PODACI TO

U Herceg Novom trenutno boravi 667 turista, 93 odsto manje nego u istom periodu prošle godine.

Prema podacima hercegnovske Turističke organizacije (TO), u tom gradu odmara 448 domaćih gostiju i 219 stranih.

U hotelima boravi 525 turista, a u domaćinstvima 142.

U auto-kampovima i hostelima nema prijavljenih turista.

667 TURISTA

U Herceg Novom trenutno boravi 667 turista, 93 odsto manje nego u istom periodu prošle godine.

Prema podacima hercegnovske Turističke organizacije (TO), u tom gradu odmara 448 domaćih gostiju i 219 stranih.

U hotelima boravi 525 turista, a u domaćinstvima 142.

U auto-kampovima i hostelima nema prijavljenih turista.

OGRANIČENJA ZBOG KORONE

Prihodi budžeta su u prva četiri mjeseca ove godine, usljed ograničene ekonomske aktivnosti uzrokovane sprovođenjem mjera za zaštitu stanovništva od pandemije koronavirusa, iznosili 499,7 miliona eura, što je 71,5 miliona eura manje u odnosu na planirane.

U dokumentu Ministarstva o izvršenju budžeta za period od januara do aprila objašnjeno je da je negativno odstupanje prihoda rezultat pada ekonomske aktivnosti usljed sprovođenja mjera Vlade na zaštiti zdravlja stanovništva, usljed čega je veliki dio privredne aktivnosti ograničen ili obustavljen u aprilu.

„Negativno odstupanje prihoda rezultat je i odlaganja naplate poreskih potraživanja za poreske obveznike, u sklopu dva paketa mjera Vlade usmjerenih na pomoć privredi, kao i ograničenog obima rada u organima uprave koji je uzrokovao pad naplate taksi i naknada“, navodi se u dokumentu Ministarstva.

Negativno odstupanje je, kako su objasnili, nastalo i usljed odlaganja naplate prethodno planiranih jednokratnih efekata po osnovu Zakona o ulaganju u konsolidaciju i razvoj Montenegro Airlinesa (MA).

„Ukoliko bi se iz plana prihoda isključili pomenuti jednokratni efekti, izvorni prihodi budžeta zabilježili bi pad od sedam odsto u ovom periodu, što je u skladu sa očekivanjima imajući u vidu cjelokupnu ekonomsku situaciju u prethodno pomenutim okolnostima“, rekli su iz Ministarstva.

Iz tog Vladionog resora su naveli da su skoro sve kategorije poreskih prihoda zabilježile pad u odnosu na planirane u ovom periodu.

Najveći pad bilježi porez na dodatu vrijednost (PDV) u iznosu od 19,6 miliona eura, odnosno 9,9 odsto i to kao rezultat ograničene ekonomske aktivnosti izazvane pandemijom u drugoj polovini marta.

„Porezi i doprinosi na zarade takođe bilježe pad od 40,1 milion eura, odnosno 19,3 odsto u odnosu na prvobitni plan, kao rezultat odlaganja poreskih potraživanja po ovim osnovama za period od 90 dana u skladu sa mjerama Vlade“, dodali su iz Ministarstva.

Pored navedenog, na pad naplate tih kategorija prihoda uticalo je i odlaganje prethodno planiranih jednokratnih prihoda u aprilu, s obzirom na to da je, shodno prvobitnom planu, u aprilu planirana naplata prihoda po osnovu zakonskog rješenja za konsolidaciju MA u uznosu od 34 miliona eura, od čega se najveći dio odnosi na poreze i doprinose na zarade, a koja bi takođe bila evidentirana na rashodnoj strani budžeta.

„Prihodi od akciza zabilježili su rast u iznosu od 2,3 miliona eura ili 3,8 odsto u odnosu na planirani nivo, kao posljedica značajno veće naplate akciza na duvan i duvanske proizvode u prva tri mjeseca ove godine, dok je u aprilu zabilježen pad ukupnih prihoda od akciza od 3,4 miliona eura ili 19,5 odsto u odnosu na prvobitni plan“, precizira se u dokumentu.

