NAUCNICI DOKAZALI

Svaka generacija u proslom vijeku odrastala je u ljude inteligentnije od svojih roditelja, ali se posljednjih 20 godina nesto promijenilo, pa testovi naucnika pokazuju da su nove generacije gluplje od prethodnih.

Na standardnim testovima inteligencije, koje su djeca polagala u vecini zemalja razvijenog svijeta, prosjek bi se svakih nekoliko godina pomjerao navise. Ono sto je bio prosjecan IQ 1950. godine daleko je ispod prosjeka izmjerenog 1980. godine.

Taj fenomen dobio je ime Flinov efekat, prema naucniku Dzejmsu Flinu, Novozelandaninu koji je jedan od prvih primijetio ovaj trend.

Flinov efekat vrijedio je tokom veceg dijela 20. vijeka. Svaka generacija postajala je sve inteligentnija, ali sve vise podataka ukazuje na zabrinjavajuci kraj ovog trenda i preokret u drugom smjeru. Kolektivni koeficijent inteligencije, cini se, poceo je da opada sirom svijeta.

Koeficijent inteligencije globalo opada

Od pocetka devedesetih godina proslog vijeka do danas koeficijent inteligencije poceo je da pada sirom razvijenog svijeta. Ovaj trend prvi su primijetili norveski naucnici, koji su proucavali rezultate testova inteligencije vojnih regruta izmedu 1950. i 2002. godine. Podaci iz proslog vijeka vecinom su bili u skladu sa Flinovim efektom, ali sredinom devedesetih Flinov efekat je nestao i koeficijent inteligencije poceo je da opada.

Uslijedile su zabrinjavajuce potvrde novog trenda, dobijene iz podataka o inteligenciji danskih regruta, potom podaci iz Ujedinjenog Kraljevstva koje je prikupio sam Flin. Prema studiji iz 2009. godine prosjecan koeficijent inteligencije 14-godisnjih Britanaca pao je za oko dva boda izmedu 1980. i 2008. godine.

Rast inteligencije nestao u devedesetim proslog vijeka

Prema svim dostupnim podacima, Flinov efekat poceo je da usporava u osamdesetim godinama proslog vijeka, i potpuno je nestao u devedesetim. Covjecanstvo je, cini se, doslo do vrhunca kolektivne inteligencije.

Za razvoj inteligencije vazni su geni ali i spoljni uticaji – okruzenje u kojem odrastamo, ishrana, to koliko smo cesto bolesni, podsticajna i stimulativna okolina, i brojni drugi faktori. Inteligencija moze da se uporedi sa visinom. Tokom proslog vijeka generacije su takode odrastale u sve vise i vise, dok je prosecna visina rasla.

Kontroverzni naucnik Ricard Lin veliki je zagovornik disgenike, pojma obrnutog od eugenike. Prema njegovom misljenju, do pada u koeficijentu inteligencije dolazi zato sto ljudi sa nizim koeficijentom inteligencije u modernom drustvu imaju vise djece.

Lin za pad inteligencije okrivljuje i imigrante iz zemalja u kojima je prosjecan koeficijent inteligencije nizi nego u zemljama u kojima je opazen pad, poput Britanije, Norveske i Danske, ali najnovija norveska studija opovrgla je njegove tvrdnje ukazujuci na vrlo uvjerljive argumente da su i Flinov efekat i njegov preokret uslovljeni faktorima zivotne sredine.

Pad IQ i kod djece iz iste porodice

Norveski naucnici Bernt Bratsberg i Ole Rogeberg proucavali su razvoj koeficijenta inteligencije i u pojedinim porodicama – izmedu brace i sestara koji pripadaju razlicitim generacijama, i otkrili da promjena Flinovog efekta pogada i porodice, a ne samo prosjek cijele populacije.

Primjera radi, brat i sestra rodeni poslije 1990. godine, izmedu kojih je deset godina razlike, imace u prosjeku izmedu pola i dva boda razlike u koeficijentu inteligencije, pri cemu mladi brat ili sestra ima manji IQ.

Norveski naucnici proucili su i eliminisali sve druge mogucnosti, poput veceg broja djece rodene u porodicama ciji roditelji imaju prosjecan ili nizi IQ, ili uticaja migracija, za koji su zakljucili da je zanemarljiv.

Inteligencija mladih generacija pada, oko dva boda svakih deset godina, i nisu krivi ni disgenika, ni migranti, vec se taj pad primjecuje u svakoj prosjecnoj porodici. Jedino preostalo objasnjenje jeste da postoji nesto u sredini u modernom drustvu sto djecu sputava u razvoju.

Problem telefoni, racunari i video igre ili zagaden vazduh?

Flin pretpostavlja, iako za to jos nema nikakvih konkretnih dokaza, da je kultura mladih stagnirala, ili da se doslovno zaglupila. Izrazava i zabrinutost da se kultura mladih danas fokusira primarno na mobilne telefone, racunare i video-igre, umjesto na citanje i medusobne razgovore.

