NAUCNICI DOKAZALI

Svaka generacija u proslom vijeku odrastala je u ljude inteligentnije od svojih roditelja, ali se posljednjih 20 godina nesto promijenilo, pa testovi naucnika pokazuju da su nove generacije gluplje od prethodnih.

Na standardnim testovima inteligencije, koje su djeca polagala u vecini zemalja razvijenog svijeta, prosjek bi se svakih nekoliko godina pomjerao navise. Ono sto je bio prosjecan IQ 1950. godine daleko je ispod prosjeka izmjerenog 1980. godine.

Taj fenomen dobio je ime Flinov efekat, prema naucniku Dzejmsu Flinu, Novozelandaninu koji je jedan od prvih primijetio ovaj trend.

Flinov efekat vrijedio je tokom veceg dijela 20. vijeka. Svaka generacija postajala je sve inteligentnija, ali sve vise podataka ukazuje na zabrinjavajuci kraj ovog trenda i preokret u drugom smjeru. Kolektivni koeficijent inteligencije, cini se, poceo je da opada sirom svijeta.

Koeficijent inteligencije globalo opada

Od pocetka devedesetih godina proslog vijeka do danas koeficijent inteligencije poceo je da pada sirom razvijenog svijeta. Ovaj trend prvi su primijetili norveski naucnici, koji su proucavali rezultate testova inteligencije vojnih regruta izmedu 1950. i 2002. godine. Podaci iz proslog vijeka vecinom su bili u skladu sa Flinovim efektom, ali sredinom devedesetih Flinov efekat je nestao i koeficijent inteligencije poceo je da opada.

Uslijedile su zabrinjavajuce potvrde novog trenda, dobijene iz podataka o inteligenciji danskih regruta, potom podaci iz Ujedinjenog Kraljevstva koje je prikupio sam Flin. Prema studiji iz 2009. godine prosjecan koeficijent inteligencije 14-godisnjih Britanaca pao je za oko dva boda izmedu 1980. i 2008. godine.

Rast inteligencije nestao u devedesetim proslog vijeka

Prema svim dostupnim podacima, Flinov efekat poceo je da usporava u osamdesetim godinama proslog vijeka, i potpuno je nestao u devedesetim. Covjecanstvo je, cini se, doslo do vrhunca kolektivne inteligencije.

Za razvoj inteligencije vazni su geni ali i spoljni uticaji – okruzenje u kojem odrastamo, ishrana, to koliko smo cesto bolesni, podsticajna i stimulativna okolina, i brojni drugi faktori. Inteligencija moze da se uporedi sa visinom. Tokom proslog vijeka generacije su takode odrastale u sve vise i vise, dok je prosecna visina rasla.

Kontroverzni naucnik Ricard Lin veliki je zagovornik disgenike, pojma obrnutog od eugenike. Prema njegovom misljenju, do pada u koeficijentu inteligencije dolazi zato sto ljudi sa nizim koeficijentom inteligencije u modernom drustvu imaju vise djece.

Lin za pad inteligencije okrivljuje i imigrante iz zemalja u kojima je prosjecan koeficijent inteligencije nizi nego u zemljama u kojima je opazen pad, poput Britanije, Norveske i Danske, ali najnovija norveska studija opovrgla je njegove tvrdnje ukazujuci na vrlo uvjerljive argumente da su i Flinov efekat i njegov preokret uslovljeni faktorima zivotne sredine.

Pad IQ i kod djece iz iste porodice

Norveski naucnici Bernt Bratsberg i Ole Rogeberg proucavali su razvoj koeficijenta inteligencije i u pojedinim porodicama – izmedu brace i sestara koji pripadaju razlicitim generacijama, i otkrili da promjena Flinovog efekta pogada i porodice, a ne samo prosjek cijele populacije.

Primjera radi, brat i sestra rodeni poslije 1990. godine, izmedu kojih je deset godina razlike, imace u prosjeku izmedu pola i dva boda razlike u koeficijentu inteligencije, pri cemu mladi brat ili sestra ima manji IQ.

Norveski naucnici proucili su i eliminisali sve druge mogucnosti, poput veceg broja djece rodene u porodicama ciji roditelji imaju prosjecan ili nizi IQ, ili uticaja migracija, za koji su zakljucili da je zanemarljiv.

Inteligencija mladih generacija pada, oko dva boda svakih deset godina, i nisu krivi ni disgenika, ni migranti, vec se taj pad primjecuje u svakoj prosjecnoj porodici. Jedino preostalo objasnjenje jeste da postoji nesto u sredini u modernom drustvu sto djecu sputava u razvoju.

Problem telefoni, racunari i video igre ili zagaden vazduh?