Usljed mjera Vlade usmjerenih na smanjenje negativnih efekata uticaja koronavirusa na privredu i građane, ali i naredbe o privremenom zatvaranju velikog broja preduzeća i organa uprave, kako je bilo i očekivano ostvarenje prihoda po osnovu taksi i naknada je ispod planiranog nivoa.

U dokumentu se navodi da su izdaci budžeta u prva četiri mjeseca ove godine iznosili 622,7 miliona eura i manji su u odnosu na planirane manji 135,8 miliona eura, odnosno 17,9 odsto.

„U poređenju sa istim periodom prošle godine, izdaci budžeta su ostvareni u većem ukupnom iznosu od 25,2 miliona eura ili 4,2 odsto“, kazali su iz Ministarstva.

Gledajući strukturu, tekući izdaci ostvareni su na nivou od 286,1 miliona EUR i manji su 42,4 miliona eura ili 12,9 odsto u odnosu na planirane.

„Niža realizacija tekućih izdataka posljedica je odlaganja aktivnosti potrošačkih jedinica koje nijesu mandatornog karaktera, kako bi se u periodu izuzetno ograničene ekonomske aktivnosti i pada prihoda obezbijedila likvidnost budžeta, odnosno osiguralo povećano finansiranje zdravstvenog sistema i obezbijedila sredstva za sprovođenje ekonomskih paketa mjera“, objasnili su iz Ministarstva.

Kapitalni izdaci realizovani su u iznosu od 44,1 milion eura, što je 50,1 odsto manje od planiranih odnosno 35,4 odsto manje u odnosu na prošlu godinu.

Kapitalni budžet je u periodu od januara do aprila realizovan u ukupnom iznosu od 34,9 miliona eura, što je 41,7 miliona manje od plana odnosno 25,2 miliona manje u odnosu na prošlu godinu.

„Nižu realizaciju kapitalnog budžeta je u najvećoj mjeri opredijelila umanjena aktivnost na izvođenju radova na prioritetnoj dionici auto-puta, usljed pandemije“, dodali su iz Ministarstva.

Dinamika kretanja budžetskih prihoda i rashoda je u prva četiri mjeseca uticala na ostvarenje deficita budžeta u iznosu od 123 miliona eura, koji je 64,3 miliona ili 34,3 odsto manji u odnosu na planirani.

BOJOVIĆ ISTAKAO

Po priznanju nadležnih državnih institucija, javni dug Crne Gore narastao je na preko 82 odsto BDP-a, a državnom budžetu nedostaje skoro 900 miliona eura, a istovremeno, svjedoci smo da već godinama nije otvorena niti jedna fabrika,niti jedan ozbiljan proizvodni pogon, pa samim tim nije otvoreno niti jedno novo radno mjesto u sektoru proizvodnje, saopštio je član predsjedništva Demoкratsкe narodne partije (DNP) i funкcioner DF-a Vladislav Bojović.

“Crna Gora godišnje uvozi robe u vrijednosti od preko dvije milijardi eura i to uglavnom one robe koju bi mogla sama da proizvede, dok izvozi 10 puta manje i to dominantno sirovinu. Dok, na primjer, u Srbiju i druge evropske države dolaze investicije, i kompanije koje pokreću proizvodnju i zapošljavaju radnike, u Crnu Goru dolazi isključivo sumnjivi, ili kriminalni kapital, kojim se za interes pojedinaca kupuju prirodna bogatstva Crne Gore, a manjim dijelom i osiromašeni glasači pred izbore”, naveo je Bojović.

Prema njegovim riječima, dok ogroman broj građana Crne Gore nema nikakav, a kamoli održiv i dobro plaćen posao, “tajkuni bliski vlasti, i najviši funkcioneri vlasti, se na račun uvoza, šverca i rasprodaje prirodnog bogatstva enormno bogate i postaju multimilioneri”.

