“VANDALSKI ČINOVI”

Mitropolija crnogorsko-primorska i ostale eparhije SPC u Crnoj Gori osudile su paljenje i skrnavljenje državnih simbola Crne Gore kao besprizorne vandalske činove.

“Ne može nam biti jasno kome je, i u koje svrhe, potreban ovakav nečasni akt – bilo da se radi o iskazivanju nečijeg nezadovoljstva ili da je riječ o smišljenoj provokaciji izašloj iz nečije političke kuhinje. Sa ovim u vezi, gnušamo se i onih javnih nastupa, od državnog vrha do građanskog sektora, koji potpuno neutemeljeno i nepromišljeno ovakve podle radnje dovode u vezu sa građanima koji učestvuju u crkvenim litijama”, navodi se u saopštenju na sajtu Mitropolije.

Dodaju da će poruke sa litija biti molitva za bratski mir i slogu.

PORED HRAMA

Nadgrobni spomenik narodnom heroju Vasiliju Vaku Đurović, koji se nalazi u blizini Hrama Hristovog vaskrsenja, oskrnavljen je. Iz Ministarstva kulture su poručili da je to još jedan čin za osudu, koji, kako navode, govori o odnosu pojedinaca prema prošlosti Crne Gore i borcima koji su pali za njenu slobodu.

Spomenik je oštećen, odnosno uništene su fotografije narodnog heroja i njegove braće na nadgrobnom spomeniku.

Još uvijek nemamo informaciju kada se ovaj vandalski čin dogodio, kao ni ko su počinioci.

Đurović je poginuo 1943. godine tokom bitke na Sutjesci, a narodnim herojem je proglašen 1945. godine.

U DANILOVGRADU

Dnevni centar za djecu i omladinu sa smetnjama i teškoćama u razvoju u Danilovgradu dobiće senzornu sobu zahvaljujući donaciji ambasade Republike Bugarske u Crnoj Gori vrijednoj 16.750 eura, što će, kako je saopšteno, unaprijediti rad te ustanove na nivou evropskih država.

Predsjednica Opštine Danilovgrad, Zorica Kovačević, istakla je da je donacija ambasada Bugarske obezbijedila vrijedan poklon za Dnevni centra za djecu i omladinu sa smetnjama i teškoćama u razvoju i za tu opštinu.

„Dnevni centar radi nepune dvije godine i ima puni kapacitet djece. Ovo je veoma značajna donacija jer nabavkom te opreme, senzorne sobe, praktično smo zaokružili sve ono što nam je neophodno kako bi Dnevni centar radio onako kako to rade dnevni centri u regionu i Evropi“, navela je Kovačević.

Ona je rekla da je Bugarska prijatelj i podrška Crnoj Gori godinama unazad, a da će ta donacija dodatno učvrstiti prijateljske odnose dvije države.

„Ovo je prva donacija Bugarske jednoj maloj opštini, koja je namijenjena populaciji kao što su djeca sa posebnim potrebama, a što naši sugrađani cijene. Prije svega roditelji, zaposleni u Dnevnom centru ali i svi ostali sugrađani“, zaključila je Kovačević.

Ambasadorka Republike Bugarske u Crnoj Gori, Meglena Plugčieva, istakla je da je ta država prepoznala značaj donacije za otvaranje senzorne sobe za Dnevni centar i Opštinu Danilovgrad.

„U ime Bugarske, moram iskazati zadovoljstvo zbog ovog projekta, jer predstavlja konkretan projekat, kao i želju da nastavimo da pomažemo vašoj državi“, poručila je Plugčieva.

Govoreći o svom pređašnjem iskustvu kao ambasadorke u više evropskih država, kazala je da je, pored uticanja i davanja savjeta, neophodno ulagati i u konkretne projekte od kojih će stanovnici države imati koristi.

Tom prilikom, Plugčieva je najavila otvaranje Izložbe „Crna Gora i Bugarska na mapi Evrope“ 2. marta, u Skupštini Crne Gore zajedno sa predsjednikom Skupštine, Ivanom Brajovićem.

„Izložba će prikazati razvoj dvije države od četvrtog do 20. vijeka na evropskoj karti. Važno je i da Brisel zna i uvaži reforme i napredak Crne Gore, što će konačno dovesti do toga da i Crna Gora postane članica Evropske unije. Bugarska zna koliko je teško i koliki angažman je potreban političara i cijelog društva na putu do članstva“, kazala je Plugčieva.

Direktor Javne ustanove „Dnevni centra za djecu i omladinu sa smetnjama i teškoćama u razvoju“, Srđan Đurović, istakao je da će senzorna soba znatno unaprijediti rad te institucije.

„Naša ustanova će dobiti jedan novi sadržaj koji nam je bio neophodan i veoma je značajno što je ambasada Bugarske prepoznala važnost, jer se radi o ranjivoj grupi. Želim da iskažem zahvalnost u ime roditelja, djece i svih zaposlenih“, rekao je Đurović.

