KILIBARDA SAOPSTILA

Evropska unija (EU) je opredijeljena da Crna Gora po ulasku u evropsku zajednicu zadrzi euro kao zakonsko sredstvo placanja i u narednom periodu trebalo bi da predlozi rjesenje za to pitanje, saopstila je Vijestima sefica radne grupe za Poglavlje 17, Milica Kilibarda.

Crna Gora je u junu prosle godine otvorila pregovaracko poglavlje 17 – ekonomska i monetarna unija, nakon cega je dobila pet mjerila koja mora da ispuni.

Posljednja obaveza u dijelu glasi da se Crna Gora saglasila sa rjesenjem koje je izradila EU u pogledu nacina primjene okvira EU za usvajanje eura.

Kilibarda je kazala da su u novembru prosle godine predstavnici EK naveli da je posljednje mjerilo “neuobicajeno zbog specificne situacije sa Crnom Gorom koja je prva zemlja koja je usvojila euro prije pristupanja EU i ispunjenja kriterijuma konvergencije”.

Evropska komisija u svojim izvjestajima navodi da je Crna Gora jednostrano uvela euro 2002. godine. To je uradeno uz precutnu saglasnost evropskih zvanicnika.

Prema evropskim pravilima, da bi jedna zemlja mogla da koristi euro kao svoju valutu, mora da bude clanica EU i da postuje kljucne kriterijume iz Mstrihtskog ugovora koji podrazumijevaju budzetski deficit od tri odsto i javni dug do 60 odsto bruto domaceg proizvoda (BDP).

Deficit i javni dug Crne Gore nijesu u zakonskim okvirima. Prema podacima Drzavne revizorske institucije (DRI), gotovinski deficit na kraju prosle godine iznosio je 3,78 odsto, a javni dug 70,09 odsto BDP-a.

“To mjerilo predstavlja izazov EU u iznalazenju rjesenja i ono je ostavljeno za naredni period. Ono sto smatramo bitnim je da je jasna opredijeljenost EU i Crne Gore po pitanju koriscenja eura kao zakonskog sredstva placanja u Crnoj Gori. U svim dokumentima Evrospke komisije koji se odnose na Poglavlje 17 istice se specificnost Crne Gore po pitanju koriscenja eura i naglasava da se ono u potpunosti razlikuje od clanstva u eurozoni”, rekla je Kilibarda.

Ona je dodala da se u svim dokumentima navodi i da Crna Gora zeli da zadrzi euro kao zakonsko sredstvo placanja, ali i da razumije da pristupanje EU ne podrazumijeva i pristupanje eurozoni i eurosistemu.

RABRENOVIC SMATRA

Potrosaci u Crnoj Gori nijesu dovoljno aktivni, a bez njihove aktivnije uloge ne mozemo imati dobar nivo zastite potrosackih prava, kazao je Jovo Rabrenovic iz Ministarstva ekonomije.

Podsjecamo, istrazivanje Ministarstva ekonomije pokazalo je da crnogorski potrosaci bolje poznaju potrosacka prava i Zakon o zastiti potrosaca nego prije deset godina, ali da vecina njih ne trazi zastitu tih prava.

Rabrenovic je, gostujuci u Jutarnjem programu Radio-televizije Crne Gore (RTCG) rekao da ce se u narednom periodu fokusirati na neaktivnost potrosaca i slab procenat podnosenja prigovora.

Najavio je i mobilnu aplikaciju, putem koje ce potrosaci u Crnoj Gori jednostavnim korakom moci da prijavi krsenje prava.
“Drugi korak je izrada sajta zastite potrosaca i nadam se da ce do kraja godine biti u upotrebi”, najavio je Rabrenovic.

Nada Durdic, glavna trzisna inspektora kazala je da su sve inspekcije ukljucene u nadzor zastite prava potrosaca u Crnoj Gori.

“Aktivno postupamo po zalbama potrosaca, kojih je ne mali broj”, istakla je Durdic.

Govoreci o podacima iz 2018-e godine koji se odnose na bezbjednost proizvoda, Durdic je rekla da su imali vise od 5.900 kontrola.

