BURZAN ZA PORTAL

KIC pop hor snimiće autorsku pop pjesmu, a ekipa je već počela da radi na tome, saopštila je Portalu RTCG direktorica KIC-a Budo Tomović i članica KIC pop hora Snežana Burzan.

Ona je u intervjuu za naš portal saopštila da će ove godine nastaviti sa “osvajanjem” regiona, pa u KIC pop horu očekuju da će realizovati koncerte u Skoplju i Ljubljani.

Govoreći o kulturnoj ponudi Podgorice, Burzan tvrdi da KIC može stati “na crtu” i parirati bogatom i raznovrsnom ponudom kulturnim centrima, poput Beograda, Sarajeva, Zagreba, Skoplja.

“Podgorica odavno nije imala bogatiju ponudu. Kultura se, osim oficijelno, u gradskim i državnim institucijama kulture, sve češće dešava i van sala, na ulicama, trgovima, parkovima, kafićima. Da li je slaba ponuda ako u KIC-u samo za mjesec organizujemo 30 – 40 programa namijenjenih svim generacijama, a za koje je ulaz besplatan? Da li je riječ o slaboj ponuda kada imamo po tri programa dnevno”, rekla je Burzan.

Kako biste ocijenili kulturu u Podgorici u 2019. godini, i po čemu se ona razlikuje u odnosu na raniji period?

Primjetno je da u Podgorici iz godine u godinu raste broj učesnika u kulturnom životu, a čini se da su sve brojnije i manifestacije i festivali. Jedan moderan, glavni grad kao Podgorica, to zaista zaslužuje. U odnosu na raniji period, mnogo je više NVO-a, organizacija, entuzijastičnih pojedinaca i kreativaca koji su shvatili značaj umrežavanja sa institucijama kulture, kao što je KIC, i u tim partnerskim odnosima žele da doprinesu razvoju kulture i stvaraju zajedničke projkete. Drago mi da većina nas koji “živimo kulturu” uviđamo da jedni bez drugih ne možemo i da su umrežavanja važan dio svih velikih uspjeha na kulturnom polju. Naročito u ovakvim institucijama kulture sa ograničenim budžetskim sredstvima. Zato su sponzori i donatori više nego dobrodošli, a vidite da i kod nas skoro sve institucije kulture imaju neke mecene. Ja sam zahvalna svima koji imaju sluha za kuturu. Kako se uvijek oslanjam na brojeve, a sve mjerljivo kao što znate, navešću primjer naše institucije koja je samo u 2019. realizovala više od 400 programa, od toga 65 premijernih, u kojima je uživalo oko 55 hiljada posjetilaca. Izuzetno sam zadovoljna ostvarenim rezultatima.

Što će KIC Podgoričanima ponuditi tokom 2020. godine?

Program koji će otvoriti kulturnu scenu KIC-a “Budo Tomović” u 2020-toj, već sjutra je kineski ‘Happy spring festival’ koji ćemo pripremiti u saradnji sa ambasadom NR Kine. U najdužem mjesecu u godini pozivamo publiku i na Petu manifestaciju kamernih dramskih ostvarenja – MAKADO gdje ćemo tradicionalno predstaviti aktuelne i najbolje domaće i regionalne dramske kamerne forme, a ugostićemo Miu Begović iz Zagreba, Radu Đuričin iz Beograda i dr. Filmofili će uživati u ‘’rapsodiji filmskih mjuzikala’’, a ljubitelji muzike u koncertu pijaniste Amira Džakovića.  Tokom godine publika će moći da uživa u koncertima Mjesne muzike Đenovići, potom nastupima Mladih talenata: Petre Lekić, Sarija Šaćirija, Viktora Hutera, Darje Smolofove i dr, a ugostićemo poznatu džez umjetnicu Jelenu Jovović sa projektom Heartbeat. Ponovo ćemo na sceni KIC-a slušati ‘’svjetske, a naše’’ gitariste Darka Bulatovića i Srđana Nikčevića, a najavljujemo jedan sjajan muzički projekat umjetnika iz Ankare – “Sunce Anadolije’’. I ovogodišnji Mjesec džeza otvoriće odličan bend iz Ankare. Organizovaćemo i naš 5. regionalni književni festival *Literitorija, a KIC-ov Forum mladih pisaca, veoma popularan u regionu, priprema novi poetsko – scenski program – performativni prikaz najnovijeg stvaralaštva mladih književnih autora. Pored tradicionalnih filmskih revija poput Zlatnih komedija, Ljubav na filmu, Pozorište na filmu itd, filmski segment KIC-a u 2020. biće u znaku novog ciklusa ’’Filmski žanrovi’’. Priredićemo izložbe slika autora Todora Živaljevića Veličkog, Damjana Brkovića, Veljka Miljanića … Organizovaćemo i treće izdanje Festivala crnogorske narodne pjesme ’’Stare note – novi zvuci’’, zatim naš jedinstveni regionalni 9. Ljetnji kamp za kamernu muziku, tu su i nezaobilazni koncerti KIC pop hora, KIC-ovih folkloraša, a bićemo i domaćini Drugog izdanja festivala stand up komedije OPUČ, kao i brojnih programa koje ćemo realizovati u saradnji sa ambasadama čije je sjedište u Podgorici. Podsjetiću da smo otvorenošću institucije posljednjih godina, kako su nam potvrdili mnogi od njih, inspirisali brojne sugrađane da se prvi put predstave javnosti i kao umjetnici, kao pisci, slikari, pjevači, muzičari, fotografi što smatram našim uspjehom. Naravno, na kraju obećavam publici kao i svake godine, gostovanja velikih muzičkih imena u KIC-u… I još mnogo toga! Sljedeća godina je jubilarna za *srce kulture grada, obilježavaćemo 55. rođendan, a uz podršku Grada i Ministrastva kulture vjerujem da ćemo krajem septembra ponuditi Podgorici jednu nesvakidašnju umjetničku akademiju u kojoj bi svoj doprinos dali predstavnici svih sektora KIC-a: muzičari, horisti, folkloraši, pisci, filmadžije, glumci i nekadašnje i aktuelne KIC – zvijezde. Ne zaboravimo da je Podgorica bogata talentovanim umjetnicima svih profila, a da bez jake amaterske scene, kakvu Podgorica i KIC zbilja imaju i njeguju, nema ni profesionalne!

