IZ BUDZETA RU

Najznacajniji program kojim Evropska unija pruza podrsku kulturnom i kreativnom sektoru, kao i konkursi koji ce biti objavljeni do kraja finansijske perspektive 2014-2020, predstavljeni su na Info danu programa Kreativna Evropa.

Predlozeni projekti, kako je saopsteno, moraju biti u skladu sa osnovnim prioritetima konkursa, a, kao se navodi, mogu biti prijavljeni u okviru dvije kategorije:

– manji projekti saradnje (trazeni iznos granta nije veci od 200.000 eura, sto predstavlja 60% prihvatljivog budzeta; projekat podrazumijeva glavnog partnera i dva projektna partnera);

– veci projekti saradnje (trazeni iznos granta nije veci od 2.000.000 eura, sto je 50% ukupnog budzeta; projekat podrazumijeva glavnog partnera i pet projektnih partnera).

“Dodatno, predstavljeni su projekti Muzickog centra Crne Gore Music Up Close Network i Euro Strings, kao primjeri uspjesnog koriscenja fonda Kreativna Evropa i partnerstva sa referentnim evropskim muzickim institucijama”, navodi se u saopstenju.

Posebna paznja, kako je naglaseno, posvecena je prezentaciji konkursa za projekte saradnje koji je namijenjen institucijama i organizacijama koje su kao pravna lica aktivne u kulturnom i kreativnom sektoru, a fizicka lica, kao je soapsteno, nemaju pravo ucesca.

Dogadaj je odrzan u EU info centru, u organizaciji Ministarstva kultute i Deska za kreativnu Evropu.

IZ BUDZETA RU

Najznacajniji program kojim Evropska unija pruza podrsku kulturnom i kreativnom sektoru, kao i konkursi koji ce biti objavljeni do kraja finansijske perspektive 2014-2020, predstavljeni su na Info danu programa Kreativna Evropa.

Predlozeni projekti, kako je saopsteno, moraju biti u skladu sa osnovnim prioritetima konkursa, a, kao se navodi, mogu biti prijavljeni u okviru dvije kategorije:

– manji projekti saradnje (trazeni iznos granta nije veci od 200.000 eura, sto predstavlja 60% prihvatljivog budzeta; projekat podrazumijeva glavnog partnera i dva projektna partnera);

– veci projekti saradnje (trazeni iznos granta nije veci od 2.000.000 eura, sto je 50% ukupnog budzeta; projekat podrazumijeva glavnog partnera i pet projektnih partnera).

“Dodatno, predstavljeni su projekti Muzickog centra Crne Gore Music Up Close Network i Euro Strings, kao primjeri uspjesnog koriscenja fonda Kreativna Evropa i partnerstva sa referentnim evropskim muzickim institucijama”, navodi se u saopstenju.

Posebna paznja, kako je naglaseno, posvecena je prezentaciji konkursa za projekte saradnje koji je namijenjen institucijama i organizacijama koje su kao pravna lica aktivne u kulturnom i kreativnom sektoru, a fizicka lica, kao je soapsteno, nemaju pravo ucesca.

Dogadaj je odrzan u EU info centru, u organizaciji Ministarstva kultute i Deska za kreativnu Evropu.

NIKSICKA KULTURNA SCENA U NOVEMBRU

Medunarodni festival glumca obiljezice novembarski repertoar Niksicke kulturne scene, a medu brojnim programima bice odrzana i Svecana akademija kojom ce se obiljeziti 71 godina rada Muzicke skole “Dara Cokorilo”.

Direktor Niksickog pozorista Zoran Bulajic, saopstio je da ce ovogodisnji 16. Medunarodni festival glumca biti odrzan od 28. novembra do 3. decembra u okviru koga ce publika moci da odgleda pet predstava u zvanicnoj konkurenciji i sestu na zavrsnici smotre, van konkurencije, u cast nagradenih.

“Niksicko pozoriste je producent i organizator ove znacajne teatarske smotre, a ove godine nas ocekuje jedno od boljih festivalskih izdanja. Festival cemo poceti i zavrsiti sa megahitovima produkcija drzava iz okruzenja”, rekao je Bulajic na konferenciji za novinare u Nisickom pozoristu.

Festival ce otvoriti predstava “Kauboji” zagrebackog teatra “Exit”, koja je, kako je najavio Bulajic, imala vise od 500 izvodenja, traje duze od decenije, igrana je sirom Evrope i svijeta i jedna je od najnagradivanijih u novijoj istoriji hrvatskog kazalista.

“Na pocetku Festivala imacemo predstavu kakva nije gledana u Niksicu, koja traje duze od tri i po sata, a garancija da zavreduje paznju gledalaca su prethodne predstave zagrebackog Teatra Exit, koji slovi za jednu od najprestiznijih kuca u okruzenju”, ocijenio je Bulajic.

U takmicarskom dijelu, po odluci selektora, na zavrsnici takmicarskog dijela Festivala, bice izvedena i predstava AV, Carmela, Sarajevskog ratnog teatra.

Druge veceri gostovace predstava “Kozocid”, Gradskog pozorista iz Podgorice, autorska predstava Vide Ognjenovic, a trece veceri Krusevacko pozoriste i Art tema Beograd predstavice se komadom “I svaki put kao da je prvi”.

