FABRIS

Najbolji indikator ocuvanog povjerenja u bankarski sistem predstavlja rast ukupnih depozita, koji su tokom prvih devet mjeseci ostvarili rast od 9,23 odsto, kazao je viceguverner Centralne banke Crne Gore Nikola Fabris u intevjuu za Vikend novine.

“Ukupan profit poslovnih banaka iznosi 48,6 miliona eura, sto nam govori da je sistem stabilan i vrlo otporan na sokove”, navodi Fabris.

Ukazuje da je od 13 banaka na kraju septembra 11 imalo profit.

“Uprkos uvodenju stecaja u dvije banke u 2019. godini, kljucne bankarske bilansne pozicije na kraju treceg kvartala tekuce godine biljeze istorijske maksimume i to: iznos novcanih sredstava kod banaka, aktiva banaka, ukupni krediti, ukupni depoziti i ukupan kapital. S druge strane, prosjecna ponderisana efektivna aktivna kamatna stopa, zatim ucesce nekvalitetnih kredita, te kredita koji kasne vise od 30 dana i vise od 90 dana u ukupnim kreditima, i ucesce nekvalitetne aktive u ukupnoj, sada su na istorijskom minimumu”, naveo je Fabris.

Kontinuirano se, kako kaze Fabris, nadzire bankarski sistem koji je likvidan, solventan i sa nekvalitetnim kreditima na rekordno niskom nivou od samo 4,67 odsto ukupnih pozamijca.

“Stabilnost bankarskog sektora podrzana je adekvatnom kapitalizacijom, pa agregatni koeficijent solventnosti od 17,71 odsto znacajno prevazilazi zakonski minimum od 10 odsto. Agregatni povracaj na prosjecnu aktivu (ROA) iznosi 1,49 odsto, dok povracaj na prosjecni kapital (ROE) banaka iznosi 11,83 odsto. Najbolji indikator ocuvanog povjerenja u bankarski sistem kao najznacajnijeg dijela crnogorskog finansijskog sistema, predstavlja rast ukupnih depozita. Oni su tokom prvih devet mjeseci ove godine ostvarili rast od skoro 300 miliona eura, odnosno 9,23 odsto. Istovremeno, ukupan profit poslovnih banaka iznosi 48,6 miliona eura. Dvije banke iskazuju negativan finansijski rezultat u ukupnom iznosu od 1,2 miliona eura. Sve ovo nam govori da se bankarski sistem pokazao kao stabilan i vrlo otporan na sokove”, ocijenio je Fabris.

On u intevjuu za Vikend novine kaze da dvije decenije nakon zvanicnog uvodenja njemacke marke kao sredstva placanja, Crna Gora danas koristi euro, za koji smatra da je stvorio stabilan i predvidiv sistem.

“Brojni faktori su doprinijeli brzem ekonomskom razvoju i smatram da nijesmo imali euro, nas rast bio znatno sporiji”, istakao je Fabris.

MONSTAT

Ukupna kolicina otkupljenog kravljeg mlijeka u septembru iznosila je 2,46 miliona litara, sto je 2,4 odsto vise u odnosu na isti period prosle godine, pokazuju podaci Monstata.

Statisticari su kazali da je u septembru otkupljeno 6,2 odsto manje mlijeka nego u avgustu.

“Sadrzaj mlijecne masti u septembru je u odnosu na isti mjesec prosle godine manji 5,4 odsto, a proteina 5,7 odsto”, navodi se u saopstenju.

U poredenju sa avgustom sadrzaj mlijecne masti veci je 2,8 odsto, dok je proteina 1,4 odsto.

“U septembru je u odnosu na isti period prosle godine, zabiljezeno povecanje proizvodnje konzumnog mlijeka 5,3 odsto, pavlake 12,6 odsto, fermentisanih mlijecnih proizvoda dva odsto, kajmaka 68,2 odsto i sira 17,9 odsto”, dodali su iz Monstata.

U septembru je u odnosu na prethodni mjesec zabiljezeno povecanje kajmaka dva odsto, dok je doslo do smanjenja proizvodnje konzumnog mlijeka sest odsto, proizvodnje pavlake 23,7 odsto, fermentisanih mlijecnih proizvoda 18,8 odsto i sira 22,6 odsto.

U periodu od januara do septembra ukupno otkupljena kolicina kravljeg mlijeka iznosi 21,18 miliona litara i biljezi se pad od dva odsto u odnosu na isti proslogodisnji period.

UPRAVA CARINA

Uprava carina je u prvih deset mjeseci naplatila 687,74 miliona EUR, sto je 6,3 odsto vise u odnosu na isti period prosle godine.

