NAUČNA PUBLIKACIJA

Astronomi su prvi put uspjeli da zabilježe kruženje zvijezde oko crne rupe u centru Mliječnog puta, a način na koji orbitira, pa čak i “pleše”, potvrđuje opštu teoriju relativiteta.

U naučnoj publikaciji objavljenoj u četvrtak u sklopu lista Astronomy & Astrophysics potvrđeno je da zvijezdino kretanje kroz vrijeme “iscrtava” rozetu, upravo ono što predviđa poznata teorija Alberta Ajnštajna, prenosi CNN.

Posmatranje je obavljeno pomoću teleskopa ESOVLT u Čileu, a istraživanje je trajalo čak 27 godina. Kako objašnjava Rajnard Genzel s instituta Max Planck, jedan od vođa tima koji je radio na proučavanju, kretanje zvijezde je još jedan dokaz da se u sredini naše galaksije nalazi supermasivna crna rupa, četiri miliona puta masivnija od našeg Sunca.

Oko te crne rupe nazvane Sagitarius A kruži mnoštvo zvijezda, a jedna od njih je S2 koja je bila objekt proučavanja. Ona crnoj rupi prilazi na udaljenost od oko 20 milijardi kilometara, a prilikom najbliže pozicije kreće se brzinom od oko 3 posto brzine svjetlosti.

Orbita nije kružna, nego u obliku elipse, a svaki prilaz crnoj rupi je dovoljno drugačiji da u “iscrtavanju” niza kruženja nastaje rozeta. Za jedan krug oko crne rupe potrebno joj je 16 godina.

U cilju još boljeg razumijevanja naučnici se nadaju da će uz pomoć još boljih teleskopa moći da posmatraju druge zvijezde koje crnoj rupi prilaze bliže nego S2. Takođe, nadaju se da će prilikom tog posmatranja uočiti rotaciju same crne rupe.

LOCIRANJE ZARAŽENIH

Kompanije Apple i Google najavile su partnersku saradnju u izradi tehnologije za mobilne telefone koja će korisnike upozoravati ako dođu u kontakt sa osobama zaraženim korona virusom.

Korisnici moraju da prihvate uključivanje tehnologije u sistem, ali ona ima potencijal da prati oko trećine svjetske populacije, piše agencija Blumberg, navodeći da operativne sisteme iOS i Android koristi oko tri milijarde ljudi.

Ova tehnologija osmišljena je da bi se suzbilo širenje koronavirusa tako što će korisnike obavijestiti da treba da se izoluju ili odu u karantin nakon kontakta sa zaraženom osobom.

Google i Apple će ovu tehnologiju u svoje uređaje sa sistemima iOS i Android ugrađivađivati u dvije etape. Sredinom maja moći će da se bežično razmjenjuju anonimne informacije preko aplikacije kojom upravljaju službe za javno zdravlje.

To znači da ako korisnik bude pozitivan na koronavirus i pristane da se ta informacija unese u aplikaciju službe za javno zdravlje, svi korisnici koji su bili u njegovoj blizini prethodnih dana dobijaju vijest o tome. Taj period može da traje 14 dana.

Drugi korak predviđa da ove kompanije narednih mjeseci unesu ovu tehnologiju u svoje operativne sisteme pa će softver funkcionisati i bez preuzimanja aplikacije. Pristanak korisnika biće i dalje neophodan.

Ipak, ova tehnologija može biti kontroverzna jer uključuje podjelu delikatnih informacija o zdravlju više milijardi ljudi preko mobilnih telefona koji stalno emituju njihovu lokaciju.

DAN LETA U SVEMIR

Ministarstvo spoljnih poslova Rusije optužilo je danas američki Stejt department za širenje dezinformacija pošto nije pomenulo sovjetskog astronauta Jurija Gagarina u Fejsbuk objavi povodom Međunarodnog dana čovjekovog leta u svemir.

Na stranici Stejt departmenta na ruskom danas je objavljeno je da se prvi let čovjeka u svemir dogodio prije 59 godina, ali nije navedeno ime osobe koja ga je izvela.

“Izostavljanje toga predstavlja dezinformaciju i pokvaren trik”, navelo je rusko ministarstvo, takođe na Fejsbuku.

Generalna skupština UN je 2011. usvojila rezoluciju o obilježavanju Međunarodnog dana čovekovog leta u svemir, na godišnjicu Gagarinove misije 12. aprila 1961.

XIAOMI

Kompanija Xiaomi radi na novom smartphoneu koji će imati glavnu kameru od 144 megapiksela.

Vjeruje se da se radi o modelu Mi 10S Pro ili MI CC10 Pro koji će dobiti kameru od 144 MP, ali zasad nema nikakvih zvaničnih informacija. Ipak, Xiaomi je poznat kao jedan od pionira koji proizvode mobitele koji imaju kamere s velikim brojem megapiksela tako da iznenađenja nema.

Detalje je otkrio tipster Sudhanshu.

“Xiaomi radi na telefonu s kamerom od 144 MP. Vjerujem da će to biti Mi 10S Pro ili Mi CC10 Pro”, rekao je on.

