SDP

SDP smatra da novi izvještaj Freedom hausa kojim, kako navode, Crna Gora gubi i u formalnom smislu status demokratske zemlje potvđuje, više puta ponovljene, stavove SDP-a da je u državi već duže na sceni trend degradacije demokratskih procesa.

Iz SDP-a podsjećaju da je Fridom haus jedna od najrenomiranijih američkih institucija čiji stavovi i analize predstavljaju i preporuku za definisanje zvanične politike te države.

“Ovo je ozbiljna poruka crnogorskim vlastima, ozbiljan znak upozorenja da se negativni trendovi kada je riječ o stanju demokratskih institucija i vladavini prava moraju prekinuti i napraviti jasan otklon od dosadašnjeg modela vladanja koje se, umjesto demokratskog, zasniva na autoritarnom modelu,” navodi se u saopštenju.

SDP smatra da vlast mora da shvati da se država najbolje brani demokratijom i da je prošlo vrijeme kada se sa partnerskih zapadnih adresa znalo i zažmuriti na, kako navode, očigledne probleme crnogorskog političkog sistema. 

“Crnogorskim vlastima mora biti više nego jasan i dovoljan znak to što nakon 2003. godine, po prvi put, Crna Gora i formalno gubi status demokratske zemlje i pominje kao zemlja gdje se vlast zasniva na autoritarizmu. Valjda je svakome jasno da zemlja sa takvim načinom vladanja ne može nikada postati član Evropske unije,” navodi se u saopštenju.

Oni smatraju da Crna Gora mora napraviti novi veliki demokratski iskorak i na djelima pokazati da se mora napustiti paradigma, kako navode, partijskog vladanja te otvoriti prostor za široki konsenzus i dogovor o ključnim izazovima koji nas očekuju u narednom periodu.

DPS OCIJENIO

Mišljenju Fridom hausa o stanju demokratije u Crnoj Gori doprinijele su nevladine organizacije (NVO) prepoznate kao protivnici vlasti i lišene objektivnosti i mjere u svojim kritikama, ocijenio je poslanik Demokratske partije socijalista Andrija Nikolić.

On je, komentarišući izvještaj Fridom hausa u kojem piše da je Crna Gora izgubila epitet “djelimično konsolidovanih demokratija”, rekao da u njemu postoje percepcije sa kojima nijesu saglasni, ali da ih “primaju ka znanju”.

“Znakovito je, međutim, da su pomenutom izvještaju o stanju sloboda u Crnoj Gori, poseban ton dale pojedine NVO iz Crne Gore prepoznate kao protivnici vlasti, lišeni objektivnosti i mjere u svojim kritikama”, kazao je Nikolić agenciji MINA.

Prema njegovim riječima, riječ je o jednom od mišljenja o stanju sloboda i demokratije u Crnoj Gori.

“Za nas su, ipak, relevantniji ocjenjivači, koji taj posao obavljaju u ime Evropske Unije, u samom procesu pridruživanja, i oni koji su vršili monitoring u pristupanju Crne Gore NATO-u”, poručio je Nikolić.

On je istakao da ima puno argumenata u prilog ocjeni da Crna Gora nikada nije bila slobodnija, da nikada nije imala snažnije institucije i da nikada nije bila više država nego danas.

“U prilog tome je i ogromno povjerenje koje su građani Crne Gore pokazali u državne institucije za vrijeme trajanja krize”, zaključio je Nikolić.

DPS KOTOR

DPS Kotor saopštio je da je Vrhovni sud odbio zahtjev za ispitivanje presude Upravnog suda, koji su podnijeli odbornica Dragica Perović iz Demokratske srpske stranke, i odbornici Demokrata. Time je, navode u DPS-u, još jednom potvrđeno da je bivša vlast zakonito smijenjena, a aktuelna zakonito izabrana odlukom predstavnika građana u Skupštini opštine Kotor.

“Kao što svaka laž, podmetanje i spletklarenje završi loše, tako je moralo biti i za prošlogodišnje pravno i moralno šenlučenje s Kotorom od strane družine predvođene Dragicom Perović i Vladimirom Jokićem iz sadašnje opozicije. Građani im neće zaboraviti višemjesečnu blokadu Opštine Kotor, neodržavanje sjednica lokalnog parlamenta, jeftine retorike prizemnih podjela i šikaniranja, neće zaboraviti propagandne manipulacije i sve nespretne poteze bivše kvazibuntovničke vlasti,” navodi se u saopštenju DPS Kotor.

