Izbor i priprema: Č. Đurđić

Ovaj dan obilježava se kao međunarodni dan holokausta u znak sjećanja na dan kada su 1945. sovjetske jedinice oslobodile Aušvic, nacistički koncentracioni logor u Drugom svjetskom ratu  u kojem je ubijeno milion i po ljudi, među kojima više od milion Jevreja. Ovaj Dan ustanovljen je prema odluci Ujedinjenih nacija u novembru 2005.

Na današnji dan 1235. u  Trnovu, u Bugarskoj, umro je Sava Nemanjić (sveti Sava), utemeljivač Srpske pravoslavne crkve, države i školstva.

1386 – Đurađ III Balšić potvrdio je privilegije Dubrovčanima nastanjenim u Zeti, služeći se titulom »Knez nezavisni i gospodar Gornje i Donje Zete, Krajine, Valone i Primorja«.

1885 – Rođen je američki kompozitor Džerom Kern tvorac mjuzikla. Njegova opereta »Ploveće pozorište« smatra se jednom od najboljih u istoriji pozorišta SAD. Komponovao je i filmsku muziku.

1895 – Umro je znameniti crnogorski junak Novica Cerović. Cerović je rođen u Tušini u Drobnjaku 1805. Osnovnu školu završio je u manastiru Župa kod Nikšića. U 27.  godini izabran je za kneza Drobnjaka koji je tada bio pod turskom vlašću. Bio je pobornik Njegoševe politike i po njegovom nalogu organizovao je ubistvo Smail-age Čengića 1840. Naredne godine imenovan je za vojvodu, a potom za senatora. Poslije prelaska na Cetinje rješavao je međuplemenske sporove.

1901 – Umro je italijanski kompozitor Đuzepe Verdi, jedan od najvećih muzičkih stvaralaca 19. vijeka. Svjetsku slavu stekao je operama »Aida«, »Otelo«, »Travijata«, »Rigoleto«, »Nabuko«, koje su i danas ključna djela repertoara operskih kuća širom svijeta. Njegovoj sahrani u Milanu prisustvovalo je 200.000 ljudi.

1918 – U Nikšiću je rođen Milorad Perović, jedan od najvećih donatora nikšićkih bolnica, kojima je ostavio 2,5 miliona dolara. Milorad Perović je osnovnu školu i gimanziju završio u Nikšiću, a početkom Drugog svjetskog rata priključio se narodno-oslobodilačkom pokretu. Bio je interniran u logoru u Albaniji a potom i u Italiji, gdje je dočekao kraj rata. Po oslobođenju, slijedeći sudbinu oca pečalbara i on se našao u Americi i ubrzo zaposlio kao menadžer za istočno tržište u velikoj farmaceutskoj korporaciji Lederle. Nakon penzionisanja i ženine smrti prodao je kuću u Njujorku 1984. i vratio se u Jugoslaviju. Nastanio se u Beogradu, ali je ubrzo posjetio Nikšić i gradskoj bolnici darivao 25. 000 dolara. Finansirao je i dogradnju određenih kabineta u Brezoviku. Testamentom iz 1986. trima nikšićkim bolnicama zavjetovao je 2,5 miliona dolara. Umro je 19. juna 1991. a njegova urna pohranjena je na nikšićkom groblju. Odredio je da o donaciji, koja se bolnicama isplaćuje u devet godišnjih rata, počev od 2008, brinu ljekari Slobodan Nikčević, Ratko Perović i Blažo Perović.             

1924 – Vlada Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca potpisala je u Rimu pakt o prijateljstvu i saradnji s Italijom i sporazum kojim je Rijeka predata Italiji.

1944 – Sovjetski general Leonid Govorov saopštio je u Drugom svjetskom ratu da je Lenjingrad potpuno oslobođen od Nijemaca, koji su ga pod opsadom držali od septembra 1941, ali nijesu uspjeli da ga osvoje. Tokom blokade umrlo je više od 670.000 ljudi, od čega 641.000 od gladi.

1951 – U Podgorici je osnovan Vatrogasni savez Crne Gore. Na osnivačkoj sjednici usvojena su pravila Saveza i izabrani: za predsjednika Saveza Vlado Raičević, a za sekretara Momo Mićović. Nakon osnivanja, Savez je pristupio omasovljavanju postojećih vatrogasnih društava u većim gradovima i osnivanju novih u manjim mjestima. U to vrijeme na području Crne Gore organizovano je oko 50 vatrogasnih društava sa preko pet hiljada članova.

