EVROPSKI SUD

Evropski sud za ljudska prava u Strazburu donio je dvije presude u korist Crne Gore u slučajevima Bujković i Dalmatin, dok je jedna presuda donesena protiv Crne Gore i to za kršenje prava na pravično suđenje u slučaju Despotović, saopštila je zastupnica Crne Gore pred Evropskim sudom za ljudska prava Valentina Pavličić.

U predmetu Despotović protiv Crne Gore podnosilac predstavke je tužbom od 19. juna 1998.godine pokrenuo parnični postupak za naknadu štete pred Osnovnim sudom u Podgorici.

Nakon postupka koji je trajao godinama  24. septembra 2010.godine Despotović  je podnio ustavnu žalbu zbog povrede člana 6 Konvencije, koja je odbijena odlukom Ustavnog suda Crne Gore od 25. februara 2011.godine.

Predstavka je podnijeta Evropskom sudu 3. marta 2011.godine zbog navodne povrede člana 6 stav 1 Konvencije usljed prekomjerne dužine građanskog postupka.

“Evropski sud je utvrdio da se u konkretnom predmetu, dužina postupka ima računati od 3. marta 2004.godine, tj. od dana stupanja na snagu Konvencije u odnosu na Crnu Goru. Predmetni postupak je okončan 1. jula 2010.godine presudom Vrhovnog suda Crne Gore, pa je ukupno trajao 6 godina, 3 mjeseca i 28 dana na tri nivoa nadležnosti”, navodi se u saopštenju zastupnice.    

Evropski sud je smatrao da je u navedenom predmetu dužina postupka bila prekomjerna i da nije ispunila zahtjev “razumnog roka”. Stoga je proglasio predstavku prihvatljivom i utvrdio da je bilo povrede člana 6 stav 1 Konvencije.

“S obzirom na to da podnosilac predstavke nije podnio zahtjev za pravično zadovoljenje, Evropski sud je u skladu sa tim smatrao da nema osnova da mu se dodijeli bilo koji iznos na ime pravičnog zadovoljenja”, navodi se u saopštenju.

U predmetu Bujković protiv Crne Gore, podnosilac predstavke je 22. maja 2003.godine pokrenuo parnični postupak pred Osnovnim sudom u Baru protiv Opštine Bar, radi naknade materijalne štete i izgubljene dobiti. U septembru 2003.godine, tražio je prekid postupka do okončanja drugog parničnog postupka, koji je pokrenuo 2000.godine pred istim sudom i koji je predstavljao prethodno pitanje. Nakon okončanja drugog postupka, postupak je nastavljen u januaru 2009.godine i okončan je u oktobru 2010.godine, presudom Vrhovnog suda Crne Gore.

“Evropski sud je smatrao da u navedenim okolnostima, dužina predmetnog postupka nije bila prekomjerna suprotno članu 6 stav 1 Konvencije, posebno ako se uzme u obzir činjenica da je postupak prekinut po zahtjevu podnosioca predstavke, pri čemu je nakon nastavka isti okončan za manje od dvije godine na tri stepena nadležnosti. Iz tih razloga, Evropski sud je odbacio predstavku kao očigledno neosnovanu u smislu člana 35 stav 3 (a) i 4 Konvencije”, navodi se u saopštenju.

Evropski sud je odbio I tužbu u predmetu Dalmatin protiv Crne Gore.

U predmetu Dalmatin protiv Crne Gore podnosilac predstavke je 22. juna 2007. Godine podnio tužbu Osnovnom sudu u Podgorici, radi naknade materijalne štete koja je odbijena konačnom presudom Vrhovnog suda Crne Gore od 8. novembra 2013. godine.

“Podnosilac predstavke je 6. februara 2014.godine podnio ustavnu žalbu, koja je odbijena odlukom Ustavnog suda od 27. septembra 2016.godine. Podnosilac predstavke sežalio na navodnu povredu člana 6 stav 1 Konvencije zbog prekomjerne dužine trajanja parničnog postupka”, navodi se u saopštenju Pavličićke..

U pisanom izjašnjenju zastupnik Crne Gore je odbio da zaključi prijateljsko poravnanje, iz razloga što je smatrao da u konkretnom nisu ispunjeni uslovi prihvatljivosti predstavke.