“U ovoj godini za prvih deset mjeseci imamo 3.229 kontrola. U ovim kontrolima pronadeno je opasnih proizvoda – 210 vrste raznnih roba,u kolicini od preko 5.192 komada”, rekla je Durdic.

Ekspert Matjaz Logar kazao je da ovakva slika, kad je u pitanju zastita potrosaca, nije specifikum Crne Gore.

“Potrosaci su, kaze, po prirodi takvi da se pocinju brinuti za svoja prava kad se utvrdi da nesto nije u redu.

“To nije nista novo, Crna Gora nije izuzetak. Slicni rezultati mogu se dobiti i u drcavama clanicam Evropske unije”, rekao je Logar.

Crna Gora je, kaze, napravila izuzetan napredak kad je u pitanju zastita potrosaca.

CBCG

U bankarskom sektoru su u trecem kvartalu ove godine nastavljeni pozitivni trendovi, saopsteno je nakon sjednice Savjeta Centralne banke Crne Gore (CBCG).

Kako je saopsteno, na sjednici Savjeta, kojom je predsjedavao guverner Radoje Zugic, razmatran je Kvartalni izvjestaj o poslovanju banaka na 30. septembar

Konstatovano je da su, i tokom treceg kvartala ove godine, nastavljeni pozitivni trendovi u bankarskom sektoru.

“U odnosu na drugi kvartal ove godine, ostvaren je rast aktive od 6,50 odsto i rast depozita od 7,79 odsto (sto je vise od 250 miliona eura u nominalnom iznosu). Kapital je na nivou sistema od 13 banaka u jednogodisnjem uporednom periodu porastao za skoro 100 miliona eura, odnosno 19,59 odsto”, pise u saopstenju.

Dodaje se da je Savjet utvrdio Politiku CBCG u 2020. godini.

“Rijec je o dokumentu kojim se definisu smjernice osnovnih aktivnosti Centralne banke za narednu godinu, a koje proizilaze iz obaveza definisanih Zakonom o Centralnoj banci Crne Gore. Politika Centralne banke sadrzi ciljeve poslovanja i mjere za njihovu realizaciju<<, pise u saopstenju.

Razmatran je i usvojen izvjestaj o poslovanju i sprovodenju politike CBCG za avgust i septembar.

>>Konstatovano je da su aktivnosti Centralne banke sprovedene tokom avgusta i septembra realizovane u skladu sa planiranim obavezama utvrdenim Programom rada Centralne banke za ovu godinu<<, kaze se u saopstenju.

Nivo nekvalitetnih kredita na nivou sistema od 13 banaka iznosio je, na kraju septembra ove godine, 4,67 odsto.

Navodi se da je clanovima Savjeta je prezentovan Izvjestaj o toku stecajnog postupka u Atlas banci AD Podgorica u stecaju za period od 5. aprila do 30. septembra od stecajnog upravnika i predsjednika Stecajnog odbora.

U Izvjestaju su predstavljene dosadasnje aktivnosti i finansijski pokazatelji dosadasnjeg toka stecajnog postupka.

U TRECEM KVARTALU

Hotelska grupa (HG) Budvanska rivijera zabiljezila je na kraju treceg kvartala neto dobit od 4,88 miliona EUR, sto je skoro 24 odsto manje u odnosu na isti proslogodisnji period.

Prema podacima iz izvjestaja o poslovanju, koji je objavljen na sajtu Montenegroberze, poslovni prihodi preduzeca na kraju septembra smanjeni su blago na 20,05 miliona eura.

Poslovni rashodi su u odnosu na uporedni period povecani deset odsto na 15,33 miliona eura. Na troskove zarada, naknada i ostale licne rashode se odnosilo 5,69 miliona eura.

Na troskove materijala odnosi se 3,76 miliona eura, a amortizaciju i rezervisanja 1,83 miliona eura. Ostali poslovni rashodi iznosili su 4,05 miliona eura.

Ukupna aktiva Budvanske rivijere na kraju septembra vrijedila je 154,74 miliona eura i bila je 19,5 odsto manja nego u uporednom periodu.

Dugorocna rezervisanja i obaveze Budvanske rivijere su na kraju septembra iznosile 6,06 miliona eura, a kratkorocna 3,95 miliona eura.