Flin pretpostavlja, iako za to jos nema nikakvih konkretnih dokaza, da je kultura mladih stagnirala, ili da se doslovno zaglupila. Izrazava i zabrinutost da se kultura mladih danas fokusira primarno na mobilne telefone, racunare i video-igre, umjesto na citanje i medusobne razgovore.

Svjetska zdravstvena organizacija (SZO) ima jos jedno jednostavnije i jezivije objasnjenje: porast zagadenja vazduha. Zagadenje vazduha je danas globalno, a procjenjuje se da porast mikrocestica u vazduhu utice na zdravlje cak 90 odsto svjetske populacije.

Globalno zagadenje moglo bi da bude odgovorno za usporavanje i zaustavljanje razvoja mladih. Ako nesto hitno ne ucinimo, pitanje je kakav cemo svijet ostaviti svojoj djeci, ali i kakvu cemo djecu ostaviti tom svijetu.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • "ASK prati izborni proces, trudimo se da ga učinimo transparentnim"
    on 05/02/2023 at 19:17

    Direktorica Agencije za sprječavanje korupcije Jelena Perović kazala je gostujući u Dnevniku 2 se ova Agencija trudi da prati svaki izborni proces. "ASK čini svaki izborni proces transparentnim", smatra Perović.

  • "Demokrate spremne za pobjedu na predsjedničkim izborima"
    on 05/02/2023 at 17:39

    Opštinski odbor Demokrata Nikšić saopštio je da je da daju punu podršku  Predsjedništvu tog političkog subjekta da pripremi i zakaže sjednicu Glavnog odbora na kojoj će biti utvrđen kandidat Demokrata za predsjednika Crne Gore.

  • "Nepokolebljiva vjera liberala u zajedničkog kandidata"
    on 05/02/2023 at 17:18

    Predsjednik i poslanik Liberalne partije Andrija Popović kazao je da je nepokolebljiva vjera liberala da Crna Gora ima zajedničkog kandidata za predsjednika Crne Gore.

  • “Mijenjali vlasništva nad nekretninama da prikriju izvor novca”
    on 05/02/2023 at 17:04

    Jedan od lidera Demokratskog fronta i predsjednik Pokreta za promjene Nebojša Medojević tvrdi da su bivši ministar finansija i kandidat za predsjednika Crne Gore Milojko Spajić, i njegova vanbračna supruga mijenjali vlasništva nad nekretninama da bi prikrili izvor novca.

  • "Nemamo dilemu da će Mandić biti novi predsjednik Crne Gore"
    on 05/02/2023 at 16:21

    Povodom predsjedničkih izbora koji su zakazani za 19. mart ove godine, jedan od lidera Demokratskog fronta Milan Knežević kazao je da nema dilemu da će Andrija Mandić biti novi predsjednik države. Istakao je da je Mandićeva kandidatura predata u petak, a da potvrdu očekuju već sjutra.

  • "Kandidatura Spajića ogolila djelovanje DPS-a i Medojevića"
    on 05/02/2023 at 12:26

    Kandidatura Milojka Spajića za predsjednika Crne Gore ogolila je sinhronizovano djelovanje DPS-a i jednog od lidera DF-a Nebojše Medojevića, saopšteno je iz Pokreta Evropa sad.

  • Zakoni po mjeri partijskog, a ne javnog interesa
    on 05/02/2023 at 06:01

    Političari nerijetko donose ili predlažu zakone kako im u određenom trenutku odgovara, kažu sagovornici TVCG i uz to upozoravaju da takva praksa nije dobra, te da bi donosioci odluka trebalo da više vode računa o vladavini prava i javnom interesu kada predlažu ili usvajaju pojedina zakonska rješenja.

  • Spajić: Stan sam prodao
    on 04/02/2023 at 22:03

    Čelnik Pokerta Evropa Sad Milojko Spajić odgovorio je na navode Nebojše Medojevića (DF) da je sakrio stan u Beogradu.

  • Upozorenje Turskoj zbog izvoza u Rusiju
    on 04/02/2023 at 21:20

    Sjedinjene Američke Države upozorile su Tursku da ne izvozi u Rusiju hemikalije, mikročipove i druge proizvode koji se mogu koristiti u ratu Moskve protiv Ukrajine, piše novinska agencija Rojters. 

  • Medojević: Spajić ima stan od 88 kvadrata u Beogradu na vodi
    on 04/02/2023 at 20:36

    Čelnik Pokreta za promjene (PzP) i jedan od lidera Demokratskog fronta Nebojša Medojević saopštio je da je došao do dokumenta koji pokazuje da predsjednik Pokreta Evropa sad Milojko Spajić ima stan u kompleksu "Beograd na vodi", u Republici Srbiji. Medojević je rekao da Spajić ima stan od 88 kvadrata, i garažu od 12 kvadrata, te da vrijednost te nekretnine iznosi od 500 hiljada do milion eura.  

