U KIC-U

Godišnji koncert Umjetničke škole osnovnog i srednjeg muzičkog obrazovanja za talente “Andre Navara” biće održan u utorak, 16. juna, u Velikoj sali KIC “Budo Tomović” od 19 sati.

Kako su saopštili u KIC-u, na tradicionalnom godišnjem koncertu kojim se obilježava završetak nastavne godine, učestvovaće najbolji učenici osnovne i srednje škole: solisti na violini, violončelu, klaviru, gitari, harmonici, solo pjevači, kao i Orkestar Srednje muzičke škole.

Program koncerta čine djela Sen-Sansa, Baha, Hajdna, Šumana, Britna, Vivaldija i drugih.

BOŠKOVIĆEV ROMAN

Promocija novog romana “Ministar” Stefana Boškovića biće održana u petak na platou iza Gradske knjižare na trgu Nezavisnosti.

Promocija romana počinje u 20 sati i 30 minuta.

O romanu govoriće Aleksandar Radunović Popaj.

Stefan Bošković za pomenuti roman dobio je prestižnu nagradu Evropske unije za književnost za 2020.godinu. Roman je objavila izdavačka kuća Nova knjiga.

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1215. engleski kralj Džon prihvatio je, pod pritiskom plemstva, dokument Magna Carta Libertatum (Velika povelja slobode) – temelj engleskog državnog uređenja, simbol borbe protiv apsolutizma i jedan od najznačajnijih dokumenata britanske i evropske ustavne istorije.

1520 – Papa Lav X ekskomunicirao je Martina Lutera bulom u kojoj je osudio kao jeres Luterove teze o indulgencijama, o dogmama i uređenju katoličke crkve. Ideje o reformi crkve sistematizovane u 95 teza, Luter je 1517. prikovao na vrata dvorske crkve u Vitenbergu, označivši početak raskola katoličke Evrope.

1833 – Petar II Petrović Njegoš krenuo je u Rusiju da bi bio rukopoložen za crnogorskog mitropolita, čime je ustaljena praksa hirotonisanja crnogorskih vladika u Rusiji. Na putu za Rusiju, u pratnji Dimitrija Milakovića i Stevana Petrovića, upoznao se u Beču s Vukom Karadžićem, i nakon toga prihvatio njegovu filološku doktrinu.

1843 – Rođen je norveški kompozitor, pijanista i dirigent Edvard Hagerup Grig, koji je inspirišući se nacionalnim folklorom, afirmisao norvešku muziku u svijetu. Na brojnim koncertnim turnejama najčešće je izvodio sopstvena djela. U Rimu je 1865. upoznao Ibzena, koji mu je 1874. ponudio da napiše muziku za njegovog „Per Ginta“, što je Grig i učinio. Scenska muzika koju je Grig napisao za „Per Ginta“ sadrži uvertiru i 23 numere, koje je sam grupisao u dvije svite. Pored „Per Ginta“ u poznata Grigova djela ubrajaju se „Lirski komadi“, norveške igre, koncert za klavir i orkestar, solo-pjesme.

1903 – Nakon ubistva Aleksandra Obrenovića u majskom prevratu, Skupština Srbije izabrala je Petra Karađorđevića za kralja Srbije. Tokom njegove vladavine učvršćen je parlamentarizam i ubrzan privredni i kulturni razvoj te zemlje. Povukao se s vlasti 22. juna 1914, a kraljevska ovlašćenja dobio je njegov drugi sin Aleksandar.

1907 – Počela je Druga haška mirovna konferencija na kojoj su 44 države, uključujući i Crnu Goru, usvojile 13 konvencija o zakonima i običajima ratovanja (Haške konvencije). Četvrtom konvencijom osnovan je stalni arbitražni sud u Hagu. Haške konvencije obuhvataju niz međunarodnih sporazuma o pravilima za ograničenje naoružanja kao i pravilima ratnih dejstava. I pored njihovog kršenja u dva svjetska rata, kao i u drugim lokalnim sukobima, Haške konvencije potvrdile su princip da su najbolji način za rješavanje internacionalnih problema.

1911 – U Kolašinu je rođen crnogorski slikar Vuko Radović. U predratnom periodu slikarstvo je studirao u Umjetničkoj školi u Beogradu. Nakon oslobođenja, izvjesno vrijeme, bio je ministar  kulture Crne Gore. Uz likovne meditacije nad divljom ljepotom kanjona Platije, Vuko Radović je radio i urbane pejzaže, motive iz primorja i planinske panorame. Imao je veliki broj samostalnih i kolektivnih izložbi. Dobitnik je značajnih nagrada i priznanja za slikarstvo.