Koliko naša kulturna ponuda zaostaje, odnosno da li uopšte zaostaje u odnosu na glavne gradove regiona?

Tvrdim da mi u KIC-u možemo stati ‘’na crtu’’ i parirati bogatom i raznovrsnom ponudom, kulturnim centrima u Beogradu, Sarajevu, Zagrebu, Skoplju. Kao direktorica ove prestižne gradske institucije imala sam priliku da prethodnih godina posjetim kolege u regionu i razgovaram sa kulturnim poslenicima, uspostavim saradnju sa BKC-om iz Sarajeva i novosadskim Kulturnim centrom, i vjerujete, svi mi na Balkanu imamo skoro iste probleme i brige – ili nedovoljno razumijevanje za kulturu ili male budžete ili pak plate, ali imamo veliku volju da se uprkos svemu radi, da se povezujemo i razmjenjujemo programe. Kultura mora da živi.
Meni i mom timu laskaju pohvale i komentari koje svakodnevno dobijamo da je naš rad nevjerovatan, kao i floskula da nema kulture u Podgorici bez KIC-a. I Podgoričani su svjesni da je KIC simbol ovog grada, simbol urbanog življenja, spoj aktuelnog i modernog i očuvanja tradicije i crnogorskih kulturnih vrijednosti već skoro 55 godina. Ako vam kažem da tokom jednog mjeseca na scenama KIC-a možete uživati u koncertima regionalnih zvijezda poput Boža Vreća ili Vasila Hadžimanova, ili u predstavama sa glumačkim veličinama poput Zijaha Sokolovića ili Vesne Čipčić, ili u stvaralaštvu reditelja i pisca Gorana Markovića, a da najmlađe počastimo koncertom svjetski poznatog klavirskog dua Pianotainment ili malo starije anđeoskim džez vokalom Lorin Taliz, izložbom mladih crnogorskih slikara, onda ćete potvrditi da zbilja dostojanstveno pariramo centrima u regionu ili ih čak nadmašujemo.

Često mogu čuti komentari o slaboj ponudi, kad je riječ o kulturi, u Podgorici, Kako to komentarišete?

Podgorica odavno nije imala bogatiju ponudu, pa se ne bih složila sa takvim komentarima. Kultura se osim oficijelno, u gradskim i državnim institucijama kulture, sve češće dešava i van sala, na ulicama, trgovima, parkovima, kafićima. Dešava se, a to mi smeta priznajem, da se u isto vrijeme zakažu dobri i kvalitetni različiti događaji i u KIC-u, Muzejima i galerijama grada, i Narodnoj biblioteci “Radosav Ljumović” i CNP-u , na primjer, a ne možete biti u isto vrijeme na dva mjesta. Da li je slaba ponuda ako u KIC-u samo za mjesec organizujemo 30 – 40 programa namijenjenih svim generacijama, a za koje je ulaz besplatan? Da li je riječ o slaboj ponuda kada imamo po tri programa dnevno, kada možete uživati u Božičnom koncertu mladih crnogorskim talenata, u promociji prve knjige naše sugrađanke, i u predstavi NVO ATAK. Koliko je zapravo kultura u Glavnom gradu nezaobilazan dio gradskog identiteta, navešću na primjeru turista koji često svrate u KIC da se informišu šta bi to mogli pogledati, pa se prvo iznenade bogatom i kvalitetnom kulturnom ponudom, a onda se dodatno oduševe kada im kažemo da je ulaz besplatan. One koji kritikuju, pozivam da slobodno dođu u KIC, jer smo otvoreni za sve prijedloge i ideje, umrežavanje, što smo i puno puta pokazali.

Koliko se novca izdvaja za KIC iz gradske kase i je li to dovoljno za sve planove koje imate?

