A female student holds a Czechoslovakian flag as she and hundreds others face riot police 19 November 1989 in downtown Prague

Image copyright
LUBOMIR KOTEK/Getty Images

The Berlin Wall had only just fallen when 15,000 students gathered in Prague on 17 November 1989.

It was a moment that precipitated the end of communism in Czechoslovakia and is being marked 30 years on by the people of two states, Czechs and Slovaks.

Three memorable locations in the Czech capital symbolise the Communist regime and its downfall – a peaceful overthrow that became known as the Velvet Revolution.

Letna Plain

“I lived in the very centre of Prague, 15m from Wenceslas Square,” recalls journalist and translator Tomas Tulinger, now 49.

“I had long hair back then, so whenever there was any form of rebellion against the regime, the police always grabbed me on my way home, even when I hadn’t done anything,” he added, with a throaty laugh.

Tomas attended most of the demonstrations that convulsed Communist Czechoslovakia and remembers the period before 1989 as a time when the only freedom was among families and friends.

The protests began with the peaceful 17 November student march that was brutally suppressed by riot police; subsequent mass protests on Wenceslas Square addressed by dissident playwright Vaclav Havel; and then, the largest protest of all on Letna Plain, which attracted an estimated 800,000 people.

Thirty years on, Tomas has conflicted feelings about life as he stands by a puddle at Letna. This is a large, barren expanse of land that once hosted the annual May Day parades and, before it was demolished in 1962, Europe’s largest statue of Stalin.

While everything seemed rosy initially, now he feels things are little different from the 1980s. “Things today feel a bit like what we used to call ‘salami communism’ – give the people something to eat, something to drink, and they will shut up.”

Image copyright
Getty Images

For many Czechs, the liberal and humanist values espoused by ex-president Vaclav Havel, who died in 2011, are now highly toxic.

Tomas no longer lives in Prague and complains attitudes in his small town are far less enlightened and tolerant than in the cosmopolitan capital.

He opens his jacket to reveal a T-shirt with the slogan Havel A Nice Day. “If I wore this in Litomerice, I would either be directly assaulted or at least frowned upon.”

Mala Strana

A shortish tram ride takes you down the hill to Mala Strana, the Lesser Side, with its ancient red roofs nestling in the shadows of Prague Castle.

It is home to one of the five most visited tourist attractions in Prague – the Lennon Wall, a short stretch of wall shaded by trees opposite the French embassy.

“In 1980, when John Lennon died, someone painted over the little water faucet that was built into the wall to make it look like a gravestone for Lennon,” said artist and designer Pavel Stastny, who was a 24-year-old gallery curator in 1989.

Stastny was chosen to design a logo for Havel’s Civic Forum, the political movement that rushed in to fill the vacuum left by the collapsing Communist regime.

Pavel Stastny

BBC

Young people, especially fans of rock music, started lighting candles and scrawling messages to Lennon

The little shrine quickly became a problem for the authorities.

It began to attract long-haired “underground” types who listened to Western music and refused to conform to the norms of socialist society. They were repeatedly harassed, arrested and beaten by the police, and the increasingly political messages were painted over again and again.

But the new-found freedom of 1989 brought its own problems. Until recently foreign visitors were being handed cans of spray paint by their guides and encouraged to add their own creations. The result left graffiti on neighbouring buildings, cars, even trees.

The wall’s owners, the Sovereign Order of Malta, had had enough. The new wall, designed by Stastny, features designated areas where scrawling is permitted, and is covered in a layer of anti-graffiti paint for when things get out of hand.

“But the freedom is still there,” he insisted.

Konev Statue

Across town, in the capital’s biggest district, Prague 6, there’s another memorial from 1980.

This one, though, is very much official – a bronze statue of Ivan Stepanovich Konev, the Soviet general whose forces liberated much of the country from the Nazis. But Konev was not, as the original communist-era plaque claimed, the “saviour of Prague”.

“Although Marshal Konev led the Soviet troops that liberated most of Czechoslovakia, he and his troops did not liberate Prague,” said Ondrej Kolar, the centre-right mayor of Prague 6, who is proceeding with plans to move the statue to a different location.

The decision has provoked fury from the Communist Party, the Russian embassy and far-right groups.

“Prague was liberated by itself,” added the mayor, explaining that the Czech capital was freed in a popular uprising with the support of anti-Soviet Russian soldiers who had fled the Red Army.

