U JUTARNJEM

Tema Jutra: Požari u Australiji. Naš gost biće ekološki aktivista Aleksandar Perović, direktor ekološkog pokreta “Ozon”.

Izdata su nova upozorenja i naredbe za evakuaciju. Do sada je izgorjelo preko 10 miliona hektara zemljišta, što je 14 puta veća površina od one u Kaliforniji 2018. Potvrđeno je 26 ljudskih žrtava, više od milijardu životinjskih (i to bez sitnijih vrsta poput žaba i insekata), uništeno skoro 2.000 objekata a dim od požara, koji se vidi iz svemira i čak je stigao do Južne Amerike, zagadio je vazduh koji je na 11 puta većem nivou od “opasnog”. Naš gost biće ekološki aktivista Aleksandar Perović, direktor ekološkog pokreta “Ozon”.

Osim spoljašnjih uticaja svaka porodica je definisana i unutrašnjim odnosima. Oni se, od njenog osnivanja do starosti njenih članova, konstantno mijenjaju i ponavljaju. Djelujući kroz porodična i individualna uvjerenja, olakšavaju ili otežavaju prilogađavanje njenih članova i rješavanje životnih zadataka…Jedno od takvih životnih pitanja u porodici jeste odlazak ili ostanak odrasle djece. O toj temi razgovaraćemo sa psihološkinjom Aleksandrom Mitrović.

Otkriće da je na pozicijama moći više muškaraca nego žena rijetko predstavlja iznenađenje. Ono što može da bude neočekivano je da stvari nijesu uvijek onakve kakvim se čine kada je o ravnopravnosti riječ. Ko su kod nas žene od uticaja i na koji način dostižu taj teško ostvarljivi cilj? Naša gošća na ovu temu biće preduzetnica Sanja Milosavljević.

Pogledajte priču o Šućru Madžgalju iz Bijelog Polja, koji je već četvrti put proglašen je za najboljeg studenta Medicinskog fakulteta, Univerziteta u Beogradu. Veliki trud i znanje odveli su ga na brojne klinike širom planete, gdje se usavršava, a o njegovim stručnim radovima, priča se na svjetskim ljekarskim kongresima. Iako ga čeka blistava karijera, već sada se može reći da je ponos svog grada i države, koju na najbolji način predstavlja velikim znanjem.

U posljednjem satu našeg programa ugostićemo slikara i muziičara Iliju Gojovića.

Putopisac Edin Krnić vodi nas u Sudan. Ove nedjelje pokazaće nam kako izgleda Camel market, nepregledna stočna pijaca koja se nalazi 50 km od Kartuma, glavnog grada.

Naša ekipa sa terena, pored servisnih informaciija razgovaraće sa najboljim turističkim vodičem Podgorice Dušanom Drakićem, ali i sa najboljom studentkinjom Filozofskog fakulteta u Nikšiću Snežanom Kašćelan.

U Jutarnjem i servisne informacije, aktuelnosti, priče sa terena i redovne rubrike.

Urednici i voditelji emisije: Marija Razić i Boris Šarančić
Urednica redakcije Jutarnjeg programa: Milica Babić
e-mail: jutarnjivikendom@ rtcg.org, jutarnji@rtcg.org
Broj telefona redakcije: 020 224 991

PREUZEO PUNU ODGOVORNOST

Komandant vazduhoplovnih snaga iranskih Čuvara revolucije general Amirali Hadžizadeh preuzeo je “punu odgovornost” za rušenje ukrajinskog aviona kod Teherana objasnivši da je vojnik greškom smatrao da je avion krstareća raketa, javljaju danas agencije.

U obraćanju koji je prenosila državna televizija rekao je da je “poželio da je mrtav” kada je čuo za rušenje aviona.

Po njegovim riječima snage Revolucionarne garde oko glavnog grada pojačale svoju protivvazdušnu odbranu i bile su “na najvišem stepenu pripravnosti”, strahujući da će SAD uzvratiti na iranski naopad u Iraku iste noći, prenosi AP.

Vojnik je mislio da je avion “krstareća raketa” i imao je deset sekundi da odluči, rekao je brigadni general Hadžizadeh.

“Mogao je da odluči da puca ili da ne puca, ali je donio lošu odluku”, rekao je general u izjavi za nacionalnu televiziju.