“U takvoj situaciji kriminalizovani vrh režima je odlučan i na putu da ugasi i turističku sezonu koristeći tzv. NКT kao partijski servis, ili političko tijelo, pokazujući još jednom potpuno odsustvo osjećaja i zainteresovanosti za život i ekonomski položaj ogromne većine građana. Crna Gora je, nažalost, jedina država u Evropi i svijetu u kojoj kriminalci imaju svoju državu. Da je Crna Gora slobodna, a ne privatna država uske grupe pojedinaca, njeni građani bi mogli da žive bogato sa svim svojim razlikama”, kazao je Bojović.

On je poručio da vlast, umjesto da se suoči sa dramatično teškom ekonomskom situacijom, i da se posveti otvaranju novih radnih mjesta u privredi, produbljuje nacionalne podjele, proizvodi nestabilnost, proganja vjekovnu i državotvornu SPC, sa krajnjim ciljem da ugasi pravoslavlje u Crnoj Gori.

“Istovremeno, litije su pokazale da je veliki broj dosadašnjih glasača ove vlasti postao svjestan da je vrh režima i njih godinama varao, i da je vlast korišćena samo za bogaćenje uske grupe pojedinaca. Dakle, prevareni su i oni u opoziciji, ali i mnogi od onih koji su pripadali ovoj vlasti, ili su je podržavali. U ovoj činjenici krije se ključni razlog zašto kriminalci u vrhu vlasti ne dozvoljavaju nastavak litija, i zašto drže zatvorenom granicu sa Srbijom, dok štetu isključivo trpe građani i ekonomija Crne Gore”, kazao je Bojović.

Jedino rješenje za spas ekonomije i oporavak privrede Crne Gore, kako je naveo, leži upravo u tome da se ona kao država ekonomski otvori, ekonomski sarađuje i infrastrukturno poveže sa državom Srbijom, i sa svim drugim državama koje ulažu u podizanje proizvodnje i izvoza, kako bi konačno pokrenula sopstvenu privredu i otvorila nova radna mjesta.

“Jasno je da sa ovom vlašću, koja je opredijeljena da održava nerazuman i štetočinski, neprijateljski stav prema Srbiji i Srbima, to nije moguće, i da će sa ovom vlašću ekonomska kriza biti sve veća i veća. Zbog toga ova vlast zaslužuje da bude smijenjena i od onih birača koji su je do sada podržavali, bez obzira na to kako se oni nacionalno izjašnjavali”, zaključio je Bojović.

DAMJANOVIĆ

Predloženi rebalans budžeta je, gledano sa pozicije Vlade, održiv do nekog novog koji Crnu Goru vjerovatno čeka poslije izbora, odnosno nakon svođenja bilansa iz trećeg ključnog kvartala, saopštio je nezavisni poslanik Aleksandar Damjanović.

On je kazao da se predloženi rebalans, koji je Vlada usvojila na sjednici u četvrtak, temelji na tri premise koje su veoma promjenljive i koje izvršna vlast definiše u kondicionalu.

„To su prognozirani pad turističke potrošnje na nivo od 60 odsto prošlogodišnje, nedostajuća sredstva od kojih se još traži 500 miliona eura i projektovani pad bruto domaćeg proizvoda (BDP) koji zavisi i od pada u turizmu, ali i od još nekih faktora koje Vlada takođe ne može da procijeni“, rekao je Damjanović agenciji Mina-business.

On je dodao da zbog toga ne iznenađuje što je najveće ‘preraspoređivanje’ unutar budžeta na poziciji smanjenja kapitalnog budžeta, odnosno troškova za auto-put.

„Toga bi bilo i da nije pandemije, jer smo svjesni da se kasni sa realizacijom auto-puta i da se ove godine planirana sredstva ne bi potrošila“, smatra Damjanović.

Komentarišući činjenicu da se rebalansom očekuje rast javnog duga do 82,5 odsto BDP-a, Damjanović je kazao da je crnogorski javni dug i do sada bio najveći u regionu.