Odlozene poreske obaveze iznose 7,96 miliona eura.

Prema podacima Centralne depozitarne agencije (CDA), Vlada posjeduje 41,64 odsto akcija kompanije, AIK banka 15,23 odsto, Fond penzijsko-invalidskog osiguranja 12,82 odsto, Stratex development 9,4 odsto, Stratex hospitality Beograd 5,83 odsto i Zavod za zaposljavanje 4,27 odsto.

Ostali dionicari imaju manje od jedan odsto udjela u preduzecu.

SEHOVIC

Vlada bi na narednoj sjednici trebalo da prihvati sporazum Ministarstva i Sindikata prosvjete kojim je usaglaseno da plata zaposlenima u toj oblasti do pocetka 2021. godine bude kumulativno uvecana za oko 14 odsto, rekao je resorni ministar Damir Sehovic.

Skupstinski Odbor za prosvjetu, nauku, kulturu i sport obavio je danas konsultativno saslusanje na temu socio-ekonomskog statusa prosvjetnih radnika u Crnoj Gori, gdje su na pitanja poslanika odgovarali Sehovic i ministar finansija Darko Radunovic.

Inicijativu za konsultativno saslusanje podnijela je poslanica Socijaldemokratske partije Draginja Vuksanovic Stankovic, koja je kazala da vise od 14 hiljada prosvjetnih radnika u Crnoj Gori tesko zivi.

Ona je naglasila da je plata prosvjetnih radnika ispod prosjecne u drzavi, i da se krece oko 460 EUR.

Vuksanovic Stankovic je porucila da, ako Crna Gora jeste lider u mnogim oblastima, onda mora da ima novca za povecanje plata prosvjetnim radnicima.

,,Pozivam sve da zajedno nademo nacin da se ekonomsko-socijalni polozaj zdravstvenih radnika sto prije poboljsa”, kazala je Vuksanovic Stankovic.

Prema njenim rijecima, prica profesorice Jasminke Milosevic, koja sticajem okolnosti zivi od 47 EUR primanja, pokazatelj stanja u kojem se nalaze zaposleni u prosveti.

,,Njena sudbina moze da zadesi svakog od nas. Pitam se da li nam je za obrazovanje vaznije koliko se skupih automobila vozi, ili da organitujemo olimpijadu filozofije, majke nauke”, upitala je Vuksanovic Stankovic.

Sehovic je kazao da je Vlada kao prioritet postavila poboljsanje kvaliteta obrazovnog sistema, pod cim se podrazumijeva i poboljsanje materijalnog polozaja prosvjetnih radnika.

,,Napravili smo ogromne iskorake, na svakom od ciljeva koje smo postavili”, istakao je Sehovic i ponovio da je unaprijeden kvalitet svih nivoa obrazovanja, i da se nikad vise nije ulagalo u obrazovnu infratsrukturu.

Do kraja godine ce, kako je naveo, biti zakljucen jos jedan kreditni aranzman sa Bankom za razvoj Savjeta Evrope, u iznosu od 17 miliona EUR, tako da ce sa nedavno potpisanim aranzmanom obrazovanju na raspolaganju biti oko 60 miliona.

On je kazao da je dogovor koji je usaglasen sa Sindikatom rezultirao najvecim povecanjem od 2012. godine.

,,Ako saberemo dvogodisnje povecanje, dolazimo do toga da ce povecanje, nakon ponderisanja, biti 14 odsto. Tim povecanjem treba da budemo zadovoljni i mi sindikat”, rekao je Sehovic.

On je rekao da je to maksimum koji u ovom trenutku koji garantuje odrzivost sistema.

,,Nakon ovog povecanja, prosvjetni radnici u Crnoj Gori primace najvece zarade u regionu, ne racunajuci clanice EU”, ocijenio je Sehovic i dodao da ce Vlada ce vec na narednoj sjednici usvojiti taj sporazum.

Komentarisuci slucaj profesorice Milosevic, Sehovic je kazao da je vec razgovarao sa njom, ali da nije htio da od toga pravi ,,medijski spektakl”.

,,Jako bih se ruzno osjecao kad bismo taj slucaj koristili za prikupljanje politickih poena”, istakao je Sehovic i dodao da je to ,,primijetio kod nekih”.

