OBMANE NA INTERNETU

Za koronavirus koji se proširio na većinu zemalja širom sveta još nema lijeka, ali to ne sprečava pojavljivanje ogromnog broja zdravstvenih savjeta od kojih su neki beskorisni ali relativno bezopasni, dok su pojedini jako opasni.

Britanski Bi-Bi-Si (BBC) prenosi neke od najrasprostranjenijih savjeta koji se dijele na društvenim mrežama i šta nauka kaže o tome.

Bijeli luk

Bijeli luk je očekivano sredstvo broj jedan po djelotvornosti u borbi protiv korona virusa jer sprečava infekciju, naravno ako je vjerovati postovima na Fejsbuku.

Svjetska zdravstvena organizacija SZO (SZO) kaže da i ako je to “zdrava hrana koja može da ima neka antibakterijska svojstva”, nema dokaza da bijeli luk može da zaštiti ljude od novog korona virusa.

U većini slučajeva ovakva vrsta “ljekova” nije štetna, ali može da bude ako ne slijedite medicinske savjete koji su zasnovani na dokazima, navodi BBC.

Tako je kineski dnevni list Saut Čajna Morning Post (The South China Morning Post) objavio priču o ženi koja je završila u bolnici zbog teško upaljenog grla nakon konzumiranja 1,5 kilograma bijelog luka.

Znamo da su generalno voće, povrće i voda dobri za očuvanje zdravlja, međutim, ne postoje dokazi da će pomoći u borbi protiv koronavirusa.

Sredstvo za izbjeljivanje

Jutjuber Džordan Sater koji ima hiljade pratilaca na različitim platformama, tvrdi da “čudo mineralni dodatak”, poznat kao MMS, koji sadrži hlor dioskid – sredstvo za izbjeljivanje, može da “izbrše” koronavirus.

Sater i drugi su promovisali ovu supstancu i prije izbijanja korona virusa, a u januaru je objavio da “hlor dioksid (MMS) nije samo efikasan ubica ćelija raka, već može da ubije i koronavirus”.

Prošle godine je američka Uprava za hranu i ljekove (FDA) upozorila da je pijenje MMS-a opasno po zdravlje, kao i da “nije upoznata ni sa jednim istraživanjem koje bi pokazalo da je ovaj proizvod siguran ili efikasan u liječenju bilo koje bolesti”, već naprotiv da konzumiranje može izazvati mučninu, povraćanje, proliv i simptome jake dehidracije.

Zdravstvene vlasti u drugim zemljama takođe su izdale isto upozorenje.

Gel za ruke napravljen kod kuće

Treće najrasprostranjenije sredstvo na društvenim mrežama u borbi rotiv koronavirusa je sredstvo za pranje ruku napravljeno kod kuće.

Bilo je mnogo izvještaja o nestašici gela za dezinfekciju ruku, jer je pranje ruku jedan od ključnih načina da se spriječi širenje virusa.

Kako su se u Italiji pojavili izvještaji o nestašici, tako su se pojavili i recepti za domaći gel na društvenim mrežama.

Medjutim, naučnici su istakli da su gelovi napravljeni po tim receptima pogodni za dezinfekciju površina, ali ne i za upotrebu na koži.

Gelovi za ruke na bazi alkohola obično sadrže i emolijente koji ih čine nježnijim na koži, pored sadržaja 60-70 odsto alkohola.

Profesorka Sali Blumfild, sa Londonske škole higijene i tropske medicine, kaže da ne vjeruje da se može napraviti efikasan proizvod za dezinfekciju ruku kod kuće jer čak i vodka sadrži samo 40 odsto alkohola.

Koloidno srebro

“Piti srebro takođe je efikasno u borbi protiv koronavirusa”, ako je vjerovati pojedinim američkim emisijama.

Koloidno srebro su sitne čestice metala suspendovane u tečnosti koje, kako je tvrdio gost jedne emisije, ubija neke sojeve koronavirusa u roku od 12 sati, priznajući ipak da još nije testiran na Covid-19.

Ideja da bi on mogao biti efikasan tretman koronavirusa široko je podeljena na Fejsbuku, posebno od grupa “ljekarske slobode” koje imaju velike rezerve prema savjetima koje daje zvanična medicina.

Dok zagovornici koloidnog srebra tvrde da pomaže kod raznih zdravstvenih tegoba, da djeluje kao antiseptik i pomaže imunološkom sistemu, američke zdravstvene vlasti kažu da nema dokaza da je ova vrsta srebra efikasna za bilo koje zdravstveno stanje.

Što je još važnije, može da izazove ozbiljne neželjene efekte, uključujući oštećenje bubrega.

Kažu da, za razliku od gvožđa ili cinka, srebro nije metal koji ima bilo kakvu funkciju u ljudskom tijelu.