1917 – Počela je izrada  Krfske deklaracije, koja je 20. jula iste godine usvojena bez predstavnika Crne Gore. Tim dokumentom već je bilo naznačeno prisajedinjenje Crne Gore  Srbiji. Krfsku deklaraciju o ujedinjenju Srba, Hrvata i Slovenaca potpisali su, u ime srpske vlade Nikola Pašić, a u ime Jugoslovenskog odbora dr Ante Trumbić. Crnogorski odbor za narodno ujedinjenje, koji je tijesno sarađivao s vladom Nikole Pašića, oduševljeno je podržao takav sporazum, dok su mu se kralj Nikola i njegova vlada na čelu s Evgenijem Popovićem odlučno suprotstavili. „Krfskom deklaracijom pokušava se inkorporisati Crnu Goru jednoj drugoj državi i nametnuti joj drugu dinastiju mimo i protiv volje crnogorskog naroda, pa se to ne može i ne smije destiti“ – pisalo je u protestu Kralja i vlade. Na sjednici vlade, kojoj je predsjedavao sam kralj Nikola, odlučeno je da se svi crnogorski podanici, potpisnici deklaracije, stave pod sud „zbog veleizdaje“ čim se vrate u Crnu Goru. Vlada je posredstvom štampe i savezničke javnosti nastojala da obesmisli potpisivanje Krfske deklaracije, i nekoliko uglednih savezničkih političara u Engleskoj, Francuskoj i Italiji zahtijevalo je da „crnogorski narod mora imati neotuđivo pravo da sam odlučuje o svojoj sudbini“. I Crnogorski odbor za narodno ujedinjenje, koji je finansirala Pašićeva vlada, takođe je urgirao kod saveznika (u korist Deklaracije), tako da se sve više zaoštravao odnos između crnogorske i srpske vlade po pitanju ujedinjenja. Optuživan da onemogućava ujedinjenje, kralj Nikola je svojoj vladi naložio da izda proglas kao apel svim Južnim Slovenima u kome bi bile objelodanjenje nedostojne spletke oko njegove vlade po pitanju ujedinjenja. U proglasu je napisano da Crna Gora želi da se ujedini, ali da to ujedinjenje bude časno i da ta jugoslovenska zajednica bude konfederacija „u kojoj će svako sačuvati svoja prava, svoju vjeru, uredbe i običaje i da svi, kako je istaknuto, budemo jednaki u čednim njedrima majke Jugoslavije“.

1940 – Njemačke trupe probile su Mažino liniju kod Sedana. Sistem utvrđenja dugačak 360 kilometara, koji su Francuzi izgradili duž granice prema Njemačkoj između dva svjetska rata, smatran je remek djelom građevinarstva i fortifikacije.

1965 – Objavljen je ukaz o proglašenju Zakona o osnovnoj školi u Crnoj Gori. U članu 6 tog zakona ustanovljeno je obavezno pohađanje osnovne škole za sve osobe od sedme, do navršene petnaeste godine. Zakonom je predviđeno da osnovno obrazovanje traje osam godina, a da se može završiti i vanrednim polaganjem.

2006 –  Vlada Republike Srbije priznala je nezavisnost Crne Gore, dvanaest dana  nakon proglašenja nezavisnosti. U saopštenju sa sjednice vlade Vojislava Koštunice, tim povodom, nije navedeno da se priznaje nezavisna i suverena Crna Gora, već da su se, citiramo: “Stekli uslovi da Vlada Srbije, u ime Republike Srbije, prizna Republiku Crnu Goru…” Istoga dana Vlada u Beogradu donijela je i rješenje o opozivu ambasadora i generalnih konzula bivše državne zajednice iz Crne Gore.

2006 – Stalni savjet Organizacije za evropsku bezbjednost i saradnju (OEBS) usvojio je odluku o prijemu Crne Gore u tu međunarodnu organizaciju.

2010 – Prva Trinaestojulska nagrada za životno djelo pripala je slavnom crnogorskom slikaru Miodragu Dadu Đuriću.

2012 – Sud za ratne zločine u Sarajevu osudio je četvoricu bivših pripadnika Vojske bosanskih Srba Stanka Kojića, Franca Kosa, Zorana Goronju i Vlastimira Golijana na 142 godine zatvora zbog učešća u masovnom pogubljenju stotine Bošnjaka iz Srebrenice. Osuđenici su 16. jula 1995. od deset ujutro do četiri sata poslije podne na farmi Branjevo pogubili oko 800 muških civila, od kojih su neki bili mlađi od 16, a neki stariji od 80 godina. Sva četvorica su ubijali žrtve, ali je prema navodima sutkinje, Kojić izvršio pokolj na okrutniji način nego ostali, a zatim se hvalio brojem ljudi koje je pogubio.