Posljednjih godina budžet KIC-a “Budo Tomović” lagano, ali sigurno raste. Na početku mog prvog mandata prije šest godina budžet koji je namijenjen za programe iznosio je oko 60 hiljada. Ipak, Glavni grad, naš osnivač je prepoznao rezultate, zalaganje, entuzijazam te je iz godine u godinu obezbijeđivao i veću finansijsku podršku. U tekućoj 2019. programski budžet KIC-a iznosio je nešto manje od 150 hiljada, a planirani programski budžet za 2020-tu je oko 190 hiljada.
Kako je vrijeme novogodišnjih spektakala u toku, onda možete sami uporediti cifre. Mi ćemo za godinu u programe ulagati koliko jedna regionalna zvijezda dobije honorar za noć ili dvije. Ukazaću i na ovaj podatak da institucija koja radi po godišnjem Planu i programu koji usvaja Gradski parlament, isti premašuje rezultatima po više puta, jer sam zbilja na čelu jednog veoma produktivnog tima. U odnosu na period od prije tri godine udvostručili smo i broj programa i broj publike. KIC je najbolji primjer kako novac ne mora i ne smije biti izgovor, i kako želja i trud nadmašuju mogućnosti.

Kad je riječ o prostornim kapacitetima, kako ste zadovoljni i hoće li biti novih ulaganja u 2020?

Podgorica je grad koji neprestano raste. Dom omladine je građen davnih 60-tih godina za potrebe Titograda koji je bio makar tri puta manji nego Podgorica danas.  Dakle, KIC-ove sale su odavno postale ’’tijesne’’. Zato s radošću, i profesionalno i lično, očekujem otvaranje novih prostora kulture kao što su Gradsko pozorište, Muzički centar, Crnogorska kinoteka jer će rasteretiti naše kapacitete, a i obogatiti ponudu Grada.  Srce kulture grada je ’’živo’’ 24 h dnevno, 7 dana u nedjelji i sasvim je logično da su konstantno potrebna nova ulaganja i adaptiranja kako bi građani pratili programe a umjetniciih izvodili, u ugodnom i bezbjednom ambijentu. Prethodnih godina iz kapitalnog budžeta Grada nabavili smo novu scensku mehaniku za veliku scenu, promijenili klima uređaj, komplet rekonstrisali elektroinstalacije na istoj, a ove godine smo obnovili plafonsku i zidnu rasvjetu u Velikoj sali KIC-a. Planirali smo, da uz podršku Grada zamijenimo dotrajala sjedišta i pod u Velikoj sali, ali i prethodno obavimo neophodnu hidroizolaciju krovne ploče terase KIC-a. To će biti vrlo važna investicija, naročito ako znamo da je posljednja velika rekonstrukcija KIC-a bila davnih 80-tih godina prošlog vijeka.

Veoma uspješnu godinu imao je i KIC POP hor. Kako je regionalna publika reagovala na vaše nastupe?

I u 2019. hor je nastavio da opravdava epitet podgoričkog i crnogorskog muzičkog čuda i regionalne senzacije. Uz više od 20 koncerata koje je hor održao ove godine širom Crne Gore, uz promociju novog muzičkog spota za pjesmu “Teče Tara”, imali smo i četiri fenomenalna nastupa u regionu. Povodom Dana oslobođenja Beograda, 19. oktobra priredili smo spektakularan koncert “Bez dileme – antifašizam” u Kombank dvorani (Dom sindikata) kada su nam gosti bili: Sergej Četković, Đorđe David, Bojan Marović, Branka Ščepanović i drugi, pred gotovo hiljadu i po posjetilaca. Publika je reagovala kao i uvijek na ove teme – emotivno, ushićeno, sa suzama u očima, skandiraćuji “bis, bis”, uz dugotrajne aplauze.
Dva puta smo ove godne pjevali u Sarajevu. Prvi put ljetos na poziv Bosanskog kulturnog centra u okviru ‘’Baščaršijskih noći’’ na Trgu oslobođenja, sa pop repertoarom, a nedavno na poziv udruženja Pljevljaka sa antifašističkim repertoarom u hotelu Holiday in. Oba koncerta su fantastično primljena od publike a već imamo pozive i za dogodine. Pomenuću i nastup u Prijepolju u Domu kulture krajem septembra i divne domaćine sa kojima i dalje sarađujemo.
Svaki nastup KIC pop hora je jedinstven, a razmjena ljubavi, iskrene i čiste emocije sa publikom je nešto što nas inspiriše, čemu se radujemo.

Koji su planovi hora za narednu godinu? 

Nastavljamo i u 2020. sa “osvajanjem” regiona. Očekujem da ćemo realizovati koncerte u Skoplju i Ljubljani. Želim da KIC pop hor snimi autorsku pop pjesmu, a otkriću vam da je rad na njoj započet. I naravno odgovorićemo na zahtjev brojnih sugrađana i organizovati audiciju ovog proljeća. Već sam pomenula da će KIC sljedeće godine obilježavati 55 godina rada, pa će i KIC pop hor, pod okriljem NVO Kutak, imati svoje mjesto u tim svečanostima.

Igor PEJOVIĆ

U CINEPLEXX-U 22. JANUARA

Film “Grudi” u režiji Marije Perović imaće bioskopsku premijeru u Crnoj Gori 22. januara u 20 sati u bioskopu Cineplexx Delta City u Podgorici, a na bioskopskom repertoaru će se naći od 23. januara širom Crne Gore.

Beogradska premijera filma “Grudi” biće 5. februara u 20 sati u Kombank Dvorani, a na bioskopskom repertoaru biće od 6. februara. 

