MINISTARSTVO

Ministarstvo održivog razvoja i turizma Predlogom zakona o upravljanju otpadom predvidjelo je zabranu kesa, vreća i torbi za jednokratnu upotrebu izrađenih od plastičnih materijala koje se koriste za stavljanje robe na raspolaganje potrošaču na prodajnim mjestima. Ministarstvo će, kako najavljuju, taj akt predložiti Skupštini u septembru.

Planirano je da se ova odredba Zakona počne primjenjivati šest mjeseci od dana njegovog stupanja na snagu.

Takođe, Predlogom zakona predviđene su novčane kazne za nepoštovanje ove odredbe za pravna i fizička lica, kao i za preduzetnike. Novčane kazne kreću se u rasponu od 500 eura do 20.000 eura za pravno lice, od 500 eura do 6.000 eura za preduzetnike, od 30 eura do 2.000 eura za fizičko lice. 

Ministarstvo održivog razvoja i turizma odlučilo se na ovaj korak u cilju postizanja permanentnog smanjenja zagađenja životne sredine plastičnim kesama. Osim negativnog uticaja na životnu sredinu, plastične kese imaju i negativan uticaj na rezultate u drugim oblastima, prije svega u turizmu. Slika kesa u koritima rijeka, pored puteva nedopustiva je za Crnu Goru kao ekološku državu i prestižnu turističku destinaciju koja ugosti četiri puta više gostiju nego što ima stanovnika, a od turizma prihoduje više od 1,1 milijardu eura na godišnjem nivou.  

Podsjećamo da je Ministarstvo, kao institucija nadležna za oblast upravljanja otpadom, prije desetak godina kroz zakonodavni okvir, prateći odredbe Evropske unije i najbolje prakse njenih razvijenih zemalja, počelo da se bavi rješavanjem problema plastičnih kesa.

“Kao rezultat toga, danas supermaketi u Crnoj Gori uglavnom koriste plastične kese koje imaju kratak period razgradnje, dok je za manje trgovačke radnje primjetno da se njihova upotreba stalno povećava”, saopšteno je iz Ministarstva održivog razvoja i turizma.

Ministarstvo održivog razvoja i turizma u narednom periodu planira sprovođenje aktivnosti kada je riječ o promjeni odnosa prema ovom pitanju kako krajnjih korisnika, tako i trgovačkih radnika, a naročito putem kampanja u cilju podizanja svijesti građana i informisanja javnosti. Smatramo da će sve ove aktivnosti doprinijeti da se razmišlja o upotrebi torbi za kupovinu (takozvanih „cegera“), koji su se u nekom ranijem periodu znatno više upotrebljavali.

PLJEVLJA

Nevladina organizacija “Green Home” otpočela je mjerenje kvaliteta vazduha u tri domaćinstva u Pljevljima od kojih za potrebe grijanja jedno koristi ugalj i drvo, drugo pelet, a treće domaćinstvo električnu energiju. Mjerenja će,a kako su kazali, trajati dva mjeseca, čime će se po prvi put u Pljevljima dobiti podaci o unutrašnjem kvalitetu vazduha u domaćinstvima koja koriste različite energente, i isti međusobno uporediti.

“Često su zagađenja unutrašnjeg vazduha veća od spoljašnjeg zagađenja, posebno kada se u domaćinstvima koristi ugalj kao energent. Iz tog razloga Green Home kroz ovakva merenja želi da ukaže na eventualna unutrašnja zagađenja, kao i razlike u kvalitetu vazduha u domovima koja upotrebljavaju različite energente za grijanje, kako bi se građani odlučili za adekvatnije i zdravije načine grijanja”, kazali su iz te NVO.

Mjerenja se, kako su objasnili, vrše pomoću AirVisual Pro senzora švajcarske kompanije IQAir, vodećeg specijaliste na polju mjerenja kvaliteta vazduha u zatvorenom prostoru, sa preko 55 godina iskustva.

“AirVisual Pro je pametan monitor koji kombinuje visoko preciznu lasersku tehnologiju sa veštačkom inteligencijom, a za preračunavanje parametara koristi američke EPA nacionalne standarde kvaliteta vazduha. Ovaj uređaj u realnom vremenu pruža precizne informacije o koncentracijama ugljen-dioksida (CO2), PM2.5 i PM10 čestica, temperaturi i vlažnosti vazduha, koji su često zanemareni faktori, a koji umnogome utiču na stanje kvaliteta vazduha. Takođe omogućava i direktno poređenje unutrašnjeg i spoljašnjeg kvaliteta putem izmerenih koncentracija sa najbliže javne mjerne stanice”, kazali su iz NVO Green home.

Oni ističu da podaci sa mjernih stanica godinama unazad ukazuju na ekstremno loš kvalitet vazduha u Pljevljima, a posebno tokom zimskih mjeseci, kada se intenzivno lože čvrsta goriva.

Kao glavni uzrok prekomjernog zagađenja, podsjećaju, navodi se upravo sagorijevanje uglja i drveta u neefikasnim i zastarelim šporetima, za potrebe kuvanja i grejanja u domaćinstvima.

“Stanje kvaliteta vazduha unutar domova se dodatno pogoršava ulaskom već zagađenog vazduha iz spoljašnje sredine. Izloženost unutrašnjem zagađenju prouzrokuje veoma ozbiljne zdravstvene posljedice. Naime, toksične supstance kao što su arsen, živa i olovo se ne uništavaju sagorevanjem uglja, već nasuprot – zadržavaju unutar doma i dospijevaju u naš organizam. Podatak Svjetske zdravstvene organizacije da je loš kvalitet unutrašnjeg vazduha odgovoran za 4,3 miliona preuranjenih smrti svake godine u svijetu (SZO, 2016). Uprkos tome, svijest o zagađenju unutar domova je i dalje na niskom stepenu i u sjenci spoljašnjeg aerozagađenja”, navodi se u saopštenju.

NVO Green Home, kako su kazali, prepoznala je važnost mjerenja kvaliteta unutrašnjeg vazduha u domaćinstvima koja koriste različite energente, radi najefikasnijeg upoređivanja i ukazivanja na posledice korišćenja uglja u domaćinstvu na životnu sredinu i ljudsko zdravlje.

“Prvi korak ka poboljšanju vazduha koji udišemo je saznanje šta dišemo. Stoga je nužno da kroz prikaz dobijenih podataka građani osvjeste ovaj problem i donesu odluku da prljava goriva zamjene čistim izvorima energije u domaćinstvu. To ne samo da će imati koristi po njihovo zdravlje, već će smanjiti emisiju štetnih gasova, unaprijediti kvalitet unutrašnjeg i spoljašnjeg vazduha i celokupno stanje životne sredine”, zaključuju iz NVO Green home.