Mi 10 Pro i Mi CC9 Pro imaju kamere od 108 MP pa su zbog toga glavni kandidati za novu kameru njihovi nasljednici. Međutim, kao što je poznato, broj megapiksela nije dovoljan za dobre fotografije, a dokaz za to su Appleovi i Googleovi mobiteli sa sjajnim kamerama koje nemaju veliki broj megapiksela.

Xiaomi Mi Note 10 je bio prvi smartphone sa kamerom od 108 MP, a pojavio se u novembru prošle godine. Prošlog mjeseca smo vidjeli i Xiaomi Mi 10 Pro takođe s kamerom od 108 MP.

Zasad nema informacija kada će se pojaviti uređaji s novom kamerom.

ITALIJANSKI RENESANSNI MAJSTOR

U ponedjeljak se navršava tačno 500 godina od smrti italijanskog renesansnog majstora Rafaela Santija koji je uz Leonarda da Vinčija i Mikelanđela najznačajniji predstavnik renesanse.

Zbog pandemije korona virusa u svijetu, kulturne manifestacije i izložbe posvećene Rafaelu su otkazane ili odložene.

U glavnom gradu Italije, zemlje koja je najviše pogođena korona virusom u svijetu, bila je predviđena izložba o Rafaelu a ranije je pariski muzej Luvr obećao pozajmljivanje djela tog renesansnog majstora.

Italijanski slikar Djordjo Vazari (1511-1574) koji je pisao o Rafaelu, naveo je da renesansni slikar bio “umjetnik gracioznosti” (artista aggraziato) i umjetnik harmonije koji je u slikarstvu težio ka idealnoj ljepoti.

Rafaelo (1483-1520) je za 37 godina života ostavio remek-dela slikarstva među kojima su njegove tri freske u Vatikanu – “Atinska škola”, “Sveti razgovori” i “Poetika”, velike slike “Madona pod baldahinom” i “Polaganje u grob”, kao i niz slika posvećenih Bogorodici od kojih “Madona sa češljugarom” i “Madona u zelenom”.

Smatra se izvanrednim portretistom, a njegova tehnika je bila inspiracija za druge slikare. Jedan od najpoznatijih portreta je slika renesansnog pisca i diplomate Baldasarea Kastiljonea.

KRATKI SADRŽAJI

Videoservis Jutjub (YouTube) ima novi projekt, a to je aplikacija Šorts (Shorts) koja je zamišljena kao rival sve popularnijem TikToku.

Cilj Jutjuba je da kreira aplikaciju koja će biti direktan rival TikToku te koja će omogućiti korisnicima da objavljuju svoje kratke sadržaje. Aplikacija se navodno zove Šorts.

Ova aplikacija će omogućiti korisnicima da objavljuju kratke klipove, a na raspolaganju će im biti licencirana muzika koju YouTube Music ima u svom katalogu. Te pjesme će se bez problema moći da se koriste u kreiranju klipova.

Za one koji ne znaju, TikTok omogućava korisnicima da odaberu zvukove, muziku i slično te da kreiraju klipove korištenjem tog sadržaja.

YouTube očigledno želi dio kolača jer TikTok bilježi rast u protekle dvije godine za 125 posto, što pokazuju podaci objavljeni u januaru. Aplikacija ima stotine miliona korisnika.

Ovo nije prvi put da YouTube ima odgovor na neke mogućnosti koje su se prethodno pojavile na drugim društvenim platformama. Prethodno je uveo svoju verziju Instagram Storisa. Fejsbuk (Facebook) je takođe razvio svoju verziju TikToka koja je nazvana Lasso i koja se tiho testira na tržištima kao što je Brazil.

TRAŽE BOLJU ZAŠTITU

Zaposleni u američkim firmama za distribuciju Amazon i Instakart (Instacart) pozvali su na štrajk, u vrijeme kada su Njujork i San Francisko u izolaciji, optužujući svoje poslodavce da ih nedovoljno štite od koronavirusa.

Između 100 i 200 zaposlenih u njujorškom skladištu Amazona na Staten ajlendu, južno od Menhetna, mogli bi danas da prekinu rad, javljaju američki mediji.

U vrijeme kada je ta oblast, koja je postala epicentar epidemije u SAD, stavljena pod mjere izolacije, ti zaposleni optužuju Amazon da ne preduzima potrebne mjere da ih zaštiti.

“Osobe koje su testirane pozitivno na virus rade u toj zgradi i prenose virus na stotine drugih”, navodi se na nedavno otvorenom tviter nalogu nazvanom “zatvoriti Amazon (Shut_downAmazon).

Amazon je reagovao navodeći da su te optužbe jednostavno neosnovane i da su oni preduzeli ekstremne mjere da obezbijede zaposlene, da se dubinski čiste prostorije tri puta češće nego obično i da se modifikuju procedure da bi se garantovala bezbjedna distanca tokom rada.

Zaposleni u lancu samoposluga “Hol fuds” (Whole Foods) koje pripadaju Amazonu, pozivaju na štrajk sjutra, i takođe traže jače bezbjednosne mjere, kao i veće plate.