On je rekao da se radi o raketi kratkog dometa koja je eksplodirala pored aviona i da to objašnjava da je avion mogao da nastavi da leti.

“Preuzimam potpunu odgovornost (za tu katastrofu) i prihvatiću svaku odluku koja bude donijeta”, rekao je general Hadžizadeh, prenosi Frans pres.

Iran je danas saopštio da je njegova vojska “nenamjerno” oborila ukrajinski avion koji se srušio ranije ove sedmice, nakon što je vlada više puta negirala zapadne optužbe o svojoj odgovornosti.

U nesreći je poginulo 176 ljudi, uglavnom Iranaca i Kanađana iranskog porijekla ali takođe Ukrajinaca, Šveđana, Britanaca i Avganistanaca koji su bili na letu PS572 ukrajinske aviokompanije “Ukraine International Airlines”, koji je poletio u srijedu pred zoru sa međunarodnog aerodroma Imam Homeini u Teheranu. Svi su poginuli u nesreći koja se dogodila nekoliko minuta posle poletanja.

ZBOG KIŠE

Dubai International, jedan od najprometnijih aerodroma u svijetu, danas je otkazao, preusmjerio i odložio letove zbog obilne kiše i poplava.

Letovi će vjerovatno biti odloženi tokom čitavog dana, a neki su otkazani ili preusmjereni na obližnji aerodrom Al Maktum, prenose svjetske agencije.

Na video snimcima i slikama objavljenim na društvenim mrežama vidi se da je dio piste koji se nalazi pod vodom, potopljen.

Aerodrom u Dubaiju baza je avio-kompanija Emirates i Fly Dubai.

ZELENSKI PORUČIO IRANU

Ukrajina očekuje punu istragu i priznanje krivice, kao i kompenzaciju od Irana zbog obaranja ukrajinskog putničkog aviona, poručio je predsjednik Volodomir Zelenski.

“Iran se izjasnio krivim za obaranje ukrajinskog aviona, ali mi insistiramo na punom priznanju krivice”, naveo je Zelenski u saopštenju, nakon što je iranska vojska objavila da je nenamjerno oborila letjelicu.

Zelenski je naveo da Ukrajina očekuje da se Iran obaveže da je spreman da sprovede potpunu i otvorenu istragu i privede odgovorne pravde, vrati tijela poginulih, isplati kompenzaciju i zvanično se izvini putem diplomatskih kanala, prenosi Rojters.

Iran je prethodno objavio da je vojska te zemlje “nenamjerno oborila” ukrajinski putnički avion, navodeći da je u pitanju bila ljudska greška.

U saopštenju iranske vojske se navodi da je greškom procijenjeno da je avion “neprijateljska meta” pošto se letjelica okrenula ka “osjetljivom vojnom centru” Revolucionarne garde.

ZAPAD GRČKE

Najmanje 12 migranata se udavilo kada je brod na kome su se nalazili potonuo kod ostrva Paksi, na zapadu Grčke.

Zvaničnici su saopštili da je 21 osoba spasena, prenosi Rojters.

“Helikopteri i brodovi pretražuju oblast jugozapadno od Paksosa, tragajući za nestalima”, navela je grčka obalska straža.

Na brodu, sa kojeg je upućen poziv u pomoć, nalazilo oko 50 osoba.

Grčka agencija ANA navodi da u akciji spasavanja učestvuje šest čamaca obalske straže i tri helikoptera.

OMANSKI SULTAN

Omanski sultan Kabus bin Said preminuo je jutros u 80. godini.

Najdugovječniji zalivski monarh, koji je na vlast došao dvorskim udarom 1970. godine, bio je poznat po diplomatskom balansiranju u Persijskom zalivu i često je bio posrednik u razgovorima SAD i Irana.

Na ulicama se skupilo mnoštvo građana da bi ispratili tijelo pokojnog sultana.

Saopšteno je da će tron naslijediti Hajtam bin Tarik al-Said, ministar za kulturu.

KINESKA NO0VA GODINA

Iako je Kineska nova godina za dvije sedmice, Kina se već suočava sa godišnjim povratkom svojih državljana epskih razmjera. Smatran najvećom ljudskom migracijom na planeti, Čunjun je 40-dnevni period kada se Kinezi vraćaju kući da zajedno sa svojim porodicama proslave ovaj događaj.

