SEBASTIJAN BAFTIJARI

Prema podacima iz 2011, romskim jezikom govori 0,83 odsto gradana Crne Gore. Sebastijan Baftijari, ucenik treceg razreda srednje skole, jedan je od njih i, zajedno sa svojim bratom i prijateljima, volonterskim radom istice pitanje vaznosti ucenja romskog jezika u osnovnim i srednjim skolama.

“Meni je san da vidim Rome obrazovane, koji su uspjeli u Crnoj Gori”, prica Sebastijan.

Ovaj osamnaestogodisnjak, cesto suocen sa nizom poteskoca na svom putu obrazovanja, nakon zavrsene osnovne, upisuje srednju skolu u kojoj postize sjajne rezultata u hemiji, istoriji i geografiji.

“Nakon toga sam se vise ukljucivao sto se tice istorije i geografije, jer me zanima moja drzava”, kaze Sebastijan

Zaljubljen u Crnu Goru u kojoj je roden, Sebastijan sa bratom i prijateljima, uspjesni u skoli i kao aktivisti civilnog sektora, vjeruju da bi uvodenje fakultativne nastave romskog jezika u skolama, pomoglo mnogim Romima da lakse zavrse skolu.

Osnivac romske organizacije mladih “Koracajte sa nama” Elvis Berisa siguran je da bi ucenje romskog jezika u skolama umanjilo predrasude kod djece koja provode vise od sest sati u skolskim klupama.

“Po nasim informacijama ne postoji u udzbenicima nijedan pisac, nijedan dio literature koji govori o romskom jeziku i romskoj kulturi”, rekao je Berisa.

Spremnost za ucenje, dakle, nije samo pitanje dobrog plana i programa, medutim jezik kao jedan od vaznih elemenata nacionalnog i kulturnog identiteta bilo koje zajednice, ne smije biti osporavan ili negiran u bilo kojem obliku. U ovom slucaju to bi znacilo osporavanje Roma, zakljucuje Sebastijan.

Emina Hodzic-Knezevic, RTCG

MINISTARSTVO POLJOPRIVREDE

Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja pocinje podjelu besplatnih, zdravih obroka djeci u osnovnim skolama, kroz Program voce, povrce, mlijeko i mljecni proizvodi za skole.

Djeci ce se tokom skolske godine dijeliti besplatni proizvodi u cilju poboljsanja njihovih prehrambenih navika i promocije zdravih stilova zivota, a program ce podrazumijevati i edukativne aktivnosti, saopsteno je iz Ministarstva poljoprivrede.

Program ce se sprovoditi u osnovnim skolama “Vuko Jovovic” iz Danilovgrada, “Radomir Mitrovic, “Vukasin Radunovic” i “Vuk Karadzic” iz Berana, “Risto Ratkovic” i “Marko Miljanov” iz Bijelog Polja i “Risto Manojlovic” iz Kolasina.

Isporuka zdravih obroka pocece u skolama u u Danilovgradu, u Bijelom Polju i u Kolasinu.

Promociji Programa u skoli “Vuko Jovovic” u Danilovgradu prisustvovace ministar poljoprivrede i ruralnog razvoja Milutin Stjepovic kao i predstavnici Ministarstva prosvjete, Instituta za javno zdravlje, Kancelarije Svjetske zdravstvene organizacije u Crnoj Gori, Opstine Danilovgrad, kao i proizvodaci koji su iskazali interesovanje da ucestvuju u Programu.

“Narednih dana, podjela zdravih obroka ce se realizovati i u ostalim odabranim skolama, sa dinamikom jednom sedmicno. Cilj je da se u narednom periodu u Program ukljuci sto veci broj osnovnih skola u Crnoj Gori”, navodi se u saopstenju.

Podsjeca se da je realizaciju programa, koji je vrlo popularan u zemljama EU, Ministarstvo definisalo u ovogodisnjem Agrobudzetu.

MONTEFARM

Pacijenti sa neuroloskim i kardiovaskularnim oboljenjima suocavaju se sa problemom zbog nestasice lijeka “pradaksa” od 150 mg, koji se izdaje na recept u apotekama Montefarma, a nije ga bilo tokom prosle sedmice. Sa druge strane, u privatnim apotekama, koje su na osnovu ugovora sa Fondom za zdravstveno osiguranje duzne da lijek izdaju bez placanja, prodaju ga za oko 100 eura.

Pacijent koji se obratio redakaciji Dana kazao je da osim lijeka “pradaksa”, koji se koristi preventivno protiv mozdanog udara, u apotekama Montefarma nema ni lijeka za srcane bolesnike “konkor” od 2,5 mg.