Odluka Vrhovnog suda raduje, jer dokazuje da smo bili na pravom putu, navode u DPS-u.

“Ali nas ne raduju skoro dvije izgubljene godine nerada i javašluka, koji se očituje i otkriva radom sadašnje lokalne uprave i javnih preduzeća, koje su prethodnici koristili za mahinacije i zloupotrebe, bez pravnog uporišta. Predstava Dragice Perović i Vladimira Jokića je završena, zavjesa je spuštena. Ovo je i definitivno kraj agonije čiji je akter bivša kotorska vlast,” navodi se u saopštenju Demokratske partije socijalista Kotor.

VARHELJI

Zagreb, glavni grad Hrvatske, u maju je trebalo da bude domaćin samita Evropske unije i Zapadnog Balkana, na kojem bi lideri, između ostalog, usvojili ekonomski i investicioni plan za region. Taj plan je jedan od tri elementa iz novog pristupa Evropske komisije za region, navodi se u autorskom tekstu komesara za susjedsku politiku i pregovore o proširenju Olivera Varheljija, koji je napisao povodom samita u Zagrebu.

Piše: Oliver Varhelji, komesar za susjedstvo i proširenje

Plan je izrađen kao dopuna na ranija dva elementa, tačnije, revidiranu Metodologiju proširenja EU, koju je Komisija predstavila u februaru radi vraćanja kredibiliteta jednoj od najvažnijih politika Unije, te odluku o otvaranju pristupnih pregovora s Albanijom i Sjevernom Makedonijom, koju su čelnici EU usvojili u martu zajedno s revidiranom Metodologijom.

Pandemija Kovid-19 nije poremetila ovaj pažljivo pripremani plan. Nije promijenila naš cilj, niti ambiciju i odlučnost, što se lako moglo dogoditi. Naime, pandemija je snažno pogodila Evropsku uniju i cijeli kontinent i uzrokovala nezamislive ljudske gubitke. Komisija je preduzela vanredne mjere za podršku i pomoć državama članicama u rješavanju krize, spašavanju života, zaštiti zdravstvenih sistema i ublažavanju socioekonomskih efekata. Istovremeno, Komisija je jasno isticala da se pandemija može pobijediti isključivo kroz globalno djelovanje i rad s partnerima.

Nigdje ovo nije bilo očiglednije kao na Zapadnom Balkanu, regionu u samom srcu Evrope, okruženom sa svih strana državama članicama Unije. Zapadni Balkan je bio prvi region gdje su se ovakva promišljanja pretočila u konkretno djelovanje. Nakon onih teških prvih dana, Komisija je već u drugom dijelu marta preduzela konkretne mjere kako bi pružila podršku svim partnerima u regionu – Albaniji, Bosni i Hercegovini, Kosovu, Crnoj Gori, Sjevernoj Makedoniji i Srbiji. Mjere uključuju podršku za zadovoljavanje hitnih potreba, kao i ekonomski oporavak, a finansijski paket u iznosu od 3,3 milijarde eura bespovratnih sredstava i zajmova je sada neuporediv sa bilo kojim drugim mjerama podrške.

Ovakva nezapamćena solidarnost se tu ne završava. Imajući u vidu njegovu evropsku perspektivu, EU tretira Zapadni Balkan kao povlaštenog partnera kroz omogućen pristup brojnim inicijativama i instrumentima za države članice. Pozvali smo vlade regiona da se pridruže Sporazumu EU za nabavku medicinske opreme, region je izuzet od zahtjeva za izdavanjem prethodne dozvole za izvoz, a zelene transportne trake za lakši prevoz roba proširene su na granice sa i unutar regiona. Regija je povezana s relevantnim zdravstvenim tijelima Unije i zemlje u fazi pregovora moći će da koriste pogodnosti iz Fonda solidarnosti EU. Istovremeno, EU cijeni podršku partnera Zapadnog Balkana kroz osiguran medicinski kadar i opremu.