Dezinformacije

Jedan post, kopiran i zalepljen sa više Fejsbuk naloga, citira “japanskog lekara” koji preporučuje da pijete vodu svakih 15 minuta kako biste isprali svaki virus koji bi mogao da udje u usta. Verzija posta na arapskom jeziku deljena je više od 250.000 puta.

Profesor Blumfild kaže da nema apsolutno nikakvih dokaza da će ovo pomoći, jer virusi iz vazduha ulaze u telo preko disajnih puteva kada dišete.

“Utoplite se i izbegavajte sladoled”, takodje je čest savet na društvenim mrežama.

Brojni saveti sugerišu da toplota ubija virus, od preporuke za konzumiranje tople vode do tople kupke ili korišćenja fenova.

Jedan post koji su kopirali i zalepili na desetine korisnika društvenih mreža u različitim zemljama – i lažno se pripisuje Unicefu – tvrdi da će konzumiranje tople vode i izlaganje suncu ubiti virus, i kažu da treba izbegavati sladoled.

Šarlot Gornicka, koja radi u Unicefu upravo baveći se dezinformacijama, demantovala je navode sa društvenih mreža da je preporuka te organizacije za izbegavanje sladoloeda i druge hladne hrane i da to ima veze sa korona virusom.

Znamo da virus gripa tokom leta ne preživljava van tela, ali još ne znamo kako toplota utiče na korona virus.

Pokušaj zagrevanja tela ili izlaganje suncu nema nikakav efekat, jer kada se virus nadje u našem telu, ne postoji način da se ubije već telo mora samo da se bori sa njim, kaže profesorka Blumfild.

Ona dodaje da su za aktivno ubijanje virusa van tela potrebne temperature od oko 60 stepeni što je daleko veća temperatura od bilo kojeg kupatila ili saune.

KINESKI NAUČNICI NAPRAVILI

Naučnici jednog od najboljih Univerziteta u Kinu dizajnirali su robotsku ruku koja je u stanju da obavi ultrazvuk, uzme bris i oslišne rad organa, kao steteoskopom. Naučnici tvrde da bi ruka mogla da spašava živote u jeku epidemije koronavirusa.

Mašina se sastoji od robotizovane ruke na točkovima koja može da obavi ultrazvučni pregled, uzme briseve iz usne šupljine i čuje zvukove koji proizvode organi pacijenta, za šta se obično koristi stetoskop.

Takve zadatke obično obavljaju sami ljekari, ali uz pomoć ovakvog robota, opremljenog kamerama, medicinsko osoblje neće morati da bude u istoj prostoriji u kojoj se nalazi pacijent, ono može biti čak i u drugom gradu.

“Ljekari su vrlo hrabri, ali ovaj virus je jednostavno veoma zarazan”, rekao je glavni dizajner robota, profesor na univerzitetu Tsinghua, Zeng Gangtie i dodao da se robotske ruke mogu koristiti i za najopasnije zadatke.

Na ideju o robotu došao je tokom proslave Lunarne nove godine, kada je Vuhan bio zatvoren, a broj zaraženih i umrlih svakog dana ubrzano rastao.

Zeng je želio da doprinese nastojanjima da se svima kojima je potrebno pruži odgovarajuća pomoć. Prvoga dana Lunarne nove godine od prijatelja Dong Jiahonga, predsjednika pekinške bolnice Tsinghua Čangung čuo je da je najveći problem u tomu što se zdravstveni radnici “na prvoj liniji obrane” lako zaraze koronavirusom.

Odlučio je da okupi tim koji je preradio dvije mehaničke ruke uz pomoć iste tehnologije koja se koristi na svemirskim stanicama i za istraživanja Mjeseca.

“Roboti su gotovo u potpunosti automatizovani, pa čak uspijevaju da se dezifikuju nakon pregleda pacijenta”, pojasnio je Zeng i dodao: “Ali ljekari smatraju da je bolje pribjeći što manjoj automatizaciji, jer prisutnost ljekara smiruje i tješi pacijenta”.

Tim trenutno raspolaže sa dva robota, od kojih je jedan još uvijek u univerzitetskoj laboratoriju, a drugi je u bolnici Vuhan Union, gdje su ljekari počeli da se osposobljavaju za njegovu upotrebu, prenosi N1.

Ako sve bude išlo po planu, robot će početi da se koristiti na pacijentima oboljelim od koronavirusa u Vuhanu od nedjelje, rekao je Zeng.

Naučnik je dodao da bi želio da izradi još sličnih robota, ali sredstva univerziteta “su presušila”. Izrada jednog robota košta 72.000 dolara.

SVEMIRSKI TURIZAM

Agencija Axiom Space poslaće u naredne dvije godine troje turista u svemir na Međunarodnu svemirsku stanicu (ISS).

