Izbor i priprema: Č. Đurđić

Danas je Nikoljdan, hrišćanski praznik posvećen Svetom Nikoli Čudotvorcu koji je umro 19. decembra 343. godine. Rođen je u nikejskom gradu Patari i bio je sin jedinac bogatih roditelja, čije je imanje razdijelio sirotinji. Još za života smatran je svetiteljem. Zaštitnik je putnika, a najčešće se prikazuje kao jahač na bijelom konju. Slave ga mornari i ribari, a kod pravoslavnih Srba i Crnogoraca Dan Svetog Nikole jedna je od najčešćih krsnih slava.

Na današnji dan 1741.  umro je ruski pomorac i istraživač danskog porijekla Vitus Bering, na dotad nepoznatom ostrvu koje je kasnije dobilo njegovo ime. Iste godine u avgustu Bering je otkrio poluostrvo Aljasku. Po njemu je sjeverni dio Tihog okeana nazvan Beringovo more, kao i prolaz koji spaja Sjeverno more s Tihim okeanom.

1851 – Umro je engleski slikar Džozef Malord Vilijam Tarner, jedan od najvećih pejzažista u istoriji slikarstva. Tarnerov slikarski postupak oslobođen akademizma i njegovo otkriće pune svjetlosti i čiste boje, kao i inspiracija prirodom, značajno su uticali na francuske impresioniste i poentiliste.

1900 – Prilikom proslave četrdesetogodišnjice vladavine, crnogorski knjaz Nikola dobio je titulu “Kraljevsko visočanstvo”. Na proslavi je iniciran i prijedlog nekoliko fakultetski obrazovanih ljudi da se u Crnoj Gori izvrše “temeljite reforme”, jer je država zapala u sveopštu krizu. Dvije godine potom, određene reforme počele su da se sprovode.

1902 – Rođen je glumac Ralf Ričardson, jedna od najznačajnijih ličnosti engleskog pozorišta. S jednako velikim uspjehom tumačio je uloge u Šekspirovim i modernim dramama, u komedijama i tragedijama, a proslavio se i na filmu, igrajući u filmovima: “Ričard III”, “Naš čovjek u Havani”, “Dr Živago”, “Kartum”, “Ana Karenjina”.

1905 – Na poznatoj Nikoljdanskoj skupštini usvojen je prvi Ustav Crne Gore, kojim je država konstituisana kao ustavna monarhija. Po tom ustavu Crna Gora je bila ustavna, ali ne i parlamentarna monarhija. Vlade nijesu zavisile od skupštine već od knjaza, koji je i dalje imao pravo da ih imenuje i smjenjuje. Za prvog predsjednika ustavne vlade, knjaz je imenovao Lazara Mijuškovića, koji je nakon raspuštanja Ustavotvorne skupštine raspisao izbore za redovnu Zakonodavnu skupštinu. Izbori su održani u septembru 1906.

1950 – Savjet NATO-a imenovao je američkog generala Dvajta Ajzenhauera vrhovnim komandantom snaga NATO-a u Evropi. Ajzenhauer je bio jedan od najznačajnijih savezničkih komandanata u Drugom svjetskom ratu i predsjednik SAD od 1952. do 1960.

1972 – Kapsula vasionskog broda “Apolo 17” spustila se u Tihi okean. Time je okončan američki program “Apolo” letova na Mjesec s ljudskom posadom.

1984 – Britanski i kineski premijeri Margaret Tačer i Džao Cijang potpisali su u Pekingu sporazum prema kojem je Hongkong od 1. jula 1997, poslije 99 godina britanske uprave, prešao pod suverenitet Kine.

1991 – Republika Srpska Krajina proglasila je Knin za glavni grad, a Milan Babić, dotadašnji predsjednik vlade, preuzeo je funkciju predsjednika Republike. Time su ujedinjene dvije teritorijalno nepovezane jedinice u Hrvatskoj pod kontrolom Srba – Krajina i Srpska oblast Slavonija, Baranja i Zapadni Srem. Republika Srpska Krajina je prestala da postoji u avgustu 1995, kad su hrvatske snage zauzele te teritorije, a oko 250.000 Srba izbjeglo je u Bosnu i SR Jugoslaviju.

1996 – Umro je Marčelo Mastrojani, zvijezda italijanske kinematografije. Poznati filmovi u kojima je igrao su: “Djevojke sa Španskog trga”, “Sladak život”, “Osam i po”, “Privatan život”, Leo posljednji”.

