Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 814. umro je Karlo I Veliki, franački kralj od 768. i rimsko-njemački car od 800, kada ga je krunisao papa Lav III. Znatno je proširio kraljevstvo i postao gospodar gotovo cijele zapadne i srednje Evrope. Uveo je sistem kraljevskih vazala kojima je dodjeljivao nasljedne posjede (feude) i tako stvorio vladajuću klasu velikih zemljoposjednika.

1547 – Umro je engleski kralj Henri VIII, koji je nakon dolaska na prijesto 1509. proširio vlast na Vels, Škotsku i Irsku i izgradnjom jake flote postavio temelj budućoj pomorskoj sili. Ženio se šest puta, a nakon sukoba s papom, koji je odbio da poništi njegov prvi brak s Katarinom Aragonskom, oženio se Anom Bolen, oduzeo papi vlast nad crkvom u Engleskoj, proglasio 1534. sebe vrhovnim crkvenim poglavarom i utemeljio anglikansku crkvu.

1573 – Počela je velika hrvatsko-slovenska seljačka pobuna pod vođstvom Matije Gupca. Pobuna je u krvi ugušena 9. februara, a njen vođa je zarobljen i nakon nekoliko dana umro je od posljedica svirepog mučenja.

1596 – Umro je engleski gusar i admiral Frensis Drejk, prvi Englez koji je oplovio svijet (1577-80). Pored ratnih i osvajačkih podviga, zaslužan je i za prenošenje krompira iz Amerike u Evropu 1586. 

1812 – Rođen je srpski državnik Ilija Garašanin, jedan od vođa ustavobranitelja i višegodišnji ministar unutrašnjih poslova u ustavobraniteljskim vladama. Smatra se tvorcem nacionalnog i državnog programa Kneževine Srbije, poznatog pod imenom Načertanije (1844), iako je samo preradio tekst koji je napisao Franjo Zah. U politici prema Crnoj Gori zastupao je stanovište da njen vladar treba u svojoj spoljnopolitičkoj i nacionalnoj djelatnosti potpuno da slijedi Srbiju i prizna njen politički primat. Proglašenje Crne Gore za knjaževinu, Garašanin je smatrao za najnesrećniji događaj za Srbiju. 

1854 – Umro je, kao izgnanik, Pero Tomov Petrović, brat Petra II Petrovića Njegoša. U ulozi predsjednika crnogorskog Senata energično se suprotstavio izvršenju Njegoševog testamenta, kojim je za novog vladara Crne Gore bio određen Danilo Stankov Petrović.

1912 – Kralj Nikola je stigao u Rusiju, s namjerom da u razgovoru s carem Nikolajem III napravi procjenu pozicije Crne Gore na Balkanu u kontekstu nadolazećih vojno-političkih previranja pred Prvi balkanski rat, želeći, istovremeno, da nametne i pitanje teritorijalnog proširenja Crne Gore.

1913 – Poslije trodnevnih borbi u Prvom balkanskom ratu, u sklopu operacije za osvajanje Skadra,  crnogorska vojska je uz velike gubitke zauzela značajno tursko uporište Bardanjolt. Prilikom napada na drugi utvrđeni turski položaj Taraboš, crnogorska vojska je ponovo imala velike gubitke – nije ga mogla osvojiti jer nije raspolagala jakom artiljerijom velikog kalibra.

1939 – Umro je irski pjesnik i dramski pisac Vilijam Batler Jejts, najznačajnija ličnost irskog nacionalnog preporoda, jedan od osnivača i upravnik narodnog pozorišta. Njegova djelatnost nadahnula je procvat irske nacionalne drame, a učesvovao je i u javnom političkom životu i bio senator od 1922. do 1928. Dobio je Nobelovu nagradu za književnost 1923.

2001 – U Zagrebu je umro hrvatski književnik Ranko Marinković. Dobitnik je mnogih književnih nagrada, a njegova djela, poput romana »Kiklop« i »Glorija«, uz stvaralaštvo Miroslava Krleže svrstavaju se u najveća dostignuća hrvatske književnosti.        

2005 – Uz zvuke crnogorske himne i poruku da je pred Crnom Gorom ponovo vrijeme i prilika da njeni građani konačno uzmu sudbinu u svoje ruke, osnovan je Pokret za nezavisnu Crnu Goru i prihvaćena Platforma Pokreta, zasnovana na tolerantnoj borbi za obnovu državne nezavisnosti. Konstituisan je i Savjet Pokreta sa 132 člana,  reprezent stranaka i širokog spektra organizacija čiji je zadatak bio usmjeravanje i djelovanje Pokreta. Izabrano je i Izvršno tijelo Pokreta i njegovi  koordinatori Branko Lukovac i Rade Bojović.

