PISE MIODRAG VLAHOVIC

Ideja o tzv. “Malom Sengenu” je neuvjerljivi nadomjestak za zaustavljeni proces evropskih integracija za zemlje Zapadnog Balkana. Neubjedljivi surogat, dakle.

Sirenje EU, projekcija koja je u samim temeljima i u logici ideje o “ujedinjenoj i slobodnoj Evropi”, je u najozbiljnijoj krizi od vremena kada je stvorena, poslije iskustva globalne i evropske kataklizme u Drugom svjetskom ratu. Necemo trositi prostor na nijansiranje i “precizno podesavanje” misli sto se sa Evropom cini posljednjih godina, sa haosom, ili bez njega, na americkoj strani Atlantika – mada je ugodnije napisati ili procitati da smo svjedoci “izvjesnog zastoja”, a ne posmatraci i kolateralna steta istorijske razgradnje bazicnih mehanizama i rezona postojanja evropskog saveza naroda i drzava, pa i atlantske zajednice u cjelini.

Htjeli to da vidimo ili ne, nesaglasje koje postoji, i u Briselu i van njega, u vezi mogucnosti, tempa i nacina prikljucenja Zapadnog Balkana (a koje bi, nekad, bilo razlog za brigu i prvi pokazatelj krize), je postalo posljednja linija optimizma za one koji jos zele da vjeruju da nije sve izgubljeno i da cemo se svi, jedan po jedan, (saglasno drustvenom i politickom napretku svake zemlje ponaosob – po tzv. “regata-principu”, ako se toga ko jos sjeca), jednoga dana, biti dio EU.

Na Balkanu opstaju problemi koje nam je u nasljedje ostavio “omanji rat”, kako je taj zlocin i tragediju nedavno nezgrapno (zaustavicemo se na tom pridjevu) nazvao jedan od lokalnih promotera najnovijeg evropskog eksperimenta. To je sustina objasnjenja zasto nas Evropa (sadasnja EU, sa clanicama i problemima koje su je ophrvale) ne zeli, tj. ne moze da primi u svoje drustvo.

Malena Crna Gora, pri tome, ima sve razloge da vjeruje kako je prva na spisku onih koje novi planovi ozbiljno ugrozavaju, ne samo zbog toga sto smo najvise napredovali u ispunjavanju EU kriterijuma. Ta situacija malo koga brine.

Dakle, sumarno: (a) balkanski problemi nisu rijeseni; pa (b) zbog toga Zapadni Balkanci ne mogu/ne treba da budu u EU; te onda (c) hajde da napravimo jednu “Balkansku ligu”; i to tako sto cemo (d) ignorisati sve one probleme pod (a), a praviti se da nismo shvatili one pod (b) – a i da jesmo, ne smijemo to da javno recemo – pa cemo zaludno i nepovratno procerdati istorijsko vrijeme i sudbine na (c). Nase iskreno saucesce!

Ovaj plan je izvanredan u svojoj nejasnoci i neprozirnosti, cak i ako se svi potrudimo da ignorisemo da u geografskom sredistu te skalamerije postoji Kosovo. Plan bi bio jos i pitkiji u svojoj uzaludnosti kada bi svi drugi vanbalkanski cinioci sjedjeli skrstenih ruku, iskreno i bratski zamisljeni nad otvorenim i skrivenim porukama predsjednika Makrona i cekali nas, koji cekamo Brisel, koji ceka …

Plan bi, uz to, bio idealan u svojoj metafizickoj dimenziji, kada bi regionalni lideri (zapravo, oni koji sebe tako vide), odustali od zadnjih misli o prekrajanju teritorija, etnickom grupisanju stanovnistva i marginalizaciji i utapanju u jednu od dvije zamisljene “velike drzave”.

Politicke realnosti i istorijsko iskustvo na nasim prostorima obavezuju sve nas, sve zemlje i politicke snage kojima prekrajanje granica nije ideja vodilja i osnovni razlog postojanja, da se ovoga puta uzdrzimo od poteza koji bi nas opet doveli u opasne konfrontacije – iz kojih smo se velikom mukom i sa brojnim tragicnim zrtvama i stradanjima tek izvukli.

Diplomatska uzdrzanost obavezuje da se ostavi prostor i za formulacije tipa “vrijeme ce pokazati u kojim dimenzijama i na koji nacin ova inicijativa moze funkcionisati”. Eto, i to napisasmo, za svaki slucaj. Ali, jednom se utisku ne mozemo oteti, ma koliko on bio neprijatan i ruzan: predlozeni model daje sansu onima kojima ni ratna sredstva nisu bila dovoljna da uspostave “velike drzave”, da sada to ostvare – “mirnim putem”.

Uzgred ce dobro doci i malo “zavrtanja ruku” i raznorazni pritisci na zemlje i politike koje u toj novoj konfiguraciji ne mogu imati dominantnu ulogu – prema Crnoj Gori i Makedoniji, prije svih. Mada ni Bosna i Hercegovina, u pretpostavljenom razvoju dogadjaja, ne treba da brine za svoju zajednicku i cjelovitu buducnost – jer je ne bi ni bilo.