2003 – Monstat je saopštio zvanične rezultate popisa u Crnoj Gori od 1. do 15. novembra. Od ukupno 672.656 građana Crne Gore, Crnogoraca je prema tom popisu bilo 273.366 ili 40,64 odsto, Srba 201.892 ili 30,01 odsto, Bošnjaka 63.272 ili 9,41 odsto,  Albanaca 47.682 ili 7,09 odsto, Muslimana 28.714 ili 4,27 odsto, Hrvata 7.062 ili 1,05 odsto i Roma 2.875 ili 0,43 odsto. Da pripada nekoj drugoj naciji izjasnilo se 1,25 odsto stanovnika, dok se 4,29 odsto nije izjasnilo o nacionalnoj pripadnosti. Prema istom popisu srpskim jezikom u Crnoj Gori govorilo je 401.382 stanovnika ili 59,67 odsto, a crnogorskim jezikom 144.838 ili 21,53 odsto. Rezultati popisa po opštinama pokazali su da je najveći procenat građana koji govore srpski zabilježen u Plužinama 93,34 odsto, u Andrijevici 86,90 odsto i na Žabljaku 84,12 odsto. Na Cetinju, međutim, 70,69 odsto građana govori crnogorskim jezikom. Popisom su obuhvaćeni i naši građani na radu u inostranstvu kojih je 2003. bilo 54.816.

2004 – U 73. godini umro je doktor pravnih nauka, akademik DANU Slobodan Blagojević, profesor Pravnog fakulteta u Podgorici. Bio je predsjednik Ustavnog suda Crne Gore i sudija Ustavnog suda Jugoslavije, ministar pravde i poslanik u Skupštini Crne Gore.

2006 – Predstavnici zemalja regiona potpisali su u Bukureštu sporazum o regionalnoj zoni slobodne trgovine CEFTA. CEFTA okuplja zemlje, potencijalne članice  Evropske unije: Crnu Goru, Srbiju, Kosovo, Hrvatsku, Bosnu i Hercegovinu, Makedoniju, Albaniju i Moldaviju. Evropski komesar za proširenje Oli Ren izjavio je povodom potpisivanja sporazuma da je CEFTA ambiciozan program za razvoj regiona na putu ka Evropskoj uniji.

2006 – U Podgorici je registrovan privatni univerzitet – “Univerzitats” DOO, čiji su osnivači  crnogorski premijer Milo Đukanović, doktor prof. Veselin Vukotić i doktor prof. Dragan Vukčević. Tomislav Čelebić, vlasnik istoimene građevinske kompanije, ustupio je zemljište u Donjoj Gorici za zgradu univerziteta.

2006 – Vaterpolo reperezentacija Crne Gore u svom prvom zvaničnom meču u istoriji, pobijedila je u Trstu italijansku reprezentaziju 11:10.

2008 – U Podgorici je između Milenijuma i Visećeg mosta na Morači otvoren pješački most – zvani Moskovski, poklon grada Moskve glavnom gradu Crne Gore. Most, dug 105 metara, otvorili su predsjednik Crne Gore Filip Vujanović i prefekt Centralnog administrativnog okruga grada Moskve Aleksej Olegovič Aleksandrov.

2009 – Stupila je na snagu odluka Savjeta ministara Evropske unije za ukidanje viza za građane Crne Gore, Srbije i Makedonije za sve zemlje Unije osim Velike Britanije i Irske. Vize su ukinute i za Island, Norvešku i Švajcarsku, koje nijesu dio Evropske unije, ali se nalaze u Šengen zoni.

2009 – Pregovori o klimi u Kopenhagenu, vođeni pod okriljem Ujedinjenih nacija, završeni su pravno neobavezujućim sporazumom. Dan ranije američki predsjednik Barak Obama dogovorio je s liderima glavnih sila u razvoju – Kine, Indije, Brazila i Južne Afrike sporazum o klimi. Ocijenjeno je da taj dogovor nije dovoljan za borbu protiv klimatskih promjena, ali je važan prvi korak nakon dubokih podjela između lidera bogatih i zemalja u razvoju. Obama je istakao da su prvi put u istoriji sve najveće ekonomije pristale da preuzmu odgovornost u borbi protiv globalnog zagrijavanja. Britanski mediji za neuspjeh samita u Kopenhagenu optužili su Sjedinjene Američke Države i Kinu.

2012 – Na predsjedničkim izborima u Južnoj Koreji pobijedila je Park Geun-haj, prva žena na toj funkciji u istoriji Južne Koreje, kćerka bivšeg vojnog lidera.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1863 – Engleski pronalazač Frederik Volton patentirao je u Londonu podni prekrivač – linoleum.

1958 – Predsjednik SAD Ajzenhauer uputio je, prvi put u svijetu, božićne čestitke preko satelita.

2005 – U prvom krugu predsjedničkih izbora u Boliviji pobijedio je Evo Morales, uzgajivač koke i prvi predsjednik  indijanskog porijekla jedne južnoameričke države.

2007 – SAD i Velika Britanija podržale su na sjednici Savjeta bezbjednosti UN plan Martija Ahtisarija o nadziranoj nezavisnosti Kosova.