  • Akcije Pošte, Aerodroma i IRF-a biće uvrštene na regulisano tržište
    on 05/02/2023 at 10:48

    Akcije Pošte Crne Gore, Aerodroma i Investiciono-razvojnog fonda (IRF) bi, prema preliminarnim analizama Montenegroberze, a na osnovu njenih novih pravila, trebalo da u bliskoj budućnosti budu uvrštene na regulisano tržište, odnosno da se pridruže uspješnim kompanijama.

  • Ekonomskim povezivanjem regiona do kredibilnih investitora
    on 05/02/2023 at 08:16

    Region Zapadnog Balkana samo kroz ekonomsko povezivanje može biti privlačan za ozbiljniji broj kredibilnih investitora i veći obim investicija, ocijenjeno je na sastanku ministra finansija, Aleksandra Damjanovića i zamjenika pomoćnika američkog državnog sekretara, Gabriela Eskobara.

  • MMF poboljšao izglede i za kinesku ekonomiju
    on 04/02/2023 at 21:35

    Kineska privreda bi trebalo da doprinese četvrtini globalnog ekonomskog rasta ove godine, iako bi neizvjesnost oko korone i stanja u sektoru nekretnina mogla da uspori zamah, saopšteno je iz Međunarodnog monetarnog fonda (MMF).

  • Bar i Crna Gora da postanu energetsko čvorište Zapadnog Balkana
    on 04/02/2023 at 09:41

    Izgradnja terminala za tečni gas (LNG) u Luci Bar pozicionirao bi taj primorski grad i Crnu Goru kao svojevrsno energetsko čvorište ovog dijela Zapadnog Balkana, ocijenjeno je na sastanku ministra finansija Aleksandra Damjanovića sa predstavnicima Stejt departmenta.

  • "Ugovor je već prekršen, procedura raskida jednostavna"
    on 04/02/2023 at 09:00

    Samostalni sindikat radnika u pomorskom brodarstvu i transportu Crne Gore, kako je za Radio Crne Gore izjavio predsjednik te asocijacije, Agim Mila, podržava namjeru Vlade da Port of Adria ponovo bude dio Luke Bar, ali nijesu saglasni da država otkupi akcije i preuzme dug od 30 miliona eur. To je dug koji je nagomilao od početka privatizacije 2014. godine turski investitor.

  • Potpisan sporazum o vazdušnom saobraćaju između CG i Azerbejdžana
    on 04/02/2023 at 07:57

    Potpisivanjem sporazuma o vazdušnom saobraćaju Crna Gora i Republika Azerbejdžan stvaraju osnovu za jačanje bilateralnih odnosa, ali i za snaženje ekonomske saradnje, saopšteno je nakon susreta Potpredsjednika Vlade za regionalni razvoj i ministra kapitalnih investicija Ervina Ibrahimovića i ministra saobraćaja i digitalnog razvoja u Vladi Republike Azerbejdžan Rašada Nabijeva.

  • Ko će upravljati trajektom: Cirkulišu milioni, mnogi bi rado u posao
    on 03/02/2023 at 18:54

    Nakon najave premijera Dritana Abazovića da će na narednoj sjednici Vlade staviti van snage zaključak kojim je Pomorskom saobraćaju, biznismena Dejana i Dušana Bana i Željka Mihailovića, dato upravljanje trajektnom linijom Kamenari-Lepetane, iz Morskog dobra ne isključuju mogućnost da oni organizuju prevoz do dodjele koncesije.

  • Otvaranje novog energetskog koridora razvojna šansa Crne Gore
    on 03/02/2023 at 17:01

    Otvaranje novog energetskog koridora za region jugoistočne Evrope u okviru Južnog gasnog koridora, nova je razvojna šansa Crne Gore, saopšteno je iz Ministarstva kapitalnih investicija.

  • Željezarci počeli pregovore sa predstavnicima EPCG
    on 03/02/2023 at 14:59

    Bivši radnici Željezare sastali su se sa predstavnicima Elektroprivrede (EPCG) i počeli pregovore kako bi došli do rješenja koje će se odnositi na njihov radni status.

  • Crveni meteo alarm CEDIS koštao desetine hiljada eura
    on 03/02/2023 at 10:39

    Ekstremno loši vremenski uslovi od sredine januara uzrokovali su brojna oštećenja na mreži i objektima Crnogorskog elektrodistributivnog sistema (CEDIS), čija je sanacija koštala desetine hiljade eura, saopšteno je iz te kompanije.