“Realizovan je povracaj sredstava u iznosu od 9,58 miliona eura, cime je ostvarena neto naplata od 678,16 miliona eura. To je tri odsto vise u odnosu na plan prihoda”, navodi se u saopstenju.

Prema strukturi naplacenih prihoda, naplata poreza na dodatu vrijednost (PDV) pri uvozu iznosi 454 miliona eura, sto je 5,65 odsto vise.

“Po osnovu akcize naplaceno je 207,67 miliona eura, cime je ostvaren rast prihoda od 7,8 odsto vise nego u prosloj godini”, rekli su iz Uprave.

Posmatrano po strukturi po akciznim proizvodima sve kategorije su zabiljezile rast. Najvece pozitivno odstupanje zabiljezeno je kod naplate akciza na duvan i duvanske proizvode i to 6,4 miliona eura ili 19,42 odsto.

“To je rezultat redefinisane akcizne politike i posljedicno tome oporavka trzista duvana. U odnosu na plan prihoda, ukupna naplata akciza je veca 3,8 miliona eura ili dva odsto”, dodaje se u saopstenju.

Ostvarena naplata po osnovu carine iznosila je 24,12 miliona eura, sto je 6,23 osto vise, dok je naplata poreza na kafu iznosila 1,88 miliona eura, a ostali prihodi 72,4 hiljade eura.

“Ukupno ostvarena naplata prihoda u oktobru iznosila je 73,84 miliona eura cime je ostvaren rast prihoda od cetiri odsto. Posmatrano prema strukturi naplacenih prihoda sve kategorije su zabiljezile rast prihoda”, zakljucuje se u saopstenju.

PUT OPCIJA

Vlada je prihvatila Informaciju o realizaciji Ugovora o izvrsenju put opcije izmedu A2A i Crne Gore.

Kako je saopsteno iz Vlade dosadasnja realizacija Ugovora, rezultirala je novom vlasnickom strukturom, odnosno cinjenicom da je udio Drzave u vlasnistvu EPCG porastao sa 57,1 odsto, na 85,4 odsto.

,,EPCG posjeduje tacno 10 odsto sopstvenih akcija, udio A2A sveden je na svega 3,2 odsto, dok su ostali akcionari zadrzali prethodni udio od oko 1,2 odsto”, saopsteno je iz Vlade.

Buduci da je ugovoreno da preostale akcije A2A do kraja godine preuzmu ili drzava ili EPCG, te da EPCG trenutno u svom vlasnistvu ima maksimalno dozvoljenih 10 odsto sopstvenih akcija, potrebno je da Drzava preuzme preostale akcije.

,,Projekcijama budzeta za 2019. godinu predvideno da se po osnovu isplate dividende akcionarima EPCG u potpunosti vrati dio ulaganja drzave iz maja tekuce godine u iznosu od 35 miliona eura. To prakticno znaci da ce se otkupom preostalih akcija od A2A uvecati pripadajuci dio dividende i ostvariti dodatni prihod budzeta”, saopsteno je iz Vlade.

Ministarstvo finansija je zaduzeno da, u cilju realizacije posljednje transe Ugovora, po osnovu kupovine hartija od vrijednosti, preuzme od A2A 3.202.845 akcija za iznos od 14.333.637 eura najkasnije do 30.11.2019. godine i – 636.793 akcija za iznos od 2.849.828 eura najkasnije do 31.12.2019.godine.

,,Ministarstvo ekonomije je zaduzeno da u saradnji sa predstavnicima drzavnog kapitala u EPCG obezbijedi raspodjelu nerasporedene dobiti EPCG, najkasnije do 15.12.2019. godine, koja ce drzavnom budzetu obezbijediti prihod od najmanje 37.407.272 eura”, saopsteno je iz Vlade.

DAVOR STERN U “ZIVOJ ISTINI”

Davor Stern, vrhunski autoritet u oblasti energetike, u “Zivoj istini” govori o buducnosti snabdijevanja Evrope gasom i naftom, analizira mogucnosti da u doglednom periodu “Stari kontinent” nadomjesti uvoz tih energenata iz Rusije; govori o politickoj dimenziji sadasnje zavisnosti evropskih zemalja od ruskih energenata i americkom protivljenju dovrsetku gasovoda “Sjeverni tok 2”.

Stern, nije pristalica stanovista o nafti kao resursu koji je jednom nastao i koji ce, kao takav, jednom nestati.