2007 – Američki časopis “Tajm” proglasio je ruskog predsjednika Vladimira Putina za ličnost godine zato što je, prema obrazloženju urednika, vratio svoju zemlju iz haosa “među svjetske sile”, mada, kako je navedeno, po cijenu demokratskih principa. “Tajm” bira  ličnost godine od 1927, tako da je tu titulu u prošlosti dodijelio i Staljinu – čak dva puta, zatim Nikiti Hruščovu, Juriju Andropovu i Mihailu Gorbačovu.

2008 – Nakon slovenačkog veta, EU je pozvala Sloveniju i Hrvatsku na mirno rješenje spora oko granice, koji je usporio Hrvatsku na putu ka Evropskoj uniji.

2012 – Uticajni američki časopis „Tajm“ proglasio je predsjednika SAD Baraka Obamu za ličnost godine, ističući njegov istorijski reizbor u novembru kao simbol demografskog mijenjanja nacije i uspon mlađe, raznolikije Amerike. „Tajm“, u čijem je izboru Obama bio ličnost godine i 2008, nazvao ga je „arhitektom nove Amerike“.

U BIOSKOPIMA SREDINOM 2020.

Trejler za novi film “Top Gun: Maverick”, koji i bioskope dolazi sredinom 2020. godine, predstavljen je javnosti.

Nakon više of 30 godina služenja u mornarici, kao jedan od najboljih pilota, Pit Mavrik Mičel (Tom Kruz) je tamo gdje i treba da bude.

Ne preza da probije barijere kao hrabar test pilot i izbjegava da prihvati unapređenje koje bi ga zauvijek spustilo na zemlju.

Suočavajući se sa neizvjesnom budućnošću i sa duhovima prošlosti, Mavrick se upušta u borbu sa svojim najvećim strahom, što će kulminirati misijom koja zahtijeva veliku žrtvu svih koji budu izabrani da u nju polete.

21. DECEMBRA

Poznata američka džez umjetnica Indra Rios-Moor nastupiće u okviru manifestacije “Decembarska umjetnička scena” premijerno na Velikoj sceni KIC-a “Budo Tomović”, u subotu, 21. decembra, u 20 sati.

Umjetnica će u pratnji danskog saksofoniste Benjamina Traerupa i japanskog kontrabasiste Masatosija Kamagusija izvesti širok repertoar koji je objavila na svoja četiri albuma – akustički adresar pun džeza, gruva, soula, ali i folka, gospela i bluza.

Indra Rios-Moor je rođena u Njujorku, odrasla u porodici muzičara (otac Donald je svirao bas u grupama slavnih džez muzičara kao što su Soni Rolins, Elivn Džouns, Arči Šip, Džeki Meklejn idr). Sa 13 godina je dobila stipendiju da školuje svoj glas-sopran na Muzičkom koledžu “Mannes”, a uporedo je pohađala i ljetnji kamp “Village Harmony” u Sjevernom Vermontu; Tako je već kao tinejdžerka provodila vrijeme u paralelnim muzičkim svijetovima: jedan je bio pun klasičnih arija i vježbanja vokaliza, a drugi je bio ispunjen tradicionalnim američkim narodnim napjevima i starim balkanskim narodnim pjesmama.

Susret s danskim džez saksofonistom Benjaminom Traerupom je bio prekretnica za njen lični i profesionalni život. Odlazak u Dansku, i formiranje trija 2007, predstavljalo je novo poglavlje u karijeri pjevačice; za početak, uslijedili su koncerti u Danskoj i Skandinaviji. Prvi album “Indra” objavila je 2010. Ubrzo je za svoj drugi album “In Between”, dobila godišnju nagradu za najbolji album u Danskoj 2012. Njen sljedeći album “Heartland” objavljen 2015. u izdanju “Impuls! Records”, dobio je odlične kritike međunarodne štampe, koja ga je proglasila jednim od najboljih džez albuma te godine (Sunday Time i Telegraph, London). Njen singl “Little Black Train” je bio prvi na listama Itunes-a u Francuskoj, Danskoj i Njemačkoj, a francuski nedjeljnik “Telerama” ju je ocijenio kao “nebeski glas džeza”.

Prošle godine, Indra je objavila četvrti album, pod naslovom “Carry My Heart” u izdanju “Verve Records”. Pjesma Kurtisa Mejfilda “Keep on Pushing” je središnji dio ovog albuma koji je snimljen s dobitnikom „Gremija“, Džejom Nulandom. Indra je smatrala da je upravo ta pjesma neodoljiva i kritična poruka ovog albuma. S albumom „Carry My Heart“, Indra i njen bend nastavljaju u eklektičnom duhu prethodnog, “Heartland”, da tkaju zvučni univerzum koji stvara prolaznu liniju između pjesama Stilija Dana, švedske elektro-pop pjevačice Robin, Džonija Naša, braće Ajsli, kompozitora-klasika Klausa Obermana, Djuka Elingtona, Kurtisa Mejfilda, Džordža Geršvina, Bobija Kuldvela, kao i dvije originalne kompozicije koje otvaraju album – “Carry My Heart” i “Give it Your Best”.