“ Evropski sud je zaključio da podnosilac predstavke zaista nije dostavio potpune informacije u predstavci i u kasnijim dopisima, niti je dao dovoljnog objašnjenja za neotkrivanje tih informacija. S tim u vezi, Evropski sud je ocijenio da takvo postupanje predstavlja zloupotrebu prava na predstavku, zbog čega je istu odbacio”, saopštila je zastupnica Pavličić.

Navedena presuda i odluke su postale pravosnažne danom donošenja i protiv njih nije dozvoljena žalba.

IJZCG

Na sajtu Svjetsko zagađenje vazduha, na kojem je moguće pronaći podatke o kvalitetu zraka u realnom vremenu vazduh u Nikšiću, Pljevljima i Bijelom Polju je ocijenjen kao “nezdrav”, dok je u Podgorici okarakterisan kao “nezdrav za osjetljive grupe”.

To su, naime, pokazala mjerenja u 13 sati, a najgora situacija je u Nikšiću, Bijelom Polju i Pljevljima.

Shodno navedenoj situaciji, iz Instituta za javno zdravlje (IJZ) navode da je zagađenje vazduha – ambijentalnog, ali i onog u prostorima za stanovanje, jedan od najznačajnijih rizika po zdravlje koji ugrožava sve kategorije stanovništva.

Preduzimanje mjera za zaštitu i unaprijeđenje zdravlja kao i poboljšanje kvaliteta vazduha u životnoj i radnoj sredini kao i ambijentalnog vazduha je domenu lične i društvene odgovornosti svih elčemenata društva – pojedinaca ali i pravnih lica.

Ko je u posebnom riziku?

Rizik od narušavanja zdravlja kao posljedice udisanja i izloženosti praškastim česticama (PM česticama) u zagađenom vazduhu nije jednak za sve kategorije stanovništva – neke kategorije stanovništva su pod većim rizikom i one uključuju:

* Osobe sa bolestima srca i krvnih sudova

* Osobe sa hroničnim bolestima pluća i organa za disanje,

* Starije osobe i djecu koje su i pod najvećim rizikom od izloženosti ovim česticama.

* Trudnice, i novorođenčad

* Gojazne i osobe sa hroničnim metaboličkim bolestima kao što je dijabetes.

Posljedice kratkotrajnog izlaganja

Kao posljedica kratkotrajnog izlaganja zagađenom vazduhu i kod zdravih ljudi nastaju simptomi, kao što su su iritacija sluzokože očiju, nosne šupljine i grla, kašljanje, stezanje u grudma, otežano disanje.

Ovi simptomi nastaju privremeno i nestaju kada se popravi kvalitet vazduha.

Opasnosti za djecu

Kod djece postoji veća vjerovatnoća da će biti izložena zagađenom vazduhu, jer često provode više vremena na otvorenom, učestvuju u različitim aktvnostima i igri, a pritom udišu više vazduha po kilogramu tjelesne težine u odnosu na odrasle osobe.

“Djeca su takođe osjetljivija na zagađennje vazduha u odnosu na odrasle obzirom da su njihovi disajni putevi još u fazi razvoja. Osim toga, kod djece postoji veća vjerovatnoća za javljanja astme u odnosu na odrasle, što dodatno povećava rizik”, navode iz Instituta.

Opasnosti za hronično oboljele

Osobe s bolestima srca i krvnih sudova uključuju sve osobe s poznatim bolestima koronarnih arterija, ishemijske bolesti srca, osobe koje imaju ili su imale anginu i/ili srčani udar, operacije na srcu (npr. stent, bajpas), zatajenja srca, aritmije, periferne vaskularne bolesti, prolazne ishemijske napade ili cerebrovaskularne bolesti. Kod osoba sa bolestima srca i krvnih sudova, izlaganje zagađenom vazduhu će uzrokovati pogoršanje simptoma i bolesti čak i ako se simptomi ne osjećaju neposredno.

“Ova grupa uključuje i starije osobe, jer postoji vjerojatnoća da imaju nedijagnostifikovane bolesti srca i krvnih sudova, kao i osobe s višestrukim faktorima rizika, kao što su osobe sa šećernom bolesti, visokim krvnim pritiskom, povišenim holesterolom, osobe koje konzumiraju duvan i sl. Osobe koje imaju neku bolest pluća i organa za disanje (uključujući astmu i hronične opstruktivne bolesti pluća), neće biti u mogućnosti da dišu duboko i snažno kao što to inače čine kada vazduh nije zagađen. Ove osobe mogu iskusiti simptome kao što su kašalj, bol u grudima, otežano disanje, zamor”, istakli su iz IJZ.