2012 – Trojica alpinista iz planinarskog kluba „Visokogorci“ Dragan Bulatović, Milan Radović i Aleksandar Đajić uspjeli su da u pet sati i trideset minuta po našem vremenu osvoje najviši vrh Sjeverne Amerike – Denali, visok 6.194 metra. Prije uspona na vrh, proveli su 21 dan u ekstremnim uslovima na najhladnijoj planini na svijetu. Osvajanjem Denalija, trojica planinara prvi su Crnogorci koji su u tome uspjeli.

2013 – U Dolini heroja na Tjentištu obilježena je 70-godišnjica slavne Bitke na Sutjesci u Drugom svjetskom ratu. Predstavnici boračkih i antifašističkih organizacija iz Crne Gore, BiH, Hrvatske, Srbije i Slovenije položili su vijence na spomenik za 3.301 borca koji je život ostavio na Sutjesci, među kojima i legendarni komandant Treće udarne divizije Sava Kovačević. 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1988 – Pakistanski predsjednik Zija ul Hak objavio je da će islamsko šerijatsko pravo postati vrhovni zakon u Pakistanu.

1992 – Parlament Japana je prvi put od Drugog svjetskog rata, odobrio angažovanje japanskh vojnika u inostranstvu.

1994 – Izrael i Vatikan uspostavili su pune diplomatske odnose, potvrđujući dogovor o međunarodnom priznanju i pomirenju nakon vjekovnih sukobljavanja Jevreja i rimokatolika.

2001 – Kraj Petrovog Sela, kod mjesta Kladovo, otkrivena je masovna grobnica sa oko 30 tijela za koja se pretpostavlja da su žrtve rata na Kosovu, u prvoj polovini 1999. godine.

2008 – Na Kosovu je stupio na snagu ustav, koji je kosovski parlament usvojio početkom aprila.

2009 – Šefovi diplomatija zemalja Evropske unije predložili su u Luksemburgu da se zemljama Zapadnog Balkana do kraja 2009. ukinu vize ukoliko ispune uslove iz Mape puta.

2010 – U Budvi je održan skup predstavnika zemalja članica Centralnoevropske inicijative, koji su dogovorili novu mapu puta za jačanje međusobne saradnje i saradnje s Evropskom unijom.

2010 – Britanski premijer Dejvid Kameron izvinio se za ubistvo 13 irskih demonstranata na koje su britanski vojnici otvorili vatru tokom Krvave neđelje 1972, nakon što je u dugo očekivanom izvještaju saopšteno da su žrtve bile nenaoružane.  

U KIC-U

Izložba radova “Umjetničke radionice za žene sa invaliditetom” biće otvorena sjutra u izložbenom holu KIC “Budo Tomović” u 19 sati, u organizaciji Udruženja multiple skleroze uz podršku KIC-a.

Izložbu će otvoriti direktorica KIC-a Snežana Burzan, a o slikarstvu članica Udruženja govoriće Danijela Drakulović, akademska slikarka.

Tokom četvoromjesečnih radionica Udruženje multiple skleroze Crne Gore sprovelo je aktivnosti projekta “Umjetničke radionice za žene sa invaliditetom”, koje je podržalo Ministarstvo kulture Crne Gore.

“Ovim projektom okupili smo naše članice, ali i zainteresovane žene i djevojke sa invaliditetom da zajedno stvaramo u toplom prostoru našega Udruženja. Radionice slikanja odvijale su se uporedo sa radionicama izrade nakita, broševa i suvenira, a potom smo uz slikanje dodale dekupaž, heklanje i pletenje. Projektnim aktivnostima kroz koje se stvarala magija ručnih radova upotpunjena stihovima haiku poezije iznijela je jasnu poruku o mogućnostima osoba sa invaliditetom i njihovim darom za kreativnost u slikanju različitim tehnikama i na različitim materijalima, od tehnike slikanja silikonom i kombinovanih tehnika akrilom, uljanim bojama, grafitom, do upotrebe prirodnih materijala u izradi tradicionalnih predmeta od vune, svile, čipke, pamuka, filca, drveta i papira. Kreativnim radionicama doprinosimo, ne samo dodatnoj edukaciji u novim vještinama, već afirmišemo druženje”, ističu u Udruženju.

Kako su dodali, ovim projektom afirmiše se i kulturni potencijal naših članica i svih zainteresovanih žena i djevojaka sa invaliditetom koje imaju namjeru da im se pridruže.

Radove će predstaviti u Podgorici i na Žabljaku.