On je rekao da ce pokusati da prebace Milosevic u srednju skolu u Baru.

,,Pokusacemo i da rijesimo problem sa dugom koji je ostao poslije Olimpijade”, dodao je Sehovic.

SJUTRA MEDUNARODNA KONFERENCIJA

Predsjednik Vlade Crne Gore Dusko Markovic boravice u srijedu u Londonu gdje ce ucestvovati u radu XIII globalne konferencije o drzavljanstvu, najveceg medunarodnog skupa na temu migracije ulaganja.

“Premijer ce na konferenciji, na kojoj ce biti jedan od govornika, predstaviti politicka i ekonomska dostignuca Vlade, nase strateske razvojne prioritete kao i Projekat sticanja crnogorskog drzavljanstva prijemom radi realizacije programa ulaganja od posebnog znacaja za privredni i ekonomski interes Crne Gore”, saopsteno je iz Vlade.

Boravak u Londonu, kako se navodi, bice prilika za sastanke predsjednika Markovica sa potencijalnim investitorima u Crnu Goru.

ZA OSAM MJESECI

Banke su u prvih osam mjeseci ove godine odobrile kredite od ukupno 3,03 milijarde eura, sto je rast od jedan odsto na mjesecnom nivou.

Prema podacima Centralne banke (CBCG), u odnosu na isti period prosle godine odobreno je 0,7 odsto manje kredita.

“Kada se zbog uporedivosti iz podataka za avgust prosle godine iskljuce Atlas i Invest banka Montenegro (IBM), koje nijesu dio statistike za avgust ove godine, odobreni krediti su na godisnjem nivou porasli 6,4 odsto”, navodi se u Biltenu.

Iz CBCG su podsjetili da je IBM iz monetarne statistike iskljucen od januara, a Atlas banka od aprila.

Odnos izmedu kredita i depozita na kraju avgusta nije promijenjen u odnosu na isti periodu prosle godine i iznosio je 0,86.

Banke su po osnovu kredita najvise potrazivale od nefinansijskog sektora i stanovnistva, 77,4 odsto.

Ukupni depoziti su u avgustu u odnosu na jul porasli 3,4 odsto i iznosili su 3,54 milijarde eura.

Oroceni depoziti cinili su 29,3 odsto ukupnih, a oni po videnju 70,6 odsto. Preostalih 0,1 odsto odnosilo se na sredstva na escrow racunu.

IZVJESTAJ DRI

Finansijskom revizijom je utvrdeno da je Godisnji finansijski izvjestaj Hrvatske gradanske inicijative za 2018. godinu u svim bitno materijalnim aspektima sastavljen i prezentovan na fer i objektivan nacin u skladu sa vazecim okvirom finansijskog izvjestavanja, saopsteno je iz Drzavne revizorske institucije.

Drzavna revizorska institucija je objavila Izvjestaj o reviziji Godisnjeg finansijskog izvjestaja Hrvatske gradanske inicijative za 2018. godinu, koji je dostupan na zvanicnoj internet stranici www.dri.co.me.

“Na bazi sprovedene revizije, utvrdenog cinjenicnog stanja i Izjasnjenja subjekta revizije na Preliminarni izvjestaj DRI, nadlezni Kolegijum u sastavu: senator DRI Nikola N. Kovacevic – rukovodilac Kolegijuma i senator DRI Zoran Jelic – clan Kolegijuma izrazava pozitivno misljenje na finansijsku reviziju i pozitivno misljenje sa skretanjem paznje na reviziju pravilnosti”, navodi se u saopstenju DRI.

Finansijskom revizijom je utvrdeno da je Godisnji finansijski izvjestaj Hrvatske gradanske inicijative za 2018. godinu u svim bitno materijalnim aspektima sastavljen i prezentovan na fer i objektivan nacin u skladu sa vazecim okvirom finansijskog izvjestavanja.

“Revizijom pravilnosti utvrdeno da je subjekt revizije finansijske i druge radnje uskladio sa zakonskim i drugim propisima koji su identifikovani kao kriterijumi za predmetnu reviziju osim navedeno u Izvjestaju pod tackom 10.1.2 – Potrazivanja i pod tackom 10.2.2 – Troskovi ugovorenih naknada i troskovi pomoci i stipendija”, navodi se u saopstenju.

