TRAMP

Predsjednik SAD-a Donald Tramp rekao je da je iranski general Kasem Solejmani, koji je ubijen u bombardovanju američkih snaga u Iraku imao, “plan za ubistvo” mnogih Amerikanaca.

U svom prvom komentaru na ubistvo šefa elitne jedinice Revolucionarne garde, Tramp je rekao da je general bio odgovoran i za ubistva i ranjavanja “hiljada” Amerikanaca i mnogih drugih u tom regionu.

Tramp je dodao da “ga je trebalo ukloniti prije mnogo godina”.

Napad je doveo do nove eskalacije odnosa Vašingtona i Teherana, a Iranski zvaničnici danas su rekli da će se osvetiti zbog napada.

Iranska državna televizija prenijela je danas da je u napadu ubijeno 10 osoba, od čega je pet pripadnika Revolucionarne garde.

PREMIJER IRAKA

Irački premijer tražio je hitnu sjednicu parlamenta kako bi se preduzele neophodne i odgovarajuće mjere za zaštitu dostojanstva, bezbjednosti i suvereniteta Iraka.

Adel Abdul-Mahdi zatražio je hitnu sjednicu nakon što su u američkom vazdušnom napadu u Iraku ubijeni komandant Iranske revolucionarne garde Kasim Sulejmani i visoki irački vojni zvaničnik Abu Mahdi al-Muhandis.

Mahdi je rekao da su ubijeni predstavljali simbol pobjede protiv Islamske države.

Takođe je rekao da ubistvo jednog od lidera proiranskog PMF-a Abu Mahdi al-Muhandisa, predstavlja “agresiju na Irak”.

“Likvidacija vodećih iračkih zvaničnika ili zvaničnika iz prijateljske zemlje na tlu Iraka predstavlja kršenje iračkog suvereniteta i napad na dostojanstvo naroda”, rekao je premijer Abdul-Mahdi.

Ocijenio je da napad predstavlja “opasnu eskalaciju” koja će podstaći destruktivan rat u Iraku i regionu, prenosi AP.

Takođe to je, kako kaže, “očigledno kršenje uslova o prisustvu američkih snaga u Iraku koje je ograničeno na obuku iračkih snaga” za borbu protiv ekstremista Islamske države.

UBISTVO SULEJMANIJA

Rusija je upozorila na posljedice ubistva iranskog generala Kasema Sulejmanija u Bagdadu.

“Ubistvo Sulejmanija (…) je rizičan korak koji će dovesti do porasta tenzija u regionu”, saopštilo je rusko ministarstvo spoljnih poslova, prenose ruske agencije.

U saopštenju se dodaje da je “Sulejmani vjerno služio interesima Irana” i da Rusija izražava iskreno saučešće iranskom narodu.

Komandant elitne jedinice Revolucionarne garde Sulejmani ubijen je noćas u napadu američkkih snaga na bagdadski aerodrom. Pentagon je saopštio da je Sulejmani ubijen po Trampovom naređenju.

Iranski vrhovni vođa ajatolah Ali Hamenei i predsjednik Irana Hasan Rohani obećali su da će se osvetiti za smrt generala.

POMPEO TVRDI

Američki državni sekretar Majk Pompeo objavio je danas video na kojem se vide, kako je naveo, Iračani koji na ulicama slave zbog smrti iranskog generala Kasema Solejmanija.

“Iračani – igraju na ulicama slaveći slobodu, zahvalni što generala Solejmanija više nema”, napisao je Pompeo na Tviteru uz snimak gomile ljudi koja trči niz put i maše zastavama i transparentima.

Ubrzo pošto je saopšteno da je ubijen iranski general u Bagdadu, predsjednik SAD Donald Tramp na Tviteru je objavio sliku američke zastave, bez komentara.

Šef elitne jedinice Revolucionarne garde, general Kasem Solejmani, ubijen je noćas u napadu američkih snaga na bagdadski aerodrom.

Pentagon je saopštio da je Solejmani ubijen po Trampovom naređenju.

Iranski vrhovni vođa ajatolah Ali Hamenei i predsjednik Irana Hasan Rohani obećali su da će se osvetiti za smrt generala.

ZBOG POŽARA

Australijska mornarica započela je danas evakuaciju više stotina zarobljenih ljudi iz jugoistočnog grada Malakute uoči novog talasa vrućine pogodnog za širenje požara koji zemlju pustoše posljednjih sedmica.

Premijer Skot Morison rekao je da je iz ugrožene zone oko grada evakuisano oko 1.000 ljudi.