U KIC-U

Promocija knjige “Kolažiranje” – zbornika radova Foruma mladih pisaca KIC-a i polaznika radionice kreativnog pisanja u KIC “Budo Tomović” održaće se u petak, 20. decembra u sali DODEST, sa početkom u 20 sati.

U petoj zajedničkoj knjizi rukopisa mladih pisaca u izdanju KIC-a, pored poezije i proze autora Foruma mladih pisaca koji kao književna grupa djeluje u KIC-u od 2015. godine, zastupljeni su i najuspjeliji radovi polaznika tromjesečne radionice kreativnog pisanja koju je vodio pisac Vasko Raičević.

Kako se navodu u saopštenju KIC-a, o zbirci će govoriti urednica i recenzentkinja knjige Jelena Knežević i mentor radionice Vasko Raičević, a moderator večeri biće urednica informativno – edukativnog programa KIC Valentina Knežević.

Svoju poeziju, odnosno priče iz knjige govoriće: Luka Boljević, Jana Radičević, Nikola Ćorac, Nataša Gudelj, Barbara Delać, Milena Radević, Martina Medenica, Anđela Matanović, Jovana Malović, Jovan Jokić, Dušanka Lojpur i Bojana Rogošić.

Likovna urednica zbirke je Suzana Pajović, a izdavač KIC “Budo Tomović”.

PROJEKAT AGRO DIZAJN

Rezultati projekta ministarstava kulture i poljoprivrede, Agro dizajn – crnogorska kultura hrane, za 2019. godinu, koji ima za cilj brendiranje vrijednosti Crne Gore kao specifične ekološke i kulinarske destinacije, a u svrhu jačanja turističkih i kulturnih potencijala, predstavljen je danas u multimedijalnoj sali Ministarstva kulture.

Ovaj podprogram, koji se već treću godinu zaredom realizuje u okviru Programa Kreativna Crna Gora: Identitet, imidž, promocija 2017-2020, uspješno uvezuje kreativnu zajednicu sa poljoprivrednim proizvođačima.

Kako je naglašeno, od 2017-te godine kada je program pokrenut, u svakoj crnogorskoj opštini su održane tematske radionioce na kojima su predstavljene mogućnosti saradnje sa kreativnim sektorom u cilju brendiranja vrijednosti Crne Gore u cilju očuvanja tradicionalnih proizvoda i metoda proizvodnje hrane.

“Agro dizajn – crnogorska kultura hrane pruža podršku proizvodnjama koje svrstavamo u manje ili proizvodnje srednje veličine, a koje ne raspolažu budžetima za adekvatno brendiranje proizvoda. Zato je ovaj program u proteklom periodu izradio više kompletnih vizuelnih identiteta sa podbrendovima koji se danas mogu vidjeti na rafovima trgovina.
Predstavljeni su već zaživjeli brendovi Hadži, Ramar i mnogi drugi koji su na ovaj način uspostavili svoj marketinški pristup i osigurali sebi prepoznatljivost i jedinstvenu tržišnu poziciju”, navodi se u saopštenju Ministarstva kulture.

Na današnjoj prezentaciji, istaknuta je upotrebljivost informacija koje poljoprivrednici dobijaju od predstavnika Ministarstva poljoprivrede kroz ovaj podprogram, a tiču se obaveznih standarda prilikom pakovanja i brendiranja proizvoda, politika i oznaka kvaliteta, kao i geografske oznake porijekla. Takođe, bilo je riječi i o značaju korišćenja baze podataka koja je nastala mapiranjem sadržaja i aktivnosti koje referišu na različite oblasti nacionalnih vrijednosti u svrhu kreiranja unikatnih proizvoda.

Predstavljeni su uzorci pakovanja čiji je dizajn imao polazište u obrascima karakterističnih komada kulturne baštine, a koji ovako inkorporirani u dizajn ambalaže imaju jedinstvenu likovnu vrijednost, nadilaze svakodnevnu upotrebu i funkcionišu kao autentični suveniri.

“Osamnaest naljepnica za šest vrsta čajeva pod brendom ‘Tea from ME’, koje su dizajnirale studentkinje Fakulteta likovnih umjetnosti Lana Bulatović, Ana Mitrović, Jovana Mrvaljević i Anđela Mrvošević, pod mentorstvom profesorica Ane Matić i Adele Zejnilović, predstavljaju uzorke procesa koji se odvijao tokom 2019-te godine. Profesorice i studentkinje Fakulteta likovnih umjetnosti sa Cetinja su govorile o kreativnom procesu i ujedno pozvale zainteresovane proizvođače da svoje proizvodne kapacitete prijave za učešće u programu za narednu godinu”, ističe se u saopštenju.