Samit u Zagrebu se održava u formatu video konferencije, ali nije otkazan. Ušli smo u ovu krizu zajedno i zajedno ćemo iz nje izaći. Nastavljamo da pružamo podršku ekonomskom oporavku regiona koji će ujedno partnere približiti Uniji. Naše ekonomije su blisko povezane, a ekonomski i investicioni plan koji je sada pomjeren za drugu polovinu ove godine biće još i važniji. Plan će imati za cilj podsticanje dugoročnog oporavka, modernizaciju ekonomije, podsticanje rasta, podršku reformama potrebnim na evropskom putu, a samim tim i započeti sa prevazilaženjem nedostataka u razvoju i brže ostvarivanje pogodnosti za stanovništvo.

Plan će se fokusirati na povezanost, posebno u oblastima transporta i energetike, ali i na ekonomiju u korist ljudi, kao i na digitalnu i zelenu transformaciju. U narednim sedmicama i mjesecima region ima priliku da dodatno nadahne ovaj plan iznošenjem konkretnih planova i ideja i bliskom saradnjom. Regionalna saradnja i dobrosusjedski odnosi uistinu će se pokazati ključnim za ekonomski oporavak. Isto vrijedi i za nastavak reformi, dakle, ne samo usvajanje propisa, već i istinsko sprovođenje preduzetih mjera. Mora se održati fokus na vladavini prava, funkcionisanju demokratskih institucija i javnoj upravi.

Zajedno ćemo prevazići ovu krizu i iz nje izaći snažniji. Pandemija KOvid-19 jasno je potvrdila da je budućnost Zapadnog Balkana u Evropskoj uniji. Ove godine smo napravili važne korake uprkos pandemiji i trebamo ih nastaviti nadograđivati u pravcu istinski ujedinjenog evropskog kontinenta.

DANILOVIĆ

Predsjednik Ujedinjene Crne Gore i poslanik u Skupštini Goran Danilović uputio je otvoreno pismo Vladi Crne Gore, Nacionalnom koordinacionom tijelu (NKT) i predsjedniku Crne Gore u kojem ukazuje na potrebu građana za duhovnim životom i odlaskom u vjerske objekte.

“Crna Gora je neslobodna država. To vidimo i znamo svi. Vidi to danas i Firidom Hous, a juče Reporteri bez granica. Vidi se sve jasnije i na svim adresama. Uspijevate da izazovete bijes kod građana, dakle, ne zaboravite – građana, kod ljudi na kojima traje ova naša država. Kod građana koji poštuju prava i obaveze, koji poštuju život, tradiciju, vjeru. Izazivate bijes u našem strpljenju jer potreba za duhovnim, iako je to vama neshvatljivo, kod mnogih je važnija od vama jedino razumljivih “ostalih potreba”, kazao je Danilović.

U pismu on dodaje da u Italiji, u kojoj je od korona-virusa stradalo desetine hiljada ljudi, desetine i desetine ljekara, medicinskog osoblja, u kojoj se i danas broje na stotine žrtava dnevno, vlasti razumiju Hrišćane i duhovnost uopšte – otvorene su crkve i katedrale kako bi pristojan i vjerujući svijet mogao ući u svoje svetinje, poštujući pravila.

UCG upozorava “da se ne igrate našom slobodom, našim osnovnim pravima koja ne mogu biti suspendovana po Ustavu ove zemlje, našom slobodom vjerovanja i ubjeđenja, našim ljudskim i hrišćanskim strpljenjem”.

“I dalje stražarite crkve i hramove širom Crne Gore i da ne dozvoljavate vjerujućim ljudima da u najvećem redu, pridržavajući se još  važećih propisa, uđu i zapale svijeću, pomole se bogu za svoje i zdravlje svojih najbližih”, navodi se u pismu.

Za nas je, dodaje Danilović, crkva više od apoteke, od samoposluge, benzinske pumpe, gradilišta, stajališta, šetališta, “pa ako smo u šezdeset dana pokazali da na svakom mjestu umijemo bolje od vas držati do reda, do bližnjega i do slobode, umijemo to i u hramovima”.