Vojni brod za evakuaciju stigao je juče ujutru u Malakutu, gdje su ljudi satima proveli na plaži bježeći od požara koji je stigao do grada.

Najmanje 20 ljudi izgubilo je život od početka sezone požara, više od 1.300 kuća je uništeno i 5,5 miliona hektara je izgorjelo.

NOVE TENZIJE

U napadu u Bagdadu je pored uticajnog generala Kasima Sulejmanija ubijen i Abu Mahdi al Muhandis, zamjenik komandanta iranske paravojne grupacije Narodna mobilizacija, prenose mediji.

Kako navodi Glas Amerike (VOA), njihova smrt bi mogla da bude okidač novih tenzija, jer se očekuje da će Iran na to odgovoriti.

Republikanski senator Ben Ses iz Nebraske, koji je član senatskog Odbora za obavještajna pitanja poručio je na Tviteru da je general Solejmani ubio stotine i stotine Amerikanaca i aktivno planirao još ubistava.

Ovaj vrhovni komandant, dodao je Ses misleći na predsjednika SAD Donalda Trampa, kao i bilo koji vrhovni komandant – ima obavezu da brani Ameriku tako što će ubiti ovog gada, prenosi VOA.

Nekoliko minuta prije saopštenja zvaničnih institucija SAD, Tramp je na svom Tviter nalogu objavio sliku američke zastave – bez komentara.

Džo Bajden, jedan od kandididata Demokratske stranke za predsjednika Amerike i bivši potpredsjednik SAD ocijenio je da nijedan Amerikanac neće žaliti smrt Sulejmanija, ali je dodao da je predsjednik Tramp ubacio dinamit u kutiju šibica.

Smrt Sulejmanija desila se u momentu pojačanih tenzija između Vašingtona i Teherana, navodi VOA.

Iran je potvrdio Sulejmanijevu smrt, naglasivši da će SAD biti odgovorne za posljedice i da je očekuje “rušilačka osveta”.

“Američki akt međunarodnog terorizma, ciljanje i atentat na generala Sulejmanija, reprezenta najefikasnije sile koja se bori protiv Daeša (ISIS), Al Nusre, Al Kaide i drugih, izuzetno je opasna i bezumna eskalacija. SAD snose odgovornost za sve posljedice svog avanturizma”, naveo je iranski ministar spoljnih poslova Muhamed Džavad Zarif na Tviteru.

Ispred ambasade SAD u Bagdadu nekoliko dana su protestovali članovi proiranske paramilitarne grupe Kataib Hezbolah zbog, kako su naveli, vazdušnog napada SAD na njihova skladišta oružja u Iraku.

Poslije dva dana su se povukli sa posjeda ambasade.

Protesti su počeli poslije vazdušnih udara SAD u Iraku, čija je meta bila pro-iranska paravojna grupacija Kateib Hezbolah.

Vašington je vazdušni udar pravdao ubistvom zaposlenog u američkoj vladi, koji je ranije stradao u raketnom napadu.

Iran je negirao umiješanost u taj napad.

ČIKAGO

Pojedini stanovnici Čikaga čekali su da se otvore prodavnice da bi kupili marihuanu koja se od juče prodaje u Ilinoisu legalno za rekreativnu upotrebu, prenosi Glas Amerike (VOA).

Među prvim kupcima bila je zamjenica guvernera Ilinoisa Džulijana Straton.

Straton je kupila gumene bombone sa marihuanom, a povodom nove odluke vlasti rekla je da je “administracija Ilinoisa napravila važan korak naprijed legalizacijom kanabisa”.

Ispred jedne prodavnice marihuane čekalo je oko 500 ljudi, navodi VOA.

Ilinois je odobravao upotrebu medicinske marihuane, a od 1. januara je 11. savezna država koja dozvoljava prodaju i za rekreativnu upotrebu.

Ljudi koji se bave legalnom prodajom marihuane upozoravaju da se droga ne smije konzumirati u javnosti i dodaju da je cijena sada viša kao i za svaki nov proizvod.

Zvaničnici Ilinoisa se nadaju da će do 2022. ova savezna država zaraditi 250 miliona dolara od kanabisa.

Ključni dio novog zakona je i amnestija onih koji su imali manjih zakonskih problema zbog marihuane. Posljednjeg dana 2019. godine, više od 11.000 ljudi je amnestirano.

Za nacionalno udruženje koje se protivi legalizaciji marihuane, novi zakon u Ilinoisu je loš signal.

