IZBORI U BJELORUSIJI

U Bjelorusiji danas glasaju na parlamentarnim izborima koje ce pazljivo pratiti Zapad, a predsjednik Aleksandar Lukasenko je saopstio da planira da se kandiduje za predsjednika na izborima koji ce biti odrzani 2020. godine.

Lukasenko (65), tom istocnoevropskom zemljom vlada zeljeznom rukom cetvrt vijeka, ali poceo je dopustati dijelu opozicije da ojaca veze sa Zapadom, dok su odnosi s Moskvom i dalje naruseni.

Obracajuci se novinarima, on je danas rekao da ce ucestvovati na izborima, a da ce narod donijeti odluku o tome ko ce biti naredni predsjednik, prenosi TAS S. Dodao je da ce se izbori najvjerovatnije odrzati na leto iduce godine.

U septembru, SAD i Bjelorusija objavili su da ce obnoviti odnose u ekonomiji, prvi put od 2008.

Vasington je takode slao signale da bi mogao smanjiti sankcije Minsku, zavisno od toga kako ce proteci parlamentarni izbori, te predsjednicki izbori 2020.

Sankcije SAD-a i EU-a nametnute Bjelorusiji zbog njenog tretmana politickih suparnika uglavnom su ukinute 2016. nakon pustanja na slobodu politickih zatvorenika i drugih reformi, ali odnosi s Rusijom, tradicionalnim saveznikom, naruseni su nakon sto je Minsk odbio da prizna rusku aneksiju ukrajinskog Krimskog poluostrva 2014.

Moskva je ukinula subvencije Bjelorusiji od 9,5 miliona, koje su dugo drzale zemlju u ruskoj orbiti.

Lukasenko je smatrao da Rusija pokusava da nametne gvozdenu ruku na njegovu zemlju, radi spajanja s mnogo vecim susjedom, te je optuzio Moskvu da pada u “histerije” zbog njegovih nastojanja balansira odnose izmedu Istoka i Zapada.

Na zadnjim parlamentarnim izborima 2016. Lukasenko je dopustio dvojici opozicionih kandidata da osvoje mjesta u 110-clanom parlamentu prvi put u dvije decenije, premda je obojici bilo zabranjeno da ucestvuju u izborima sada.

Oko 300 opozicionih kandidata ucestvuje na izborima, premda nekim drugima nije bilo dopusteno da se registruju.

Bjelorusija je pala u recesiju 2015. i 2016, a ove godine vlada procjenjuje da ce rusko rezanje subvencija bjeloruski budzet stajati 600 miliona dolara. Ocekuje se da ce ovogodisnji ekonomski rast biti oko jedan odsto.

Zbog slabe ekonomije neki su izborni kandidati odani Lukasenku govorili o tome da je potrebnije sprovesti reforme nego odrzavati stabilnost.

UKRAJINA-RUSIJA

Proces povratka ukrajinskih brodova koji su zaplijenjeni 25. novembra prosle godine u Kerckom zalivu, u zavrsnoj je fazi.

To je danas rekao saradnik ukrajinskog predsjednika Vladimira Zelenskog, Andrej Jermak.

“Proces povratka dva mala oklopna broda i jednog tegljaca je u finalnoj fazi”, izjavio je Jermak za ukrajinske medije, prenosi Tass.

Ruski mediji prenijeli su ranije da Rusija planira da vrati zaplijenjene brodove prije odrzavanja samita Normandijske cetvorke o krizi u Ukrajini.

SRI LANKA

Gotabaja Radzapaksa proglasio je danas pobjedu na predsjednickim izborima u Sri Lanki.

“Dobili smo izmedu 53 i 54 odsto glasova”, rekla je portparolka njegove stranke za Frans pres.

Prvi zvanicni rezultati potvrdili su da je 70-godisnji Gotabaja Radzapaksa na putu da osvoji vecinu glasova.

Njegova pobjeda znacila bi povratak na vlast klana Radzapaksa.