“Grdno se varate ako mislite da ovim uzurpiranjem naših ustavnih prava sijete strah i partijsku disciplinu. Budite sigurni da ovako samo podgrijavate nezadovoljstvo koje je opravdano i podižete moral onima koji vas strpljivo gledaju i pitaju se: dokle vi mislite da idete”, kazao je Danilović.

UCG vas opominje, dodaje se u pismu, “da nemate pravo da građanima gazite po dostojanstvu, da su vjerujući ljudi građani istog reda, da su njihove potrebe, konvencijama i ustavima, stavljene u red osnovnih i najvažnijih, da mi nijesmo nikakav potencijalni klaster, te da nadzirući i stražareći crkve srozavate dostojanstvo istorijske Crne Gore”.

“Preigraćete se, a to nam u opštoj i teškoj ekonomskoj situaciji ne treba. Ipak, na vama je izbor, a na nama građanima, čuvarima i graditeljima suvereniteta, da branimo svoja prava i osnovne principe slobodnih ljudi i demokratskih društava”, zaključuje se u pismu koje je predsjednik Ujedinjene Crne Gore i poslanik u Skupštini Goran Danilović uputio Vladi Crne Gore, Nacionalnom koordinacionom tijelu (NKT) i predsjedniku Crne Gore.

ĐUKANOVIĆ – MIŠEL

Predsjednik Crne Gore Milo Đukanović razgovarao je sa predsjednikom Evropskog savjeta Šarlom Mišelom uoči današnjeg video-samita Evropske unije o Zapadnom Balkanu.

Kako navode iz kabineta Đukanovića, zajednički je ocijenjeno da je organizacija samita u uslovima pandemije snažna potvrda podrške zemljama Zapadnog Balkana i prilika da se evropskoj javnosti i regionu pošalju jasne poruke čvrste povezanosti Evropske unije i našeg regiona.

“Sagovornici su se saglasili da je u daljem periodu neophodno raditi na konkretizaciji strateškog investicionog povezivanja Zapadnog Balkana i Evropske unije, što je u uslovima izazvanim pandemijom još potrebnije. Naglašena je važnost uključivanja Zapadnog Balkana u strateški plan oporavka nakon pandemije Kovid-19”, navodi se u saopštenju.

“Podrška i pomoć Evropske unije Crnoj Gori i Zapadnom Balkanu nije izostala ni u ovim teškim vremenima, što je još jedna u nizu pozitivnih poruka novih evropskih institucija, koja hrabri optimizam i daje dodatni entuzijazam u pogledu evropske budućnosti regiona”, istakao je između ostalog Đukanović.

Mišel je, kako se navodi iz Đukanovićevog kabineta, kazao da cijeni put reformi kojim Crna Gora ide i istakao važnost neposustajanja u daljoj izgradnji otvorenog društva, sistema vladavine prava i borbe protiv korupcije. Zahvalio je na podršci Crne Gore deklaraciji koja je će danas biti prezentovana na Zagrebačkom samitu.

SNP

Izvještaj NVO Fridom haus pod nazivom “Zemlje u tranziciji”, surova je i tužna činjenica, poručuju iz SNP-a i dodaju da je u tom dokumentu opisan način upravljanja u 29 država bivšeg Sovjetskog Saveza i Istočne Evrope, a Crna Gora je prvi put od 2003. godine ocijenjena kao nedemokratska država.

“Surova je i tužna činjenica da je ova renomirana međunarodna organizacija svrstala Crnu Goru u kategoriju vlada u tranziciji ili hibridnih režima, u kojima je vlast zasnovana na autoritarizmu kao posljedici nepotpune demokratske promjene. Karakteristika takve vlasti je da istovremeno može da sprovodi političku represiju i raspisuje izbore. Fridom haus naročito potencira probleme u pravosuđu u kojem su zabilježeni negativni trendovi i koje se ne može pohvaliti nezavisnošću u radu”, poručuju iz SNP-a.

SNP je, kako navode u saopštenju, mnogo puta ukazivala na neodrživo stanje u pravosudnom sistemu Crne Gore.