U okviru festivalskog programa predstavice se i Crnogorsko narodno pozoriste (CNP) sa predstavom “Smrt i djevojka”, dok ce u cast nagradenih, van konkurencije, biti izvedena predstava Niksickog pozorista “Gospodska krv”.

“Festivalski program u zvanicnoj konkurenciji proteci ce u znaku drame i monodrame, dok ce kraj oznaciti komedija iz produkcije Niksickog pozorista”, rekao je Bulajic.

Govoreci o programima koje potpisuje ta ustanova kulture, Bulajic je u okviru novembarskog repertoara najavio i gostovanje predstave “Gospodska krv” u Pljevljima, dok ce na djecijoj sceni Niksicko pozoriste ugostiti predstavu “Herkules”, beogradske produkcije.

U okviru filmskog programa, u znak sjecanja na 70 godina Lovcen filma, Niksicko pozoriste ce u saradnji sa Crnogorskom kinotekom, obiljeziti taj znacajan datum prikazivanjem cetiri filma, od kojih su “Lazni car” i “Zle pare” jedni od prvjenaca poslijeratne kinematografije u crno bijeloj tehnici iz 1955. i 1956. godine.

Bice prikazani i filmovi “Kapo”, italijansko-francuske-jugoslovenske koprodukcije i “Lovac na jelene” iz 1978. godine.

Direktor Muzicke skole “Dara Cokorilo” Sanja Radulovic, najavila je da ce 15. novembra u 12 sati u koncernoj sali skole biti odrzana Svecana akademija povodom obiljezavanja 71 godine uspjesnog rada, te obrazovne ustanove.

“U prizemlju kuce Gardasevica u Ulici Vuka Karadzica 15. novembra 1948. godine napisane su prve note na tablama Muzicke skole. Tada su na dva odsjeka za klavir i violinu upisana 44 ucenika, da bi od tadasnje male drzavne skole prerasla u Muzicku skolu za osnovno i srednje muzicko obrazovanje, koja je ove godine upisala 613 ucenika”, podsjetila je Radulovic.

U Muzickoj skoli za osnovno obrazovanje, precizirala je Radulovic, skoluje se 587 ucenika, koji znanje sticu na 11 obrazovnih programa, dok se ostali obrazuju na devet programa srednjoskolske nastave te ustanove.

“Profesori i ucenici Muzicke skole ostvarili su sjajne rezultate i na drzavnim i medunarodnim takmicenjima. Prosle godine na takmicenju, koje vazi za jedno od najacih u regionu, osvojili smo po tri prva, druga i treca mjesta”, navela je Radulovic.

Ucenici niksicke Muzicke skole ucestvovali su i na 22 medunarodna takmicenja i osvojili 29 prvih, 26 drugih i tri trece nagrade.

“Prosle godine ucenici i profesori nase skole nagradeni su nagradama iz Fonda za kvalitet. Nagradene su profesorice Dijana Dendic, Vesna Sarac, Milena Kovac i Mira Der, a od ucenika srednje Muzicke skole Ivana Dendic, Milena Radulovic, Marko Lazovic i Joko Mickovic”, predocila je Radulovic i dodala da o radu i talentu profesora i ucenika svjedoce takva postignuca.

Muzicka skola iz Niksica prosle godine proglasena je najuspjesnijom na Festivalu Isidor Bajic, podsjetila je Radulovic, i saopstila da je i koncertna aktivnost te ustanove bila jako bogata.

“Odrzan je veliki broj koncerata koji su bili u organizaciji iskljucivo ucenika i profesora skole, a rijec je o cjelovecernjim koncertima orkestarske muzike, operske muzike, horske i kombinovane muzike”, rekla je Radulovic.

Govoreci o predstojecoj svecanoj akedemiji, ona je navela, da ce na programu biti raznovrstan sadrzaj umjetnicke muzike, a nastupice ucenici i profesori srednje Muzicke skole. Na akademiji ce se predstaviti solisti na klaviru, violini, gitari, solo pjevaci, a bice i sastavi kamerne muzike. Stilovi i zanrovi ce biti vrlo raznoliki.

Koordinatorka programa Niksicke kulturne scene Kristina Radovic, saopstila je da ce u novembru biti realizovano jos 17 programa.

Niksicka kulturna scena je novi programski koncept i nastavak Programa podrske razvoju kulture, koji se realizuju uz pomoc Vlade i opstine Niksic.

NIKSICKA KULTURNA SCENA U NOVEMBRU

Medunarodni festival glumca obiljezice novembarski repertoar Niksicke kulturne scene, a medu brojnim programima bice odrzana i Svecana akademija kojom ce se obiljeziti 71 godina rada Muzicke skole “Dara Cokorilo”.

Direktor Niksickog pozorista Zoran Bulajic, saopstio je da ce ovogodisnji 16. Medunarodni festival glumca biti odrzan od 28. novembra do 3. decembra u okviru koga ce publika moci da odgleda pet predstava u zvanicnoj konkurenciji i sestu na zavrsnici smotre, van konkurencije, u cast nagradenih.