Svjetska zdravstvena organizacija (SZO) ima jos jedno jednostavnije i jezivije objasnjenje: porast zagadenja vazduha. Zagadenje vazduha je danas globalno, a procjenjuje se da porast mikrocestica u vazduhu utice na zdravlje cak 90 odsto svjetske populacije.

Globalno zagadenje moglo bi da bude odgovorno za usporavanje i zaustavljanje razvoja mladih. Ako nesto hitno ne ucinimo, pitanje je kakav cemo svijet ostaviti svojoj djeci, ali i kakvu cemo djecu ostaviti tom svijetu.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • Majke Srebrenice pozvale Spajića da javno saopšti stav o Rezoluciji UN o Srebrenici
    on 24/04/2024 at 20:32

    Crna Gora je uvijek bila na pravoj strani istorije, kazale su danas "Majke Srebrenice" i pozvale premijera Milojka Spajica da javno saopšti stav o Rezoluciji Ujedinjenih nacija (UN) o genocidu u Srebrenici.

  • Birači "selice" najveći problem u Šavniku, politički dijalog jedina opcija
    on 24/04/2024 at 20:15

    Birači "selice" najveći su problem što se tiče šavničkih izbora, a politički dijalog je jedina opcija za rješenje ove i više nego komplikovane političke situacije, ocijenili su sagovornici emisije "Okrugli sto" na TVCG.

  • "Odbijamo razgovore sa DPS, SDP i 'satelit listama' i ostali da se izjasne"
    on 24/04/2024 at 19:43

    Nosilac liste koalicije "Za budućnost Budve - Budva, otvoreni grad" na predstojećim lokalnim izborima Mladen Mikijelj kazao je da ta koalicija neće razgovarati o postizbornoj koaliciji sa Demokratskom partijom socijalista (DPS), Socijaldemokratskom partijom (SDP) i kako je kazao "satelitskim listama" i pozvao sve stranke da se jasno izjasne po tom pitanju.

  • Perović dala uslovni otpust iz zatvora lažnom svjedoku ubistva
    on 24/04/2024 at 19:22

    Potpredsjednik Vlade za politički sistem, pravosuđe i antikorupciju Momo Koprivica rekao je da je direktorica Agencije za sprečavanje korupcije (ASK) Jelena Perović dok je bila na čelu Osnovnog suda na Cetinju počinila zloupotrebu.

  • "Perspektiva o ulasku zemalja ZB u EU realnija više nego ikad"
    on 24/04/2024 at 18:59

    Crna Gora će učiniti sve da što prije dostigne evropski standard i postane članica EU, kazao je u Tivtu predsjednik Jakov Milatović. Iz Slovenije poručuju da zemlje koje teže da uđu u Evropsku zajednicu moraju da shvate da Brisel ima određena pravila, te da je 2030. posljednji termin da države uđu u EU, jer će kasnije biti teže. S druge strane, bivša visoka predstavnica EU Federika Mogerini tvrdi da je perspektiva proširenja veća nego ikad, te da je i Evropa shvatila da joj treba Zapadni Balkan, i to što prije.

  • Poslanici opozicije traže kontrolno saslušanje Bečića, Markovića i Novovića
    on 24/04/2024 at 18:06

    Poslanici opozicije u Odboru za bezbjednost i odbranu podnijeli su Skupštini Crne Gore zahtjev za kontrolno saslušanje potpredsjednika Vlade za bezbjednost, unutrašnju politiku, evropske i vanjske poslove Alekse Bečića, Vrhovnog državnog tužioca Milorada Markovića i Glavnog specijalnog tužioca Vladmira Novovića.

  • U sljedećem mandatu EP neka od zemalja ZB može biti nova članica
    on 24/04/2024 at 17:11

    Poslanici EP su sa 517 glasova za, 56 protiv i 30 uzdržanih odobrili Plan rasta za zapadni Balkan. Fond je osmišljen da podrži unutrašnje reforme u zemljama Zapadnog Balkana, pružajući određene pogodnosti članstva u EU čak i prije pristupanja EU. Obezbijediće do 6 milijardi eura do 2027.godine. Specijalni izvjestilac Evropskog parlamenta za Crnu Goru Tonino Picula smatra da neka od zemalja Zapadnog Balkana

  • Popović predsjednica Apelacionog suda
    on 24/04/2024 at 17:09

    Na dvanaestoj sjednici Sudskog savjeta, Savjet je obavio intervju sa kandidatima prijavljenim na oglas za izbor predsjednika Apelacionog suda Crne Gore, Mirjanom Popović i Dijanom Radulović, sutkinjama ovog suda. Na osnovu utvrđene rang liste za predsjednika Apelacionog suda izabrana je Mirjana Popović.