U slučaju javljanja navedenih simptoma potrebno je, kako kažu, obratiti se izabranom ljekaru, kao i slijediti uputstva u pogledu uzimanja terapije i liječenja bolesti kod pacijenata koji su na terapiji.

* Preporuke za postupanje tokom trajanja povišenog zagađenja vazduha

– Smanjite i održavajte fizičku aktivnost na niskom nivou;

-Izbjegavajte aktivnosti na otvorenom pri kojima dišete brže ili dublje. Preferirajte šetnju umjesto trčanja ili aktivnosti u unutrašenjem prostoru.

– Izbjegavajte prometne ulice i saobraćajnice gdje je koncentracija respirabilnih čestica veća usled zagađenja koja potiču od prevoznih sredstava (automobila, kamiona i sl.).

– Boravite u zatvorenom prostoru u području sa što je moguće čistijim vazduhom. Naročito je bitno da bezbijediti da je prostorija za spavanje najmanje ugrožena spoljašnjim i unutrašnjim zagađenjem. Dobar izbor je da prostorija obavezno bude bez uređaja za grijanje prostora fosilnim gorivima. Ako soba ima prozore koji su okrenuti ka saobraćajnici ili treba ih držati zatvorene.

– Koristite klima uređaje ili sisteme grijanja koji imaju odgovarajuće filtere ili su dizajnirani tako da ne uvlače spoljašnji vazduh u prostorije za boravak. Ako grejno tijelo pruža mogućnost korišćenja svježeg spoljašnjeg vazduha, treba onemogućiti unos svježeg vazduha spolja.

– Redovno održavajte i čistite filtere vazduha, kako bi se omogućio dobar protok vazduha u zatvorenom prostoru. Uređaji za prečišćavanje vazduha mogu pomoći u popravljanju kvaliteta vaduha u zatvorenom prostoru, ali treba voditi računa da se ne koriste ovakvi uređaji koji proizvode ozon, jer će se u tom slučaju povećati zagađenje u stambenom prostoru.

– Smanjite zagađenje vazduha u vašem domu tako što ćete ukinuti pušenje u prostorijama u kojima boravite, sisteme grijanja prilagoditi i primjenjivati one koji ne stvaraju unutrašnje zagađenje i PM čestice, izbjegavati korišćenje svega što sagorijeva kao što je drvo u kaminima, otvorenim ložištima, uređaje za grijanje prostorija fosilnim gorivima, plinske šporete i šporete/peći na čvrsta goriva.

– Vodite računa pri održavnju čistoće u zatvorenim prostorijama. Čišćenje pokreće čestice koje se već nalaze unutar vaših prostorija, stoga treba po mogućnosti koristiti usisivače koji imaju filtere koji zadržavaju čestice u visokom procentu (npr. HEPA filter). Pri čišćenju treba dati prednost vlažnom čišćenju koje može pomoći u smanjenju količine prašine.

– Kada se kvalitet ambijentalnog vazduha poboljša, treba otvoriti prozore i provjetriti prostorije.

– Obične maske koje se koriste za zaštitu od prašine nisu efikasne. Ove maske su dizajnirane za čestice većeg promjera i neće zaštititi vaša pluća od malih čestica, kao što su respirabilne čestice promjera 10 µm ili 2,5 µm. Šalovi i marame oko glave takođe neće pomoći.

PREDLOG

Tužilački savjet dostavio je crnogorskom parlamentu predlog da se za Vrhovnog državnog tužioca Crne Gore izabere specijalna tužiteljka Lidija Vukčević.

U obrazloženju se navodi da je Vukčević karijerni tužilac, koja je u državnotužilačkoj organizaciji provela 26 godina, od čega više od 23 godine na funkciji zamjenika tužioca, odnosno državnog tužioca.

Obavljala je funkcije zamjenika Osnovnog državnog tužioca u Podgorici, zamjenika Višeg državnog tužioca u Podgorici, zamjenika specijalnog tužioca u Odjeljenju za suzbijanje organizovanog kriminala, korupcije, terorizma i ratnih zločina Vrhovnog drzavog tužilaštva Crne Gore.

Sada je na funkciji specijalne tužiteljke u Specijalnom državnom tužilaštvu (SDT) Crne Gore.

Od formiranja SDT-a u julu 2015.godine, osim funkcije specijalne tuziteljke, obavija i funkciju zamjenice Glavnog specijalnog tuzioca.