Film je nastao po predlošku serije “Grudi” i predstavlja zajednički regionalni projekat, uz učešće produkcijskih kuća iz Crne Gore, Hrvatske i Srbije – Open Box Studio, Meander Film, Mitropa, Visionary Thinking, kao i uz podršku Filmskog centra Crne Gore i Hrvatskog audio-vizuelnog centra.

Scenario je napisala Vladislava Vojnović po ideji Marije Perović. Producentkinje filma su Marija Perović i Dubravka Drakić, direktor fotografije je Dušan Grubin, montažerka Nataša Pantić, scenografkinja Dragana Baćović, a kostimografkinja Tijana Todorović.

Uloge tumače Marija Škaričić, Vojin Ćetković, Nada Šargin, Dubravka Drakić, Mira Banjac, Peđa Bijelac, Jelena Đukić, Danilo Lončarević, Branimir Popović.

Likovi su pripadnici srednje klase, intelektualci, neostvareni i šarmantni antijunaci, roditelji i oni koji pokušavaju da se ostvare kao roditelji. Jedna od ključnih tema je borba protiv kancera dojke. Tema priče je generacijsko, gimnazijsko prijateljstvo, a dramski razlog bolest, tako da se skreće pažnja na vrline i mane savremenog društva: tempo života, trka za afirmisanjem, opstanak, prijateljstvo, podrška, generacijski sukob i želja za boljim životom.

Film “Grudi” imao je svjetsku premijeru na 33. Filmskom festivalu Herceg Novi – Montenegro Film Festival. Dobio je Specijalno priznanje žirija na Filmskom festivalu “Seanema” u Ulcinju. Prikazan je na Filmskom festivalu u njemačkom gradu Kotbusu i na festivalu Valjevski filmski susreti.

Serija u režiji Marije Perović dobila je prestižnu Specijanu nagradu žirija na Seoul International Drama Awards, najvećem svjetskom televizijskom festival.

BAFTA

Film “Džoker” dobio je najviše nominacija za filmske nagrade Britanske akademije (BAFTA), saopšteno je danas.

Film o počecima strip zlikovca osvojio je 11 nominacija BAFTA, uključujući najbolji film, najboljeg režisera i najboljeg glumca za Hoakina Finiksa.

“Irac” Martina Skorsezea i “Bilo jednom u Holivudu” Kventina Tarantina bili su blizu sa po 10 nominacija.

Ratni film Sema Mendesa “1917” nominovan je za najbolju sliku dva dana nakon što je za to osvojio Zlatan globus.

Pored Finiksa, nominovani za najboljeg glumca su Leonardo Dikaprio, Adam Drajver, Taron Egerton i Džonatan Prajs.

Za najbolje glumice nominovane su Skarlet Johanson, Serše Ronan, Šarliz Teron, Rene Zelveger i Džesi Bakli.

Iz BAFTA su izrazili zabrinutost zbog nedostatka različitosti u nominacijama, pa su nominovane samo bijele glumce i nema žena u kategoriji najboljeg reditelja.

“Potpuno iskreno i bez želje da uzmemo nešto ljudima koji su nominovani, potpuno smo razočarani”, rekla je izvršna direktorka Britanske akademije Amanda Beri.

Nominovane u većini kategorija bira 6.500 članova BAFTA širom svijeta.

Pobjednici će biti proglašeni na gala događaju 2. februara koji će voditi komičar Grem Norton.

U KIC-U

Hepi Spring Festival, na kojem će učestvovati umjetnici iz Kine, biće održan u petak, 10. januara u Velikoj sali KIC-a, sa početkom u 20 sati.

Festival se realizuje pod pokroviteljstvom Ambasade Narodne Republike Kine u Crnoj Gori, a u organizaciji Instituta Konfucije i KIC-a “Budo Tomović.”

Kako ističu u KIC-u, riječ je o događaju čiji cilj je promocija odnosa među nacijama, a učestvuju brojni kineski umjetnici, pjevači, plesači, akrobate itd.

Poštovaoci kineske kulture i običaja biće u prilici da duh daleke i intrigantne zemlje dožive i u Podgorici.

Ulaz je besplatan, a ulaznice se mogu preuzeti na biletarnici KIC-a.

BOGDANOVIĆ OCIJENIO

Ministar kulture Aleksandar Bogdanović saopštio je da Vlada crnogorsku umjetnost čini vidljivijom van granica Crne Gore, a kulturu još dostupnijom našim građanima.

Bogdanović je u video poruci objavljenoj na Tviter nalogu Vlade Crne Gore rekao da su tokom prethodne tri godine težili da unaprijede uslove u oblasti kulture i našu umjetnost učine vidljivom.

Trudili su se, kaže, da kultura i umjetnost ne budu zatvoreni procesi.

“Ostali smo posvećeni partneri najposjećenijim festivalima u državi. Podržavali smo institucije i nezavisnu scenu u želji da svoj rad predstave van Crne Gore”, rekao je Bogdanović.

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Po Julijanskom kalendaru 7. januara je Božić (25. decembra po Gregorijanskom), vjerska i porodična svečanost posvećena rođenju sina Božjeg Isusa Hrista, koju svetkuje većina pravoslavnih crkava. Do XVI vijeka Božić su svi hrišćani slavili istoga dana. Uvođenjem Gregorijanskog kalendara 1582. (nazvanog po papi Grguru XIII), pravoslavne crkve, s izuzetkom grčke, rumunske i bugarske, nastavile su da slave Božić prema Julijanskom kalendaru. Na ovaj dan vjernici se pozdravljaju riječima: »Hristos se rodi, vaistinu se rodi«.