Poziv za učešće u programu Agro dizajn – crnogorska kultura hrane za 2020. godinu poljoprivredni proizvođači mogu potražiti na web sajtovima Ministarstva kulture i Ministarstva poljoprivrede i ruralnog razvoja već od naredne nedjelje pa sve do 17. januara kada se poziv zatvara.

UDRUŽENJE KNJIŽEVNIKA CG

Udruženje književnika Crne Gore dodjeljuje Peteru Handkeu, ovogodišnjem nobelovcu, počasno članstvo u ovoj najstarijoj književnoj organizaciji u Crnoj Gori, kao i uglednu nagradu “Makarijevo slovo”, za životno djelo, za 2019. godinu.

“Onim prvim prekrasnim slovima, koja je uradio jeromonah Makarije, ‘rukovoditeljnik’ Obodske štamparije, i kojima je prije 525 godina pečatana prva ćirilična knjiga u Evropi, ‘Oktoih’, pridodaje se i veličanstveno djelo Petera Handkea”, kazao je predsjendik Udruženja književnika Crne Gore Novica Đurić.

Ovim činom, prema riječima Đurića, UKCG odaje zahvalnost i poštovanje “iskrenom i pravom prijatelju i dobrotvoru srpskog naroda, koji je i djelom i principijelnim najvišim etičkim stavom ostao na strani istine, na strani pravde i na strani žrtve”.

Iz UKCG podsjećaju da je Handke i 1999. godine, prilikom bombardovanja, u tekstu-apelu savjesti čovječanstva, pod naslovom “Čitava planeta zove se Jugoslavija”, kazao:
“Za one, koji se na našoj planeti još nijesu pretvorili u Marsovce, i ostale zelene koljače, njihova domovina je, počevši od 24. marta 1999. godine, Srbija, Crna Gora i Republika Srpska”.

“Počasno članstvo i priznanje Peteru Handkeu predstavlja i duboko povjerenje u iskonsku riječ, i glas iz središta ljudske drame, čime je ovaj pisac darovao planetu. Predstavlja i uzdarje Udruženja književnika Crne Gore u znak razumijevanja i ljubavi, i glas visokog poštovanja”, zaključuje se u saopštenju Đurića.

NAKON DESET GODINA

Arheološki lokalitet Rimski mozaici, nakon desetogodišnje uprave Turističke organizacije, odlukom Skupštine opštine Kotor prešao je pod upravu Opštinske javne ustanove “Muzeji” Kotor, čime su, kako navode u ovoj ustanovi, obezbijeđeni pravni uslovi i stručni kapaciteti za objedinjavanje i brigu najvećeg dijela kulturnog i istorijskog nasljeđa sa područja kotorske opštine.

Kako objašnjavaju, ovaj lokalitet ostatak je rimske vile sa mozaicima u Risnu iz II vijeka nove ere i predstavlja izuzetno značajno kulturno dobro, te jedan od najuočljivijih mozaičkih kompleksa iz perioda Starog Rima u Crnoj Gori, ali i širem prostoru.

“Imajući u vidu značaj ovog kulturnog dobra i nesumnjivu potrebu njegove konstantne zaštite i unaprjeđenja uslova za njihovu valorizaciju u svakom pogledu, sasvim je prirodno, čak i iz razloga cijelishodnosti da je pravo upravljanja nad njim pripalo Opštinskoj javnoj ustanovi ‘Muzeji’ Kotor, registrovanoj za obavljanje ovakve vrste djelatnosti”, kazala je direktorka ustanove Slađana Mijanović.

Mijanović dodaje da će arheološki lokalitet Rimski mozaici imati status organizacione jedinice OJU “Muzeji” Kotor, u čijem su sastavu Muzej grada Perasta, Kotorski lapidarijum, Galerija solidarnosti, Crkva sv. Pavla (multimedijalna izložbena dvorana), dok ustanova čuva, proučava i prezentuje i praistorijske nalaze iz Male i Velike grude, te ostale značajne arheološke predmete.

Stavljanjem objedinjenog kulturnog nasljeđa pod upravu OJU “Muzeji” Kotor potvrđen je višedecenijski ugled ustanove po pitanju očuvanja izuzetno vrijedne baštine, a stvoreni su, jednako tako, uslovi za kvalitetnijom turističkom promocijom našeg kulturnog blaga.

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1737. umro je Antonio Stradivari, italijanski graditelj gudačkih instrumenata, nenadmašnog kvaliteta. Zvuk njegove violine postao je u 19. vijeku klasično mjerilo vrijednosti. Smatra se da je napravio 1.100 instrumenata, od kojih je sačuvano 500 violina, 12 viola i 50 violončela.

