tu i eksplicitna prijetnja, da će se Crnogorcima u Srbiji oduzimati državljanstvo, ako se javno ne izjasne, da podržavaju odluke vlasti u Podgorici. Dačić kao ministar ubijeđen je da ima samoproglašenu moć “nalik sultanskoj” nad Crnom Gorom, da joj on propisuje što je njena imovina, a što nije ili da presuđuje ko je gradio Cetinjski manastir i stvarao crnogorsku državu “, naglasio je Stevović.

Danas, nažalost, Crnogorke i Crnogorci u Srbiji, kako kaže Stevović, suočavaju se ne sa prikrivenim, već sa otvorenim negiranjem njihovog nacionalnog identiteta.

Crnogorci u Srbiji uvrijeđeni i razočarani

U medijima se mogu čuti čak diskriminatorne prozivke, koje predstavljaju otvoren atak na identitet i opstanak crnogorske zajednice, ističe Stevović.

Najgore je, naglašava Stevović, što takve poruke prolaze bez ikakve osude od zvanične javnosti ili ustanova u Srbiji. Crnogorci u toj državi se osjećaju uvrijeđeno i razočarano, ističe on.

“Mnogim Crnogorcima su ovđe i kolijevke i grobovi, pa kada se država sa najviših adresa tako odnosi prema njima, razočarenje u državu čiji si u oni građani je sasvim razumljivo, i to vidim kao jednu vrstu obostranog poraza”, dodaje Stevović.

On navodi da u beogradskom političkom i kulturnom establišmentu, postoji konstantna mistifikacija odnosa Crne Gore i Srbije, kao da su te zemlje bile jedno.

“Istorijske činjenice govore da se Crna Gora graničila sa Venecijanskom republikom, Otomanskim carstvom, Austro-ugarskom i mnogim drugim velikim silama. Kroz najveći dio istorije nije ni bilo zajedničke granice sa Srbijom. Ni istorija ovih država nije slična. Spoljne okolnosti su donekle bile slične, ali su te dvije države različito reagovale na te okolnosti u svakom istorijskom periodu, pa i danas u 21. vijeku. Te činjenice se prenebregavaju, a različita realnost u Crnoj Gori i Srbiji, tokom istorije je i dovela do različitih tradicija, rekao bih po, spoljnopolitičkim, kulturnim, vjerskim i identitetskim pitanjima”, navodi Stevović.

Tako je i odnos prema manjinama u dvije države različit, ističe Stevović. Srbija je izabrala svoj model rješavanja odnosa sa manjinama. Vidimo koliko je bio uspješan na Kosovu. Stevović tvrdi da nezadovoljstvo odnosom države prema svakoj nacionalnoj manjini u Srbiji tinja.

“Crnogorskoj zajednici su u Srbiji uskraćena i ona prava, koja joj implicitno Ustav i zakoni garantuju “, pojašnjava Stevović.

Na drugoj strani, kaže Stevović, Crna Gora ima uređen odnos sa manjinama, usaglašen sa najvećim evropskim standardima iz domena manjinskih prava i sloboda.

“Jedino dio, rekao bih ispolitizovane i vjerski zavedene srpske zajednice pokazuje nezadovoljstvo. I to vidim kao izuzetak, nikako kao pravilo “, navodi Stevović.

Snažnije u borbu za crnogorski jezik

Borbu za crnogorski jezik i njegovo uvođenje u službenu upotrebu u opštini Vrbas nastaviće još snažnije, najavljuje Stevović.

“Narodna poslanica u skupštinio Srbije Olena Papuga i ja, predali smo 26˛.decembra prošle godine Ustavnom sudu Srbije inicijativu za ocjenu ustavnosti i zakonitosti Statuta opštine Vrbas, tačnije člana 13 tog Statuta u kojem se ne navodi crnogorski jezik kao jedan od jezika u službenoj upotrebi. Podsjećam, da opština Vrbas i pored jasne zakonske obaveze i mnoštva apela, zahtjeva i inicijativa, uporno izbjegava da crnogorski jezik uvede u službenu upotrebu, iako u toj opštini živi 17,5 odsto Crnogoraca, dok je zakonom predviđeno da se jezik uvodi u službenu upotrebu u onim sredinama u kojima živi 15 ili više procenata nacionalne manjine”, pojašnjava Stevović.

Negativna kampanja, koju srpski zvaničnici i mediji vode protiv Crne Gore je odraz dubokog lutanja srpskog društva, kaže Stevović i dodaje da je to neprihvatljiv pokušaja vraćanja koncepta teokratske države đe se sve vrijednosti i dostignuća iz 20. vijeka stavljaju sa strane.

Kaže i da postoje duboki sistemski problemi u političkom životu Srbije.

“U djelovima vladajućih krugova ne postoji spremnost da se pozitivno gleda na ravnopravnost svih bivših jugoslovenskih republika, njihovih naroda, jezika, kultura i vjerskih osjećanja”, ističe Stevović.