Bivsi ministar privrede u Vladi Hrvatske (1995-97) i generalni direktor kompanije “INA” (1997-2000) rezolutno je protiv eksploatacije nafte iz podmorja Jadrana. No, veliki je pobornik izgradnje Jadransko-jonskog autoputa, pogotovo zato sto bi, osim saobracajnog, predstavljao strateski energetski koridor.

Stern u “Zivoj istini” govori i o buducnosti industrije aluminijuma (bio je savjetnik “Glenkora” i dio tima “Rusala” u pregovorima o kupovini “KAP”-a) u regionu; u Hrvatsku je doveo trojicu ruskih naftasa sa “Forbsove” liste najbogatijih, pa komentarise sliku o savremenom ruskom biznismenu kao bahatom skorojevicu; otkriva ima li istine u tvrdnjama da je jedan od najbogatijih Hrvata i da li zali sto se, kao petnaestogodisnjak, vratio iz Izraela u zemlju u kojoj je roden.

“Zivu istinu” gledajte od 20.05 na Prvom i Satelitskom kanalu Javnog servisa.

OVE GODINE

Vlada je usvojila Projekcije makroekonomskih pokazatelja za period od 2019-2022. godine.

Kako je saopsteno iz Vlade, projekcije su izradene po novom makroekonomskom modelu u skladu sa posljednjim raspolozovim podacima, a dokument sadrzi i pregled spoljnih faktora koji uticu na projekcije rasta i polaznih pretpostavki za njihovo ostvarenje.

,,U raspravi je istaknuto da je, na osnovu dostupnih indikatora i ocekivanih kretanja u drugoj polovini godine, realna stopa rasta za 2019. godinu projektovana na nivou od 3,1 odsto, dok je za 2020. godinu projektovan realni rast od 3,4 odsto”, saopsteno je iz Vlade.

Osim toga, procijenjeni rast zaposlenosti u 2019. godini je 2,8 odsto, nominalnih zarada jedan odsto, realnih zarada 0,5 odsto, dok procijenjena prosjecna inflacija iznosi 0,5 odsto.

Korak blize pocetku gradnje u uvali Traste

Vlada je dala saglasnost na Prijedlog o placanju naknade za komunalno opremanje gradevinskog zemljista izgradnjom komunalne infrastrukture, izgradnji komunalne infrastrukture u zahvatu Bigova Traste i izmirivanju dodatnih troskova koje snosi ,,Bigova Bay”.
Kompanija ,,Bigova Bay” d.o.o. vecinski je vlasnik zemljista na poluostrvu Traste ukupne povrisne oko 900.600 m2.

,,Cilj kompanije je da na poluostrvu izgradi turisticki kompleks najvise kategorije, u vidu luksuznih hotela sa 4+ i 5 zvjezdica, ciji ce smjestajni kapaciteti shodno planskim dokumentima iznositi 1,186 lezajeva (478 u hotelu i depandansima i 708 u vilama)”, saopsteno je iz Vlade.

Visina investicije u ovaj turisticki rizort, prema procjenama investitora, iznosi preko 200 miliona eura.

Vlada je utvrdila Predlog zakona o potvrdivanju Konvencije o uzajamnoj administrativnoj pomoci u poreskim pitanjima.

Utvrden je Predlog zakona o izmjenama Zakona o medunarodnim restriktivnim mjerama.

Vlada je donijela Odluku o visini naknade za izdavanje dozvole za obavljanje privrednog ribolova i akvakulture.

,,Naknada se utvrduje na godisnjem nivou, i to za izdavanje dozvole za obavljanje privrednog ribolova u zavisnosti od kolicine ribolovnih alata i opreme koja se koristi prilikom obavljanja ribolova, a za izdavanje dozvole za obavljanje akvakulture u zavisnosti od povrsine i vrste riba i drugih vodenih organizama”, saopsteno je iz Vlade.

Vlada je donijela Odluku o produzenju koncesije za priredivanje posebnih igara na srecu u kazinu ,,Casino Royal Splendid”, na lokaciji hotel ,,Splendid”, Becici bb i prihvatila Ugovor o koncesiji. Ovom odlukom se produzava koncesija za priredivanje posebnih igara na srecu u kazinu ,,Casino Royal Splendid” na period od pet godina, pocev od 15. februara 2020. godine.

EPCG

Prosjecan oktobarski racun za elektricnu energiju za domacinstva na nivou Crne Gore iznosi 27,51 eura. Domacinstva u Zabljaku biljeze najnizu prosjecnu potrosnju od 19,04 eura, dok je najveca prosjecna potrosnja prethodnog mjeseca ocitana u Niksicu gdje su domacinstva u prosjeku potrosila elektricne energije u vrijednosti od 32,17 eura.