Kako smatraju u tom uduruženju, time se industrija koja zarađuje od marihuane bogati na račun marginalizovanih zajednica, kao što je bio slučaj sa duvanom.

RESTRIKTIVNE MJERE

Gradska uprava Barselone od danas je zabranila upotrebu vozila, najvećih zagađivača, u nastojanju da smanji visoke emisije štetnih gasova.

Prema novim propisima, dizel vozila registrovana u Španiji prije 2005. ili 2006, i vozila na benzin registrovana prije 2000. više ne smiju da se voze od ponedjeljka do petka od 7.00 do 20.00 na teritoriji grada od 1,6 miliona stanovnika.

Vlasnici tih vozila mogu da traže deset dana dozvole vožnje godišnje.

Vlasnici stranih vozila treba da traže dozvolu od gradskih vlasti da ih koriste u zoni zabrane u Barseloni uz prijetnju kaznom od najmanje 100 eura.

Od 2021, kombiji, kamioni i autobusi koji najviše zagađuju će potpasti pod istu zabranu.

Prema gradskim vlastima, zabrana obuhvata 50.000 vozila dnevno i smanjiće emisiju azot dioksida za 15 odsto.

Glavni grad Španije, Madrid od prije godinu dana ograničio je vožnju u istorijskom centru na one koji stanuju u tom dijelu, dok oni koji nisu rezidenti mogu da koriste vozila ako ne zagađuju, odnosno ako su hibridna ili električna.

To je mnogo restriktivnija mjera nego za Barselonu, ali zona na koju se odnosi je mnogo manja.

Gradonačelnica Barselone Ada Čolau je takođe nagovijestila mogućnost uvođenja naplate za ulazak u grad od jula, kao što rade druge evropske metropole kao što su London, Stokholm i Milano.

Prema posljednjem izvještaju iz 2017. godine Barselona od 2002. prelazi nivo sitnih čestica dozvoljen prema Međunarodnoj zdravstvenoj organizaciji i nivo ugljen dioksida koji određuje Brisel.

Evropska komisja je krajem jula Španiju tužila Evropskom sudu pravde kao jednu od posljednjih zemalja od kojih Brisel traži da poštuje zakone vezane za kvalitet vazduha.

DANSKA

U Danskoj je prošle godine blizu polovine potrošnje električne energije bilo od energije vetra, što je novi rekord za skandinavsku državu.

To je, kako se navodi, važan korak u ostvarivanju jednog od najambicioznijih klimatskih ciljeva na svijetu, prenosi Tanjug.

Čak 47 odsto potrošnje električne energije u Danskoj prošle godine je otpadalo na snagu vjetra, što je rast od 41 odsto u odnosu na 2018. godinu.

Takođe, oboren je dosadašnji rekord od 43 odsto u 2017. godin.

JUBILEJ

Svjetska trgovinska organizacija (STO) obilježava 25. godišnjicu postojanja u vrijeme najgore upravljačke krize u svojoj istoriji.

STO se trenutno nalazi u stanju paralize i ne može da obavlja jedan od najvažnijih zadataka, posredovanje i rješavanje sporova između svojih članica, prenosi B92.

Naime, u sedmočlanom Žalbenom vijeću STO koje presuđuje u trgovinskim sporovima popunjeno je samo jedno mesto, nakon što su Sjedinjene Američke Države posljednje dvije godine blokirale imenovanje ostalih članova tog panela.

Takođe, 11. decembra je istekao mandat dva od tri preostala člana, a s nedovoljnim brojem sudija Vijeće više ne može da preuzima nove slučajeve, zbog čega je budućnost međunarodnog trgovačkog sistema dovedena u pitanje.

Vašington tvrdi da su sudije Žalbenog vijeća u više navrata prekoračile ovlašenja i uvela pravne presedane, potpuno zanemarujući vremenski okvir za donošenje presuda.

SAD dvije godine blokira postupak imenovanja sudija u Vijeće i istrajno poziva na reformu STO. Na sastanku u decembru, SAD su još jednom upozorile da se nepravilnosti sistema na koje upozoravaju i dalje ne rješavaju.

STO ima 164 članice. Istraživanje njemačke fondacije Bertelman Stiftung, objavljeno poslednjeg dana prošle godine, pokazalo je da su najveću dobit od članstva u STO do sada ostvarili SAD, Kina i Njemačka. SAD su imale dobit od 87 milijardi USD, Kina 86 milijardi USD, a Njemačka 66 milijardi dolara.