“Niksicko pozoriste je producent i organizator ove znacajne teatarske smotre, a ove godine nas ocekuje jedno od boljih festivalskih izdanja. Festival cemo poceti i zavrsiti sa megahitovima produkcija drzava iz okruzenja”, rekao je Bulajic na konferenciji za novinare u Nisickom pozoristu.

Festival ce otvoriti predstava “Kauboji” zagrebackog teatra “Exit”, koja je, kako je najavio Bulajic, imala vise od 500 izvodenja, traje duze od decenije, igrana je sirom Evrope i svijeta i jedna je od najnagradivanijih u novijoj istoriji hrvatskog kazalista.

“Na pocetku Festivala imacemo predstavu kakva nije gledana u Niksicu, koja traje duze od tri i po sata, a garancija da zavreduje paznju gledalaca su prethodne predstave zagrebackog Teatra Exit, koji slovi za jednu od najprestiznijih kuca u okruzenju”, ocijenio je Bulajic.

U takmicarskom dijelu, po odluci selektora, na zavrsnici takmicarskog dijela Festivala, bice izvedena i predstava AV, Carmela, Sarajevskog ratnog teatra.

Druge veceri gostovace predstava “Kozocid”, Gradskog pozorista iz Podgorice, autorska predstava Vide Ognjenovic, a trece veceri Krusevacko pozoriste i Art tema Beograd predstavice se komadom “I svaki put kao da je prvi”.

U okviru festivalskog programa predstavice se i Crnogorsko narodno pozoriste (CNP) sa predstavom “Smrt i djevojka”, dok ce u cast nagradenih, van konkurencije, biti izvedena predstava Niksickog pozorista “Gospodska krv”.

“Festivalski program u zvanicnoj konkurenciji proteci ce u znaku drame i monodrame, dok ce kraj oznaciti komedija iz produkcije Niksickog pozorista”, rekao je Bulajic.

Govoreci o programima koje potpisuje ta ustanova kulture, Bulajic je u okviru novembarskog repertoara najavio i gostovanje predstave “Gospodska krv” u Pljevljima, dok ce na djecijoj sceni Niksicko pozoriste ugostiti predstavu “Herkules”, beogradske produkcije.

U okviru filmskog programa, u znak sjecanja na 70 godina Lovcen filma, Niksicko pozoriste ce u saradnji sa Crnogorskom kinotekom, obiljeziti taj znacajan datum prikazivanjem cetiri filma, od kojih su “Lazni car” i “Zle pare” jedni od prvjenaca poslijeratne kinematografije u crno bijeloj tehnici iz 1955. i 1956. godine.

Bice prikazani i filmovi “Kapo”, italijansko-francuske-jugoslovenske koprodukcije i “Lovac na jelene” iz 1978. godine.

Direktor Muzicke skole “Dara Cokorilo” Sanja Radulovic, najavila je da ce 15. novembra u 12 sati u koncernoj sali skole biti odrzana Svecana akademija povodom obiljezavanja 71 godine uspjesnog rada, te obrazovne ustanove.

“U prizemlju kuce Gardasevica u Ulici Vuka Karadzica 15. novembra 1948. godine napisane su prve note na tablama Muzicke skole. Tada su na dva odsjeka za klavir i violinu upisana 44 ucenika, da bi od tadasnje male drzavne skole prerasla u Muzicku skolu za osnovno i srednje muzicko obrazovanje, koja je ove godine upisala 613 ucenika”, podsjetila je Radulovic.

U Muzickoj skoli za osnovno obrazovanje, precizirala je Radulovic, skoluje se 587 ucenika, koji znanje sticu na 11 obrazovnih programa, dok se ostali obrazuju na devet programa srednjoskolske nastave te ustanove.

“Profesori i ucenici Muzicke skole ostvarili su sjajne rezultate i na drzavnim i medunarodnim takmicenjima. Prosle godine na takmicenju, koje vazi za jedno od najacih u regionu, osvojili smo po tri prva, druga i treca mjesta”, navela je Radulovic.

Ucenici niksicke Muzicke skole ucestvovali su i na 22 medunarodna takmicenja i osvojili 29 prvih, 26 drugih i tri trece nagrade.

“Prosle godine ucenici i profesori nase skole nagradeni su nagradama iz Fonda za kvalitet. Nagradene su profesorice Dijana Dendic, Vesna Sarac, Milena Kovac i Mira Der, a od ucenika srednje Muzicke skole Ivana Dendic, Milena Radulovic, Marko Lazovic i Joko Mickovic”, predocila je Radulovic i dodala da o radu i talentu profesora i ucenika svjedoce takva postignuca.

Muzicka skola iz Niksica prosle godine proglasena je najuspjesnijom na Festivalu Isidor Bajic, podsjetila je Radulovic, i saopstila da je i koncertna aktivnost te ustanove bila jako bogata.

“Odrzan je veliki broj koncerata koji su bili u organizaciji iskljucivo ucenika i profesora skole, a rijec je o cjelovecernjim koncertima orkestarske muzike, operske muzike, horske i kombinovane muzike”, rekla je Radulovic.