Srbiji dobrodošao crnogorski Zakon

Beograd ima svoje aktuelne probleme sa poglavljem 35, koje je političko osinje gnijezdo u Srbiji, tvrdi Stevović.

Dodaje da je zato njima dobrodošao crnogorski Zakon o slobodi vjeroispovijesti da se skrene pažnja sa bolne realnosti neuspjeha briselskog sporazuma.

Smatra Stevović da na negativnu kampanju treba odgovoriti intezivnom pozitivnom medijskom kampanjom, sa činjenicama , argumentima i sa istinom. Znanje i istina uvijek pobjeđuju, naglašava Stevović.

“Potrebna je angažovanost svih intelektualnih, stručnihi naučnih kapaciteta. Kada , ako ne sad? Njihova je obaveza da se oglašavaju i da iznose istorijske fakte i činjenice”, poručuje Stevović.

Anticrnogorski Savjet

Osvrnuo se Stevović i na djelovanje tkz Nacionalnog savjeta crnogorske zajednice u Srbiji.

Taj savjet je, po mišljenju Stevovića, od samog starta anticrnogorski i u službi vladajućih struktura u Srbiji.

“Nacionalni savjet Crnogoraca u Srbiji je crna guja ubačena u njedra crnogorske zajednice, maskirana sa crnogorskim imenom sa ciljem da je potpuno uništi. To je organ države Srbije, kojeg u potpunosti kontrolišu SNS i SPS. Taj i takav Nacionalni savjet, od osnivanja nije propuštio priliku da se glasne protiv Crne Gore. To je uradio i ovoga puta, oštro napadajući državne organe Crne Gore zbog Zakona o slobodi vjeroispovijesti “, navodi Stevović.

Osnovno pitanje, koje se nameće, kaže Stevović, zašto se dozvolilo ili da li se moglo spriječiti da tako važna institucija sa ozbiljnim ingerencijama i budžetom bude van kontrole autentične nacionalne zajednice Crnogoraca u Srbiji?

Dio odgovornosti u ovome , smatra Stevović imaju i institucije u Crnoj Gori, posebno one koje se bave saradnjom sa iseljenicima.

Radio Crne Gore, Žarko Božović

ČESTITKE PARTIJA

Predsjednik Demokratske Crne Gore Aleksa Bečić, i predsjednik SNP CG Vladimir Joković čestitali su građankama i građanima Zete, Dan gradske opštine Golubovci.

“Zeta, sa odličnim geografskim položajem i prirodnim karakteristikama, kvalitetom zemljišta, povoljnom klimom, vrijednim ljudima, blizinom mora i glavnog grada Crne Gore, imajući aerodrom na svojoj teritoriji, posjeduje sve potencijale za ubrzan i dinamičan razvoj i ostvarivanje, u punom smislu, statusa samostalne opštine”, naveo je Bečić.

Nažalost, kako dodaje Bečić, neodgovoran odnos doveo je do toga da sva podrazumijevajuća preimućstva tog područja, korist svima osim Zeti.

“Sa željom da građani Zete počnu da osjećaju korist od svih potencijala kojima ovo područje obiluje, još jednom im, srdačno, čestitam Dan opštine”, zaključio je Bečić.

Joković: Iskoristiti poljoprivredne i ekonomske potencijale

“Zeta je oduvijek bila ne samo ponos crnogorske države, već i baza koja je svojim bogatstvom značajno doprinosila razvoju Podgorice i okolnih sredina. Njen poljoprivredni i ekonomski potencijal, kao i značajni prirodni resursi moraju se iskoristiti na najbolji mogući način, u cilju poboljšanja životnog standarda mještana ovog područja, ali i napretka Crne Gore u cjelini”, naveo je Joković.

On poručuje i da Zeta mora ići naprijed i nastaviti da se prepoznaje po vrijednim, dostojanstvenim i gostoljubivim domaćinima, kao što je uvijek kroz istoriju bilo.

MANDIĆ PORUČIO

U Podgorici je održan Glavni odbor Nove srpske demokratije na kome je zaključeno da se mora istrajati u odbrani svetinja SPC. Kako je saopšteno iz NSD pad režima Mila Đukanovića neophodan je preduslov da Crna Gora krene putem moralne i duhovne obnove.

Predsjednik NSD Andrija Mandić je kazao da Nova srpska demokratija svih ovih godina nije ni za milimetar popustila u odbrani srpske nacionalne ideje, te da nikada neće pristati da se Crna Gora gradi na antisrpskim osnovama.

“Želimo da ova zemlja postane pravno uređena država, a da građani srpske nacionalnosti i pripadnici SPC ne budu građani drugog reda”, poručio je Mandić i istakao da u Crnoj Gori ne postoji druga pravoslavna crkva osim pomjesne Srpske pravoslavne crkve. 
 