1803 – Umro je njemački pisac, istoričar, filozof i protestanski teolog Johan Gotfrid fon Herder, koji je svojim djelom značajno uticao na njemački romantizam, posebno na mladog Getea i književni pokret “Šturm und drang”. U zbirku “Glasovi naroda u pjesmama” uvrstio je i četiri  srpske narodne pjesme  među kojima je “Hasanaginica” u Geteovom prevodu.

1856 – Rođen je engleski fizičar Džosef Džon Tomson, predsjednik Kraljevskog društva u Lodonu, profesor Univerziteta u Kembridžu, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1906. Otkrio je elektron 1897, atomističku strukturu elektriciteta i dao naučni osnov provođenja elektriciteta kroz gasove.

1879 – Rođen je švajcarski slikar njemačkog porijekla, profesor škole Bauhaus u Vajmaru  Paul Kle, prvi koji je u ekspresionističko slikarstvo unio irealni svijet i predstave iz podsvijesti i sna, anticipirajući time nadrealizam. Pripadao je grupi “Plavi jahač”, koju su vodili Vasilij Kandinski i Franc Mark. O svom životu i radu ostavio je svjedočanstvo u knjizi “Pedagoška bilježnica” i dnevniku “Otisci polusna”.

1909 – U dvorcu na Topolici u Baru, knjaz Nikola je primio u posjetu francuskog admirala Pivea, zapovjednika ratne flote koja je tih dana uplovila u barsko pristanište. Bio je to prvi ulazak ratne flote jedne strane države u slobodno barsko pristanište, koje je sporazumom velikh sila bilo otvoreno ratnim brodovima svih zemalja. Istoga dana Knjaz je uputio i pozdravno pismo predsjedniku Francuske Armandu Folijeru, ističući zadovoljstvo što je u prilici da pozdravi slavnu francusku trobojku.

1913 – U Bukureštu je zaključena specijalna uredba između crnogorske poštansko-telegrafske uprave i rumunske poštansko-telegrafske uprave radi regulisanja međusobnih službenih odnosa. Bilo je predviđeno da ugovorne strane održavaju redovnu razmjenu poštanskih pošiljki, koje potiču ili glase na ime njihove zemlje, ili onih koje dolaze i adresirane su na druge zemlje, kojima ugovornice mogu uzajamno služiti kao posrednice. Ta razmjena, bilo je predviđeno ugovorom, mogla se vršiti kopnom i vodom.

1913 – U Šipovu kod Bijelog Polja rođen je pripovijedač, romansijer i pjesnik Ćamil Sijarić. Svojom prozom u literaturu je uveo do tada malo poznate teme iz rodnog Sandžaka. Bio je član Akademije nauka BiH i član Crnogorske akademije nauka i umjetnosti. Poznata djela: zbirke pripovijedaka “Ram Bulja”,”Zelen prsten na vodi”,”Naša snaha i mi momci”,”Priče kod vode”, romani  “Bihorci”,”Kuću kućom čine lastavice”,”Mojkovačka bitka”,”Sablja”,”Konak”.

1913 – Rođen je njemački državnik Vili Brant, popularni gradonačelnik Berlina, kancelar Zapadne Njemačke, lider Socijaldemokratske stranke. Njegova  “istočna politika sporazumijevanja” sa Sovjetskim Savezom i drugim istočnoevropskim zemljama doprinijela je stabilizaciji prilika u Evropi, za šta je 1971. dobio Nobelovu nagradu za mir. Svjetsko javno mnjenje zadivio je 1970. kada je kleknuo pred spomenikom žrtvama nacizma u Varšavi i zamolio za oproštaj u ime njemačkog naroda. Zbog špijunske afere u kojoj je otkriveno da je njegov blizak saradnik istočnonjemački špijun, podnio je ostavku 1974. na mjesto saveznog kancelara.

1916 – Pobjedom Francuza završena je desetomjesečna bitka kod Verdena u Prvom svjetskom ratu, u kojoj su obje strane imale ogromne gubitke – poginulo je 543.000 Francuza i 434.000 Nijemaca.

2001 – U Parizu je, u 75. godini, umro Žilber Beko, jedan od najuspješnijih francuskih pjevača u drugoj polovini 20. vijeka.

2006 – Ministarstvo inostranih poslova Crne Gore saopštilo je da je Vatikan dao agreman za imenovanje Antuna Sbutege za izvanrednog i opunomoćenog ambasadora Crne Gore pri Svetoj stolici. Vatikan i Crna Gora uspostavili su 16. decembra diplomatske odnose na nivou ambasada i Apostolske nuncijature.

2006 – U 95. godini umro je jedan od najpoznatijih svjetskih animatora Džozef Barbera, uz Vilijama Hanu tvorac Toma i Džerija, porodice Kremenko, i mnogih drugih ostvarenja.