Govoreci o predstojecoj svecanoj akedemiji, ona je navela, da ce na programu biti raznovrstan sadrzaj umjetnicke muzike, a nastupice ucenici i profesori srednje Muzicke skole. Na akademiji ce se predstaviti solisti na klaviru, violini, gitari, solo pjevaci, a bice i sastavi kamerne muzike. Stilovi i zanrovi ce biti vrlo raznoliki.

Koordinatorka programa Niksicke kulturne scene Kristina Radovic, saopstila je da ce u novembru biti realizovano jos 17 programa.

Niksicka kulturna scena je novi programski koncept i nastavak Programa podrske razvoju kulture, koji se realizuju uz pomoc Vlade i opstine Niksic.

U CNP-U SJUTRA

Predstava “Bog masakra” koju je po tekstu Jasmine Reze rezirao Sinisa Evtimov, u produkciji Kraljevskog pozorista Zetski dom, bice izvedena u utorak 5. novembra u 20.30 sati na Sceni Studio u Crnogorskom narodnom pozoristu.

U predstavi igraju Marija Labudovic, Jelena Dukic, Omar Bajramspahic i Vule Markovic.

“U tekstu Jasmine Reze dva bracna para pokusavaju da rijese sukob njihovih sinova, pocevsi susret u upadljivo tolerantnom i civilizovanom tonu. Drama sa elementima satire pokazuje da zapadno drustvo, koje osuduje svaki oblik fizickog i verbalnog nasilja, insistirajuci na osmijehu, politickoj korektnosti, pacifizmu i svemu demokratskom, kada se razgovor razbukti, svodi ove vrijednosti samo na praznu formu, pokazujuci dvolicnost, odsustvo ljudskosti i u teoriji, toliko omrazenu agresiju”, isticu u CNP-u.

U CNP-U SJUTRA

Predstava “Bog masakra” koju je po tekstu Jasmine Reze rezirao Sinisa Evtimov, u produkciji Kraljevskog pozorista Zetski dom, bice izvedena u utorak 5. novembra u 20.30 sati na Sceni Studio u Crnogorskom narodnom pozoristu.

U predstavi igraju Marija Labudovic, Jelena Dukic, Omar Bajramspahic i Vule Markovic.

“U tekstu Jasmine Reze dva bracna para pokusavaju da rijese sukob njihovih sinova, pocevsi susret u upadljivo tolerantnom i civilizovanom tonu. Drama sa elementima satire pokazuje da zapadno drustvo, koje osuduje svaki oblik fizickog i verbalnog nasilja, insistirajuci na osmijehu, politickoj korektnosti, pacifizmu i svemu demokratskom, kada se razgovor razbukti, svodi ove vrijednosti samo na praznu formu, pokazujuci dvolicnost, odsustvo ljudskosti i u teoriji, toliko omrazenu agresiju”, isticu u CNP-u.

TRETMAN U MEDIJIMA

Koja je uloga kulture u drustvu i kakav je njen tretman u medijma? Oni koji se bave kulturom i umjetnscu smatraju da kultura nema sasnu pored dnevno politickih dogadaja, te da je njen tretman u medijima jednak kvalitetu proizvoda.

Rediteljka Ana Vukotic za Javni servis kaze da vjeruje da bi, kad bi institucije kulture vodili vrhunski profesionalci, imali mnogo kvalitetniji proizvod u kulturi, te mnoge bolje umjetnike i mnogo bolju kulturnu ponudu za gradanje.

Upravo najvise od kulturne ponude zavisi tretman kulture u medijima, smatra Vukotic, ali i od brojnih drugih okolnosti.

Ona ima dvostruku ulogu u javnom zivotu, gledano sa stanovista politike, kaze istoricar umjetnosti Petar Cukovic i objasnjava: “Politicari ce se uvijek pozivati na vaznost kulture, na vaznost identitetskih prica, odnosno kulture kao identitetske naracije koja govori o sopstvu i slicnim stvarima. I to ce oni izgovarati sasvim samouvjereno, i vi imate osjecaj da oni to govore stvarno iz uvjerenja”.

No, da li sustinski promisljamo o kulturi i snazi koju ona treba da ima u drustvu i medijima. Nije taj odnos harmonican, smatra Cukovic. I pisac Nikola Nikolic primjecuje da kultura u medijima nema zavidan polozaj.

“Kad udete na portale ili kad citate novinu uvijek je to negdje na kraju, na nekim posljednjim stranicama u novinama, na portalima ili posljednja rubrika bas ili neki opadajuci meni, pa neka podrubrika”, kaze Nikolic.

Cukovic se prisjeca kako je u mladalackom zanosu stalno govorio kako bi volio da bude urednik nekih novina ili nekog casopisa, koji bi na prvoj strani donosio vijesti iz kulture i sporta, a na zadnjim stranama vijesti iz politike.

Informaciju u medijima imamo, saglasni su nasi sagovornici, nedostaje analize i kriticke misli.

“Ona zapravo mora mnogo ranije da se desi, ona mora da se desi u samoj namjeri proizvoda u kulturi, pa u nizu institucija i rjesenja koja ce onda i medije uciniti kriticnijim, ukljuciti ih na jedan drugi nacin i dati im jednu drugu poziciju u kulturi”, rekla je Vukotic.