„Činjenica da će biti još veći na kraju ove godine i to mnogo veći nego projektovanih 82 odsto učešća u BDP-u, takođe mnogo ne zabrinjava Vladu, jer ko ne smije ili ne umije da oporezuje, taj se zadužuje na tuđi račun“, saopštio je Damjanović.

On je naveo da je to u ovom slučaju konkretno na račun generacija koje sad uglavnom uče i studiraju, ali i uživo gledaju kako se državni budžet finansira „nedostajućim“ sredstvima u visini skoro cijelog godišnjeg tekućeg budžeta.

Komentarišući Vladine projekcije da se u turizmu ove godine očekuju prihodi od oko 650 miliona eura, što je oko 450 miliona eura manje u odnosu na prošlu godinu, Damjanović je kazao da će turizam moći da se koliko-toliko osloni na avgust, odnosno post sezonu, i to uglavnom na region.

„Zato je veoma važno da politika Vlade u vezi sa režimom prelaska granica i protokom ljudi bude fleksibilna i da ne izaziva tenzije u susjednim državama, već da se dogovorom nađe model koji bi maksimalno olakšao dolazak turista u Crnu Goru, kako bi se ostvarilo tih 650 miliona eura zvaničnog prihoda, u skladu sa željama izvršne vlasti“, rekao je Damjanović.

On je podsjetio da je već u martu pozvao Ministarstvo finansija i Vladu da predlože rebalans imajući u vidu neodrživost planiranog budžeta u tekućoj godini, zbog pandemije.

„Smatram da je, zajedno sa rebalansom, morao biti konačno predstavljen i takozvani treći paket mjera koji je najavljivan još krajem aprila za sredinu maja. Evo se kasni već gotovo mjesec, dok vremena za čekanje crnogorska privreda svakako nema“, poručio je Damjanović.

On je dodao da nema ni radikalnijih mjera, kao što je snižavanje zarada u javnom sektoru, odnosno uvođenje kriznog poreza na iznadprosječne zarade.

„Vlada je svjesna da su blizu izbori, pa taj radikalni paket vjerovatno priprema za jesen, nakon izbora, naravno ukoliko joj građani Crne Gore ponovo daju povjerenje“, zaključio je Damjanović.

VEĆA STOPA

U Crnoj Gori je na kraju maja bilo 42,19 hiljada nezaposlenih, što je 4,5 odsto više nego u aprilu, pokazuju podaci Zavoda za zapošljavanje (ZZZ).

Stopa nezaposlenosti je, prema mjesečnom izvještaju ZZZ, porasla sa 17,4 odsto na 18,19 odsto.

Najveća stopa, 32,7 odsto, zabilježena je u julu 2000, dok je najniža bila u avgustu 2009. godine, 10,1 odsto.

Zavod je od početka godine evidentirao 3,36 hiljada novozaposlenih.

Od početka godine oglašeno je 9,44 hiljade slobodnih radnih mjesta.

VEĆINA IZ CG

Na budvanskoj rivijeri trenutno boravi oko 300 gostiju, od čega u šest hotela visoke kategorije njih 135, što je podatak koji ohrabruje, saopštili su iz Turističke organizacije Budva (TOB).

Iz TOB-a su kazali da su gosti u hotelima većinom iz Crne Gore, a u jednom objektu boravi i grupa turista iz Mađarske.

„U privatnom smještaju je najviše gostiju iz Bosne i Hercegovine (BiH), ali su prisutni i gosti iz Njemačke i Albanije, kao i turisti iz Rusije i Ukrajine koji su se na odmoru u Budvi zatekli prije epidemije koronavirusa“, navodi se u saopštenju.

Narednih dana, kako su dodali, očekuje se otvaranje objekata sa značajnijim smještajnim kapacitetima.

„Budvanski hotelijeri su izuzetno povoljnim akcijskim cijenama tokom juna već ‘osvojili’ crnogorsko tržište i najavljuju niz pogodnosti i za period jula i avgusta“, navodi se u saopštenju.

Krajem juna, u pojedinim objektima visoke kategorije, na samoj obali, već je evidentna maksimalna popunjenost svih kapaciteta.