Na današnji dan 1476. papa Sikst IV naimenovao je Andriju Jamonetića za nadbiskupa u Krajini na Skadarskom jezeru. U Prečistoj Krajinskoj stolovali su unijatski episkopi do vremena vladike Mardarija.

1909 – U Beogradu je počela Prva balkanska konferencija socijaldemokratskih i radničkih partija. Trodnevni skup na kome su učestvovali i predstavnici iz Crne Gore, uz izaslanike Srbije, Makedonije, Turske, Hrvatske i Slavonije, Slovenije, Bosne i Hercegovine i Rumunije, usvojio je Rezoluciju o stvaranju saveza slobodnih naroda Balkana u okviru balkanske federacije.

1916 – Na temperaturi 24 stepena ispod nule, odigrala se glavna bitka na Mojkovcu između crnogorskih i austrougarskih trupa. U toj bici, u dramatičnim okolnostima, crnogorska vojska okovana ledom i snijegom, ubijeđena da čuva odstupnicu srpskoj vojsci, doživjela je golgotu, ali i pružila snažan otpor austrougarskoj vojsci i nanijela joj velike gubitke. Crnogorska vojska, pokazalo se, nepotrebno je izginula, jer se srpska vojska već nalazila između Skadra i Drača. No, »krvava i slavna mojkovačka kasapnica«, kako je Mojkovačku bitku nazvao brigadir Miloš Medenica, jedna je od najslavnijih crnogorskih  pobjeda u Prvom svjetskom ratu. U mojkovačkoj operaciji iz stroja je izbačeno oko 3.000 crnogorskih vojnika.

1919 – Na Cetinju i u drugim gradovima Crne Gore kulminirao je ustanak protivnika bezuslovnog ujedinjenja – prisajedinjenja Crne Gore Srbiji, izdejstvovanog odlukom tzv. Velike Podgoričke skupštine, kojom je Crna Gora izgubila državnost, samostalnost, čak i ime. Ustanak pod vođstvom Krsta Popovića u krvi su ugušile srpska vojska i policija u saradnji s bjelašima – pristalicama aneksije.

1943 – U Njujorku je umro Nikola Tesla, srpski naučnik i pronalazač na polju elektrotehnike i radio-tehnike. Od 1884. do smrti živio je u Sjedinjenim Američkim Državama, gdje je patentirao oko 7.000 pronalazaka, od kojih nekoliko desetina ima široku primjenu. Među njima je i serija izuma koji čine temelj savremene radio-tehnike.

1984 – Umro je francuski fizičar Alfred Kastler, član Francuske akademije, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1966. Otkrio je i razvio optičke metode izučavanja Hercovih rezonanci u atomima, postupak koji je dobio široku primjenu u konstrukciji lasera. Kastler je poznat i kao borac protiv nuklearnog naoružanja.

1999 – Američki Senat počeo je suđenje u postupku impičmenta predsjedniku SAD Bilu Klintonu, prvo poslije više od 130 godina protiv aktuelnog šefa države. Klinton je bio optužen za krivokletstvo i opstrukciju pravde u aferi s bivšom pripravnicom u Bijeloj kući Monikom Levinski.

2004  – Umrla je, u 78. godini, švedska glumica Ingrid Tulin. Poslije debija u pozorištu i manjih uloga na filmu krajem 40-tih godina prošlog vijeka, ostvarila je zapažene uloge u filmovima Ingmara Bergmana: “Divlje jagode”, “Lice”, “Tišina”, “Krici i šaputanje”. Kritičari su je svrstavali u red slavnih švedskih glumica Grete Garbo i Ingrid Bergman.

2010 – U Parizu je, u 81. godini, umro akademski slikar Miomir-Mišo Popović, član Udruženja likovnih umjetnika Crne Gore. Priredio je 16 samostalnih izložbi u našoj zemlji i inostranstvu.  Sahranjen je u Beranama.

2013 – Prestižna međunarodna nagrada  »Zlatna lopta« dodijeljena je igraču »Barselone«, Argentincu Lionelu Mesiju, koji je time postao prvi fudbaler, četvorostruki osvajač tog priznanja.

2014 – Mjesec dana uoči početka Zimskih olimpijskih igara u crnomorskom odmaralištu Sočiju, Rusija je pokrenula jednu od najvećih bezbjednosnih operacija u olimpijskoj istoriji. Pojačane mjere bezbjednosti širom Rusije uslijedile su nakon dva samoubilačka napada u Volgogradu, kada su poginule 34 osobe i poziva lidera čečenskih pobunjenika Doke Umarova ekstremistima, čija je namjera osnivanje Islamske države u regionu Sjevernog Kavkaza da upotrijebe, kako je kazao, „maksimalnu silu“, da spriječe održavanje Igara. 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1610 – Italijanski astronom i matematičar Galileo Galilej otkrio je Jupiterove mjesece Io, Evropu, Ganimed i Kalisto.

1789 – Na prvim predsjedničkim izborima u Sjedinjenim Američkim Državama pobijedio je vođa iz Rata za nezavisnost Džordž Vašington.