Oko 15,99 miliona glasaca biralo je predsjednika medu 35 kandidata, ukljucujuci samo jednu zenu.

PODRSKA DZONSONU

Britanski premijer Boris Dzonson rekao je da su mu svi kandidati Konzervativne partije na predstojecim izborima obecali da ce podrzati njegov sporazum o Bregzitu.

“Svih 635 kandidata, svi do jednog, obecali su mi da ce, ako budu bili izabrani, glasati u parlamentu za usvajanje mog sporazuma o Bregzitu tako da mozemo da okoncamo period neizvjesnosti i konacno napustimo Evropsku uniju”, rekao je Dzonson u intervjuu za “Telegraf”.

Dzonson je naveo da narodu nudi pakt.

“Ukoliko budete glasali za konzervativce, mozete biti 100 odsto sigurni da ce vecinski konzervativna vlada odblokirati parlament i sprovesti Bregzit”, kazao je Dzonson, prenio je Rojters.

Izbori u Britaniji bice odrzani 12. decembra.

BOLIVIJA

Meduamericka komisija za ljudska prava saopstila je danas da su jos cetiri osobe poginule na demonstracijama u Boliviji.

Od pocetka krize i protesta krajem oktobra zabiljezena su najmanje 23 smrtna slucaja.

Prema podacima Organizacije americkih drzava, na protestima su od petka povrijedene najmanje 122 osobe.

Bolivijska vojska i policija su u petak otvorile vatru na pristalice doskorasnjeg predsjednika Eva Moralesa u gradu Sakaba.

Morales je na Tviteru naveo da se dogodio “masakr” i prelaznu vladu samoproglasene predsjednice Henin Anjes opisao kao diktaturu.

UN su osudile “bespotrebnu i nesrazmjernu upotrebu sile” policije i vojske u Boliviji.

ULTIMATUM PREMIJERU

Dan uoci 30. godisnjice cehoslovacke “Plisane revolucije” koja je pocela 17. novembra 1989. godine, danas se u praskom parku Letna okupilo 200 hiljada ljudi iz cijele Ceske na poziv nevladine inicijative Milion trenutaka za demokratiju.

Na skupu zahtjevaju od premijera Andreja Babisa i predsjednika Milosa Zemana da prestanu da zloupotrebljavaju vlast koju su dobili pobjedom na demokratskim izborima.

“Protestujemo protiv zloupotrebe vlasti od strane onih koji su pobijedili na izborima. Zar mogu da rade bas sve to hoce? Zar da im dopustimo bas sve? Niko ne moze da radi sta mu se hoce, pa ni oni”, kazao je demonstrantima Benjamin Rol, potpredsjednik inicijative “Milion trenutaka za demokratiju” i njen portparol.

“17. novembar 1939. i 1989. nam pokazuju da od borbe za slobodu i demokratiju ne smijemo da odustanemo ni u trenutku kada se cini da su definitvno unistene, ni u trenutku kada su na pravi pogled obnovljene”, istakao je on.

Danasnje demonstracije, druge najvece od pada komunista 1989. godine, na istom mjestu gdje je prije 30 godina odrzan najmasovniji protest Plisane revolucije s preko pola miliona ljudi, “Milion trenutaka za demokratiju” organizuje da premijeru Babisu da ultimatum.

Od premijera, protiv koga je nedavno zaustavljeno krivicno gonjenje zbog mahinacija oko dva miliona eura evropskih dotacija za Babisovu porodicnu farmu i konferencijski centar “Rodino gnezdo”, demonstranti traze da do kraja godine proda svoj agro i hemijski koncern “Agrofert”, ukljucujuci medije koji su mu pomogli da prije sest godina ude u politiku i rijesi se sukoba interesa.

To istrazuje i Evropska komisija, posto je “Agrofert” jedan od velikih korisnika evropskih dotacija, a od ulaska u vladu premijer Babis, po magazinu Forbs drugi najbogatiji Ceh, nekoliko puta je uvecao svoje bogatstvo.