Konev and his soldiers didn’t arrive in the city until 9 May 1945. He was accompanied by the notorious Smersh Soviet counter-intelligence, which swiftly set about abducting Russian emigres and whisking them off to the gulag prison camps.

Konev also oversaw the brutal suppression of the 1956 Hungarian Uprising.

Years of bickering over the wording of the plaque descended during the summer into scuffles. A tarpaulin protecting it, ostensibly from red paint, was repeatedly torn down.

Ondrej Kolar, who was five in 1989, has received so much abuse over the plan he briefly needed police protection.

Prague is a city of ghosts, and at these three sites the past is never far away.

Find out more about 1989 and the fall of communism

image

Media playback is unsupported on your device

image

Media playback is unsupported on your device

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • Vlada danas o razrješenju Brđanina
    on 01/03/2024 at 06:20

    Vlada bi na današnjoj sjednici trebalo da razmatra predlog za razrješenje direktora Uprave policije Zorana Brđanina.

  • Netanjahu: Raste pritisak da se zaustavi rat, ali ja ću mu se oduprijeti
    on 01/03/2024 at 06:09

    Rat Izraela i Hamasa – 147. dan. Izraelski premijer Benjamin Netanjahu izjavio je da raste pritisak da se zaustavi rat u Gazi, ali je istakao da će mu se oduprijeti i da će se ofanziva u Pojasu Gaze nastaviti do potpune pobjede. Američki predsednik Džo Bajden izjavio je da je dobio oprečne izvještaje o smrtonosnom incidentu u sjevernom delu Gaze, u kojem je stradalo više od 100 osoba, i dodao da će incident zakomplikovati pregovore o prekidu vatre između Izraela i Hamasa. Huti su upozorili da će svojim neprijateljima prirediti "iznenađenja" tokom akcija u Crvenom moru.  

  • Najviše dolazili turisti iz Rusije, Srbije i BiH
    on 01/03/2024 at 06:01

    U Crnoj Gori je tokom prošle godine ostvareno 2.613,306 dolazaka turista i 16.389,279 noćenja, podaci su Monstata. Najviše noćenja imali su turisti iz Rusije, najmanje iz Turske.

  • Nosioci opasnih virusa se "primiču", potrebna hitna reakcija
    on 01/03/2024 at 05:51

    Virusi poput Zike, Denge, Zapadnog Nila, oni koji izazivaju meningitis, hemoragičnu groznicu, kao i paraziti koji izazivaju recimo malariju, mnogo su bliži nego što smo toga svjesni. Prema riječima docenta na Biotehničkom fakultetu Univerziteta Crne Gore Igora Pajovića, klimatske promjene, blage zime, kao i sve veći promet robe i putovanja ljudi, povećavaju mogućnost za kretanje i neželjenih organizama, prije svih insekata, koji su prenosioci opasnih bolesti. Pojava vektora (organizama koji su nosioci patogena) na našem području je sve veća, a prema ocjeni Pajovića, reakcija donosioca odluka i državnih organa, kaže, mora biti udružena i bez čekanja.

  • Trgovina ljudima i dalje problem Crne Gore
    on 01/03/2024 at 05:42

    Posljednji izvještaj američke organizacije "Fridom Haus" pokazao je da ilegalni putevi trgovine ljudima ne zaobilaze našu državu i da su crnogorske kriminalne grupe uključene u te međunarodne kriminalne poslove.

  • Promjenljivo oblačno , moguća i kiša
    on 01/03/2024 at 05:30

    U Crnoj Gori danas će biti promjenljivo oblačno, a moguća je i kiša.

  • Tužili Gugl zbog gubitaka u digitalnom oglašavanju
    on 29/02/2024 at 21:56

    Evropske medijske grupe tužile su danas Gugl zahtijevajući da plati kaznu od 2,1 milijardu eura, jer su pretrpjele gubitke zbog načina na koji ta kompanija digitalno oglašava.

  • Lažna dojava o bombi u avionu Air Montenegra
    on 29/02/2024 at 21:53

    Zbog lažne dojave o bombi na jednom od aviona Air Montenegra, saobraćaj na aerodromu Beograd bio je obustavljen.

  • Požar u SAD ugrozio postrojenje za nuklearno oružje
    on 29/02/2024 at 21:42

    Većina osoblja jednog postrojenja za nuklearno oružje u SAD bila je preventivno evakuisana zbog približavanja velikog poljskog požara.