1967 – Predstavnici 60 zemalja potpisali su sporazum o zabrani upotrebe oružja za masovno uništavanje u svemiru.

1973 – Potpisivanjem mirovnog ugovora u Parizu, završen je Vijetnamski rat i okončano vojno angažovanje SAD u toj zemlji. Glavni pregovarači, američki državni sekretar Henri Kisindžer i sjevernovijetnamski ministar Le Duk To dobili su iste godine Nobelovu nagradu za mir.

2005 –  U miločerskom hotelu “Maestral” formiran je “Pokret za evropsku državnu zajednicu Srbija i Crna Gora”. Za predsjednika Skupštine Pokreta izabran je dr Čedomir Vukmanović, a za predsjednika Upravnog odbora Pokreta Zoran Žižić.

2008 – Povodom brojnih ataka na crnogorsku duhovnu i kulturnu baštinu reagovala je Fondacija »Sveti Petar Cetinjski«. U saopštenju je upozoreno na brojne devastacije crnogorskog duhovnog nasljeđa, na bespravno podizanje crkava po crnogorskim brdima, te na otuđivanje imovine crnogorske države i crnogorske crkve.

2008 – U 80. godini umro je bivši presjednik Indonezije Suharto, svrgnut 1998. nakon masovnih studentskih protesta i nemira širom zemlje, optužen za smrt i zatvaranje oko milion političkih protivnika od dolaska na vlast 1965.

2008 –  U 89. godini  umrla je Mari Smit Džons, posljednja izvorna govornica ejak jezika na Aljasci, na kojoj se  pred izumiranjem nalazi još 20 autohtonih jezika.

2008 –  U 97. godini umro  je poglavar Mormonske crkve Gordon Hinkli, koji je doprinio da ta crkva 1978. promijeni svoju politiku koja je do tada, između ostalog, pripadnicima crne rase zabranjivala da postanu sveštenici. Mormonska crkva, koju je 1830. u Njujorku osnovao Džozef Smit, ima 13 miliona vjernika širom svijeta. Vjernici Mormonske crkve ne konzumiraju alkohol, kafu i duvan, vjeruju da  Bog govori preko živih apostola i proroka, da je Isus nakon vaskrsnuća posjetio Ameriku i da nema vječnog pakla.

2008 – Srpski teniser Novak Đoković,  pobijedivši u polufinalu »Australijan opena« Rožea Federera i u finalu Žoa Vilfrida Congu, osvojio je prvi gren slem turnir u karijeri i postao najmlađi pobjednik na terenima »Melburn parka«.

2009 – Ruska pravoslavna crkva izabrala je za novog patrijarha 62-godišnjeg mitropolita Kirila koji je na tom mjestu zamijenio Aleksija II koji je umro 5. decembra 2008.

2009 – U 76. godini umro je poznati američki pisac Džon Apdajk, dvostruki dobitnik Pulicerove i Nacionalne književne nagrade. Autor je više od 50 knjiga: romana, zbirki kratkih priča, poezije, kritika, eseja, memoara, a proslavio se romanom u četiri nastavka  o bivšoj srednjoškolskoj košarkaškoj zvijezdi Hariju Zeki Angstromu. Za dva romana iz tog serijala »Zeka je bogat« i »Zeka je umro« dobio je Pulicerovu i prestižnu Nacionalnu nagradu. Apdajk se proslavio i romanima »Kentaur«, »Parovi« i »Vještice iz Istvika«, prema kojem je snimljen i istoimeni film.

2010 – Parlamentarna skupština Savjeta Evrope usvojila je u Strazburu, gotovo jednoglasno, preporuku Komiteta ministara Savjeta Evrope koja sadrži niz mjera kojima se garantuje veće poštovanje slobode medija i sigurnost novinara.

2014 – Uhapšen je lider kosovskih Srba i glavni posrednik za NATO i Evropsku uniju Oliver Ivanović, koji je osumnjičen u istrazi o navodnim ratnim zločinima počinjenim prije više od deset  godina, kako je saopštio EULEX.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1892 – U Andrijevici  je osnovana Narodna biblioteka. Imala je 52 člana i dobijala sve listove i časopise iz Crne Gore i Srbije, kao i neke iz inostranstva.

1926 – Engleski pronalazač Džon Logi Berd je u Londonu prvi put javno demonstrirao televiziju.

2010 – Izraelski lideri izjavili su na Međunarodni dan sjećanja na holokaust da je Iran prijetnja za cijeli svijet i obećali da jevrejski narod nikad više neće biti žrtva nekog fanatičnog režima.