Festival Lunarne nove godine počeo je juče, a završava 18. februara. Kineska nova godina slavi se 25. januara. Očekuje se da će ove godine biti tri milijarde putovanja tokom perioda Čunjun, što je blago povećanje u odnosu na prošlu godinu (2,99 milijardi putovanja).

Od ukupnog broja, 2,43 milijarde putovanja će biti realizovano automobilom (1,2 posto manje nego prošle godine), 440 vozom (porast od osam posto), 79 miliona avionom (povećanje od 8,4 posto) i 45 miliona morskim putem (povećanje od 9,6 posto).

Ove brojke su zapanjujuće, ali se Kina pripremila unaprijed. Iako su se već pohvalili najvećom svjetskom željezničkom mrežom Kina je u 2019. godini izgradila dodatnih 8,5 hiljada kilometara željezničkih pruga, uključujući 5,5 hiljada kilometara brzih željeznica.

Željeznica velike brzine Peking-Zhangjiakou na kojoj saobraćaju brzi vozovi bez vozača krećući se brzinom od 350 kilometara na sat i željeznica Chengu-Guiyang su svijetle tačke koje će olakšati inače gust saobraćaj na cestama sjeverne i zapadne regije Kine.

Oko 5.275 vozova u paru voziće dan prije Kineske nove godine, a kasnije 5.410. Tokom noći kada se dočekuje Kineska nova godina, u funkciji će biti dodatnih 157,5 brzih vozova.

“Za razliku od Čunjuna prošle godine, problemom s nedostatkom karti za neke od najpopularnijih ruta sada je ublažen i lakše je doći do karte”, rekao je zamjenik generalnog menadžera kineske državne Željeznice Li Venksin.

Nove tehnologije imaće značajnu ulogu u olakšavanju zagušenja na željezničkim stanicama, autoputevima i aerodromima. Više od hiljadu željezničkih stanica u zemlji imaju instaliran sistem e-karte check-in kako bi se ubrzao proces s kartama.

Prošle godine otvoren je i dugoočekivani međunarodni aerodrom Bejing Daxing. Kancelarija za civilnu avijaciju Kine istakala je kako će ovaj aerodrom imati 190 miliona putnika u periodu Kineske nove godine sa 15 posto više letova nego inače.

Tehnologija će pomoći i pri letjenju aviona kada je slaba vidljivost, kako bi se smanjile šanse za kašnjenje letova tokom nepovoljnih vremenskih uslova, a ovaj aerodrom je uveo i tehnologiju prepoznavanja lica i automatske tehnologije za povećanje učinkovitosti.

Aerodromi u Kini imaju zakazano najmanje 17.000 letova svaki dan, što je za 13,3 posto više u odnosu na prošlu godinu.

U funkciji je ukupno 790 hiljada autobusa i 19 hiljada brodova koji će prevoziti kineske dijasporce kući.

Nadograđeno je i dodatnih 330 hiljada kilometara autoputa.

TRAMP IZJAVIO

Iranski general Kasem Sulejmani, koji je ubijen u američkom napadu u Iraku, planirao je napade na četiri ambasade Sjedinjenih Država, rekao je američki predsjednik Donald Tramp.

“Mogu da otkrijem da su bile četiri ambasade”, rekao je Tramp u intervjuu za Foks njuz.

Među tim ambasadama je, kazao je Tramp, i ona u Bagdadu.

Tramp je ove tvrdnje prvi put iznio četvrtak u Bijoj kući, a potom iste večeri ih ponovio na mitingu u Ohaju.

“To smo učinili jer su namjeravali da dignu u vazduh našu ambasadu. Uradilo smo to i iz drugih očiglednih razloga”, rekao je tada Tramp.

Nešto kasnije, na mitingu u okviru svoje predizborne kampanje u Toledu u Ohaju, Tramp je rekao da je Sulejmani planirao napade na više američkih ambasada.

“Sulejmani je aktivno planirao nove napade i ozbiljno razmatrao naše ambasade, ne samo ambasadu u Bagdadu, ali mi smo ga zaustavili”, poručio je predsjednik držđave svojim biračima.