Za Kosovo – neka se dogovore Srbija i Albanija! Tako ispada. Da li se mogu dogovoriti, a da se o tome Kosovo ne pita? Valjda zbog toga, po pozivu predsjednika Makrona, stvar ce prvo srediti srpski predsjednik i njegov kosovski kolega? Nisu se mogli dogovoriti do sada, pa ce to biti lakse uz Albaniju, BiH, Crnu Goru i Sjevernu Makedoniju? Unutrasnje konsenzuse da ne pominjemo …

Balkanska istorija nije uciteljica zivota.

(Autor je nekadasnji ministar vanjskih poslova Crne Gore i aktuelni crnogorski ambasador pri Svetoj Stolici. Iznijeti stavovi i misljenja ne odrazavaju nuzno zvanicne pozicije Crne Gore.)

* Tekst je prenijet iz pristinskog dnevnika Koha Ditore

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • EPCG: Vodimo kompaniju uspješno, ne bavimo se politikanstvom
    on 24/02/2024 at 21:26

    Elektroprivreda (EPCG) se bavi opštim dobrom, a ne jeftinim politikanstvom, poručili su iz te kompanije. reagujući na navode Demokratske partije socijalista (DPS) da su dešavanja u Elektroprivredi  još jedna lakrdija i nastavak borbe za podjelu plijena unutar vladajućih partija.

  • Tunel Sozina opslužio preko 376 hiljada vozila
    on 24/02/2024 at 14:08

    Tunel Sozina je od početka godine opslužio 376,56 hiljada vozila.

  • Milović: Zaduženje će dodatno izložiti državu
    on 24/02/2024 at 12:29

    Kombinacija zaduženja kod domaćih banaka i dijelom na međunarodnom tržištu, izložiće državu dodatno i pogoršati njenu pregovaračku moć, ocijenio je poslanik Demokratske partije socijalista (DPS), Nikola Milović.

  • Platni promet 1,39 milijardi eura
    on 24/02/2024 at 10:40

    Vrijednost realizovanog platnog prometa za 21 radni dan u januaru iznosila je 1,39 milijardi eura, što je 50 odsto manje nego u decembru, pokazuju podaci Centralne banke (CBCG).

  • Monteput: Ponude za pumpu na auto-putu do 26. aprila
    on 24/02/2024 at 09:47

    Monteput je produžio rok za dostavljanje ponuda za dugoročni zakup državne imovine i izgradnju benzinske pumpe na odmorištu Gornje Mrke na auto-putu Bar-Boljare do 26. aprila.

  • Država da poreski dug naplati oduzimanjem imovine
    on 24/02/2024 at 07:00

    Na “crnoj listi” poreskih dužnika na kraju prošle godine nalazi se 200 kompanija. Njihova dugovanja su preko 170 miliona eura, a u samom vrhu spiska je kineska korporacija CRBC sa dugom od preko 11 miliona eura. Ekonomski analitičar Predrag Zečević za Radio Crne Gore kaže da država ima jednostavan mehanizam da naplati ta potraživanja, jer, tvrdi da ta kompanija ima vrijednu imovinu, nekretnine, te građevinske mašine. Ocjenjuje i da država ima način da naplati i ostala potraživanja, jednostavnom primjenom rješenja od prije deset, 20 ili 30 godina.

  • Izabran novi odbor direktora EPCG
    on 23/02/2024 at 22:38

    Novi Odbor direktora Elektroprivrede Crne Gore (EPCG) izabran je na sjednici Skupštine akcionara EPCG. Novi odbor čine Jovica Milanović, Vladimir Katić, Zoran Miljanić, Milutin Đukanović, Tahir Đonbalaj, Neven Gošović i Simo Jokić. Na konstitutivnoj sjednici Odbora direktora, za predsjednika je imenovan Milutin Đukanović, koji je i do sada obavljao tu funkciju.

  • Nenezić o EPCG: Priču o meritokratiji razrušili kao kulu od karata
    on 23/02/2024 at 20:35

    Poslanik Socijaldemokrata Crne Gore (SD) Branislav Nenezić komentarisao je situaciju oko Elektroprivrede Crne Gore(EPCG) i imenovanja člana odbora direktora tog preduzeća, poručivši da su "odnosom prema upravljačkim strukturama priču o meritokratiji razrušili kao kulu od karata".

  • Gubici, afrički poslovi, Sejšeli...do problema sa Brskovom
    on 23/02/2024 at 16:04

    Koncesije za kopanje rude u Brskovu najprije je dobila firma sa gubicima u poslovanju, krajnji vlasnici su radili na nalazištima cinka i olova u Novom Južnom Velsu, osim u Crnoj Gori pribavljali su rudarske dozvole i u Zapadnoj Africi, u jedom momentu krajnji vlasnik bila je i kompanija sa of-šor destinacije a jedan od direktora rođen je u Bosni i Hercegovini. To pokazuju podaci do kojih je došla NVO Akcija za socijalnu pravdu (ASP).

  • Počela realizacija projekta Zelena tranzicija ženskih biznisa na Balkanu
    on 23/02/2024 at 15:12

    Početak realizacije projekta Zelena tranzicija ženskih biznisa na Balkanu (G-FEB), koji ima za cilj promociju razvoja zelenih vještina među preduzetnicama, obilježen je transnacionalnim sastankom u februaru u Tirani.