Na zapadnoj obali SAD, kupci i dostavljači platforme Instakart preko koje se poručuju namirnice onlajn, takođe će danas biti u štrajku. Oni traže bolje bezbjednosne i finansijske uslove.

Oni će, kako kažu, prestati sa radom dok im se ne ispune svi zahtjevi, rekla je portparolka štrajkača.

“Ne radi se samo o nama, mi takođe želimo da zaštitimo naše klijente. Zaposleni su bijesni što Instakart ne čini ni minimum za vrijeme ove smrtonosne pandemije”, dodala je ona.

U SAD su do danas u podne imale 144.672 slučaja zaraženih koronavirusom, a 2.571 osoba je umrla, po podacima univerziteta Džons Hopkins.

SATELITSKI SNIMCI

Od uvođenja mjera ograničavanja kretanja i aktivnosti zbog koronavirusa, u urbanim područjima širom Evrope smanjen je nivo zagađenosti vazduha, pokazuju najnoviji satelitski snimci.

Snimci satelita Sentinel-5 pokazuju da je u razdoblju od 5. do 25. marta u velikim gradovima, među kojima u Briselu, Parizu, Madridu, Milanu i Frankfurtu, zabilježeno smanjenje prosječnog nivoa štetnog ugljen dioksida u poređenju sa istim razdobljem godinu ranije.

To se poklapa s uvođenjem mjera ograničenja saobraćaja, najvećeg izvora ugljen dioksida, i smanjenjem proizvodnje u fabrikama koje ispuštaju štetne gasove u velikom broju evropskih zemalja usljed pandemije koronavirusa.

Novi snimci, koje je objavila Evropska svemirska agencija (ESA) a analizirao Evropski savez za javno zdravstvo (EPHA), pokazuju smanjenu gustinu gasa ugljen dioksida, koji može uzrokovati respiratorne probleme i rak.

Dnevne vremenske prilike mogu uticati na nivo zagađenosti atmosfere, pa satelitski snimci uzimaju 20-dnevni prosek i zanemaruju podatke uzete u vreme oblačnih dana.

Podaci Evropske agencije za okolinu (EEA) pokazuju sličan trend u razdoblju od 16. do 22. marta.

U Madridu, prosječan nivo ugljen dioksida pao je za 56 posto na nedjeljnom nivou nakon što je španska vlada 14. marta zabranila sva putovanja osim apsolutno nužnih.

EPHA ističe da ljudima koji žive u zagađenim gradovima prijeti veća opasnost od zaraze Covidom-19, jer produžena izloženost vazduhu lošeg kvaliteta može oslabiti imunološki sistem.

Kina je u februaru, kada je vlada uvela stroge mjere ograničenja kretanja radi suzbijanja epidemije koronavirusa, takođe zabilježila pad nivoa zagađenja ugljen dioksidom u gradovima.

Zagađenost vazduha uzrok je oko 400.000 preuranjenih smrti svake godine u Evropi, podaci su EEA.

ČEKA SE ODLUKA

Apple se priprema za lansiranje svog iPhonea 12, no ono će se desiti mnogo kasnije nego što se predviđalo. Epidemija koronavirusa je zaustavila Apple-ov lanac, ali i pored razmatraju odgađanje i zbog drugih razloga.

Mnogi radnici Apple-a trenutno rade od kuće što takođe ometa planove kompanije.

Nikkeijevi izvori kažu da Apple razmišlja da pomjeri lansiranje iPhone 12 nakon izolacije, a konačna odluka bi trebala biti donijeta do maja mjeseca.

Rasprave su u ranoj fazi, kažu izvori, i moguće je da će se telefon pojaviti na jesen, ali i da će biti u prodaji tek sljedeće godine.

Apple obično plasira svoje iPhone u septembru, što im donosi veliku zaradu zbog praznika. Zbog toga se vjeruje da kompanija neće odugovlačiti sa lansiranjem novog iPhonea. To bi naudilo Appleovoj zaradi i njegovom nabavnom lancu.

Za sada Apple nije komentirao ove navode.

IZ RAZNIH OBLASTI

Obustava predavanja pruža studentima i višak slobodnog vremena, koji se može iskoristiti za sticanje novih vještina i znanja, za koje možda nemaju dovoljno vremena kada su u jeku studentske obaveze.

Najpoznatiji svjetski fakulteti ponudili su set besplatnih kurseva iz raznih oblasti. To su omogućili Harvard, Kornel, Braun, Prinston, Dartmaut, Jejl, Kolumbija i Univerzitet Pensilvanija.

Do sada su kreirali preko pet stotina online kurseva, gotovo svi su aktivni, a četiri stotine njih daje i sertifikate.

Platforma Class Central je napravila kolekciju kurseva, podijeljenih po kategorijama.

Na sajtu možete naći kurseve iz oblasti informacionih tehnologija, data nauke, programiranja, biznisa, umjetnosti i dizajna, inženjerstva, matetmatike, medicine i ličnog razvoja.