Rezervacije su čak 90 odsto iz Crne Gore, dok se preostalih deset odsto odnosi na tržište Srbije i Albanije.

„Promotivne cijene, popusti do 30 odsto u odnosu na prošlu godinu, pogodnosti za porodice sa djecom do 12, 13, ali i 15 godina, primjetni su čak i u najluksuznijim rizortima na budvanskoj obali“, rekli su iz TOB-a.

Smještaj na bazi polupansiona u budvanskim i petrovačkim hotelima može se rezervisati po cijeni od 28 eura po osobi, pa više, a boravak djece u porodičnoj sobi sa roditeljima je u skoro svim slučajevima besplatan.

„Veliki dio budvanskih ugostitelja pridružio se kvalitetnoj promociji svoje destinacije nižim cijenama od 20 odsto do 40 odsto, ali i novim ponudama i podizanjem kvaliteta svih usluga“, kazali su iz TOB-a.

Oni su saopštili da su Budva i njena turistička privreda spremni za predstojeću turističku sezonu.

„Ponosni smo što je većina hotelijera i ugostitelja ponudila akcijske cijene i značajne popuste u odnosu na prošlu godinu, a istovremeno podigla nivo kvaliteta svojih usluga i obezbjedila dodatne sadržaje u okviru svoje ponude“, zaključuje se u saopštenju.

SIMOVIĆ

Aktuelna zdravstvena i ekonomska kriza upućuju na potrebu snaženja proizvodnih kapaciteta nacionalne ekonomije i dominantno oslanjanje na sopstvene resurse, uz obavezu održivog korišćenja, što cirkularnu ekonomiju dodatno osvjetljava kao mogući okvir razvoja, saopštio je potpredsjednik Vlade, Milutin Simović.

On je na on-line radionici na temu Proces kreiranja smjernica ka cirkularnoj ekonomiji, koju su organizovale Privredna komora (PKCG) i Kancelarija Programa ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP), kazao da je cilj partnerstva Vlade i tih organizacija kreiranje i sprovođenje strategije cirkularne ekonomije sa nacionalnim smjernicama u ovoj godini.

Simović je, kako je saopšteno iz PKCG, podsjetio da su na tu temu tokom prošle godine realizovane konferencije, brojni sastanci i konsultacije, sa ciljem da se pažnja usmjeri na cirkularnu ekonomiju kao model održivog razvoja.

Online radnioca je prva aktivnost koja se realizuje u okviru projekta kreiranja Mape puta Crne Gore ka cirkularnoj ekonomiji, za čije je otpočinjanje odabran Svjetski dan životne sredine.

Simović je podsjetio da je Evropska komisija (EK) u martu usvojila novi akcioni plan cirkularne ekonomije, koji pruža program orjentisan ka budućnosti za postizanje konkurentnije Evrope.

Kao izraz pune podrške Vlade tim procesima, Simović je prihvatio poziv predstavnika UNDP i PKCG da predsjedava Odborom za mapiranje potencijala cirkularne ekonomije u Crnoj Gori.

„Odbor će pripremiti okvir za izradu mape puta Crne Gore ka cirkularnoj ekonomiji i nacionalnoj platformi“, rekao je Simović.

On smatra da će rezultati koji će se ostvariti tokom radionice biće ključni inputi za početak rada Odbora i prvi kamen u izradi temelja buduće nacionalne platforme.

„Posljedice ekonomske krize, koju će izvjesno uzrokovati pandemija, biće razarajuće ako ne budemo imali takav pristup“, smatra Simović.

Predsjednik PKCG, Vlastimir Golubović, je podsjetio na posvećenost te privredne asocijacije ukupnom prosperitetu zemlje, o čemu govori i činjenica da je prošle godine organizovala važne skupove o pitanjima zelene ekonomije i održivog razvoja.

„To je bio povod da sa UNDP iniciramo izradu Mape puta Crne Gore ka cirkularnoj ekonomiji“, rekao je Golubović.