PRODUKCIJA RTCG

TV drama Naod, u produkciji Radio-televizije Crne Gore (RTCG) u fazi je montaže. kazao je režiser u Javnom servisu Slobodan Šćepanović.

“Sljedeće nedjelje slijedi ona fina ruka, to jest kraćenje i ummontiravanje svih scena na svoje mjesto”, kaže Šćepanović.

Govoreći o najljepšim fazama u stvaranju jedne TV drame, on kaže da su sve faze – od literarne, preko snimanja do montaže, važne jer traže “cijelog reditelja”.

“Najveće je zadovoljstvo kad se završi, emituju i kad čujete gledaoca šta on kaže. Najveći poklon je kad osjetite daste kod gledaoca izazvali dozu poštovanja i odobrenja da ste napravili nešto dobro”, rekao je Šćepanović.

Drama je rađena po tekstu Gojka Kastratovića. 

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1837. u Napulju je umro italijanski pisac Đakomo Leopardi, najveći lirski pjesnik italijanskog romantizma i jedan od najznačajnijih pjesnika evropske poezije 19. vijeka. Pisao je i prozu. I u stihu i u prozi stvorio je nov snažan i moderan jezik. Uspješno se odupro pretjeranom romantičarskom rimovanju, dajući svom izrazu muzikalnost, a melanholičnosti i pesimizmu filozofsko određenje. Poznata djela: “Dijalozi i eseji” , “Zibaldon”, “Silviji “, dnevnik “Misli”.

1904 – Umro je srpski pisac i ljekar Jovan Jovanović Zmaj, jedna od najmarkatnijih ličnosti srpskog društva u drugoj polovini 19. vijeka. Borac za nacionalno i političko oslobođenje, član Srpske kraljevske akademije i dramaturg Narodnog pozorišta u Beogradu. Jovan Jovanović Zmaj najpoznatiji je kao dječiji pjesnik i autor elegičnih ličnih ispovijesti „Đulići“ i „Đulići uveoci“.

1915 – U toku Prvog svjetskog rata, crnogorska vojska pod komandom generala Radomira Vešovića zauzela je Skadar bez borbe. Taj čin, koji srpskoj vojnoj komandi nije bio po volji, za crnogorske odrede bio je veoma značajan, jer je njime otvoren slobodan prolaz za snabdijevanje hranom vojske i stanovništva.

1928 – Rođen je argentinski političar i revolucionar Ernesto Če Gevara. Kao beskompromisni borac za pravdu stekao je veliku popularnost, posebno među mladima. Učestvovao je u Kubanskoj revoluciji i bio ministar u Kastrovoj vladi od 1961. do 1965. U novembru 1966. postao je lider gerilaca u Boliviji, a u oktobru naredne godine zarobljen je i ubijen. Napisao je više djela a najpoznatija su „Dnevnik iz Bolivije“, „Uspomene na kubansku revoluciju“ i „Gerilsko ratovanje“.

1936 – Umro je ruski pripovjedač, romansijer i dramski pisac Maksim Gorki, pravo ime Aleksej Maksimovič Pješkov. Imao je izuzetno značajnu ulogu u političkom i kulturnom životu sovjetske Rusije i smatra se osnivačem socijalističkog realizma u ruskoj književnosti. Njegov bogati opus, prozni i dramski, predstavlja, u suštini, kritički izraz i bunt protiv malograđanske uskogrudosti, inertnosti, i njenih „obezduhovljenih ambicija“, zasnovanih na primjeru ruskog društva s početka 20. vijeka.  Nakon 1917. „polemisao je s Lenjinom i boljševičkim prvacima, kritikujući stav sovjetske vlasti prema inteligenciji, borbu za političku dominaciju, i manifestacije anarhične i sebične seljačke mase u godinama građanskog rata…“ Aktivno je učestvovao u duhovnoj obnovi zemlje, a u literaturi tragao za istinom i pravednošću; propagirao čovjeka aktivnih načela i, posebno u dramskim djelima, bjekstvo iz „učmale i konzervativne realnosti u svijet slobode…“ Poznata djela: “Makar Čudra” , “Mati” , “Na dnu”.

1966 – Vatikan je objavio aboliciju na Indeks zabranjenih knjiga (Index librorum prohibitorum). Popis djela koje katolički vjernici po crkvenoj  zabrani nijesu smjeli čitati objavio je 1559. papa Pavle IV.