1946 – Zapadne sile priznale su Austriju u granicama iz 1937.

1953 – Američki predsjednik Hari Truman objavio je da je u Sjedinjenim Američkim Državama  napravljena hidrogenska bomba.

2007 –  Britanski premijer Toni Bler osudio je način pogubljenja bivšeg iračkog lidera Sadama Huseina. Bler je izjavio da je cijeli slučaj vođen na neodgovarajući način.

U SAD

Suđenje američkom filmskom producentu Harviju Vajnstajnu optuženom za seksualno zlostavljanje i napade počelo je danas u Njujorku.

Vajnstajn je došao na sud na vrijeme, a prvi dan suđenja obično bude posvećen tehničkim stvarima.

Oko 15 žena okupilo se ispred sudnice u njujorškoj četvrti Menheten, a među njima je američka glumica Rozana Arket koja tvrdi da ju je Vajnstajn seksualno napao.

Skandal je izbio početkom oktobra 2017. godine kada je Njujork tajms prvi put pomenuo optužbe na račun Vajstajna. Kasnije je oko 80 žena, među kojima glumice Gvinet Paltrou, Andželina Džoli i Lea Sejdu optužile holivudskog producenta za seksualno uznemiravanje i zlostavljanje.

Suđenje Vajnstajnu (67) koji je rekao da će dokazati da nije kriv, treba da traje šest nedjelja.

Vajnstajn se brani sa slobode, a optužen je po šest tačaka optužnice za silovanje, seksualno uznemiravanje i zlostavljanje.

Te optužbe su pokrenule talas tvrdnji o seksualnom uznemiravanju i napadima holivudskih moćnika, političara i drugih uticajnih ljudi, kao i pokret “I ja” (MeeToo) u kome su stotine žena javno optužile moćne ljude u poslovnom svijetu, vladi i svijetu zabave za uznemiravanje.

9. JANUARA

Svečana premijera rediteljskog filmskog prvjenca Vasilija Nikitovića “Četiri ruže” u Crnoj Gori, na kojoj će se publici pokloniti dio glumačke ekipe, biće održana u četvrtak, 9. januara u barskom Domu kulture, u 19 sati.

Njome će Kulturni centar Bar, krovna institucija kulture u ovom gradu, ujedno i otpočeti realizaciju ovogodišnjih programa.

Kako s navodi u saopštenju, film “Četiri ruže” je krimi-drama sa elementima komedije i predstavlja svojevrstan mozaik urbanih likova, koje tokom jedne beogradske noći povezuje želja za brzom i lakom zaradom, dobrim provodom i bezbrižnim jutrom.

Sastoji se od nekoliko paralelnih priča smještenih u ambijent noćnog života Bograda, a u centru mozaika, u kome se vodi bespoštedna borba, iza kulisa carstva poroka u noćnom klubu “Četiri ruže”, nalazi se jedan običan čovjek. U bezuspješnom pokušaju da od svega pobjegne, shvatiće da će uspjeti samo ako u pomoć pozove sve ono što je u međuvremenu izgubio: ljubav, iskrenost i vjeru.

Na čelu odlične glumačke ekipe nalazi se Dragan Gagi Jovanović, koji se na filmskom platnu pojavljuje nakon sedam godina. U filmu igraju: Srđan Žika Todorović, Gordan Kičić, Boris Milivojević, Sonja Kolarčić, Jana Milić i Marko Samolov. Jedan od upečatljivih segmenata ovog filma je i orginalna muzika koju izvode bendovi i autori kao što su Kuguars, “Sevdah Baby”, “The Glissers”, Rambo Amadeus, Boban Petrović i drugi.

Reprizne projekcije ostvarenja, koje je u Srbiji, od svoje premijere 3. decembra, već pogledalo nekoliko desetina hiljada gledalaca, zakazane su za 10. i 11. januar. Karte su u prodaji i mogu se rezervisati putem broja telefona 063-473500.

FILM “1917”

Film “1917” Sema Mendesa osvojio je nagrade za najbolji film i režiju na dodjeli Zlatnih globusa, kojom se otvara sezona filmskih priznanja u Holivudu.

Najnoviji film Kventina Tarantina “Bilo jednom u Holivudu” (Once Upon a Time… in Hollywood) osvojio je nagradu za najbolju komediju.

Rene Zelveger proglašena je za najbolju glumicu u drami, za ulogu u filmu “Judy”, dok je za najboljeg glumca u drami proglašen Hoakin Feniks za ulogu u filmu “Joker”.

Lora Dern pobijedila je u kategoriji epizodna ženska uloga za lik advokata u filmu Noe Baumbaha “Marriage Story”.

Za epizodnu mušku ulogu nagrađen je Bred Pit za “Bilo jednom u Holivudu”, dok je nagradu za scenario za taj film primio Kventin Tarantino.

Za najbolji film snimljen van engleskog govornog područja nagrađen je “Parasite”, dok je “Missing Link” proglašen za najbolji animirani film.

Ceremonija dodjele Zlatnog globusa, 77. po redu, održana je sinoć u Los Anđelesu, dva dana prije završetka nominacija za Oskara.