  • Pogrebna služba odbija da prenese tijelo Navaljnog do crkve radi oproštaja
    on 29/02/2024 at 21:28

    Tim ruskog opozicionara Alekseja Navaljnog koji je umro ranije ovog mjeseca u arktičkom zatvoru sapoštio je da pogrebno preduzeće odbija da prenese njegovo tijelo do crkve gdje je za sjutra predviđena crkvena služba.

  • "Vlast u Podgorici stabilna"
    on 29/02/2024 at 20:27

    Skupštinski odbor PES-a u Podgorici nije imao sastanak više od godinu dana, a nije postojala ni najava da će dio članova napustiti stranku, kazao je za Gradsku RTV član predsjedništva Pokreta Evropa sad, Boris Pejović. Ističe da je raspuštanje podgoričkog odbora bio logičan slijed događaja nakon ostavke Jakova Milatovića, te dodaje da vlast kako u Podgorici tako i na nivou države nije ugrožena.

  • Grubač: Vlada nije poljuljana
    on 29/02/2024 at 20:25

    Stabilnost Vlade nije poljuljana aktuelnostima i događajima u Pokretu Evropa sad, ocijenili su sagovornici emisije "Argumenti" koja se večeras emitovala na TVCG.

  • Milatović: Nijesam želio da dajem legitimitet odlukama protivnim principima PES-a
    on 29/02/2024 at 19:47

    Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović kazao je da je ostavku na funkcije u Pokretu Evropa sad (PES) podnio jer nije želio da više, kako je rekao, daje legitimitet odlukama koje su protivne principima i načelima stranke.

  • “Vlada bojkotom prijema ambasade Kosova plaća cijenu Mandićeve podrške”
    on 29/02/2024 at 19:39

    Činjenica da se na sinoć održanom prijemu povodom šesnaest godina od sticanja nezavisnosti Republike Kosovo, a u organizaciji ambasade ove države u Podgorici, nije pojavio niko od najviših zvaničnika države Crne Gore, najnoviji je diplomatski gaf aktuelne vlasti i parlamentarne većine, navela je poslanica DPS-a Aleksandra Vuković Kuč.  

  • Jednoglasno i odlučno uz Pokret i njegove ciljeve
    on 29/02/2024 at 19:05

    Na sastanku inicijalnog odbora Pokreta Evropa sad (PES) koji je održan sinoć u Andrijevici, jednoglasno je donijeta odluka da se pruži podrška premijeru Spajiću i nastavku realizacije programa Evropa Sad 2, koja je započeta uvećanjem minimalnih penzija.

  • "Članovi Vlade se ponašaju kao taoci NSD"
    on 29/02/2024 at 17:28

    Ćutanje Vlade i MVP na protesnu notu BiH povodom pokušaja Andrije Mandića i Milorada Dodika da ponize ovu nama prijateljsku susjednu državu, predstavlja sramotu i odsustvo političkog integriteta, prije svega PES, partije koja čini osovinu ove vlade, saopštili su iz Demokratske partije socijalista (DPS).

  • Jednoglasna podrška za nastavak procesa koje je započela 44. Vlada
    on 29/02/2024 at 17:17

    Inicijalni odbor Pokreta Evropa sad u Nikšiću pruža jednoglasnu podršku premijeru, Vladi, poslaničkom klubu i parlamentarnoj većini, da nastave sve procese započete nakon formiranja 44. Vlade Crne Gore, istakli su u ovom odboru.

  • "Mandić da se vrati u okvir koalicionog sporazuma"
    on 29/02/2024 at 17:09

    Predsjednik Skupštine Crne Gore Andrija Mandić treba da se vrati u okvir koalicionog sporazuma, kako ne bi doveo do usporavanja dobro započetog posla na ispunjavanju obaveza prema EU partnerima, kazao je poslanik Pokreta Evropa sad Seid Hadžić.

  • Đurović: Prošla godina rekordna za crnogorski turizam
    on 29/02/2024 at 15:56

    Kao što smo najavljivali i planirali, 2023. godina je rekordna za crnogorski turizam po svim parametrima, saopštio je potpredsjednik Građanskog pokreta URA i ministar ekonomskog razvoja i turizma u 43. Vladi Goran Đurović.