“I trobojke koje su ukrasile Crnu Goru ovih dana, svjedoče o nepobjedivosti i snazi našeg naroda”, rekao je on.
 
Ona kaže da borba za odbranu svetinja očigledno ima podršku i na najvažnijim međunarodnim adresama.

“Komesar za proširenje EU, Oliver Verhelji, koji je boravio u Crnoj Gori, a koji dolazi iz Mađarske, govori isto ono što i mi kažemo – da je crkva odvojena od države, da država i partije ne mogu da određuju da li će neka crkva biti autokefalna ili ne”, kazao je lider NSD.
 
On je rekao da je mitropolit Amfilohije jasno poručio – ,,ili će pasti zakon ili će pasti vlada’.

“To je moto kojeg svi treba da se pridržavamo i da istrajemo na jednoj osnovnoj ideji, da moramo da odbranimo svetinje, da moramo da odbranimo srpstvo u Crnoj Gori, i da moramo da izdržimo u toj borbi, posle svega što smo prošli”, zaključio je Mandić.
 

BRNABIĆ VLADI CG

Premijerka Srbije Ana Brnabić uputila je apel Crnoj Gori da dođe do dijaloga o Zakonu o slobodi vheroispovijesti.

Ona je naglasila puno poštovanje prema državi Crnoj Gori i Vladi Crne Gore, ali i nadu da će doći do dijaloga.

“Ja bih kao predsjednica vlade u Srbiji, da postoji 29 odsto građana Republike Srbije koji se po bilo kom pitanju ne slažu sa nekim zakonom, sjela i razgovarala. Ne bih išla glavom kroz zid, mislim da to nije dovoljan demokratski princip”, rekla je Brnabić.

Uz naglasak da je Crna Gora suverena država i da ona ima puno poštovanje prema vladi Crne Gore, Brnabić je ponovila molbu da se na najotvoreniji mogući način sasluša šta ljudi imaju da kažu, zašto su zabrinuti, šta je to što ih muči.

“Ali naša obaveza, dužnost, želja je da se nađemo na raspolaganju našim ljudima gdje god oni u regionu ili šire živjeli i to je još jedna razlika Srbije danas i Srbije nekada. Mi tu podršku dajemo otvoreno”, rekla je Brnabić.

Dodala je da joj je drago što je evropski komesar Oliver Varheji rekao da Brisel s pažnjom prati situaciju oko Zakona o slobodi vjeroispovijesti.

“Još jedan apel, molba za dijalog, 29 odsto stanonvištva, to su njihova osnovna ljudska prava, ako može da se uvaži. Želim da im se zahvalim jer to rade na najmirniji mogući način”, zaključila je Brnabić.

VOGEL

Za Crnu Goru i Srbiju bilo bi korisnije da pregovore sa Evropskom unijom nastave po postojećoj, umjesto da pređu na novu metodologiju proširenja, kazao je Tobi Vogel, istraživač briselskog Centra za evropske političke studije, u razgovoru za Glas Amerike.

Vogel kriterijume metodologije, čije se usvajanje očekuje prije majskog samita Evropska unija – Zapadni Balkan, ocjenjuje kao oštrije u odnosu na postojeće.

Na pitanje šta bi značio ukoliko bi Crna Gora eventualno prihvatila novu metodologiju proširenja EU – imajući u vidu da je najuspešnija država Zapadnog Balkana sa samo jednim neotvorenim poglavljem, Vogle kaže:

“Ukoliko se ispostavi da većina poglavlja koja je Crna Gora otvorila potpadaju pod tri, četiri ili pet oblasti, iz kojih bi mogao proizaći napredak, onda bi vjerovatno imalo smisla preći na novu metodologiju. Ukoliko su, međutim, raštrkana u više oblasti – onda to ne bi bio slučaj. Na kraju, ta odluka je na Crnoj Gori koju treba da donesu politička i tehnokratska sfera – o tome kako će se odraziti na proces pregovora”, kazao je Vogel.

Briselski stručnjak ukazuje da, uprkos tome što se nova metodologija proširenja ne odnosi na Crnu Goru i Srbiju koje su najdalje odmakle u procesu evrointegracija, njihova rukovodstva mogu izabrati da promijene okvir po kome pregovaraju sa EU.

“Najkraći odgovor na to pitanje bio bi – da. Srbija to može. Ali ne mora da učini, kao uostalom, i Crna Gora. Međutim, pitanje je kako bi se nova metodologija mogla pretočiti u mehanizam pregovora koji su u toku. Tako nešto zavisi od odobrenja država članica Evropske unije, novog pregovaračkog okvira i načina na koji bi se principi izloženi u novom pristupu mogli prevesti u novi pregovarački okvir” rekao je u razgovoru za Glas Amerike Tobi Vogel.