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan  1745.  rođen je francuski pronalazač Žak Etjen Mongolfje, koji je s bratom Žozefom Mišelom 1783. konstruisao prvi balon napunjen zagrijanim vazduhom.

1822 – Rođen je njemački arheolog Hajnrih Šliman, koji je svoje cjelokupno bogatstvo stečeno u mladosti trgovinom potrošio na arheološka istraživanja. Otkrio je 1868.Troju, koristeći se podacima iz Homerovih spjevova »Ilijada« i »Odiseja«, a potom i Mikenu, Orhomen i Itaku. Umro je 26. decembra 1890.

1829 – Umro je češki slavista Jozef Dobrovski, otac slavistike, tvorac češke gramatike i gramatike staroslovenskog jezika, glavna ličnost češkog narodnog preporoda. Crnogorsku kulturu zadužio je  radovima o crnogorskoj – Crnojevića štampariji i njenim izdanjima. Jozef Dobrovski čuo je prvi put za crnogorsku štampariju 1790, kada mu je protestantski pastor Jirži Ribai objelodanio svoja dva otkrića – knjigu koja je 1491. štampana u Krakovu i crnogorski Oktoih prvoglasnik iz 1494. godine.

1846 – Rođen je Jovo Dreč, prvi crnogorski državni, dvorski, a potom privatni apotekar i  jedan od osnivača Cetinjske čitaonice. Jovo Dreč, rodom iz Mostara, došao je u Crnu Goru kao dobrovoljac tokom Hercegovačkog ustanka. Umro je na Cetinju 5. decembra 1902. Prva apoteka  u Crnoj Gori radila je u okviru bolnice »Danilo I« na Cetinju.

1884 – Umro je češki sveštenik, biolog i botaničar Gregor Mendel. Prvi je došao do jasnih i preciznih formulacija o prenošenju nasljednih osobina i time postavio temelj modernoj genetici. Rezultate koji su potvrđeni 1900. izložio je 1865. u djelu »Eksperimenti s biljnim hibridima«.

1901– Održana je Osnivačka skupština prve nikšićke štedionice, na kojoj su usvojena pravila te finansijske ustanove, u početku nazvane Prva nikšićka novčana zadruga. Zagovornik osnivanja štedionice, zapravo, prve banke u Knjaževini Crnoj Gori, bio je poznati finansijski stručnjak Joco Petrović. Za prvog predsjednika privremenog upravnog odbora štedionice izabran je Mato Katurić. Osnovni kapital štedionice iznosio je 200.000 kruna, podijeljen na 2.000 akcija. Obavezna uplata akcija u toku četiri godine iznosila je 25 kruna godišnje.

1916 – Brod s crnogorskim dobrovoljcima, koji su krenuli iz Amerike da pomognu otadžbini  u ratu protiv Austrougarske, nakon što je 1. januara stigao u Napulj, naišao je pred Medovom na minu. Od 500 dobrovoljaca brodolom su preživjela sto šezdeset četvorica. Njima u slavu  podignut je na Cetinju spomenik »Lovćenska vila«, rad vajara Rista Stijovića.

1916 – U Prvom svjetskom ratu, tokom ofanzive Austrougarske na Crnu Goru, na desnoj obali Tare kod Mojkovca počela je petodnevna Mojkovačka bitka između crnogorske vojske pod komandom Janka Vukotića i 53. i 62. austro-ugarske divizije, koje su imale oko 20.000 vojnika. Crnogorci su odbili ofanzivu  znatno jačeg neprijatelja i time omogućili srpskoj vojsci odstupnicu prema Jadranu.

1919 – Kralj Nikola je iz izgnanstva uputio proglas Crnogorcima u kojem je, tri godine nakon odlaska iz zemlje i nakon sudbonosnih događaja, rekao:”Kada je neprijatelj slomljen silnim udarcima udruženih saveznika napustio našu malu Crnu Goru, okupirala ju je, u ime vlade Srbije njena vojska. Ona je ušla – ne sa grančicom mira i bratske ljubavi, nego da ruši najveće dobro svakog naroda i države – suverenitet njen da uništi, njeno državno biće koje je tekovina vjekovnih napora i krvavih borbi Crnogoraca. Skupila je tzv.Veliku narodnu skupštinu na jedan nasilnički način čije odluke nemaju nikakve važnosti, jer velika narodna skupština i ne postoji kao ustanova po našem ustavu, a kamoli da je nadležna da rješava o sudbini Crne Gore. Crna Gora je Crnogoraca. To je bilo, to će biti”, poručio je u proglasu Crnogorcima kralj  Nikola.

1919 – Umro je Teodor Ruzvelt, predsjednik SAD, čija je politika stvorila svjetsku silu od dotad izolacionističke Amerike. Sproveo je plan za izgradnju Panamskog kanala, a za posredovanje u rusko-japanskom ratu 1905. dobio je Nobelovu nagradu za mir 1906.

1929 – Jugoslovenski kralj Aleksandar I Karadorđević izvršio je državni udar i zaveo ličnu diktaturu.  Zabranjujući rad političkih stranaka, naciolnalnih i vjerskih organizacija, unitarizovao je zemlju, koja je tim činom promijenila i ime. U novoj Kraljevini Jugoslaviji, negirajući više nacija, kralj Aleksandar je obezbijedio sebi neograničenu izvršnu, zakonodavnu i vojnu vlast. Reorganizovao je državu u devet banovina (od kojih je jedna bila Zetska), koje su služile isključivo za ostvarenje ciljeva tadašnjeg monarho-fašističkog režima.