“Fridom Haus takođe izvještava i o problemima u crnogorskom parlamentarnom životu izazvanim izborima sprovedenim 2016. godine, nakon kojih je uslijedio bojkot opozicionih stranaka. DPS je, podsjećamo, bez dogovora sa opozicijom usvojila zakone u oblasti izborne reforme, a takođe je krajem prošle godine na silu, pod okriljem noći, i u atmosferi napetosti i straha, donijela sporni Zakon o slobodi vjeroispovijesti i na taj način dovela do uznemirenja javnosti i višemjesečnih veličanstvenih litija na kojima su građani pokazali svoj odnos prema ovom pitanju”, poručuju iz SNP-a.

Kažu i da ono što decenijama unazad govori SNP CG prepoznala je i međunarodna zajednica.

“Ova potvrda naših zaključaka je, nadamo se, korak naprijed u osvajanju novih sloboda u Crnoj Gori i stvaranju ambijenta za sprovoeđenje prvih fer i poštenih izbora kod nas”, zaključuje se u reagovanju SNP-a.

GA URA

Izvještaj “Fridom hausa” po kojem Crna Gora nije demokratska država, poprilično jasno i koncizno ilustruje stanje u državi, sa premisom da ona nikada nije ni bila demokratska, kažu u URI reagujući na objavljeni izvještaj.

„Država koja u svojoj istoriji nikada nije imala slobodne i fer izbore i u kojoj se nikada na takvim izborima nije smijenila vlast ne može biti demokratska. Država u kojoj aktuelni predsjednik i vođa režima poziva na deratizaciju političkih neistomišljenika i slobodnih novinara ne može biti demokratska. Država u kojoj se ljudi hapse zbog objava na društvenim mrežama ne može biti demokratska. I to je samo osnova svega onoga što ovu zemlju čini mekom diktaturom“, navode u URI.

Drago im je, kažu, što gotovo sve relevantne međunarodne organizacije shvataju karakter DPS režima u Crnoj Gori i što više nema fingiranja u njihovim izvještajima.

Osvrćući se na na problematizovanje pravosudnog sistema u izvještaju “Fridom hausa” iz ove stranke ukazuju da to pored svih ostalih tridesetogodišnjih problema jeste jedan od najvećih sa kojima se Crna Gora susrijeće.

„Teško je bilo šta očekivati od pravosudnog sistema kad u osnovi cijelog sistema imate autokratiju a još teže kad na vodećim mjestima u pravosuđu imati šoumene koji obraćanjem zabavljaju javnost, a za to su debelo plaćeni od građana. Dakle, sa te adrese nema iskoraka i pored svih neoborivih dokaza koji kompromituju i vlast ali i same ljude u sudstvu”, podsjećaju iz URE.

Posebna je priča, dodaju i to što oni koji bi trebali da vode brigu o poštovanju Ustava, kao svetog pravnog pisma u jednoj državi isti gaze.
Pažnju posvećuju i osvrtu na najveći zakonodavni dom u zemlji – Skupštinu.

“Tu imamo potvrdu naše ranije iznesene teze da Crna Gora nema Skupštinu – ona samo ima zgradu. U toj zgradi u atmosferi rijalitija “taster poslanici režima” svakodnevno kucaju posljednje eksere u kovčeg demokratske Crne Gore”, ističu u URI.

Iz GP URA poručuju da jedino građani mogu raščistiti sa ovakvom situacijom.

RADNIČKA PARTIJA

Radnička partija saopštila je da vjeruju da je jedinstvena opoziciona lista moguća i da su spremni za razgovore. Pozvali su ostale opozicione partije da se bez sujete, zanemarujući dosadašnje razmirice i razlike, uključe u “donošenje sudbonosne odluke za Crnu Goru”.

Predsjednik te partije Maksim Vučinić podsjetio je da je Radnička u više navrata pozivala opozcione kolege da otpočnu pregovore oko jedinstvene opozicione liste.

“I dalje čvrsto podržavamo taj stav i vjerujemo da je jedinstvena opoziciona lista moguća. Pozdravljamo inicijativu SNP-a i obavještavamo javnost da smo spremni na razgovore sa željom da se to što prije dogodi”, navodi se u saopštenju.

Pregovori oko jedinstvene opozicione liste, kako je rekao, biće pravi odgovor opozicije  na iskušenja koja očekuju građane Crne Gore i pokazaće da su opozicioni subjekti spremni da preuzmu odgovornsot za budućnost države.