1968 – Umro je italijanski pjesnik Salvatore Kvazimodo, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1959. Rođen je 20. avgusta 1901. Osnovnu školu pohađao je u Ćeli, a nakon katastrofalnog zemljotresa 1908. preselio se s ocem u razorenu Mesinu. U Palermu je završio srednju tehničku školu, a 1919. u Rimu upisao Tehnički fakultet. Zbog nemaštine napušta studije i posvećuje se pisanju poezije. U Firenci 1929. upoznaje Montalea i Bonsatija koji će mu 1930. u časopisu „Solaria“ objaviti prve značajnije stihove. Salvatore Kvazimodo, pjesnik usamljenosti i prolaznosti stvari, predavao je italijansku književnost na Muzičkom konzervatorijumu u Milanu, prevodio Šekspira, Euripida, Nerudu, Argezija i druge. Poznata djela: “Vode i zemlje”, “Život nije san”, “Potopljena oboa”, a njegove sabrane pjesme, eseji i prevodi objavljeni su 1971. pod naslovom „Pjesme i rasprave o poeziji“.

1986 – Umro je argentinski pjesnik i pripovjedač, profesor anglosaksonske književnosti, kritičar i višegodišnji direktor Nacionalne biblioteke u Buenos Ajresu Horhe Luis Borhes, jedan od najvećih i najuticajnijih književnika 20. vijeka. Presudno je obilježio hispanoameričku literaturu i značajno uticao na svjetske književne tokove. Introspektivnog duha, enciklopedijski obrazovan, stvorio je osoben izraz kratke priče između fantastike i stvarnosti. Rođen je 1899. u Buenos Ajresu, gdje je proveo najranije djetinjstvo. Početkom I svjetskog rata preselio se s porodicom u Švajcarsku, u kojoj je živio do 1919. Potom je nekoliko narednih godina proveo u Španiji, gdje je započeo književnu karijeru kao ultraistički pjesnik. Nakon toga vratio se u Argentinu i u njoj proveo duži dio života pišući pjesme, kratke priče, eseje. Njegova djela „predstavljaju knjige o knjigama; pisanje koje proističe iz čitanja drugih knjiga“. Zato se za njega obično kaže da je „književnik bez domovine“, jer njegovo je djelo proisteklo iz „beskonačnog prostora i beskrajnog vremena svijeta književnosti“. Poznata Borhesova djela: “Univerzalna istorija beščašća”, “Maštarije”, “Alef”, “Pješčana knjiga”.

2005 – U Podgorici je umro poznati crnogorski prevodilac i slavista Savo Rašović, profesor na Katedri za rusku književnost Filozofskog fakulteta u Nikšiću. Prevodio je djela Čehova, Grigorija Baklanova, Jurija Poljakova, Tatjane Tolstoj i drugih.

2006 – Suverenu i nezavisnu Crnu Goru priznale su Kina, Njemačka, Grčka, Švedska, Italija, Singapur i Bosna i Hercegovina.

2007 – U 67. godini umro je jedan od najznačajnijih savremenih hrvatskih pjesnika Boris Maruna. Iz Hrvatske je emigrirao 1960, a vratio se nakon demokratskih promjena i hrvatskog osamostaljenja 1991. Objavio je desetak zbirki pjesama.

2013 – Island je zbog opadanja povjerenja svojih građana u Evropsku uniju suspendovao pregovore s Unijom na neodređeno vrijeme.

Na današnji dana dogodilo se i sljedeće:

1777 – Kongres Sjedinjenih Američkih Država prihvatio je zastavu “zvijezda i pruga” kao zvanično državno znamenje.

1798 – Rođen je češki istoričar i političar František Palacki, vođa češkog preporoda u 19. vijeku. Kao lider federalističke stranke zalagao se, u skladu sa svojom idejom austroslavizma, za federativno preuređenje Austrougarske.

1907 – Crna Gora je potpisala  Haški međunarodni protokol iz 1899, o mirnom rješavanju sporova među državama.

1940 – Zastava sa kukastim krstom podignuta je na Ajfelovoj kuli dok su trupe nacističke Njemačke u Drugom svjetskom ratu ulazile u centar Pariza.

1941 – Predsjednik SAD Frenklin Ruzvelt naredio je zamrzavanje imovine Njemačke i Italije u Americi.

1943 – U bici na Sutjesci u Drugom svjetskom ratu poginuo je srpski publicista, novinar i prevodilac  Veselin Masleša.

1946 – Umro je škotski pronalazač Džon Logi Berd, koji je 1923. izveo prvi prenos TV slike, a 1928. prvi prekookeanski TV prenos između Londona i Hortsdejla u Sjedinjenim Američkom Državama.

1962 – U Parizu je osnovana Evropska organizacija za istraživanje svemira.

1980 – U Nikšiću je završen festival dramskih amatera Crne Gore na kojem je prva nagrada pripala dramskoj družini iz Nikšića za predstavu “Čekajući Godoa”, u režiji Gorana Bulajića. Taj ansambl KUD-a “Zahumlje” prerastao je u Dramski studio Centra za kulturu koji je imao značajnu ulogu u pozorišnom životu Nikšića i formiranju profesionalne pozorišne scene.

