Izbor i priprema: Č. Đurđić
Na današnji dan 1485. gospodar Zete Ivan Crnojević, nakon prenošenja sjedišta Zetske mitropolije s riječkog grada Oboda na Cetinje, izdao je Cetinjskom manastiru, izgrađenom istovremeno kad i crkva posvećena rođenju Bogorodice, osnivačku Povelju u kojoj piše: «I ogradih hram u mjestu zvanom Cetinje, i nazvah ga Mitropolijom zetskom, ako ugodno bude milostivoj gospođi (Bogorodici). I tu postavih mitropolita kir Visariona da vlada svim, i poslije njega njegovi nasljednici«.
1494 – Iz štamparije na Obodu, koju je osnovao Đurađ Crnojević, izašli su prvi primjerci Oktoiha prvoglasnika, prve crnogorske pečatane knjige, i prve ćirilične u Južnih Slovena. Iz te su štamparije izašle još četiri knjige: Oktoih petoglasnik, Psaltir, Trebnik (molitvenik) i Četvorojevanđelje. Glavni štampar, u toj prvoj državnoj štampariji na svijetu, bio je jeromonah Makarije, koga smatraju rodonačelnikom crnogorskog i južnoslovenskog štamparstva. Njegovi đaci, pioniri crnogorskog štamparstva, u XVI vijeku bili su Božidar Vuković Podgoričanin i njegov sin Vićenco Vuković, koji su nastavili štamparsku djelatnost u Veneciji.
1785 – Rođen je njemački pisac Jakob Grim, osnivač savremene germanistike. S bratom Vilhelmom sakupio je i objavio čuvene priče i bajke za djecu. Započeo je rad na velikom »Njemačkom rječniku«(1852). Prevodio je srpske narodne pjesme koje je sakupio Vuk Stefanović Karadžić.
1809 – Rođen je francuski učitelj Luj Braj, koji je 1829. pronašao sistem pisma za slijepe, nazvan Brajeva azbuka.
1814 – Crnogorska vojska oslobodila je Kotor od Francuza i predala ga vladici Petru I koji je upravljao njime, kao i Budvom,Trojicom, Dobrotom, Prčanjem i Risnom.
1890 – Rođen je srpski političar, slikar i novinar Moša Pijade, visoki partijski i državni funkcioner poslije Drugog svjetskog rata.U novembru 1943. organizovao je u Jajcu Telegrafsku agenciju nove Jugoslavije – Tanjug.
1906 – Na Cetinju je izašao prvi broj političkog lista »Ustavnost«. Urednik i vlasnik lista bio je Božo Novaković. Poluzvanični list«Ustavnost« trebalo je da predstavlja odgovor na opozicionu koncepciju nikšićkog lista »Narodna misao«.
1917 – Kralj Nikola prihvatio je ostavku Andrije Radovića, predsjednika crnogorske izbjegličke vlade. Radović je podnio ostavku zbog protivljenja kralja da crnogorska vlada radi na prisajedinjenju Crne Gore Srbiji.
1960 – U saobraćajnoj nesreći poginuo je francuski pisac Alber Kami, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1957. Kamijev književni opus, u kojem su najpoznatiji romani »Stranac« i »Kuga« i eseji »Mit o Sizifu« i »Pobunjeni čovjek«, zasnovan je na ideji o apsurdnosti ljudske sudbine.
1965 -Umro je engleski pisac američkog porijekla Tomas Sterns Eliot, jedan od najpoznatijih pjesnika 20. vijeka, dobitnik brojnih nagrada među kojima i Nobelove 1948. i Geteove 1954. Nosilac je 16 počasnih doktorata. Poznata Eliotova djela: «Sabrane pjesme«, «Sabrani eseji«, poetske drame »Ubistvo u katedrali«, «Porodični sastanak«, «Koktel-partija«.
2004 – Za predsjednika Gruzije izabran je Mihail Sakašvili, lider nacionalnog pokreta i predvodnik protesta kojima je smijenjen prethodni predsjednik Eduard Ševarnadze. Za 36-godišnjeg Sakašvilija, advokata školovanog u Americi, glasao je i Ševarnadze.
2005 – Izvršna direktorka Komiteta za zaštitu novinara sa sjedištem u Njujorku Ed Kuper saopštila je da je u 2004. poginulo 56 novinara tokom obavljanja posla, što je najveći broj ubijenih novinara u jednoj godini od 1994. kada je poginulo 66 novinara, većina izvještavajući s ratnih područja u Alžiru, Ruandi i Bosni i Hercegovini. U 2004. najveći broj novinara ubijen je u sukobima u Iraku.
2007 – Bivša gradonačelnica Bara Anka Vojvodić zvanično je postala prva ambasadorka Crne Gore u Srbiji nakon osamostaljenja dvije države.
2008 – Ministarstvo vjera Srbije odbilo je da upiše Crnogorsku pravoslavnu crkvu u Registar crkava i vjerskih zajednica Srbije. Upis je tražen na osnovu Univerzalne deklaracije o ljudskim pravima UN, Evropske konvencije o ljudskim pravima, kao i ustava i zakona Srbije o crkvama i vjerskim zajednicama.