Nikolic, medutim, razumije novinare zasto im to nijesu primarne informacije, pored svih dnevno-politickih skandala, kojima se daje primat.

“A opet i to je jako bitno gledaocima, racuna se na masovnost i gledanost. Tako da je to zacarani krug”, kaze sagovornik RTCG-a.

Kada je o odnosu prema kulturi rijec, forma je zadovoljena, kazu nasi sagovornici. Sustinski, kultura nije na mjestu koje joj pripada.

Anka Radovic, RTCG

TRETMAN U MEDIJIMA

Koja je uloga kulture u drustvu i kakav je njen tretman u medijma? Oni koji se bave kulturom i umjetnscu smatraju da kultura nema sasnu pored dnevno politickih dogadaja, te da je njen tretman u medijima jednak kvalitetu proizvoda.

Rediteljka Ana Vukotic za Javni servis kaze da vjeruje da bi, kad bi institucije kulture vodili vrhunski profesionalci, imali mnogo kvalitetniji proizvod u kulturi, te mnoge bolje umjetnike i mnogo bolju kulturnu ponudu za gradanje.

Upravo najvise od kulturne ponude zavisi tretman kulture u medijima, smatra Vukotic, ali i od brojnih drugih okolnosti.

Ona ima dvostruku ulogu u javnom zivotu, gledano sa stanovista politike, kaze istoricar umjetnosti Petar Cukovic i objasnjava: “Politicari ce se uvijek pozivati na vaznost kulture, na vaznost identitetskih prica, odnosno kulture kao identitetske naracije koja govori o sopstvu i slicnim stvarima. I to ce oni izgovarati sasvim samouvjereno, i vi imate osjecaj da oni to govore stvarno iz uvjerenja”.

No, da li sustinski promisljamo o kulturi i snazi koju ona treba da ima u drustvu i medijima. Nije taj odnos harmonican, smatra Cukovic. I pisac Nikola Nikolic primjecuje da kultura u medijima nema zavidan polozaj.

“Kad udete na portale ili kad citate novinu uvijek je to negdje na kraju, na nekim posljednjim stranicama u novinama, na portalima ili posljednja rubrika bas ili neki opadajuci meni, pa neka podrubrika”, kaze Nikolic.

Cukovic se prisjeca kako je u mladalackom zanosu stalno govorio kako bi volio da bude urednik nekih novina ili nekog casopisa, koji bi na prvoj strani donosio vijesti iz kulture i sporta, a na zadnjim stranama vijesti iz politike.

Informaciju u medijima imamo, saglasni su nasi sagovornici, nedostaje analize i kriticke misli.

“Ona zapravo mora mnogo ranije da se desi, ona mora da se desi u samoj namjeri proizvoda u kulturi, pa u nizu institucija i rjesenja koja ce onda i medije uciniti kriticnijim, ukljuciti ih na jedan drugi nacin i dati im jednu drugu poziciju u kulturi”, rekla je Vukotic.

Nikolic, medutim, razumije novinare zasto im to nijesu primarne informacije, pored svih dnevno-politickih skandala, kojima se daje primat.

“A opet i to je jako bitno gledaocima, racuna se na masovnost i gledanost. Tako da je to zacarani krug”, kaze sagovornik RTCG-a.

Kada je o odnosu prema kulturi rijec, forma je zadovoljena, kazu nasi sagovornici. Sustinski, kultura nije na mjestu koje joj pripada.

Anka Radovic, RTCG

Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1805. Petar I, vladika i gospodar Crne Gore, uputio je pismo Dositeju Obradovicu u kojem je izrazio zahvalnost zbog novih knjiga koje mu je Dositej poslao.Vladika je pohvalio i podrzao Dositejev prosvjetiteljski rad i izvijestio ga kako se trudi da i u Crnoj Gori bude uvedena tzv. mala skola, te da ce Dositeja, o ponudi da radi kod njega na Cetinju, obavijestiti u narednom pismu.

1847 – Umro je njemacki kompozitor i dirigent Feliks Mendelson, osnivac konzervatorijuma u Lajpcigu, istaknuti predstavnik muzickog romantizma. Kao pijanista debitovao je u devetoj godini, u 15. je napisao prvu simfoniju, a u 16. majstorsko djelo, scensku muziku za “San ljetnje noci”. Zasluzan je za budenje interesovanja za Bahovu muziku, koja je bila skoro zaboravljena na prelazu iz 18. u 19. vijek, kao i za djelo Franca Suberta. Privlacila ga je mnogo vise muzika prethodnika, nego svojih savremenika, o cemu je i Nice pisao:”Muzika Feliksa Mendelsona je muzika dobrog ukusa za sve ono sto nam je proslost ostavila: ona stalno gleda unazad.” Komponovao je pet simfonija, scensku muziku, oratorije, kantate i solo pjesme.