1993 – Tansu Čiler postala je prva žena premijer u istoriji Turske.

2007 – U 88. godini umro je Kurt Valdhajm, bivši generalni sekretar Ujedinjenih Nacija i predsjednik Austrije, čiji je ugled doveden u pitanje nakon što je otkriveno da je služio u vojsci nacističke Njemačke.

2008 – Za predsjednika prvog Bošnjačkog vijeća u Crnoj Gori izabran je profesor doktor istorijskih nauka Šerbo Rastoder.

2009 – Ostrvo pacova koje pripada Aljasci oslobođeno je pacova, 229 godina nakon što su ti štetni glodari iz olupine japanskog broda stigli na ostrvo Alutijan, uništivši na njemu ptičiju populaciju.

2013 – U Iranu su održani predsjednički izbori na kojima je pobijedio umjereni konzervativac Hasan Rohani.  

AKADEMIJA ZA OSKARE

Američka Akademija filmskih umjetnosti i nauka, koja dodjeljuje prestižnog Oskara, saopštila je da želi da poboljša prisustvo manjina u nominacijama u raznim kategorjama za dodjelu nagrade, ali nije navela na koji način namjerava to da sprovede.

Ugledna holivudska institucija godinama je na meti kritika zbog manjka raznolikosti ne samo na spisku kandidata za Oskara, već i unutar same ustanova. Zbog toga kritičari nazivaju akademiju i dodjelu nagrada kao “Suviše bijeli Oskari”.

Akademija, čiji su članovi većinom stariji muškarci bijelci, već je ranije obećala da će povećati broj žena i pripadnika etničkih manjina unutar same institucije.

Ta organizacija je u petak, ne navodeći detalje novog pristupa, ohrabrila “veću zastupljenost manjina ispred i iza filmske kamere”.

U KIC-U

Izložba radova “Umjetničke radionice za žene sa invaliditetom” biće otvorena u ponedjeljak, 15. juna, u izložbenom holu KIC “Budo Tomović” u 19 sati, u organizaciji Udruženja multiple skleroze uz podršku KIC-a.

Izložbu će otvoriti direktorica KIC-a Snežana Burzan, a o slikarstvu članica Udruženja govoriće Danijela Drakulović, akademska slikarka.

Tokom četvoromjesečnih radionica Udruženje multiple skleroze Crne Gore sprovelo je aktivnosti projekta “Umjetničke radionice za žene sa invaliditetom”, koje je podržalo Ministarstvo kulture Crne Gore.

“Ovim projektom okupili smo naše članice, ali i zainteresovane žene i djevojke sa invaliditetom da zajedno stvaramo u toplom prostoru našega Udruženja. Radionice slikanja odvijale su se uporedo sa radionicama izrade nakita, broševa i suvenira, a potom smo uz slikanje dodale dekupaž, heklanje i pletenje. Projektnim aktivnostima kroz koje se stvarala magija ručnih radova upotpunjena stihovima haiku poezije iznijela je jasnu poruku o mogućnostima osoba sa invaliditetom i njihovim darom za kreativnost u slikanju različitim tehnikama i na različitim materijalima, od tehnike slikanja silikonom i kombinovanih tehnika akrilom, uljanim bojama, grafitom, do upotrebe prirodnih materijala u izradi tradicionalnih predmeta od vune, svile, čipke, pamuka, filca, drveta i papira. Kreativnim radionicama doprinosimo, ne samo dodatnoj edukaciji u novim vještinama, već afirmišemo druženje”, ističu u Udruženju.

Kako su dodali, ovim projektom afirmiše se i kulturni potencijal naših članica i svih zainteresovanih žena i djevojaka sa invaliditetom koje imaju namjeru da im se pridruže.

Radove će predstaviti u Podgorici i na Žabljaku.

ŠKOLA “ANDRE NAVARA”

Umjetnička škola osnovnog i srednjeg muzičkog obrazovanja za talente “Andre Navara” u Podgorici, održaće tradicionalni godišnji koncert kojim se obilježava završetak nastavne godine i online nastave, koju su uspješno realizovali nastavnici i učenici.

Kako su saopštili u školi, na koncertu će učestvovati najbolji učenici škole: solisti na violini, violončelu, klaviru, gitari, harmonici, solo pjevači, kao i Orkestar Srednje muzičke škole.

Izvodiće se se djela, Sen-Sansa, Baha, Hajdna, Šumana, Britna, Musorgskog i dr.