Iz Montefarma su za Dan saopstili da nema nestasica i da ima kapsula “pradaksa”, ali da ce dopuna stici u toku naredne nedjelje.

“U nasim apotekama nema nestasice ‘pradaksa’ kaps. 110 mg i 150 mg, a dopune zaliha ovog lijeka bice isporucene u toku radne nedjelje, sto je inace i praksa u nasem nacinu poslovanja. Drugi pomenuti lijek ‘konkor’, trenutno nedostaje samo u dozi od 2,5 mg i ocekuje se njegova isporuka do kraja mjeseca. Nijedan tender Montefarma nije ponisten, tako da za sada nestasica nema. Napominjemo da se ovi ljekovi takode izdaju na teret Fonda zdravstva Crne Gore i u privatnim apotekama, tako da gradani mogu, u slucaju trenutnog nedostaka lijeka u nasim apotekama, svoj recept realizovati u nekoj od privatnih koje su potpisale ugovor sa Fondom”, isticu iz Montefarma.

Iz Fonda za zdravstveno osiguranje za Dan je saopsteno da, prema informacijama iz Montefarma, lijeka “pradaksa” ima u vise apoteka i da ce se obezbijediti izdavanje u kontinuitetu u dezurnoj apoteci “Krusevac”.

“Ocekuje se nova isporuka ‘pradakse’ u petak kada ce ga na raspolaganju imati sve Montefarmove apoteke. Ukoliko ima apoteka koje ga osiguranicima Fonda kojima je propisan recept nude u prodaji, molimo da se obrate Fondu kako bi reagovali shodno ugovoru. Takve situacije su nedopustive i primjenjivacemo kaznene mjere sve do raskida ugovora. Takode, osiguranici koji koriste portal eZdravlje mogu putem servisa eApoteka provjeriti u kojim apotekama mogu podici propisani lijek. Prema podacima Fonda, lijeka ‘pradaksa’ ima u dovoljnim kolicinama i moze se podici u najvecem broju privatnih apoteka, ‘pradaksa’ 60×150 mg: 1.929 kutija u 144 apoteke; ‘pradaksa’ 60×110 mg: 1.825 kutija u 149 apoteka i ‘pradaksa’ 30×75 mg: 206 kutija u 88 apoteka”, isticu iz Fonda za zdravstveno osiguranje.

KAO PREPORUCENA

Ministarstvo zdravlja uvesce do kraja godine u kalendar imunizacije vakcinu protiv Humanog papiloma virusa (HPV) i ponuditi je, kao preporucenu, djevojcicama od devet do 11 godina, kazali su Dnevnim novinama iz resora na cijem je celu Kenan Hrapovic.

“Vakcina ce biti preporucena, ali ne i obavezna. Vakcina protiv HPV (Gardasil 9) je indikovana za aktivnu imunizaciju osoba uzrasta od devete godine zivota i starijih, kako osobama zenskog, tako i muskog pola. Po preporuci Nacionalna savjetodavna komisija za imunizacije (NITAG) kod nas ce se ponuditi djevojcicama uzrasta od devet do 11 godina”, kazali su iz ministarstva.

HPV vakcina, kako su objasnili, sluzi za sprecavanje infekcije HPV virusom (vakcina protiv humanog papilomavirusa 9-ovalentna tipovi 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58), koji je jedan od uzrocnika karcinoma cerviks, vulvu, vaginu i genitalnih kondiloma (Condyloma acuminata), uzrokovanih odredenim tipovima HPV-a.

Hronicne nezarazne bolesti su vodeci uzrok smrtnosti kako u svijetu tako i kod nas, podsjetili su iz ministarstva i dodali da je najveci procenat smrtnosti od kardiovaskularnih bolesti, dok su na drugom mjestu maligna oboljenja.

“Najbolji vid sprecavanja pojave oboljenja je prevencija, a imunizacija je najefikasnija preventivna mjera. Zato je Nacionalna savjetodavna komisija za imunizacije (NITAG) predlozila Ministarstvu zdravlja da ponudi gradanima Crne Gore i uvede u kalendar imunizacija vakcinu protiv Humanog papiloma virusa (HPV). Ovu vakcinu, koja djeluje na sprecavanje infekcije Humanim papiloma virusom za koga se smatra da je jedan od uzroka nastanka raka grlica materice, ali i rektuma i drugih, preporucuje i Svjetska zdravstvena organizacija, a uvedena je i u velikom broju zemalja Evropske unije”, pojasnili su iz ministarstva.