  • Najveći izazov biće povlačenje novca, Spajić ima odličan tim
    on 24/04/2024 at 16:43

    Poslanik Evropskog parlamenta (EP) i predsjedavajući Delegacije odbora za stabilizaciju i pridruživanje između Evropske unije (EU) i Crne Gore Vladimir Biličik saopštio je da premijer Crne Gore Milojko Spajić oko sebe ima odličan tim ljudi, i uz široki koncenzus u parlamentu Crna Gora može imati benefite od Plana rasta i povući novac.

  • Canović podržao inicijativu da Crna Gora sponzoriše Rezoluciju o Srebrenici
    on 24/04/2024 at 15:54

    Član Predsjedništva SD-a i predsjednik opštine Plav Nihad Canović podržao je inicijativu da Crna Gora sponzoriše Rezoluciju UN-a o memorijalizaciji genocida u Srebrenici, saopšteno je iz te partije.

  • CG da bude integrisana u EU tržište električne energije ali i tržište Z.Balkana
    on 24/04/2024 at 20:32

    Želimo da Crna Gora bude potpuno integrisana u EU tržište električne energije, posebno sa Italijom ali i da bude u potpunosti integrisana sa zemljama Zapadnog Balkana, kazao je direktor Sekretarijata energetske zajednice Artur Lorkovski koji sa saradnicima boravi u radnoj posjeti Crnoj Gori.

  • "Nakon izbora izvođača odmah kreću radovi na drugoj dionici auto-puta"
    on 24/04/2024 at 17:05

    Ministar saobraćaja i pomorstva Filip Radulović kazao je da očekuje da će se do kraja godine odabrati izvođači za izgradnju druge dionice auto-puta od Mateševa do Andrijevice, te da će se nakon toga odmah krenuti sa radovima.

  • Višak mlijeka CG farmera biće izvezen u BiH
    on 24/04/2024 at 16:51

    Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede saopštilo je da će Bosna i Hercegovina otkupiti višak od 250.000 litara mlijeka crnogorskih proizvođača i prerađivača mlijeka.

  • Neformalna ekonomija glavna prepreka održivom rastu i konkurentnosti
    on 24/04/2024 at 16:03

    Rast crnogorske ekonomije bi od ove mogao da uspori na 3,2% u prosjeku, navodi se u ocjeni Programa ekonomskih reformi Crne Gore 2024-2026. koju je usvojila Evropska komisija. Kao glavna prepreka inkluzivnom, održivom rastu i konkurentnosti Crne Gore navodi se neformalna ekonomija. Očekuje se da rast prihoda od turizma bude jednocifren a uvoz viši od očekivanog ukoliko se realizuju investicioni planovi, posebno izgradnja autoputa.

  • EBRD objavila pretkvalifikacioni tender za dionicu Mateševo-Andrijevica
    on 24/04/2024 at 14:28

    Evropska banka za obnovu i razvoj (EBRD) objavila je pretkvalifikacioni tender za izgradnju druge dionice autoputa Mateševo - Andrijevica.

  • Radović: CBCG podržava put ka zelenijoj i održivijoj ekonomiji
    on 24/04/2024 at 14:20

    Centralna banka podržava put ka zelenijoj, održivijoj i otpornijoj ekonomiji, poručila je guvernerka CBCG Irena Radovi.

  • "Cijene eurosupera se polako približavaju rekordnim cijenama"
    on 24/04/2024 at 14:03

    Vladi je omogućeno, zahvaljujući našoj zakonskoj inicijativi koja je u Parlamentu prihvaćena, da privremeno snizi akcize na gorivo do 50 odsto. Poslednji put je Vlada tu zakonska mogućnost iskoristila prije više od godinu dana, kazao je šef Kluba poslanika Socijaldemokrata Boris Mugoša.

  • Radulović: Smijenićemo Odbore direktora koji ne pokažu rezultate
    on 24/04/2024 at 11:37

    Rad Odbora direktora u državnim kompanijama koje posluju u okviru Ministarstva saobraćaja i pomorstva nakon godinu dana biće analiziran, poručio je ministar saobraćaja i pomorstva Filip Radulović tokom predavanja studentima Ekonomskom fakulteta u Podgorici koji nastavu prate na engleskom jeziku.

  • "Građani da ne brinu za penzije"
    on 24/04/2024 at 10:19

    Govoreći o najavljenoj reformi Fonda PIO premijer Milojko Spajić poručio da građani ne treba da strahuju za svoje penzije.

  • Budžetska inspekcija dobija još operativaca
    on 24/04/2024 at 06:28

    Tokom hapšenja direktorice ASK-a aktuelizovan je rad budžetske inspekcije. Iako postoji 11 godina, tek prije dva mjeseca počela je da kontroliše korisnike državne kase. I dok u nevladinom sektoru strahuju da će brzi rezultati izostati jer su svega dva budžetska inspektora, iz Ministarstva finansija, pod čijem okriljem funkcioniše ova inspekcija, tvrde da to neće biti problem jer planiraju da povećaju broj inspektora.