Koncert će se održati u utorak, 16. juna 2020. godine sa početkom u 19 sati u velikoj sali KIC “Budo Tomović”. Ulaz je, kako naglašavaju, slobodan.

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1878. na insistiranje velikih sila, počeo je Berlinski kongres. Cilj kongresa bila je revizija Sanstefanskog mirovnog ugovora i donošenje diplomatskih odluka o makro i mikro rješavanju Istočnog pitanja. Svoju delegaciju na kongres je uputila i Crna Gora, ali bez prava da učestvuje u njegovom radu. Delegaciju je predvodio predsjednik Senata  Božo Petrović. U toku kongresa koji je trajao mjesec dana, pregovaračke sile priznale su državnost Crne Gore; udvostručena je njena teritorija u odnosu na stanje prije Veljeg rata i obezbijeđen izlaz na more.

Ostali datumi: 323. godine prije nove ere u Vavilonu je umro Aleksandar Makedonski – Aleksandar Veliki, jedan od najvećih vojskovođa u svjetskoj istoriji. Sin Filipa II Makedonskog, pripadao je dinastiji Argaeda. Rođen je u Peli 356. p.n.e. i živio je samo 33 godine, a vladao desetak. Za to vrijeme osvojio je Persijsko carstvo u čijem je sastavu bio i Vavilon. Osvojio je i Egipat i stigao čak do Pendžaba u Indiji. Iako se nakon njegove smrti njegovo veliko carstvo raspalo, zaslužan je za širenje helenske kulture na Istoku i prožimanje kultura i nacija. Vojnički uspjesi Aleksandra Velikog i osvajanje zemalja za koje se do tada znalo samo po pričanju, putovanja u daleke i nepoznate krajeve, kao i rana smrt mladog osvajača, vjekovima su inspirisali i nadahnjivali maštu brojnih pisaca i likovnih umjetnika.

1811 – Rođen je književni kritičar i filozof Visarion Grigorijevič Bjelinski, osnivač realističke estetike u ruskoj književnoj kritici. Bjelinski je formulisao teorijsku osnovu novog pravca u ruskoj književnosti, nazvanog “naturalna škola”, a kao uzor isticao je Gogoljevo djelo. Otkrio je Gogolja, Ljermontova, Dostojevskog, Koljcova i Gončarova kao velike talente u njihovim prvim književnim pokušajima; savjetovao Turgenjeva i Njekrasova. Prvi je prepoznao svojstva Gogoljeve genijalnosti, koju će sam pisac kasnije formulisati kao „smijeh kroz suze“. Bjelinski je govorio da je „poezija svakog naroda tijesno povezana s njegovim životom i istorijom“, te da se time mogu objasniti njegovi uspjesi u jednoj vrsti poezije i njegovi neuspjesi u drugoj. U poznatom djelu „Pismo Gogolju“, izražavajući negodovanje zato što je nakon „Revizora“ i „Mrtvih duša“ napisao reakcionarnu knjigu „Odabrana mjesta iz prepiske s prijateljima“, Bjelinski je napisao da je: „Spas Rusije u uspjesima civilizacije, prosvijećenosti i humanosti… Rusiji nijesu potrebne propovijedi (dosta ih je ona slušala), niti molitve (dosta ih je ona ponavljala), već buđenje u narodu osjećanja ljudskog dostojanstva“. Bjelinski je time, zapravo,  odvraćao Gogolja od „mračnjaštva i vjerskog fanatizma“. Umro je 7. juna 1848, u 37. godini, no, iako je njegov život bio kratak, svojoj je zemlji ostavio izuzetno značajno nasljedstvo u gotovo svim oblastima kulture. Djelo Bjelinskog je dragocjena riznica ne samo književno-estetskih ideja, već i filozofskih, društvenih i etičkih. Pored „Pisma Gogolju“, poznato je i njegovo djelo “Književne maštarije”.

1848 – Predstavnici bokokotorskih opština podržali su apel Petra II Petrovića Njegoša, upućen Bokeljima od obje crkve, da ostanu privrženi svojoj narodnosti i banu Jelačiću, a ne tuđinima, te pozdravili prijedlog o ujedinjenju s katoličkim i pravoslavnim južnoslovenskim državama, kad se one oslobode uticaja krune ćesarske.

1865 – Rođen je irski pjesnik i dramski pisac Vilijam Batler Jejts, uz Šoa i Džojsa jedan od najvećih irskih pisaca. Dobitnik je Nobelove nagrade za književnost 1923. U mlađim danima bio je aktivan učesnik u irskom nacionalnooslobodilačkom pokretu, inspirator “keltskog preporoda” i irske kulturne ideologije. U poeziji je njegovao kosmopolitizam i oslanjao se na helensku i vizantijsku simboliku, istovremeno se čvrsto držeći irskog tla i keltske tradicije, kao i aktuelnosti vremena u kome je živio. Pored poezije pisao je i veoma uspjele pozorišne komade u stihu i prozi s temama iz keltske mitologije.  Poznata djela  Vilijema Batlera Jejtsa: “Vjetar u trsci”, “Grofica  Ketlin” , “Žuđena zemlja”.