U ultimatumu takode zahtjevaju da smijeni ministarku pravde Mariju Benesovu.

Zahtjevaju i da do 31. decembra podnese ostavku, ako zeli da zadrzi svoj koncern koji je zbog ceskih zakona o sukobu interesa u specijalnom povjerenickom fondu od 2017. godine.

“Zelimo da se na terenu postuju pravila. Da se sviraju ofsajdi i faulovi. A Andrej Babis je trenutno u ofsajdu i trebalo bi da bude izbacen iz igre”, kazao je predsjednik inicijative “Milion trenutaka za demokratiju” Mikulas Minarz, na sta je usledilo skandiranje “Ostavka, ostavka!”.

Demonstrantima kojih je, po procjenama policije, na pocetku bilo vise od 200.000, dok organizatori kazu vise od 300.000, govorili su i disidenti iz doba komunistickog rezima, koji su organizovali demonstracije “Plisane revolucije”: katolicki biskup Vaclav Mali i Dana Njemcova.

Mali je upozorio da danasnjim demonstracijama nije cilj da bilo koga vrijedaju, ali da demonstranti zele da u Ceskoj bude na snazi jednakost pred zakonom za sve, a da temelj politike bude humanost, dok su, po njegovim rijecima, danas u politici tehnokrate moci i “glave koje govore ono sto ima dosaptavaju PR savetnici”.

“Ne smijemo da dopustimo da nam neko nametne demagogiju, shvatanje drzave kao preduzeca, obnavljanje cenzure, ogranicavanje sredstava informisanja, da nam ukradu javni prostor”, kazala je Njemcova.

Zbog uobicajenih tvrdnji premijera i sefa drzave da su to samo protesti “propalih intelektualaca iz Praga” i “gubitnika izbora iz opozicije”, na danasnje demonstracije dosli su na traktorima i predstavnici malih poljoprivrednika iz Asocijacije privatne poljoprivrede da pokazu solidarnost sa zahtjevima skupa.

Protest uoci 30. godisnjice “Plisane revolucije” podrzali su i Cesi u nekoliko desetina gradova u Evropi, SAD-u i Aziji.

“Kod nasih suseda svuda u Evropi pratimo napade na demokratiju i porast populizma. Na primer, u Madjarskoj i Poljskoj je vec vrag odneo salu, tamo se aktivno i neprikriveno namecu autoritarni mehanizmi i ugnjetava sloboda. Kod nas to ne sme da ode tako daleko”, kazala je ceskoj agenciji CTK Jana Stajnke u Drezdenu, u Nemackoj, na demonstracijama priredjenim u znak solidarnosti s praskim protestom u parku Letna.

Premijer Andrej Babis koji je uoci danasnjeg protesta prvo porucio da je to “fanatizovana masa koja ne preza od nasilja”, danas je upozorio na razliku izmedju komunistickog rezima i danasnje demokratije.

“Sjajno je sto ljudi mogu da izraze svoje stavove, a da ih niko ne progoni ni napada. I zaista je sjajno sto imamo slobodne i demokratske izbore na kojima mozemo da biramo svoje predstavnike”, kazao je Babis.

Predsednik Ceske Milos Zeman optuzio je demonstrante da nisu demokrate jer izlaze da protestuju da promene ishod slobodnih demokratskih izbora.

TUNIS

Svjetski poznati di-dzejevi usred pustinjskih dina u Tunisu ovog vikenda ucestvuju na festivalu elektronske muzike na kojem se ocekuje nekoliko hiljada ljudi.

Festival “Elektronske dine” odrzava se blizu granice sa Alzirom u gradovima Tozer i Nefta na pocetku Sahare.

Nekoliko stotina ljudi vec je tokom dana stiglo na muzicku manifestaciju koju obezbjedjuju policijske snage.

Prvi festival odrzan je 2014. godine, a organizuje ga ugostitelj Ali Patrik el Uargi uz pomoc Ministarstva turizma Tunisa.

Ove godine ce ucestvivati di-dzej Lucano, pariski trio Apolonija, Baris K i Behruz.