“I pored niza argumenata koji idu u prilog oformljivanju jedinstvene opozicione liste ističe se jedan, da crnogorska opozicija nikad nije primjenila tu formulu. Ako se u Srbiji 2000. godine ujedinilo 19 partija i koalicija, zašto danas u Crnoj Gori koja već 30 godina je okovana  jednom vladavinom se ne može desiti isto”, navodi se u saopštenju.

Velika je odogvornost pred građanima Crne Gore, kaže Vučinić, “još veća na opoziciji da tim istim gradjanima obezbjedimo mogućnost da biraju i jasno im pokažemo da u Crnoj Gori postoji alternative”.

“ Opozicione partije moraju biti spremne i na ustupke. Ne mogu da razumijem da danas jedna opoziciona partija nije spremna na žrtvu zanemarivanja uskopartijskih ciljeva za dobro građana Crne Gore”, saopštio je Vučinić.

Pregovorima, kako dodaje, treba pristupiti sa minimumom zahtjeva i omogućiti vanstranačkim ličnostima, koji su svojim radom i trudom pokazali da su spremni da se bore za bolju Crnu Goru,  da se uključe u priču o jedinstvenoj lisiti.

 “Ovim putem pozivamo ostale opozicione partije da se bez sujete, zanemarujući  dosadašnje razmirice i razlike  uključe u donošenje sudbonosne odluke za Crnu Goru”, zaključio je Vučinić.

PICULA

Koordinator grupe u Odboru za vanjske poslove Evropskog parlameta i izvjestilac za Zapadni Balkan Tonino Picula kazao je da je proširenje najefikasniji instrument vanjske politike koji Evropska unija ima kako bi se promovisale vrijednosti, mir, demokratija, pravednost i prosperitet. To je izjavio na sastanku koji organizuju Partija evropskih socijalista (PES) i njena grupa u Evropskom parlamentu, Socijalisti i demokrate, uoči samita EU-Zapadni Balkan.

U svojstvu pridruženih stranaka, sastanku prisustvuju predsjednica Socijaldemokratske partije (SDP) Draginja Vuksanović i predsjednik Komisije za međunarodne odnose Demokratske partije socijalista (DPS) Aleksandar Andrija Pejović.

Pored učesnika iz regiona, sastanku će prisustvovati i predsjednik Evropskog parlamenta David Sasoli, šef evropske diplomatije Žozep Borel, predsjednica grupe Socijalista i demokrata Iratkse Garsija Perez, predsjednik PES-a Sergej Stanišev, kao i vodeći poslanici te grupe koji se bave regionom.

 “Ovim sastankom želimo da pošaljemo jasan signal podrške svim zemljama Zapadnog Balkana koje žele da postanu dio EU”, poručila je predsjednica grupe S&D Iratkse Garsija Perez.

Potpredsjednica grupe Kati Piri kaže da je budućnost Zapadnog Balkana u jakoj i ujedinjenoj Evropskoj uniji. 

“Ali koliko se god kao grupa zalažemo za proširenje, vjerujemo u uslov ‘sine qua non’ da države koje žele da se pridruže EU treba da pokažu jasnu posvećenost dogovorenim kriterijumima.  Vidimo zabrinjavajuće trendove u regionu i želimo da jasno kažemo da ne postoje kompromisi – posebno ne kada je u pitanju demokratija, vladavina prava, organizovani kriminal i sloboda medija”, naglasila je Piri. 

Koordinator grupe u Odboru za vanjske poslove Evropskog parlameta i izvjestilac za Zapadni Balkan Tonino Picula ocijenio je da se nakon godina  “zamora od proširenja” konačno dogodio napredak otvaranjem prevovora sa Tiranom i Skopljem.

“EU je pokazala solidarnost i saglasila se o finansijskoj podršci Zapadnom Balkanu u borbi protiv koronavirusa i posljedica pandemije. Sada, kako bi se ubrzao reformski proces i promovisale promjene u zemljama kandidatima, članice EU bi trebalo da počnu pregovore što prije”, ocjenjuje Picula.

Podsjeća i da je proširenje najefikasniji instrument vanjske politike koji EU ima kako bi se promovisale vrijednosti, mir, demokratija, pravednost i prosperitet.

 Ivan Mijanović, TVCG