Navodi se da je napredovanje u službi Vukčević zasnovano na odgovornom, stručnom, profesionainom i visoko moralnom odnosu prema poslu.

„Tokom dugogodišnje tužilačke karijere, Vukčević je osposobljena da radi na svim predmetima za krivična djela za koje se gonjenje preduzima po službenoj dužnosti, ali je posebno specijalizovana za rad na predmetima iz oblasti visoke korupcije i ratnih ziočina, gdje je postigia značajne rezuitate“, kaže se u obrazloženju.

Tužilački savjet je, tokom intervjua, ocijenio da je Vukčević kandidatkinja dostojna funkcije Vrhovnog državnog tužioca Crne Gore.

„Dajući sadržajne odgovore na sva interesovanja članova, uvjerila je Tužilački savjet da posjeduje sposobnost i odučnost da doprinese daljem jačanju kapaciteta državnog tužilaštva i njegovog ugleda u društvu“, kaže se u obrazloženju.

Kako se navodi, Vukčević je nedvosmislena u stavu da se ti ciljevi mogu ostvariti podizanjem nivoa stručnosti, profesionainosti, integriteta državnih tužilaca i jačanjem službe za odnose sa javnošću čiji bi zadatak bio da na uvjerijiviji način predstavi stvarne rezultate rada državnog tuzilaštva.

„Naglasila je značaj poznavanja i primjene prakse Evropskog suda za ljudska prava u Strazburu i saradnje sa nacionalnim i medunarodnim institucijama i nevladinim organizacijama, u cilju ispunjavanja svih domaćih i međunarodnih obaveza u nadležnosti državnog tužilaštva“, kaže se u obrazloženju.

Tuzilački savjet Crne Gore je, cijeneći stručnost, profesionalnost, odgovornost, visoku etičnost u radu, jednoglasno predložio Vukčević za Vrhovnog državnog tužioca Crne Gore.

DARMANOVIĆ I PLAG

Razgovarajući o aktuelnim dešavanjima u Evropskoj uniji ministar vanskih poslova Srđan Darmanović i ambasador Kraljevine Holandije Žil Arnoa Bešor Plag naglasili suznačaj vrednovanja zemalja kandidata prema individualnim zaslugama. Plag je dodao da je Crna Gora i geografski dio Evrope, te da se pregovarački proces nastavlja.

Darmanović je danas primio u nastupnu posjetu ambasadora Kraljevine Holandije u Crnoj Gori.

“Ministar Darmanović je poželio uspješan mandat ambasadoru Plagu i izrazio uvjerenje da će njegovo imenovanje doprinijeti intenziviranju političkog dijaloga i sveukupne saradnje sa Kraljevinom Holandijom. Tome će, kako je stakao šef crnogorske diplomatije, dodatan podstrek pružiti i planirano otvaranje Ambasade Crne Gore u Hagu”, navodi se u saopštenju MVP-a.

Ambasador Plaga je zahvalio na srdačnoj dobrodošlici, navodeći da će u fokusu njegovog mandata biti jačanje saradnje dvije države u oblastima od obostranog interesa. 

“Tokom sastanka, bilo je riječi o aktuelnim dešavanjima u EU, te na toj liniji naglašen značaj vrednovanja zemalja kandidata prema individualnim zaslugama. Ambasador Holandije je kazao da je Crna Gora i geografski dio Evrope, te da se pregovarački proces nastavlja”, saopštili sui z Ministarstva.

U tom kontekstu, pohvaljena je ekspertska pomoć Holandije u reformskim aktivnostima Crne Gore. Na sastanku su razmijenjena mišljenja i o aktuelnim zbivanjima na unutrašnjem i regionalnom planu.

DUMA ODLUČILA

Rusija je dobila novog premijera – Mihaila Mišustina, čije imenovanje je potvrđeno u Dumi.

On je na to mjesto došao nakon “iznenadne” ostavke Dmitrija Medvedeva koja je pak uslijedila nakon govora ruskog predsjednika pred poslanicima državne Dume. Mnogi svjetski mediji navode da iza svega stoji kombinatorika Vladimira Putina čiji je cilj ostanak na vlasti.

Prije nego što je zvanično imenovan za novog predsjednika Vlade Rusije, Mišustin je najavio značajne promjene u novom kabinetu, ali svaka od navedenih je upravo u skladu s onim o čemu je Putin govorio juče.