Festival pruza muzicki maraton od 30 sati elektronske muzike.

VIDEO PORUKA

Samoproglasenja privremena predsjednica Bolivije Henin Anjes, pozvala je Huana Gvaida da “oslobodi Venecuelu” posto lider opozicije Venecuele pokusava ponovo da okupi svoje pristalice na protestu protiv predsjednika Nikolasa Madura.

“Iz sveg srca zelim da oslobodite narod Venecuele”, rekla je ona u video poruci upucenoj Gvaidu a koji je uzivo prenijela bolivijska policija. “Nije pravedno da toliko trpite nasilje i represiju”, dodala je ona.

Henin Anjes, inace senatorka desnice, ove nedjelje se samoproglasila za privremenu presjednicu Bolivije poslije odlaska ljevicara Eva Moralesa, koji je podnio ostavku pod pritiskom opozicije koja ga optuzuje za izbornu kradu.

Bolivijska privremena vlada je odmah priznala Gvaida kao prelaznog predsjednika Venecuele kao sto je to ranije ucinilo oko 50 zemalja svijeta.

Ta vlada je u petak saopstila da ce protjerati diplomate koji u La Pazu “predstavljaju vladu Madura”.

U VENECUELI

Naoruzane maskirane osobe upale su u stranacke prostorije opozicionog celnika Huana Gvaida u Karakasu, dan uoci protesta koje su organizovali protiv socijalistickog predsjednika Nikolasa Madura, rekli su Gvaido i ocevidci.

Muskarci u crnom, s pistoljima i puskama, upali su u prostorije stranke Narodna volja i odnijeli racunare i nadzorne kamere sa snimcima. Usto su legitimisali tridesetak ljudi prisutnih u prostorijama, rekli su novinarima ocevidci.

Napadaci nijesu rekli kojoj policijskoj ili vojnoj grupi pripadaju.

Gvaido je na Tviteru osudio “otimacinu” i “zastrasivanje” koje nad njim provodi Madurova “diktatura”.

On je, u nadi da ce iskoristiti dogadaje u Boliviji, gdje je socijalisticki predsjednik Evo Morales morao dati ostavku pod pritiskom demonstranata, pozvao pristalice da u subotu izadu na ulicu i zatraze Madurov odlazak.

Otkad se 23. januara proglasio privremenim predsjednikom, Gvaido neprestano poziva vojsku da okrene leda socijalistickom predsjedniku, ali zasad bez uspjeha.

Skupovi podrske Gvaidou na kojima su se u prvim mjesecima pokreta okupljali na desetine hiljada ljudi, sada se tesko mobilizuju.

OBALA SLONOVACE

Vlasti Obale Slonovace saopstile su da su tokom nedjelje zaplijenile rekordnih 200 tona falsifikovanih ljekova i privele cetiri osumnjicene osobe.

Ljekovi, falsifikovani i sa pogresno navedenim dozama, nalazili su se u jednoj dvospratnoj kuci. “Bilo je 200 tona. Cetiri osobe su privedene, od kojih je jedan kineski drzavljanin”, saopsteno je iz policije.

“U svim prostorijama kuce su bili ljekovi”, dodaje se u saopstenju uz napomenu da su neke kutije bile sa kineskim natpisima.

Svjetska zdravstvena organizacija (SZO) navodi da u Africi godisnje umre oko 100 hiljada ljudi zbog upotrebe falsifikovanih ljekova. Oko 42 odsto ljekova u potsaharskom dijelu Afrike nije originalno i to podrucje je u svijetu najvise pogodjeno svercom takvih ljekova i organizovanim kriminalom.

Kriminalci koriste cinjenicu da se u svijetu ne kaznjava sverc falsifikovanih jlekova kao sto je to slucaj sa svercom droge. Sverc tih ljekova smatra se kao krsenje intelektualne svojine uprkos tome sto su ti ljekovi potencijalno opasni po zdravlje i od kojih mnogi umiru.