Revizijom Godisnjeg finansijskog izvjestaja za 2018. godinu je takode izvrsena provjera realizacije preporuka datih u Izvjestaju o reviziji godisnjeg finansijskog izvjestaja za 2017.godinu.

“Revizijom Godisnjeg konsolidovanog finansijskog izvjestaja za 2018. godinu utvrdeno je da je subjekt revizije realizovao dvije preporuke i djelimicno realizovao jednu preporuku”, navodi se u izvjestaju DRI.

UPCG

Prerano je da se u Crnoj Gori prica o uvodenju cetvorodnevne radne nedjelje, porucuju iz Unije slobodnih sindikata.

Odredeni broj manjih kompanija usvaja koncept cetvorodnevne radne sedmice, a najnoviji rezultati testiranja te ideje u Microsoftu sugerisu da bi ona mogla funkcionisati i za vece kompanije.

Microsoft je ljetos u Japanu predstavio projekat “Izazov radnog zivota” tokom kojeg je svakoga petka u avgustu zatvorio svoje kancelarije i dao svim zaposlenima dodatni slobodni dan u sedmici.

Rezultati su bili izuzetno ohrabrujuci. Iako je kolicina vremena provedenog na poslu drasticno smanjena, produktivnost je porasla za gotovo 40 odsto u odnosu na isto razdoblje prethodne godine.

Iz Unije poslodavaca, ipak, porucuju da bi za pricu o takvoj ideji trebalo da nasa privreda bude jaca.

“U ovom trenutku crnogorska privreda nije na zadovoljavajucem nivou i prerano je da se o ovakvoj ideji prica na sistemskom nivou”, porucio je savjetnik za pravna pitanja i socijalni dijalog u UPCG Filip Lazovic, u Jutarnjem programu TVCG.

Iz Udruzenja zastite na radu porucuju da ide o cetiri radna dana treba detaljnije i strucnije ispitati.

Te da je ta tema veoma povezana sa osnovnom idejom ocuvanja zdravlja ljudi na radu.

“Skracenje izlozenosti bilo kom riziku ce poboljsati ocuvanje zdravlja zaposlenih”, porucio je Borislav Sebek iz Udruzenja zastite na radu.

ANALIZIRATI KORISTI

Ministarka ekonomije Dragica Sekulic saopstila je za TVCG da je Vlada Crne Gore ozbiljna i odgovorna, da vodi racuna o ekonomskoj dobrobiti gradana te da je zato potrebno dobro razmotriti inicijativu “mali Sengen”. Sekulic kaze da je potrebno priupitati crnogorske institucije, sagledati cjelokupne benefite te se o inicijativi i izjasniti. Sekulic istice da bi Crna Gora mozda samo trosila energiju na nesto sto je vec uradila.

“Ja razumijem inicijatore, jer to su zemlje koje su zbog razlicitih trgovackih barijera koje su postavljale jedni drugima, mozda bi im bila potrebna nova inicijativa kako bi iznova obecali ono sto smo mi vec odavno radili sa kompletnim regionom,” kazala je ona.

Upitana da li Crna Gora moze da izgubi ekonomsku dobit ako ne postane clanica malog Sengena, Sekulic kaze da u tom papiru nema nista novo sto vec do sada region nije imao u razlicitimn deklaracijama i sporazumima.

“Potpuno je jasno da je Crna Gora vec otvrorila svoje granice. Ja moram to reci zbog gradana”, navela je ona.

“Gradani Crne Gore sa licnom kartom jedino ne mogu putovati u Hrvatsku”, navela je ona, isticuci kako u tome nema nista novo sto Crna Gora vec nije uradila.

Sekulic kaze da sve regionalne inicijative, koje su podrazumijevale regionalnu povezanost, bile su pod patronatom EK. Sve su nam one pomagale da ispunimo obaveze i da budemo blize EU.

“Nijesam sigurna da inicijativa u potpunosti tome doprinosi. Ali dacemo vremena nasim institucijama da se o tome i izjasne,” rekla je Sekulic.