2005 – Umro je poznati francuski glumac Žak Vijere, komičar. Publika ga pamti po filmovima ” Rober i Rober”, ” Čorba od kupusa”i ” Djeca močvare”.

2006 – U 73. godini umro je u Novom Sadu književnik Duško Trifunović, autor čuvene pjesme “Ima neka tajna veza”, u izvođenju »Bijelog dugmeta«.

2007 – Irska nacionalistička stranka Šin Fejn priznala je na specijalnom sastanku u Dablinu legitimitet policijskih snaga Sjeverne Irske, čime je omogućen povratak regionalne vlade i okončanje političkog zastoja u Sjevernoj Irskoj poslije suspendovanja zajedničke skupštine 2002. između probritanskih protestanata i katoličke manjine koja želi ujedinjenu Irsku.

2010 – U Nju Hempširu, u  91. godini, umro je američki romanopisac i pripovjedač Džerom Dejvid Selindžer, autor slavnog romana “Lovac u raži”. Pored “Lovca u raži”, poznata su i Selindžerova djela “Freni” i “Zuji”, “Visoko podignite krovnu gredu, tesari”, kao i “Simor: uvod”.

2010 – Predsjednik Hrvatske Stjepan Mesić dodijelio je visoko državno odlikovanje – Povelju Republike Hrvatske Bokeljskoj mornarici u Kotoru i Red Stjepana Radića predsjedniku Hrvatskog građanskog društva Crne Gore doktoru Ivanu Iliću.

2011 – Egipatski predsjednik Hosni Mubarak poslao je vojnike i oklopna vozila u Kairo i druge gradove u pokušaju da suzbije ulične borbe i masovne proteste protiv njegove 30-godišnje vladavine. U protestima je ubijeno 13 osoba a 75 ranjeno. Nakon nekoliko dana Hosni Mubarak je podlegao pritisku i podnio ostavku.

2013 – Iranske vlasti saopštile su da su poslale majmuna u svemir, što je ocijenjeno kao napredak u raketnom sistemu i izazvalo zabrinutost Zapada zbog tehnologije koja bi mogla da bude upotrijebljena za lansiranje bojevih glava.

2013– U Beogradu je umro brat bivšeg predsjednika Srbije i SR Jugoslavije Slobodana Miloševića, bivši ambasador u Moskvi Borislav Milošević. Sahranjen je, po sopstvenoj želji, u rodnim ljevorječkim Tuzima.

2013 – Sedamdesetpetogodišnja holandska kraljica Beatriks abdicirala je u korist svog sina, princa Vilema-Aleksandera, koji je postao kralj te zemlje 30. aprila. 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1878 – U Nju Hejvnu, u Sjedinjenim Američkim Državama, puštena je u rad prva telefonska centrala, dvije godine nakon što je Aleksandar Grejem Bel patentirao telefon.

2004 – Predsjednik crnogorske vlade Milo Đukanović i direktori šest crnogorskih banaka potpisali su ugovor o obezbjeđivanju 13,2 miliona eura kredita za podršku Programu legalizacije postojećih i otvaranja novih radnih mjesta.

2009 – Iz Hidrometeorološkog zavoda Crne Gore saopšteno je da su u Crnoj Gori od 19. do 25. januara u svim predjelima premašene prosječne mjesečne količine padavina, te da je januar 2009. bio jedan od najkišovitijih od 1949, odnosno od kada se u Crnoj Gori obavljaju sistematska mjerenja.

2014 – Ukrajinski premijer Nikolaj  Azarov podnio je ostavku, a poslanici, lojalni predsjedniku Viktoru Janukoviču, u pokušaju da smire nasilne proteste u toj zemlji, povukli su se i poništili zakone o zabrani protesta čije su usvajanje omogućili u parlamentu dvanaest dana ranije. Istoga dana, nakon sastanka s liderima Evropske unije, ruski predsjednik Vladimir Putin kazao je u Briselu da će Rusija pomoći Ukrajinu s 15 milijardi dolara kredita i sniziti cijenu gasa ukoliko dođe do promjene vlasti.