1941 – Predsjednik SAD Frenklin Ruzvelt, u govoru u Kongresu, definisao je američki cilj u »četiri slobode« – slobodu govora, slobodu religije, slobodu od straha i slobodu od siromaštva.

1949 – Umro je američki filmski reditelj Viktor Fleming, koji je svjetsku slavu stekao filmom »Prohujalo sa vihorom«.

1991 – Vjernici i pristalice vraćanja autokefalnosti Crnogorskoj pravoslavnoj crkvi, uprkos policijskoj zabrani, na Cetinju su obnovili stari običaj nalaganja badnjaka ispred Dvora kralja Nikole – tradiciju starih crnogorskih porodica Martinovića i Borilovića.

1993 – Umro je američki trubač, pjevač i kompozitor Džon Birks »Dizi« Gilespi, jedan od najboljih trubača i improvizatora u istoriji džeza. Odigrao je presudnu ulogu u stvaranju bi-bap muzike.

1993 – Umro je ruski baletski igrač Rudolf Hametovič Nurejev, zvijezda svjetske baletske scene, jedan od najvećih igrača 20. vijeka. Zatražio je politički azil u Parizu 1961.

2008 – U Tivtu je umro crnogorski pjesnik Vaso Stanišić, član Crnogorskog društva nezavisnih književnika. Rođen je 1931. na Njegušima, bio je učesnik narodnooslobodilačke borbe i golootočki zatočenik. Prvu zbirku pjesama “Tuga i talas” objavio je 1970, potom  zbirku “Prostori zvone”, koja je 1972. bila zabranjena. Nakon toga uslijedile su Stanišićeve zbirke “Ne”, “Nit u biću vihora”, “U olucima sunca noć”, “Kavern i lomače”. 

2011 – Mitropolit Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori Amfilohije prokleo je na Badnje veče u Baru sve one koji zagovaraju rušenje nelegalno postavljene metalne crkve na Rumiji. „Ko srušio taj hram, Bog ga srušio i njega i njegovo potomstvo i časni krst mu sudio“, kazao je Amfilohije. Rumija je vjekovima bila simbol ekumenizma gdje su se po tradiciji okupljali predstavnici sve tri zajednice. Godinama su na Trojčin dan pripadnici, pravoslavne, islamske i katoličke vjere zajednički iznosili krst Sv. Vladimira na Rumiju. Novopostavljena crkvica od strane Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori, narušila je međunacionalni sklad i obred.

2012 – Mitropolit Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori Amfilohije ponovio je optužbe na račun Crnogorske pravoslavne crkve, ali i na račun medija i političara koji je podržavaju. „Crnogorska pravoslavna crkva, kazao je Amfilohije, nije crkva, nego otuđena sekta, s lažnim principima i načelima“. Na takve Amfilohijeve riječi reagovao je mitropolit Crnogorske pravoslavne crkve Mihailo rekavši da godine u Crnoj Gori tradicionalno počinju Amfilohijevim skrnavljenjem Božića.

2014 – U Lovćencu u Vojvodini održana je centralna manifestacija nalaganja badnjaka za crnogorsku dijasporu. Svečanosti je prisustvovalo više stotina Crnogoraca i prijatelja Crne Gore iz Srbije, Vojvodine i regiona. 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1322 – Krunisan je u manastiru Žiča srpski kralj Stefan Dečanski (Nemanjić), sin kralja Milutina, koji je u Metohiji podigao manastir Dečani.

2009 – Rusija je drastično smanjila količinu gasa koju preko Ukrajine šalje Evropi zbog pogoršanja spora s tom zemljom oko cijena, što je u evropskim zemljama, pri temperaturama ispod nule, izazavalo velike nevolje.

2009 – Pogođen globalnom ekonomskom krizom, dnevni  list “Njujork tajms”, prvi put je u svojoj istoriji na naslovnoj strani objavio reklamu. Istoga dana 74-godišnji njemački milijarder Adolf Merkle, zbog nemogućnosti da spasi svoje poslovno carstvo, izvršio je samoubistvo – tako što se bacio pod voz. Mjesec dana ranije i 65-godišnji francuski biznismen Tjeri Magun de la Vilehuše, jedan od osnivača kompanije “Ases internešenel”, takođe je izvršio samoubistvo, presjekavši vene nakon što je zbog prevare Bernarda Madofa izgubio 1,4 milijarde dolara.

2010 – Međunarodni institut za bezbjednost medija sa sjedištem u Briselu saopštio je da su u 2009. ubijena ili poginula 132 novinara i pripadnika pomoćnog osoblja.

2011 – Predstavnica švedskog Nacionalnog veterinarskog instituta Marijan Elvander izjavila je povodom pomora ptica u toj zemlji da je urađena autopsija pet ptica kojima je otkriveno unutrašnje krvarenje, a da spoljnih povreda nije bilo. Tim povodom portparol Programa Ujedinjenih nacija za očuvanje okoline Nik Nutal kazao je da se naučnici bore da bi objasnili ove fenomene koji, kako je rekao, opominju kako priroda može da nas  iznenadi.