1912 – Crnogorska vojska zauzela je Dakovicu. U oslobodilackom marsu Istocnog odreda kroz Sandzak i Metohiju, trupe brigadira Radomira Vesovica usle su u grad. Postavljen je oblasni upravitelj, predsjednik suda i sef policije. Dan kasnije, da bi se sklonile od nevremena, uz dozvolu Vesovica, usle su i srpske trupe s pukovnikom Paunovicem. Paunovic je svojevoljno postavio predsjednika opstine, a komandant ibarske vojske, general Mihailo Zivkovic trazio je da se Crnogorci povuku iz Dakovice. Da bi zastitili svoja prava, Janko Vukotic i Radomir Vesovic stavili su crnogorske trupe u stanje pripravnosti. Zategnutost oko Dakovice rijesena je razmjenom telegrama izmedu Cetinja i Beograda, a spor je okoncan tek 1913. prilikom razgranicenja Crne Gore i Srbije.

1918 – Cetinje su, bez oruzanih incidenata, poceli da napustaju i posljednji vojnici austrijske vojske. Nakon odlaska austrijske, ostala je srpska vojska u Crnoj Gori. Cilj njenog zadrzavanja bila je priprema “terena” za odrzavanje nelegalne Podgoricke skupstine.

1956 – Sovjetske trupe ugusile su pobunu u Madarskoj, a za novog premijera postavljen je Janos Kadar. Dotadasnji premijer Imre Nad sa jos nekoliko saradnika sklonio se u jugoslovensku ambasadu u Budimpesti. I pored garancija novih vlasti da nece progoniti politicke zatvorenike, Nad je poslije napustanja ambasade 22. novembra uhapsen i nakon montiranog procesa pogubljen u junu 1958.

1995 – U Tel Avivu je ubijen izraelski premijer Jicak Rabin, koji je po dolasku na vlast 1992. poceo proces pomirenja s Arapima. Atentat je izvrsio izraelski ekstremista Jigal Amir, nakon mirovnog skupa na kojem je ucestvovao premijer.

2008 – Nakon dvogodisnje kampanje, u Sjedinjenim Americkim Drzavama odrzani su predsjednicki izbori na kojima je za 44. predsjednika izabran demokratski senator iz Ilinoisa Barak Husein Obama. Cetrdesetsedmogodisnji Obama prvi je crnac na predsjednickoj funkciji u Sjedinjenim Americkim Drzavama, a njegov protivkandidat na izborima, koji se ocjenjuju kao najznacajniji u modernijoj americkoj istoriji, bio je republikanac Dzon Mekejn.

2008 – U 67. godini umro je jedan od najpoznatijih americkih pisaca bestselera, autor romana “Park iz doba Jure” i “Sfera” Majkl Krajton. Vrlo rano se zainteresovao za kriminalisticke i horor price, koje je poceo da pise u svojim dvadesetim godinama i koje su mu dvaput donijele nagradu ,,Edgar Alan Po”. Tokom sedamdesetih rezirao je nekoliko kultnih filmova: ,,Zapadni svijet” (1973), ,,Koma” (1976) i ,,Velika pljacka voza” (1978). Njegov roman ,,Izlazece sunce” (1991) izazvao je burne reakcije zbog ,,antijapanskog” tona. Kasnija filmska verzija donekle je ublazila originalnu pricu.

2009 – Predstavnici partija i nevladina organizacija “Green Home” osnovali su u Podgorici zelenu parlamentarnu grupu u koju su svoje predstavnike delegirale sve crnogorske parlamentarne stranke.

2009 – U Madridu je, u 104. godini, umro spanski pisac, sociolog i esejista Fransisko Ajala. Prvu knjigu “Tragikomedija covjeka bez duha” objavio je 1925, a jedno od njegovih najpoznatijih djela je zbirka prica o spanskom ratu “Ovnujska glava “.

2009 – Premijeri Slovenije i Hrvatske Borut Pahor i Jadranka Kosor potpisali su pod pokroviteljstvom Evropske unije u Stokholmu sporazum kojim su medunarodnom arbitraznom sudu prepustili rjesavanje granicnog spora izmedu te dvije zemlje.

2011 – Drzavni sekretar za politicka pitanja u Ministarstvu vanjskih poslova Crne Gore Nebojsa Kaluderovic urucio je ambasadoru Srbije u Crnoj Gori Zoranu Lutovcu ostar protest povodom mijesanja Vlade te zemlje u spor Srpske pravoslavne crkve s Crnom Gorom pred Evropskim sudom za ljudska prava u Strazburu, koji je Srpska crkva pokrenula 2004. radi povracaja imovine za koju tvrdi da joj pripada. Srbija se, u formi prijatelja suda, tuzbi pridruzila u septembru, i u svom podnesku iznijela nekoliko klasicnih politickih kvalifikacija, ocijenjeno je u protestu. Crnogorska pravoslavna crkva naziva se ,,takozvanom”, sto znaci neuvazavanje prava na vjerski identitet gradana Crne Gore koji pripadaju Crnogorskoj crkvi, kao i vrijedanje slobode vjeroispovijesti. Srpske vlasti osvrcu se, takode, i na Temeljni ugovor Crne Gore i Vatikana, potpisan u septembru, dakle sedam godina nakon sto je Srpska crkva tuzila Crnu Goru. Govori se zatim i o istorijskim spomenicima srpskog naroda u Crnoj Gori, cime se indirektno negira crnogorski nacionalni identitet. U Vladi Crne Gore, koja je na sjednici 3. novembra razmatrala informaciju zastupnika drzave u sporu pred sudom u Strazburu Zorana Pazina, ocijenjeno je da pojedini elementi podneska srpske Vlade tom sudu, predstavljaju, kako je ocijenjeno, ,,direktno mijesanje u unutrasnje stvari suverene drzave Crne Gore”. Tim povodom generalni sekretar Matice crnogorske Marko Spadijer zatrazio je od predsjednika Crne Gore Filipa Vujanovica da reaguje.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1878 – U Baru je osnovana opstenarodna osnovna skola koju su pohadali ucenici svih vjeroispovijesti.