2008 – Na zasjedanju Generalne skupštine UN u Njujorku, Crna Gora obavezala se sa još 65 država na poštovanje prava homoseksualaca. To je prvi međunarodni dokument, čiji je Crna Gora potpisnik, koji se eksplicitno odnosi na garantovanje ljudskih prava lezbijkama, gej muškarcima, biseksualnim i transrodnim osobama, iako ni u novom crnogorskom Ustavu, niti u pozitivnom zakonodavstvu nema konkretne odredbe o seksualnim slobodama u Crnoj Gori.

2009 – Skupštinski Odbor za odbranu i bezbjednost podržao je Predlog zakona o vojsci, kojim je potvrđena ustavna nadležnost Skupštine da sprovodi demokratsku i civilnu kontrolu oružanih snaga Crne Gore.

2009 – Šefovi diplomatija Crne Gore i Francuske Milan Roćen i Bernar Kušner potpisali su u Parizu Mapu puta za jačanje odnosa između dvije zemlje. Tim dokumentom formalizovana je podrška Francuske kandidaturi Crne Gore za članstvo u Evropskoj uniji.

2011 – U Pragu je, u 76. godini, umro dramski pisac, disident, lider čehoslovačke „plišane revolucije“ Vaclav Havel, jedan od inicijatora istočnoevropskog prodemokratskog pokreta koji je doveo do pada Berlinskog zida. Postao je slavan nakon što se suprotstavio čehoslovačkom komunističkom režimu, i nakon pada komunizma 1989. postao je prvi predsjednik Čehoslovačke, a potom i lider Češke 2003.  Havelova dramska ostvarenja decenijama su zabranjivana, a nekoliko puta bio je i u zatvoru. Zalagao se za poštovanje ljudskih prava i zaštitu životne sredine, kao i očuvanje moralnih vrijednosti u globalizovanom svijetu. Nekoliko puta nominovan je za Nobelovu nagradu za mir. Havel je među prvima tokom Bosanskog rata tražio od Vašingtona da se bombarduju vojni položaji bosanskih Srba 1995, a podržao je i bombardovanje SR Jugoslavije 1999, uvjeren, kako je izjavljivao, da je to manje zlo od humanitarne katastrofe zbog sukoba srpske policije i vojske i OVK na Kosovu.

2012 – Crnogorskom arhitekti Nikoli Novakoviću, autoru projekta za porodičnu vilu u Stolivu, uručena je treća nagrada u kategoriji održive gradnje na prestižnom međunarodnom takmičenju CEMEX Building Award, održanom početkom decembra u Meksiku. Novaković je nagradu dobio u konkurenciji preko šest stotina projekata iz čitavog svijeta. Pored Novakovića nagradu je dobio i izvođač Drago Danilović,  kao i predstavnik investitora Metju Lejn.

2012 – U Izboru Crnogorskog olimpijskog komiteta, vrhunskih sportista i medija, za najbolje sportiste u Crnoj Gori proglašene su Katarina Bulatović i Bojana Popović, članice rukometne reprezentacije koja je na Olimpijskim igrama u Londonu osvojila srebrnu, a na Evropskom prvenstvu u Beogradu zlatnu medalju. Za najboljeg mladog sportistu proglašen je jedriličar Milivoj Dukić, a za najbolje reprezentacije rukometašice i vaterpolisti, koji su  na Olimpijskim igrama u Londonu bili četvrti, a na prvenstvu Evrope osvojili srebrnu medalju.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1865 – Ratifikacijom 13. ustavnog amandmana, u Sjedinjenim Američkim Državama je ukinuto ropstvo.

1970 – U Italiji je stupio na snagu zakon o razvodu braka, uprkos  protivljenju Rimokatoličke crkve.

2008 – U prostorijama “Nove knjige” na Trgu Republike u Podgorici otvoren je prvi “Zimski salon knjige”.

SJUTRA VEČE

U produkciji Radija Crne Gore sjutra veče, 18. decembra, u 20.40 sati, premijerno će biti emitovana radio drama “Naše brdo” po scenariju Nade Bukilić, a u režiji Mirsada Rastodera.

Projekat je odobren na osnovu internog konkursa RTCG i prijedloga Selekcione komisije za odabir programskog sadržaja koji će se proizvesti u sopstvenoj produkciji.

 Junake drame iz perioda Drugog svjetskog rata i danas oživljavaju glumci Mladen Nelević, Dubravka Drakić ,Omar Bajramspahić, Dejan Ivanić, Vule Marković,Branka Femić, Pavle Popović i epizodni glasovi.

Ton majstor je Jovica Trajkovski, a muzička urednica Nada Vučinić.

Scenaristkinja Nada Bukilić  kazala je da je drama Naše brdo pisana i posvećena onima koji pamte šta su: čast, odanost, istrajnost, požrtvovanost, prijateljstvo, ljubav…

“Onima, dakle, koji ne vjeruju da to mogu biti prevaziđene kategorije. I u tom smislu, drama je vrlo klasična. Iako smještena u prošlo vrijeme, u doba Drugog svjetskog rata, sve navike, ambicije, želje i odluke njenih likova su uvijek moguće i aktuelne”, navela je Bukilić.