TRENING CGO

Crnogorsko društvo treba da se suočava sa svojom prošlošću ne da bi ispunjavalo obaveze iz evropske agende, već da bi stvaralo zdrav osnov za svoju demokratsku i na vladavini prava zasnovanu budućnost, zaključeno je danas na nacionalnom treningu za mlađe pravne eksperte aktiviste civilnog društva “Tranziciona pravda -nacionalno i regionalno iskustvo”, koji je organizovao Centar za građansko obrazovanje (CGO) uz podršku Kanadske ambasade.

Miloš Vukanović, istoričar i savjetnik u CGO-u, ukazao je često potcijenjen značaj procesa suočavanja sa prošlošću.

“Mi u CGO-u vjerujemo da adekvatno procesuiranje ratnih zločina, reparacije i izgradnja kulture sjećanja nijesu samo obaveze koje država Crna Gora i njeno društvo moraju da ispune zbog svojih međunarodnih partnera, već i osnov za opšti društveni napredak. Zato radimo na stvaranju dokumentacione osnove kroz publikovanje objedinjenih ključnih i autentičnih dokumenata procesuiranja ratnih zločina u Crnoj Gori, ali i na edukaciji o ovoj često marginalizovanoj temi,” naveo je Vukanović.

Državna tužiteljka u Specijalnom državnom tužilaštvu (SDT), Lidija Vukčević, podsjetila je na oružane sukobe tokom 90-ih godina prošlog vijeka na prostoru bivše Jugoslavije koji su bili praćeni krivičnim djelima protiv čovječnosti i međunarodnog humanitarnog prava.

“Iako su i u vrijeme izvršenja tih krivičnih djela i neposredno nakon toga postojali formalno pravni uslovi da se takvi slučajevi procesuiraju, do toga u najvećem dijelu nije došlo“, ukazala je ona.

Vukčević je istakla da se radi o složenim predmetima i da njihovo procesuiranje ostaje izazov za pravosuđa svih zemalja regiona. „Osnovni problem u postupcima protiv učinilaca ovih krivičnih djela je obezbjeđivanje dokaza. Dodatno, protok vremena od izvršenja predstavlja barijeru u prikupljanju kako materijalnih, tako i personalnih dokaza kojima se dokazuje krivica izvršioca“, pojasnila je Vukčević.

Ona je navela da je u Crnoj Gori procesuirano sedam slučajeva ratnih zločina, pri čemu je osuđeno 11, a oslobođeno 26 osoba.

„U procesuiranju tih slučajevima dragocjena je bila i saradnja sa tužilaštvima i sudovima u okruženju sa kojima su od 2005. do 2015. zaključeni sporazumi kao pravni osnov za jačanje regionalne saradnje“, kazala je Vukčević. U tom kontekstu, apostrofirala je i značaj zaključenog sporazuma VDT-a sa Rezidualnim mehanizmom, nasljednikom Haškog tribunala. 

U osvrtu na rad Tužilaštva, ona je navela da je VDT 2015.godine donijelo Strategiju za istraživanje ratnih zločina.

„Od početka primjene Strategije, SDT bilježi proaktivniji pristup i sve bolju saradnju sa tužilaštvima i drugim državnim organima država u okruženju u pogledu razmjene podataka i dokaza, kao i u slučajevima ustupanja postupaka protiv okrivljenih lica. Naravno, uporedo radimo i na uvijek potrebnoj izgradnji kapaciteta“, ocijenila je Vukčević.

Advokat Goran Rodić smatra da politička volja ostaje najveća poteškoća u pribavljaju dokaza i ukupnoj funkcionalnoj saradnji istražnih organa i pravosuđa država regiona.

On je naveo da pribavljanje dokaza putem međunarodne pravne pomoći u velikoj mjeri zavisi od saradnje, otvorenosti i iskrenosti zamoljene države.

Marijana Toma, regionalna ekspertkinja za tranzicionu pravdu iz Beograda, podvukla je značaj utvrđivanja odgovornosti i krivične pravde, ali i drugih mehanizama suočavanja sa prošlošću, poput utvrđivanja i priznanja istine, nadoknade nanijete štete i priznanja patnje žrtava, uz nezaobilaznu reformu institucija.

Nacionalni trening, kako je saopšteno iz CGO, okupio oko 50 učesnika, pripadnika mlađe generacije nosilaca pravosudnih funkcija, pravnih stručnjaka iz različitih sektora, predstavnika Ministarstava pravde, Ministarstva ljudskih i manjinskih prava i udruženja studenata, kao i civilnog sektora koji se bavi pitanjima tranzicione pravde. Takođe, na treningu su učestvovali i polaznici II generacije Putujuće škole tranzicione pravde.