“Domacinstva su u oktobru 2019. godine potrosila 85.702.572 kilovatsati elektricne energije, sto je 7,2 odsto manje u odnosu na potrosnju ostvarenu u septembru 2019. godine, odnosno 0,6 odsto manje u odnosu na potrosnju ostvarenu tokom oktobra 2018. Godine”, saopsteno je iz EPCG.

Cak 66,8 odsto domacinstava dobice racun u vrijednosti do 30 eura, a od 30 do 50 eura 20,1 odsto potrosaca, od 50 do 100 eura 11,5 dosto kupaca, dok je potrosnja preko 100 eura ocitana kod 1,6 odsto kupaca.

“Oktobarske racune umanjene za iznos popusta za redovne platise dobice cak 57,4 odsto domacinstava u Crnoj Gori, odnosno 204.283 kupaca”, navodi se u saopstenju.

Elektroprivreda Crne Gore pokrenula je 1. oktobra sedmi ciklus akcije ,,Podijelimo teret”, namijenjen svim kupcima iz kategorije ,,domacinstva” koji duguju za utrosenu elektricnu energiju.

”Podijelimo teret 7′ trajace do 31. decembra. Sva domacinstva kojima isticu Sporazumi iz akcije ”Podijelimo teret 5”, kao i sva nova domacinstva koja zele da se prikljuce, svoje obaveze mogu izmiriti po izuzetno povoljnim uslovima”, zakljucili su iz EPCG.

Akciji se mogu prikljuciti kupci iz kategorije ,,domacinstva” uz neophodan uslov da su izmirili posljednja tri racuna ili imaju kumulativnu uplatu koja pokriva taj iznos.

Domacinstva koja se prikljuce akciji ”Podijelimo teret 7”, sticu pravo na brojne povoljnosti: otplata prethodnog duga u fiksnim mjesecnim ratama u iznosu od 20 eura, izuzece od prinudnih metoda naplate dok se postuje Sporazum, obustava obracuna zatezne kamate.

MARKOVIC PORUCIO

Odlican rezultat na planu naplate drzavnih prihoda treba biti ojacan u narednom periodu, a Vlada ce podrzati opremanje inspekcijskih sluzbi koje moraju zadati novi snazan udarac sivoj ekonomiji, saopstio je predsjednik Vlade Crne Gore Dusko Markovic na sastanku sa direktorima Poreske uprave, Uprave carina i Uprave za inspekcijske poslove Miomirom Mugosom, Vladanom Jokovicem i Alijom Kosutom.

,,Budzet za 2020. je ambiciozno planiran u svrhu daljeg razvoja drzave. Neophodno je naplatiti sve ono sto drzavi pripada jer taj novac ulazemo infrastrukturu, nova radna mjesta, povecanje zarada…Prevashodno je na vasim sluzbama da obezbijede postovanje zakona i adekvatno punjenje budzeta”, kazao je predsjednik Vlade.

Na sastanku je istaknuto da ce novi impuls djelovanja biti na smanjenju sive ekonomije u oblasti turizma, gradevinarstva te trzista rada.

Direktor Poreske uprave je istakao da je u mandatu ove Vlade naplacena 3,1 milijarda eura prihoda sto je 170 miliona eura vise od planiranog. Samo za 10 mjeseci ove godine, naplaceno je blizu milijardu eura prihoda sto je za 70 miliona eura vise nego prethodne godine.

“Dobar trend naplate prihoda biljeze i u Upravi carina, gdje je za 10 mjeseci ove godine naplaceno 687 miliona eura, odnosno 41 milion eura vise nego 2018. godine. U Upravi za inspekcijske poslove uradeno je preko 33 hiljade kontrola, izdato gotovo 12 hiljada prekrsajnih naloga vrijednosti 4,7 milion eura”, saopsteno je iz Vladee.

O stanju i izazovima u oblasti gradevinsko-urbanisticke inspekcije izvijestio je v.d generalnog direktora Direktorata za inspekcijske poslove i licenciranje u Ministarstvu odrzivog razvoja i turizma Ivan Medojevic.

“Premijer je iskazao punu podrsku naporima na snazenju inspekcije i ostvarivanju rezultata u toj izazovnoj oblasti. Ukazao je i na potrebu obracuna sa devijacijama unutar sistema, generisanim godinama, te procesuiranja svih onih kojima zakon i javni interes nijesu osnovno nacelo u radu. Na sastanku je razgovarano i o unapredenju zakonodavnog i institucionalnog okvira koji ce obezbijediti efikasnije mehanizme za postizanje boljih rezultata”, naglasili su iz Vlade.