  • Šahmanović: "Ibrahimović je autokrata, pulen Narodne stranke"
    on 29/02/2024 at 15:50

    Potpredsjednik Bošnjačkog vijeća u Crnoj Gori Bejto Šahmanović iznio je oštre kritike na račun predsjednika Bošnjačke stranke (BS) Ervina Ibrahomovića rekavši da je "autokrata", "pulen Narodne stranke" i da je spreman da "BS proda za mali novac".

  • Spoljnotrgovinska razmjena u januaru 260,8 miliona
    on 29/02/2024 at 14:35

    Ukupna spoljnotrgovinska robna razmjena Crne Gore u januaru je, prema preliminarnim podacima Monstata, iznosila 260,8 miliona eura, što je 13,8 odsto manje u odnosu na isti period prošle godine.

  • Pomorstvo snažnije razvijati na principima održivosti
    on 29/02/2024 at 14:16

    Ministarstvo saobraćaja i pomorstva ostaje posvećeno razvoju sektora pomorstva i postizanju strateških ciljeva koji su definisani Strategijom razvoja pomorske privrede, poručio je ministar saobraćaja i pomorstva Filip Radulović, na sastanku sa direktorom Uprave pomorske sigurnosti i upravljanja lukama, Harisom Husićem.

  • Članstvo u EU do 2028, velike infrastrukturne projekte završiti do 2030.
    on 29/02/2024 at 11:46

    Predsjednik Vlade Milojko Spajić dao je intervju sa Financial Times u kome je najavio da Crna Gora nastoji da ostvari članstvo u Evropskoj uniji do 2028. godine te najavio brojne infrastrukturne projekte čija se realizacija očekuje do 2030. godine.

  • EPCG traži članove Odbora direktora CEDIS-a, Rudnika, Željezare i Solar gradnje
    on 29/02/2024 at 10:49

    Elektroprivreda Crne Gore (EPCG) raspisala je konkurs za izbor članova Odbora direktora (OD) Crnogorskog elektrodistributivnog sistema (CEDIS), Rudnika uglja Pljevlja, EPCG Željezare Nikšić i EPCG Solar gradnje.

  • Varheji: Plan rasta može da udvostruči ekonomije Z. Balkana
    on 29/02/2024 at 10:21

    Evropski komesar za proširenje Oliver Varheji izjavio je danas u Tirani da je Plan rasta za Zapadni Balkan ambiciozan, te da bi njime zemlje u regionu utrostručile svoje ekonomije u narednih 10 godina.

  • Uskladili regulativu u oblasti platnog prometa sa pravnom tekovinom EU
    on 29/02/2024 at 10:06

    Centralna banka (CBCG) je u potpunosti uskladila svoju regulativu u oblasti platnog prometa sa pravnom tekovinom Evropske unije (EU), saopštila je guvernerksa vrhovne monetarne institucije, Irena Radović.

  • Ograničavanjem marži bez posla bi ostalo 2.500 radnika
    on 29/02/2024 at 08:42

    Oko 450 malih i srednjih preduzeća ne bi mogla da opstanu, ukoliko bi se usvojila najava Ministarstva ekonomskog razvoja da se ograniče trgovačke marže za gotovo pet hiljada proizvoda, kaže Željko Ćetković, predsjednik Udruženja malih trgovina.

  • Investicije u elektronske komunikacije skoro 11 odsto veće
    on 28/02/2024 at 21:28

    Operatori elektronskih komunikacija u Crnoj Gori prošle godine su u razvoj elektronskih komunikacionih mreža i usluga uložili 76,3 miliona eura, što je 10,75 odsto više nego 2022. godine, saopšteno je iz Agencije za elektronske komunikacije i poštansku djelatnost (EKIP).

  • Bitkoin prešao 60.000 dolara
    on 28/02/2024 at 18:29

    Vrijednost bitkoina prešla je 60.000 dolara prvi put od novembra 2021. godine, nakon višemjesečnog rasta koji se uglavnom pripisuje odobrenju 11 fondova da ulažu u tu kriptovalutu.

  • Struja iz obnovljivih izvora moglo bi da ima 200.000 domaćinstava
    on 28/02/2024 at 12:28

    Energija iz obnovljivih izvora sa održivih lokacija samo u Opštini Nikšić mogla bi da snabdijeva više od 200 hiljada crnogorskih domaćinstava, saopšteno je na predstavljanju rezultata studije Mapiranje potencijala solara i vjetra na teritoriji Opštine Nikšić.