Riječ je o svemirskom turizmu, a turiste će u svemir povesti raketa Falcon 9 i kapsula Crew Dragon. Biće to, kako se najavljuje, desetodnevni izlet u svemir, od čega će osam dana turisti – milioneri provesti na ISS.

Iako to nije prvi put da će privatne osobe posjetiti ISS, ova misija je važna, jer je riječ o prvom putovanju u potpuno privatnom aranžmanu, bez NASA-e.

Mjesta u kapsuli nema puno, pa bi se u svemir trebala zaputiti troje avanturista.

Iz NASA-e su najavili da namjeravaju da ISS otvore za komercijalne aktivnosti, uključujući i svemirski turizam.

ZBOG KORONAVIRUSA

Eurosong, najveće muzičko takmičenje na svijetu, ove godine bi trebalo da se održi u Roterdamu uz učešće takmičara iz 41 zemlje, ali holandske organizatore brine širenje koronavirusa, zbog čega su već počeli da razmišljaju o alternativnim načinima održavanja.

U Holandiji je zabilježen prvi smrtni slučaj od posljedica koronavirusa, što je dovelo do razmišljanja o tome kako bi se “Pesma Evrovizije” održala na način koji ne bi širio virus.

Ovogodišnji Eurosong zajednički organizuju tri holandska medijska servisa – NPO, AVROTROS i NOS, a NPO je saopštio da razmatra alternativne načine održavanja takmičenja koje bi trebalo da se održi u maju u Roterdamu.

Portparol NPO-a je odbio da kaže koje alternativne opcije za održavanje takmičenja organizatori razmatraju, a javni skupovi u Holandiji još nijesu zabranjeni, zbog čega bi bilo potrebno razmisliti na koji način bi najveće muzičko takmičenje na svijetu moglo da se održi.

Nastupi u praznoj dvorani

Održavanje ovogodišnjeg takmičenja je predviđeno u Ahoj areni u Roterdamu, gdje bi takmičenju trebalo da prisustvuje oko 16.000 gledalaca, a u ovoj sportskoj dvorani je 2007. godine održana “Dečja pesma Evrovizije”.

Međutim, iako je Ahoj arena već rezervisana, ukoliko se organizatori odluče da ne puste publiku u dvoranu, postoji mogućnost da se, zbog troškova, festival prebaci u manji prostor u kojem bi nastupima takmičara mogle da prisustvuju samo prateće delegacije.

Uskraćivanje publici da prisustvuje direktnom prenosu i generalnim probama značajno bi pomoglo u sprečavanju širenja zaraze, pošto gledaoci dolazi iz raznih krajeva Evrope, a jedna delegacija iz Australije.

Međutim, širenje koronavirusa time ne bi bilo u potpunosti spriječeno budući da bi se na jednom mjestu svakako našli predstavnici delegacija iz 41 države. To predstavlja veliki rizik za sve koji odu u Roterdam, ukoliko zaraza nastavi da se širim sadašnjim intenzitetom.

Prenos nastupa od kuće

Kako bi se izbjeglo širenje koronavirusa, Evropska radiodifuzna unija (EBU) bi mogla da pribjegne radikalnom rješenju i da maksimalno iskoristi satelitsku mrežu u kojoj su sve njene članice.

EBU ima tehničke mogućnosti da svi takmičari nastupe u svojim televizijskim studijima i da se svi nastupi uklope u direktan prenos koji bi, na isti način kao i dosad, pratila cijela Evropa.

Najveća razlika bi bila ta što takmičari ne bi bili na istom mjestu, što bi znatno doprinijelo zdravstvenoj bezbjednosti takmičara i članova delegacije.

Mana ovakvog načina organizacije bi mogla da bude neujednačenost nastupa, odnosno to što takmičari nemaju istovjetne uslove što je uslov na Eurosong.

Prenos nastupa iz sopstvenog studija bio bi najbolja alternativa tradicionalnom održavanju takmičenja, pošto se ne bi izgubila čar direktnog prenosa, pa se takmičenje ne bi pretjerano razlikovalo od onoga na šta smo navikli.

Snimljeni nastupi

Jedna od alternativa za bezbjedno održavanje “Pesme Evrovizije” mogla bi da bude emitovanje unaprijed snimljenih nastupa učesnika putem evrovizijske mreže.

Međutim, ovo je opcija koja ima najmanje šanse da bude ostvarena, zbog toga što bi se izgubila čar direktnog televizijskog prenosa.

Svakako postoji i mogućnost odlaganja festivala, što bi, sa druge strane, moglo da dovede do pomjeranja cjelokupnog kalendara takmičenja u organizaciji EBU.

Za sada organizatori odbijaju da govore o alternativama o kojima razmišljaju i najavljuju “Eurosong 2020” u predviđenim terminima, od 12. do 16. maja.