Uvodenje HPV vakcine, uz Nacionalni skrining za rak grlica materice, koji se vec sprovodi u Crnoj Gori, isticu, doprinijece znacajnom smanjenju obolijevanja od raka grlica materice, a samim tim ce se smanjiti i smrtnost od ove bolesti.

Iz ministarstva podsjecaju da se u Crnoj Gori izvode tri skrining programa, od kojih se dva izvode na nacionalnom nivou za rak debelog crijeva i rak grlica materice, za koje je nabavljena kompletna oprema. Skrining program za karcinom grlica materice sprovodi se od 18. jula 2016, a skrining program za karcinom debelog crijeva od 1. juna 2013. godine.

USVOJEN IZVJESTAJ

Ogranak Matice crnogorske u Mojkovcu odrzao je Izbornu skupstinu, na kojoj su izabrani novi organi. Prije toga predsjednik Ogranka Borislav Jovanovic je iznio Izvjestaj o radu, koji je jednoglasno usvojen.

“Matica crnogorska ima cetnaest ogranka u Crnoj Gori, medu kojima je ogranak u Mojkovcu posebno dragocen i drag zbog toga sto je Boro Jovanovic, dosadasni predsjednik ogranka, uvijek umio da nade jednu pravu i finu mjeru za svoje akcije i ono sto je radio. Znao je i da na pravi nacin saraduje sa lokalnom samoupravo, “naglasio je predsjednik Matice crnogorske Dragan Radulovic.

Kako je istakao, Matica crnogorska postoji vec 25 godina a on je treci predsjednik.

“Zelja mi je bila da sam trideset i treci misleci da bi mi bilo lakse, ali kada pogledam sta su to moji casni prethodnici radili i u kakvom vremenu su stvarali i odrzavali maticu smatram da je meni neuporedivo lakse”, ocijenio je Radulovic, dodajuci da vjeruje da nesto slicno mozemo reci i za novo rukovodstvo ogranka u Mojkovcu, te da je nakon ozbiljnog rada u proteklih devet godina, Bora jovanovica i clanova Upravnog odbora i njima neuporedivo lakse.

,,Boro Jovanovic je uradio upravo ono sto matica i zeli. Matica ne zeli, niti je tako napravljena niti joj tako pise u statutu, da prebrojava nacionalna krvna zrnca, niti da trazi neprijatelje po Crnoj Gori. Mi pokusavamo da u svakom gradaninu Crne Gore pronademo sagovornika i prijatelja da zajednicki djelujemo na boljitak i opste drustvene zajednice i svih nas”,istakao je predsjednik Matice crnogorske.

Rad ogranka Matice crnogorske u Mojkovcu u proteklom periodu bio je uspjesan kako u programskom, tematskom tako i organizacionom pogledu, odnosno u skladu sa misijom Matice crnogorske kao nacionalne institucije ocijenio je, doskorasnji predsjednik Borislav Jovanovic.

“Ovih cetiri odnosno pet godina proteklo je u znaku obiljezavanja stogodisnjice Mojkovacke bitke, stogodisnjice sloma Crne Gore 1018 i stogodisnjice Bozicnog ustanka 2019. i naravno, milenijuma postojanosti Crne Gore. Dakle, podsjecali smo se na jedno zgusnuto, trgicno i vitesko vrijeme crnogorske istorije s pocetka proslog vijeka odnosno prvog svjetskog rata. Taj period rada ogranak poceo je na simbolican nacin. Podsjecam da je centralna drzavna svecanost Akademija povodom 100 godina Mojkovacke bitke odrzana u Mojkovcu na kojoj je govorio tadasnji premijer, Milo Dukanovic”, saopstio je Jovanovic.

On je podsjetio da je na Simpozijumu o Mojkovckoj bici, koji je odrzan u tom gradu, ucestovalo petnaest istoricara i poznavaoca crnogorskog nasleda, kao i naucnika izvan Crne Gore.

“Dakle, Mojkovac je, ne bez razloga, ovim istorijskim podsjecanjem, bio pocastovan i zajenickim djelovanjem svih, od drzave preko Matice crnogorske, do opstine, sve je bilo odradeno na visogom nivou. Sve je to bilo nesto sto je vise od pijeteta”, ocijenio je dosadasnjio predsjednik Ogranka.

Kako je naglasio, osjetila se ziva spona, neazobilazan kontekst ili interaktivnost sa aktuelnim zbivanjima u danasnjoj Crnoj Gori kao obnovljenoj samostalnoj drzavi.