Prema njegovim riječima, događaji koje je uzrokovala pandemija koronavirusa pokazali su da je pravo vrijeme da Crna Gora svoja znanja i snage usmjeri na definisanje prioriteta koji će pomoći transformaciji ekonomije u cirkularnu, odnosno potpuno resursno efikasnu.

„Privrednici se i dalje nalazi pred izazovom kako da optimizuje svoje poslovanje u novonastalim okolnostima. Ono što nudi cirkularna ekonomija zasigurno je dio rješenja i odgovora na izazove sa kojima su se suočili i Crna Gora i ostatak svijeta“, rekao je Golubović.

Kako je kazao, izraz „iz prirode u kasu“ najbolje objašnjava cirkularnu ekonomiju.

„Iskustva drugih pokazuju da je djelovanje po principima cirkularne ekonomije uticalo na rast konkurentnosti privrede, otvaranje novih radnih mjesta i bolju zaštitu životne sredine“, dodao je Golubović.

Stalna predstavnica UNDP-a, Daniela Gasparikova, navela je da je kriza pokazala koliko su blisko povezani priroda i prehrambeni sistemi, ali i kako se brzo može izgubiti balans koji njegujemo.

„Koncept cirkularne ekonomije i efikasnosti upotrebe resursa nije ograničen na margine ekonomije, već se nalazi u središtu svih ekonomskih aktivnosti“, smatra Gasparikova.

Cirkularna ekonomija, kako je dodala, treba da postane poslovni model i način razmišljanja.

„Nadam se da će ova Mapa puta dozvoliti privatnom sektoru da doprinese ostvarivanju ovih ambicioznih ciljeva“, rekla je Gasparikova.

Na osnovu inputa radionice prepoznaće se interesne grupe sa kojima se kreće u kreaciju Mape puta ka cirkularnoj ekonomiji.

KOSTIĆ O REBALANSU

Korona virus imao je snažan uticaj na crnogorsku ekonomiju i zato je urađen rebalans budžeta, kaže ekonomski analitičar Vasilije Kostić. Ističe da svako u sistemu mora da da svoj doprinos kako bi oporavak bio što kraći. U periodu koji slijedi pravo na grešku neće imati niko, poručuje Kostić.

Prilog: Tatjana Debeljević, TVCG

POŠTOVALI UGOVOR

Opština Bar izmirila je sve obaveze po osnovu reprograma poreskog duga Opštine i javnih preduzeća čiji je osnivač, na ime poreza i doprinosa na zarade zaposlenih, i time okončala plaćanje duga po ugovoru o reprogramu potpisanom u maju 2015. sa Ministarstvom finansija.

Kako saopštavaju iz ove opštine, na ime poreza i doprinosa na zarade zaposlenih tada je konstatovan dug u iznosu od 1.898.672 eura, dug JP Komunalne djelatnosti od 4.088.466 i dug JP Vodovod i kanalizacija od 334.187 eura.

“Ugovorom o reprogramu bilo je predviđeno da Opština izmiri ukupni iznos od 6.321,325 eura za period od pet godina, počev od jula 2015, zaključno s junom 2020. godine. Ove obaveze stavljene su u vrh prioriteta Opštine i redovno su izmirivane, u mjesečnim anuitetima od potpisivanja do danas, pokazujući time veliku fiskalnu disciplinu, što je dovelo do ostvarenja konsolidacije opštinskih finansija”, navodi se u saopštenju.

Posljednja rata, kako ističu, od 158.033 eura izmirena je danas, čime je Opština Bar okončala obaveze po reprogramu poreskog duga.

Podjećaju da je Vlada Crne Gore u februaru 2015. odobrila reprogram poreskog duga po osnovu poreza i doprinosa na zarade zaposlenih, na osnovu čega je Ministarstvo finansija sa 14 opština sklopilo ugovore o reprogramu duga.

“Opština Bar, koja je ugovor zaključila s najkraćim rokom, od pet godina, prva je koja je izmirila obaveze, i sada je bez dugovanja po tom osnovu”, naglašavaju u Opštini Bar.