RADUNOVIC SAOPSTIO

Finansijsko opterecenje budzeta u narednoj godini, kada je u pitanju Montenegro Airlines (MA), iznosi 21 milion eura, saopstio je ministar finansija Darko Radunovic i dodao da nacionalni avio-prevoznik ima sansu da bude odrziv kao kompanija.

On je kazao da su imali nekoliko konsultacija sa Ministarstvom saobracaja i menadzmentom MA.

“Radimo na tome da stvorimo pretpostavke da ne ugrozimo Zakon o drzavnoj pomoci”, rekao je Radunovic na konferenciji organizovanoj nakon sto je Vlada u cetvrtak usvojila Predlog zakona o budzetu za narednu godinu.

On smatra da se mora uvaziti znacaj pojedinih kompanija koje obavljaju javni interes u privrednom smislu i doprinosu budzetu.

“Kad je u pitanju MA, uz sve probleme, kompanija neposredno ima prihode oko 70 miliona, a tamo radi malo vise od 400 ljudi. Indirektno prihod bi trebalo da bude 250 miliona eura”, naveo je Radunovic.

To su, kako je ocijenio, elementi da je MA u sansi da bude odrziv kao kompanija, sto upucuje da se mora uloziti trud da se on konsoliduje.

“Moramo naci rjesenje, a svakako cemo to raditi transparentno”, dodao je Radunovic.

On je, odgovarajuci na pitanje da li je na izradu budzeta imao uticaj to sto je izborna godina, kazao da je prioritet bio da to bude realni i odrzivi budzet, a on moze biti izborni jer je u godini kada se odrzavaju izbori.

Generalni direktor Direktorata za drzavni budzet u Ministarstvu finansija, Bojan Paunovic, je odgovarajuci na pitanje o izdvajanjima za kompanije Barska i Crnogorska plovidba, kazao da su u dosadasnjem periodu postojala izdvanja prema njima kroz subvenionisanje, sto ce se nastaviti i u narednoj godini.

“Prihodi od valorizacije od koncesija od aerodroma i ekonomskog drzavljanstva bice 70 miliona od koncesija, uz napomenu da se ocekuje znacajno vece izdvajanje, a od ekonomskog drzavljanstva oko 15 miliona prihoda pri cemu je to donja granica ocekivanja”, dodao je Paunovic.

On je kazao da su predvidjeli davanje garancija u iznosu od 49 miliona eura za Zeljeznicki prevoz (ZPCG), Zeljeznicku infrastrukturu (ZICG) i Regionalni vodovod.

SINDIKAT ZDRAVSTVA

Samostalni sindikat zdravstva zatrazio je hitan sastanak sa premijerom Duskom Markovicem povodom, kako su kazali, neprihvatljivog iznosa koji je u budzetu za narednu godinu predviden za povecanje zarada zaposlenim u zdravstvu.

Kako je saopsteno iz Sindikata, Glavni odbor te radnicke organizacije raspravljao je danas o povecanju zarada koje im je ponudilo Ministarstva zdravlja.

Oni su podsjetili da je Markovic najavio je da ce doci do znacajnog povecanja primanja zaposlenih u zdravstvenom sistemu, nakon sto su sindikati zdravstva uputili Ministarstvu i Vladi zahtjev da se doktorima i medicinskim radnicima od januara koeficijenti povecaju za 30 odsto.

,,Smatramo da nijesu mjerljivi Sindikat prosvjete i zdravstvo. Mi radimo odgovorniji, komplesniji posao, nemamo ni godisnje odmore, radimo 365 dana u godini”, kazala je predsjednica Samostalnog sindikata zdravstva, Ljiljana Krivokapic.

Pritom, kako je navela, Zakonom o zaradama u javnom sektoru postoje koeficijenti slozenosti koji su mnogo veci nego isti nivo obrazovanja u zdravstvu.

,,Mi smo dali predlog za povecanja koeficijenta za 30 odsto jos prije ljetnjeg perioda, i nakon sto je Vlada sinoc usvojila budzet trazimo hitan prijem kod premijera”, rekla je Krivokapic.

Prema njenim rijecima, Vlada je budezetom za narednu godinu odredila povacenje za prosvjetu 13 miliona EUR u bruto iznosu, a odvojeno je 20 miliona za povecanje zarada.

,,To znaci da je zdravstvu ostalo sedam miliona eura, znaci mnogo manje nego prosvjeti, i to je neprihvatljivo. Tim povodom trazimo hitan sastanak kod premijera, a nakon toga cemo odluciti kako cemo dalje djelovati”, porucila je Krivokapic.