1890 – Knjaz Nikola obratio se narodu i naredio da je svaki vojnik iz, kako je navedeno, “onijeh mjesta de moze rodit loza, duzan da iste godine usadi 200 korijena loze, svaki brigadijer 20 korijena maslina, komandijer 10, a oficijer pet korijena”.

1890 – U Londonu je otvorena prva linija podzemne elektricne zeljeznice u svijetu.

1918 – Na Cetinju je objavljen prvi broj dnevnog biltena “Novo doba”, koji je donosio vijesti raznih pres-biroa i dnevne vijesti. Izdavac lista bila je knjizara “Rajnvan”.

1922 – U dolini kraljeva kod Luksora u Egiptu, engleski arheolog Hauard Karter otkrio je grob faraona Tutankamona.

1946 – Osnovan je UNESKO (Organizacija UN za obrazovanje, nauku i kulturu).

2004 – Sjedinjene Americke Drzave priznale su Republiku Makedoniju pod njenim ustavnim imenom umjesto dotadasnjeg privremenog imena Bivsa jugoslovenska republika Makedonija.

2009 – U Podgorici je otvoren prvi bridz klub.

Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1805. Petar I, vladika i gospodar Crne Gore, uputio je pismo Dositeju Obradovicu u kojem je izrazio zahvalnost zbog novih knjiga koje mu je Dositej poslao.Vladika je pohvalio i podrzao Dositejev prosvjetiteljski rad i izvijestio ga kako se trudi da i u Crnoj Gori bude uvedena tzv. mala skola, te da ce Dositeja, o ponudi da radi kod njega na Cetinju, obavijestiti u narednom pismu.

1847 – Umro je njemacki kompozitor i dirigent Feliks Mendelson, osnivac konzervatorijuma u Lajpcigu, istaknuti predstavnik muzickog romantizma. Kao pijanista debitovao je u devetoj godini, u 15. je napisao prvu simfoniju, a u 16. majstorsko djelo, scensku muziku za “San ljetnje noci”. Zasluzan je za budenje interesovanja za Bahovu muziku, koja je bila skoro zaboravljena na prelazu iz 18. u 19. vijek, kao i za djelo Franca Suberta. Privlacila ga je mnogo vise muzika prethodnika, nego svojih savremenika, o cemu je i Nice pisao:”Muzika Feliksa Mendelsona je muzika dobrog ukusa za sve ono sto nam je proslost ostavila: ona stalno gleda unazad.” Komponovao je pet simfonija, scensku muziku, oratorije, kantate i solo pjesme.

1912 – Crnogorska vojska zauzela je Dakovicu. U oslobodilackom marsu Istocnog odreda kroz Sandzak i Metohiju, trupe brigadira Radomira Vesovica usle su u grad. Postavljen je oblasni upravitelj, predsjednik suda i sef policije. Dan kasnije, da bi se sklonile od nevremena, uz dozvolu Vesovica, usle su i srpske trupe s pukovnikom Paunovicem. Paunovic je svojevoljno postavio predsjednika opstine, a komandant ibarske vojske, general Mihailo Zivkovic trazio je da se Crnogorci povuku iz Dakovice. Da bi zastitili svoja prava, Janko Vukotic i Radomir Vesovic stavili su crnogorske trupe u stanje pripravnosti. Zategnutost oko Dakovice rijesena je razmjenom telegrama izmedu Cetinja i Beograda, a spor je okoncan tek 1913. prilikom razgranicenja Crne Gore i Srbije.

1918 – Cetinje su, bez oruzanih incidenata, poceli da napustaju i posljednji vojnici austrijske vojske. Nakon odlaska austrijske, ostala je srpska vojska u Crnoj Gori. Cilj njenog zadrzavanja bila je priprema “terena” za odrzavanje nelegalne Podgoricke skupstine.

1956 – Sovjetske trupe ugusile su pobunu u Madarskoj, a za novog premijera postavljen je Janos Kadar. Dotadasnji premijer Imre Nad sa jos nekoliko saradnika sklonio se u jugoslovensku ambasadu u Budimpesti. I pored garancija novih vlasti da nece progoniti politicke zatvorenike, Nad je poslije napustanja ambasade 22. novembra uhapsen i nakon montiranog procesa pogubljen u junu 1958.

1995 – U Tel Avivu je ubijen izraelski premijer Jicak Rabin, koji je po dolasku na vlast 1992. poceo proces pomirenja s Arapima. Atentat je izvrsio izraelski ekstremista Jigal Amir, nakon mirovnog skupa na kojem je ucestvovao premijer.