Navode američkog predsjednika podržao je i američki državni sekretar Majk Pompeo.

“Imali smo informacije o neposrednoj prijetnji, a one uključuju i napade na američke ambasade. Tačka”, rekao je Pompeo prilikom objavljivanja novih sankcija protiv Irana.

OBRT

Iran je objavio da je vojska te zemlje “nenamjerno oborila” ukrajinski putnički avion, navodeći da je u pitanju bila ljudska greška. Iranski vrhovni vođa, ajatolah Ali Hamnei, uputio je danas izraze saučešća i pozvao na istragu, nakon što je iranska vojska priznala da je greškom oborila letjelicu.

Hamnei je izrazio saučešće porodicama 176 žrtava i pozvao oružane snage da se “pozabave izvjesnim nedostacima i krivicom u bolnom incidentu”.

U saopštenju iranske vojske se navodi da je greškom procijenjeno da je avion “neprijateljska meta” pošto se letjelica okrenula ka “osjetljivom vojnom centru” Revolucionarne garde.

“U tim uslovima, zbog ljudske greške, avion je nenamjerno pogođen”, navodi se u saopštenju i ističe da će odgovorni biti procesuirani, prenosi AP.

Iranska vojska je uputila izvinjenje, navodeći da će usavršiti svoje sisteme da bi se spriječilo da se ovakve tragedije više ne ponove.

Priznanje je uslijedilo nakon što su američki i kanadski zvaničnici naveli da je “vrlo vjerovatno” da je iranska protivavionska raketa oborila avion, što je Teheran u početku negirao, nazivajući te navode “velikim lažima”.

Avion je oboren u srijedu, nekoliko sati nakon iranskog raketiranja dvije vojne baze u Iraku koje koriste američke snage, što je bila odmazda za ubistvo najmoćnijeg iranskog generala Kasema Sulejmanija.

AP konstatuje da će ovo priznanje Irana najvjerovatnije izazvati negativna osjećanja javnosti prema vlastima pošto su Iranci stali uz svoje lidere nakon ubistva Sulejmanija.

U nesreći je poginulo 176 putnika i članova posade, većinom državljana Irana ili Kanađana iranskog porijekla, koji su se preko Ukrajine vraćali u Kanadu nakon praznika provedenih u Iranu.

Da je avion greškom oboren potvrdio je na Tviteru i predsjednik Irana Hasan Rohani, ukazujući da je riječ o “neoprostivoj grešci”.

“Interna istraga oružanih snaga zaključila je da su nažalost ispaljene rakete, zbog ljudske greške, izazvale stravičan pad ukrajinskog aviona i smrt 176 nevinih ljudi”, navodi se u Tviter objavi Rohanija.

Istim povodom oglasio se iranski šef diplomatije Džavad Zarif.

“Ovo je tužan dan. Preliminarni zaključci interne istrage Oružanih snaga: Ljudska greška u vreme krize izazvane američkim avanturizmom dovela je do katastrofe”, napisao je Zarif. 

U PAKISTANU

Najmanje 13 osoba je poginulo, a 20 povrijeđeno u eksploziji koja se dogodila u džamiji u gradu Keta na jugozapadu Pakistana, a među stradalima je viši policijski službenik, saopštila je policija.

Navodi se da je ručno napravljena eksplozivna naprava bila postavljena u unutrašnjost džamije i da je elsplodirala tokom večernje službe, prenosi Rojters.

To je druga eksplozija ove nedjelje u tom gradu, koji se nalazi u provinciji Balohistan, a koja se graniči sa Avganistanom i Iranom.

Portparol lokalne bolnice rekao je da je dosta povrijeđenih u kritičnom stanju, dok je portparol pakistanske vojske rekao da se u okolini grada nalaze pripadnici paravojne jedinice.

Provincija Balohistan, bogata prirodnim gasom i mineralima, je centar Kinesko-pakistanskog ekonomskog koridora vrijednog 60 miliona dolara, a koji je dio kineskog projekta “Pojas i put”.

Kako se navodi, nasilje u toj provinciji izaziva zabrinutost u bezbjednost projekta jer bi njime trebalo da budu energetski povezani zapadna Kina i južna pakistanska luka Gvadar.