“Prozborilo je u svima nama nesto novo, iskra istorijske istine, za Crnu Goru nema izgubljenih bitaka ima samo bojazni od onih koji ne vole svoju maticu”,kazao je Jovanovic.

On je potom podsjetio na ostale teme kojima se bavila Matica u periodu 2016-2019 godina. Medu prvima bila je: ,,Od Mojkovca 2016 do referenduma 2006. godine, knjizevno vece povodom 180 godina od izlaska Njegosevog casopisa ,,Grlica” te promocije romana : ,,Dukleanka” profesora i pisca Dejana Vukovica , zbornika radova clanova Knjizevnog kluba ,,Grlica” koji je formiran u sklopu matice u Mojkovcu. Knjizevna podsjecanja na Milovana Dilasa i susret crnogorskih pisaca za djecu.

Povodom hiljadugodisnjeg trajanja crnogorske drzave organizovana je reprezentativna izlozba, medunarodnog karaktera, pod naslovom ,,Kult svetog Vladimria Dukljanskog”. Organizovane su i dvije veoma znacajne istoriografske veceri posvecene dvijema dinastijma crnogorskim: dinastiji Vojislavljevica i dinastiji Balsica.

,,U srednjoskolsmom centru ucenici te skole imali su mogucnost da u okviru tribine `Sto osamdeset godina od izlaska Gorskog vijenca` dopune svoje poglede na to Njegosevo djelo slusajuci rijec Njegosologa. Smatramo veoma bitnim i omaz posvecen trojici mojkovackih i crnogorskih novinara , istinskih privrzenika crnogorske samostalnosti : Nikoli Bulatovicu, Vucicu Tomovicu i Bosku Dukicu kao i omaz posvecen dr Vuku Minicu, profesoru univerziteta i poslaniku Crne Gore, koji je uprilicen povodom Dana drzavnosti i desetogodisnjici nezavisnosti Crne Gore. Pocetkom ove godine odrzana je Bozicna trilogija posvecena Bozicnjem ustanku”,podsjetio je Jovanovic.
Skupstina je za novog predsjednika Ogranka Matice crnogorske u Mojkovcu izabrala prof. Dejana Vukovica koji se zahvali na ukazanom povjerenu.

,,Nece biti nimalo lako Ogranak Matice zadrzati na nivo koji je postavio dosadasnji predsjednik , Borislav Jovanovic ili eventualno unaprijediti rad u odnosu na ono sto se desavalo u prethodnom periodu. Potrudicu se da radim po uzoru na izreku sv. Petra Cetinjskog ,,Ko uradi onolio koliko moze uradio je onoliko koliko se od njega i ocekivalo”. Ostaje nam da u narednom periodu Ogranak Matice zajedno sa centralom radi na usvajnaju ili projektovanju planova za buducnost koji ce biti usvojeni na jednoj od narednih skupstina, najavio je Vukovic.

Vukoman Kljajevic, Radio Crne Gore

IZLILA SE RIJEKA

U podgorickom selu Luznica, zbog izlivanja rijeke Matice, koja je potopila lokalni put, blokirano je oko 15 kuca, kazali su mjestani tog sela.

Mjestani su naveli da je selo Luznica, koje se nalazi na putu ka Danilovgradu, ,,odsjeceno od svijeta”.

,,Izlila se rijeka Matica, potopila lokalni put i blokirala oko 15 kuca”, kazali su mjestani sela Luznica.

Iz sluzbi zastite i spasavanja Glavnog grada i Danilovgrada kazali su da nijesu imali nijednu prijavu u vezi sa situacijom u tom selu.

TIVAT

Pripadnici Sluzbe zastite i spasavanja Tivat (SZS) zaustavili su izlivanje tecnog naftnog gasa i isprali vodom sistem atmosferske kanalizacije u kojoj se natalozio, tako da je situacija bezbjedna, saopsteno je iz te Opstine.

Ispitivanja detektorom gasa su pokazala da ga nema ni u tragovima niti u kotlarnici niti u kanalizaciji. Ventili na kotlarnici su zatvoreni”, saopstio je komandir SZS Zoran Barbic.

Gas je iscurio iz kotlarnice koja zagrijava objekte Srednje mjesovite skole ,,Mladost” i OS ,,Drago Milovic” u kojima, zbog mini raspusta nema ucenika, a evakuisana je obliznja zgrada medunarodne skole ,,Knightsbridge International”.