 Cijela priča, kako je objasnila,  plete se oko neočekivanog ljubavnog slučaja jedne mlade, partizanske ljekarke i italijanskog inženjera.

“Ne samo ljubav, već i njihovi životi, zavise od inteligencije i časti ljudi oko njih. Odnosno, Naše brdo je drama o ljudima iz našeg zajedničkog iskustvenog nasljeđa”, kazala je Bukilić.

Dodaje da je Brdo metafora za Crnu Goru, za njene visoke i niske momente, za zemlju heroja i nesoja, kako u jednom trenutku i kaže glavna junakinja.

“Što čovjeka može učiniti srećnim? Može li ideologija da zasiti duh, da li je jednako razumiju različiti ljudi? Što je moguće žrtvovati, a što ne, u ime slobode, istine ili u ime ljubavi? Kako se kreira integritet čovjeka? Ko određuje granice: čovjek ili vlast? To su neka od pitanja koja čine sadržaj drame.”

Istovremeno, slojevita priča o našem Brdu predstavlja i svojevrsni omaž Radiju Crne Gore, dotičući se prvog oglašavanja Radio Cetinja 1944. godine i tumačeći živopisno i naglo približavanje svijetu i, na naš način shvaćenoj, modernosti medija.

“Uz humor i pjesmu, odriješiće se tvrdi čvor dobro čuvane tajne, i mada će sve postati bjelodano, opet će većina ostati slijepa za istinu. I, karakteristično za nas – jednako srećna i zadovoljna, kao da tajne nikada nije ni bilo”, zaključila je Bukilić.

Urednik Kulturno umjetničkog progarama RCG Mirsad Rastoder kaže  da su glavni likovi kreirani tako da stalno variraju između lirski obojenog i onog tzv. prozaičnog života, sa psihološkim, i sociološkim karakteristikama tipično naših ljudi.

“ Oni  su supstituti bilo koga od nas ili onih ljudi koje svako od nas pamti, poznaje i ima u svom okruženju”, kaže Rastoder.

On navodi da su tvorci drame nastojali da fragmentarnim preplitanjem scena inspirišu slušaoce na stvaranje sopstvenih slika i priče u cjelini jer,kako je rekao, drama nagovještava mogućnost individualne emancipacije i perspektive u promjenama koje nose istorijski procesi, promoviše ideju stalnog traganja za novim izazovima u realnom društvenom kontekstu,kako u pogledu lične, tako i opšte perspektive djelovanja i očekivanja u kontekstu spoznaje i svega onoga što nam može poslužiti kao nak i opomena.

“Ovim Radio Crne Gore, nakon višegodišnje pauze ostvaruje petu radio dramu, u pripremi je jos jedna, a programsko  Programsko-produkcionom planu za narednu godinu predviđena realizacija još tri radio-drame. Time želimo ostvariti  da slušanje radio drame  pređe u naviku naših slušalaca”, zaključuje Rastoder.

Dodaje da su zahvalni glumcima i svim kreativcima koji su učešćem nesebično podržavali ovu radio dramu.

U KIC-U

Pred brojnim ljubiteljima muzike u podgoričkom KIC-u sinoć je svečanim koncertom finalizovan i četvoromjesečni projekat “Muzički krug”.

Projekat je organizovao Centar za regionalnu saradnju, a podržalo Ministarstvo prosvjete na konkursu „Slijedi snove za uspjehe nove“. 

Sedam segmenata projekta, kroz interaktivne radionice i predavanja okupio je preko dvije stotine učesnika, edukativno tretirajući različite teme iz oblasti muzičke umjetnosti kroz ideju da što više talentovanih učenika dobije priliku da i u okviru nastavnog procesa unaprjeđuje svoja znanja iz oblasti muzičke umjetnosti.

Iz svih muzičkih škola učenici su, u zavisnosti od instrumenta i afiniteta, imali priliku da rade sa etabliranim imenima muzičke pedagogije kao što su Vili Ferdinandi, Šule Jovović, Žana Lekić, Petar Obradović, Mladen Popović, Nataša Popović, Tatjana Krkeljić i da slušaju predavanja Jelene Martinović i Miodraga Bogića.

Program koncerta, pored repertoara Kamernog Orkestra mladih „Muzički krug“ predstavio je Davida Golubovića (kontrabas), Vladimira Kuča, Teu Musić, Ivu Vujošević (flaute), Jovana Jovovića, Milutina Radulovića (violine), Sarija Šaćirija (violončelo), Petra Popovića (klavir), a a džez bend te Dorija Nedović (vokal) nastupili su sa svojim mentorom prof. Enesom Tahirovićem; klavirska saradnja mladim umjetnicima bili su prof. Vida Belević i mladi crnogorski pijanista Andrija Jovović.