2008 – Nakon dvogodisnje kampanje, u Sjedinjenim Americkim Drzavama odrzani su predsjednicki izbori na kojima je za 44. predsjednika izabran demokratski senator iz Ilinoisa Barak Husein Obama. Cetrdesetsedmogodisnji Obama prvi je crnac na predsjednickoj funkciji u Sjedinjenim Americkim Drzavama, a njegov protivkandidat na izborima, koji se ocjenjuju kao najznacajniji u modernijoj americkoj istoriji, bio je republikanac Dzon Mekejn.

2008 – U 67. godini umro je jedan od najpoznatijih americkih pisaca bestselera, autor romana “Park iz doba Jure” i “Sfera” Majkl Krajton. Vrlo rano se zainteresovao za kriminalisticke i horor price, koje je poceo da pise u svojim dvadesetim godinama i koje su mu dvaput donijele nagradu ,,Edgar Alan Po”. Tokom sedamdesetih rezirao je nekoliko kultnih filmova: ,,Zapadni svijet” (1973), ,,Koma” (1976) i ,,Velika pljacka voza” (1978). Njegov roman ,,Izlazece sunce” (1991) izazvao je burne reakcije zbog ,,antijapanskog” tona. Kasnija filmska verzija donekle je ublazila originalnu pricu.

2009 – Predstavnici partija i nevladina organizacija “Green Home” osnovali su u Podgorici zelenu parlamentarnu grupu u koju su svoje predstavnike delegirale sve crnogorske parlamentarne stranke.

2009 – U Madridu je, u 104. godini, umro spanski pisac, sociolog i esejista Fransisko Ajala. Prvu knjigu “Tragikomedija covjeka bez duha” objavio je 1925, a jedno od njegovih najpoznatijih djela je zbirka prica o spanskom ratu “Ovnujska glava “.

2009 – Premijeri Slovenije i Hrvatske Borut Pahor i Jadranka Kosor potpisali su pod pokroviteljstvom Evropske unije u Stokholmu sporazum kojim su medunarodnom arbitraznom sudu prepustili rjesavanje granicnog spora izmedu te dvije zemlje.

2011 – Drzavni sekretar za politicka pitanja u Ministarstvu vanjskih poslova Crne Gore Nebojsa Kaluderovic urucio je ambasadoru Srbije u Crnoj Gori Zoranu Lutovcu ostar protest povodom mijesanja Vlade te zemlje u spor Srpske pravoslavne crkve s Crnom Gorom pred Evropskim sudom za ljudska prava u Strazburu, koji je Srpska crkva pokrenula 2004. radi povracaja imovine za koju tvrdi da joj pripada. Srbija se, u formi prijatelja suda, tuzbi pridruzila u septembru, i u svom podnesku iznijela nekoliko klasicnih politickih kvalifikacija, ocijenjeno je u protestu. Crnogorska pravoslavna crkva naziva se ,,takozvanom”, sto znaci neuvazavanje prava na vjerski identitet gradana Crne Gore koji pripadaju Crnogorskoj crkvi, kao i vrijedanje slobode vjeroispovijesti. Srpske vlasti osvrcu se, takode, i na Temeljni ugovor Crne Gore i Vatikana, potpisan u septembru, dakle sedam godina nakon sto je Srpska crkva tuzila Crnu Goru. Govori se zatim i o istorijskim spomenicima srpskog naroda u Crnoj Gori, cime se indirektno negira crnogorski nacionalni identitet. U Vladi Crne Gore, koja je na sjednici 3. novembra razmatrala informaciju zastupnika drzave u sporu pred sudom u Strazburu Zorana Pazina, ocijenjeno je da pojedini elementi podneska srpske Vlade tom sudu, predstavljaju, kako je ocijenjeno, ,,direktno mijesanje u unutrasnje stvari suverene drzave Crne Gore”. Tim povodom generalni sekretar Matice crnogorske Marko Spadijer zatrazio je od predsjednika Crne Gore Filipa Vujanovica da reaguje.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1878 – U Baru je osnovana opstenarodna osnovna skola koju su pohadali ucenici svih vjeroispovijesti.

1890 – Knjaz Nikola obratio se narodu i naredio da je svaki vojnik iz, kako je navedeno, “onijeh mjesta de moze rodit loza, duzan da iste godine usadi 200 korijena loze, svaki brigadijer 20 korijena maslina, komandijer 10, a oficijer pet korijena”.

1890 – U Londonu je otvorena prva linija podzemne elektricne zeljeznice u svijetu.

1918 – Na Cetinju je objavljen prvi broj dnevnog biltena “Novo doba”, koji je donosio vijesti raznih pres-biroa i dnevne vijesti. Izdavac lista bila je knjizara “Rajnvan”.

1922 – U dolini kraljeva kod Luksora u Egiptu, engleski arheolog Hauard Karter otkrio je grob faraona Tutankamona.

1946 – Osnovan je UNESKO (Organizacija UN za obrazovanje, nauku i kulturu).

2004 – Sjedinjene Americke Drzave priznale su Republiku Makedoniju pod njenim ustavnim imenom umjesto dotadasnjeg privremenog imena Bivsa jugoslovenska republika Makedonija.

2009 – U Podgorici je otvoren prvi bridz klub.