Ulica Omladinskih radnih brigada, kao i okolni prilazi i podrucje SMS Mladost, osnovne i medunarodne skole ponovo su otvoreni za saobracaj.

TALENTOVANI SPORTISTI

U toku je snimanje serijala “Igram svoju igru” koji ce se emitovati na Javnom servisu pocetkom naredne godine.

Kroz 30 epizoda prikazace se isto toliko talentovane djece, sportista uzrasta od 12 do 14 godina.

Serijal ce pokazati, kako kaze autor Andrija Krivokapic, koliki potencijal u sportu ima nasa omladina, ali i kakva sve odricanja nosi profesionalno bavljenje sportom.

Jednaestogodisnja Iva Lakic tenis igra vec sest godina. Danas je drzavni prvak u kategoriji do 14 godina. Ona je jedna od talentovane djece koju cemo gledati u serijalu “Igram svoju igru”.

“Svakog dana treniram po tri sata, uspijevam da uskladim sve obaveze, skolske i teniske, odlican sam dak”, kaze Iva.

Osim Ive, gledacemo jos 29-oro talentovane djece u razlicitim sportovima uzrasta od 12 do 14 godina.

“Racunam da su djeca koju smo selektirali najbolji predstavnici svoje generaciji mali junaci koji drugoj djeci treba da predstave sto je sport u sustini i kakva je vrsta odricanja i kako prilagodavaju skolsku sa sportskom obavezom”, kazao je Andrija Krivokapic, autor serijala “Igram svoju igru”.

Kroz ovaj serijal Javni servise afirmise rad nezavisne produkcije. Projekat “Igraj sam svoju igru” odobren je 2017. na javnom konkursu.

“Bavi se djecom i mladima koji imaju talenat, zelju i volju koji zele da budu profesionalni sportisti. Tema ovog projekta je razlog vise zasto treba da bude emitovan na Javnom servisu prvenstveno zato sto se bavi ciljnom grupom kojoj poklanjamo posebnu paznju, a takode afirmise dobre dobre primjere i zdrave izbore, a mislimo da sport jeste jedna od njih”, porucila je Aleksandra Vojvodic, glavni producent TVCG.

Profili uspjesnih mladih sportista i njihove price bice emitovani na Javnom servisu pocetkom naredne godine.

TUZILACKI SAVJET

Komisija za prituzbe na rad drzavnih tuzilaca razmatra dopis premijera Duska Markovica u kom se navodi da je, povodom slucaja korupcije u Urbanisticko gradevinskoj inpekciji Ministarstva odrzivog razvoja i turizma, izostala efikasna reakcija Tuzilastva, saopsteno je iz Tuzilackog savjeta.

Navodi se da je predsjednik Tuzilackog savjeta Ivica Stankovic dostavio Komisiji za prituzbe na rad drzavnih tuzilaca i rukovodilaca drzavnih tuzilastava dopis koji je Markovisc uputio Savjetu 1. novembra.

“Dopis predsjednika Vlade dostavljen je Komisiji za prituzbe jer iz sadrzine dokumenta proizilazi da je rijec o prituzbi na rad pojedinih drzavnih tuzilaca iz Osnovnog drzavnog tuzilastva u Kotoru i Viseg drzavnog tuzilastva u Podgorici u pogledu zakonitosti rada”, kaze se u saopstenju.

Stankovic je, kako se navodi, zatrazio od predsjednice Komisije “da se hitno preduzmu radnje u cilju provjere navoda predmetne prituzbe”.

“Kako bi se u najkracem roku na sjednici Tuzilackog savjeta donijela odluka o navedenoj prituzbi”, dodaje se u saopstenju.

SAZNAJE TVCG

Specijalna drzavna tuziteljka Lidija Vukcevic prijavila se na konkurs za izbor Vrhovnog drzavnog tuzioca, saznaje TVCG.

Podsjetimo na ponovljeni konkurs za vrhovnog drzavnog tuzioca do sada se javilo jos dvoje pravnika – bivsa poslanica Socijalisticke narodne partije Danka Markovic i profesor Blagota Mitric.

Konkurs je raspisan 18. oktobra, a rok za prijavu je 15 dana. Rok za prijave na konkurs za izbor VDT-a je istekao danas.

Za izbor VDT-a u parlamentu su potrebna 54 glasa poslanika, odnosno u drugom krugu glasovi 49 poslanika.

Sadasnjem VDT-u Ivici Stankovicu istekao je mandat pocetkom oktobra, a tuzilastvo je u v.d. stanju.