2009 – U kopnenoj operaciji izraelske vojske u pojasu Gaze protiv palestinskog radikalnog pokreta Hamasa, poginulo je najmanje 47 Palestinaca. Istoga dana Savjet bezbjednosti održao je vanredni sastanak posvećen krizi na Bliskom istoku, na kome su SAD onemogućile izglasavanje libijskog nacrta rezolucije koja je nalagala hitan prekid vatre.
2010 – Predstavnici pravnog tima Srbije predali su Međunarodnom sudu pravde u Hagu kontratužbu protiv Hrvatske koja je 2. jula 1999. kod istog suda protiv Srbije pokrenula postupak zbog, kako je kazano, odgovornosti Beograda za genocid počinjen nad nesrbima u toj republici od 1991. do 1995.
2011 – Slavnom crnogorskom slikaru Miodragu Dadu Đuriću posthumno je dodijeljena povelja » Ivan Crnojević«. Povelja »Ivan Crnojević«, koju svake godine gradonačelnik Cetinja dodjeljuje za izuzetan doprinos razvoju i promociji toga grada u raznim oblastima, ustanovljena je 2007. i uručuje se 4. januara, na dan kada je 1482. Ivan Crnojević osnovao crnogorsku prijestonicu.
2013 – U Podgorici je, u 62. godini, umro magistar pravnih nauka, političar Zoran Žižić, funkcioner Crne Gore i Savezne Republike Jugoslavije. Bio je profesor Pravnog fakulteta u Titogradu, odnosno Podgorici, član jedinstvenog DPS-a, potpredsjednik Vlade i potpredsjednik Skupštine Crne Gore. Jedan je od tvoraca Žabljačkog ustava (1993) i učesnik u pisanju Ustavne povelje Srbije i Crne Gore (2003). Dužnost premijera SRJ obavljao je od 4. marta 2000. do 24. jula 2001, kada je podnio ostavku zbog izručenja Slobodana Miloševića Haškom tribunalu. Nakon rascjepa jedinstvenog DPS-a pristupio je SNP-u, i bio njegov potpredsjednik do 2005, kada se razišao s rukovodstvom partije. Tokom referendumske kampanje za obnovu crnogorske nezavisnosti, aktivno je učestvovao u bloku za očuvanje državne zajednice Srbije i Crne Gore. Nakon referenduma 2006, osnovao je Demokratsku stranku jedinstva i bio njen predsjednik.
2013 – Mitropolit Crnogorske pravoslavne crkve Mihailo kazao je u božićnoj poslanici da je crnogorski narod jedini u Evropi koji vjerske praznike svetkuje pod nebeskim svodom i zatražio od predstavnika vlasti da se izjasne za koju su crkvu. »Probudite zaspalu i duhovno klonulu Crnu Goru koja još uvijek ne poštuje sebe« – apelovao je mitropolit Mihailo, nezadovoljan statusom Crnogorske pravoslavne crkve.
2013 – Mitropolit Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori Amfilohije nazvao je u poruci uoči Božića pripadnike LGBT populacije izopačenim i upozorio na »revoluciju paganskog totalitarizma«, koja obesmišljava svetinju braka i ukida porodicu.
Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:
1877 – Đorđe Cerović, sin Novice Cerovića, poznatog crnogorskog junaka koji je organizovao ubistvo Smail-age Čengića na Mljetičku kod Šavnika, poslao je tvorcu epa »Smrt Smail-age Čengića«, Hrvatu Ivanu Mažuraniću na poklon zlatni sat koji je Njegoš dao Novici Ceroviću, a on ga poklonio sinu Đorđu.
1994 – Gradu Foča u Bosni je poslije 500 godina, po odluci Skupštine Republike Srpske, promijenjen naziv u Srbinje.
2004 – Usvojen je novi Ustav Afganistana čime je otvoren put za održavanje prvih demokratskih izbora u toj zemlji.
2008 – Slovenija kao predsjedavajuća Evropskoj uniji, zaprijetila je Hrvatskoj da ukoliko članicama Unije ne omoguću pristup zaštićenoj zoni u Jadranskom moru, kao što je obećala, rizikuje odlaganje pregovora o pristupanju Evropskoj uniji.
2009 – Ruski vojni zvaničnici prihvatili su plan Ratne mornarice kojim je omogućeno trajno stacioniranje ruskih vojnih brodova i podmornica u takozvanim ruskim prijateljskim lukama širom svijeta.
2010 – U Dubaiju je otvoren najviši neboder na svijetu – toranj Halifa od metala i stakla, visok 828 metara. Izgradnja tornja koštala je milijardu i po dolara.
2010 – U 94. godini umro je Japanac Cutomu Jamaguči, jedina osoba za koju se zvanično tvrdilo da je u Drugom svjetskom ratu preživio bombardovanje Hirošime i Nagasakija atomskim bombama.
2012 – Povelja »Ivan Crnojević« uručena je ministru kulture u Vladi Crne Gore Branislavu Mićunoviću.
Serbian
Albanian
English
French
German
Russian
Turkish