1908 – Na Cetinju je završen sudski proces  optuženih u “bombaškoj aferi”, zbog zavjere protiv knjaza Nikole i pokušaja likvidacije crnogorskog suverena i članova dinastije Petrović -Njegoš. Osuđeno je 50 osoba, šest na smrt; od njih, samo su dvije bile dostupne, a kasnije i pomilovane.

1943 – U bici na Sutjesci u Drugom svjetskom ratu poginuo je komandant Treće divizije i član Vrhovnog štaba Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije Sava Kovačević. Rođen je u Nudolu, u blizini Grahova, 25. januara 1905. Od rane mladosti učestvovao je u političkim akcijama KPJ i radu sindikalnih organizacija. Bio je član KPJ od 1925. Važne partijske funkcije obavljao je u rodnom mjestu,  Mjesnom komitetu u Grahovu, Okružnom komitetu u Nikšiću i Pokrajinskom komitetu za Crnu Goru, Boku i Sandžak. Vlasti Kraljevine Jugoslavije više puta su ga hapsile i zatvarale od 1930. do 1939. Bio je jedan od organizatora Trinaestojulskog ustanka i komandant partizanskih snaga koje su oslobodile Grahovo. U NOR-u je bio komandant Nikšićkog partizanskog odreda, prvi komadant V crnogorske proleterske brigade, komandant Operativnog štaba za Hercegovinu, zamjenik komandanta Glavnog štaba za Crnu Goru i Boku, komandant III divizije i član Vrhovnog štaba. Posljednju bitku, jednu od nažešćih u cijelom Narodno-oslobodilačkom ratu, vodio je na današnji dan na Sutjesci i poginuo pri pokušaju proboja neprijateljskog obruča, u jurišu na neprijateljske bunkere kod sela Krekovi. Za narodnog heroja proglašen je 6. jula 1943.

1983 – Američki vasionski brod “Pionir 10” prošao je kroz orbitu Neptuna. Bila je to prva letjelica sa Zemlje koja je izašla izvan Sunčevog sistema.

1986 – Umro je američki klarinetista Beni Gudmen, najpopularniji muzičar džeza tridesetih godina 20. vijeka. Jedan je od prvih muzičara među bijelcima koji se usprotivio rasnoj segregaciji, i u svoj džez orkestar, osnovan 1934. uključio i crne muzičare.

2004 – U Dubrovniku je, u 93. godini, umro poznati fizičar Stevan Dedijer, jedan od najvećih  istraživača informativnih sistema u svijetu, član Dukljanske akademije nauka i umjetnosti. Još kao student Prinstonskog univerziteta bio je antifašista i borac za afirmaciju i ravnopravnost malih naroda. U Drugom svjetskom ratu učestvovao je u desantu na Berlin kao američki padobranac. Poslije rata bio je urednik listova “Borba” i “Politika”, osnivač i direktor Instituta za nuklearnu fiziku u Vinči i jedan od osnivača Instituta “Ruđer Bošković” u Zagrebu. Jugoslaviju je napustio 60-godina prošlog stoljeća i u Švedskoj osnovao istraživački Institut za informativne sisteme.

2006 – Nezavisnu državu Crnu Goru priznale su Velika Britanija, Francuska, Estonija, Slovačka, Luksemburg, Rumunija i Albanija.

2013 – Crnogorski premijer Milo Đukanović otkrio je u Kijevu, glavnom gradu Ukrajine, spomenik Petru II Petroviću Njegošu. Tokom zvanične posjete Ukrajini, na poziv predsjednika vlade Mikole Azarova, Đukanović je razgovarao s najvišim zvaničnicima te zemlje, a potpisani su i sporazumi o međunarodnom drumskom prevozu putnika i robe, saradji u oblasti zaštite od prirodnih i drugih katastrofa, borbe protiv kriminala, naučnoj i tehničkoj saradnji, fizičkoj kulturi i sportu. Godinu i po ranije u Podgorici je otkriven spomenik velikom ukrajinskom pjesniku, slikaru i humanisti Tarasu Ševčenku. 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

823 – Rođen je francuski kralj Karlo II Ćelavi, kojem je Verdunskim ugovorom 843. pripao zapadni i srednji dio franačke države – danas Francuska.

1899 – Rođen je meksički kompozitor i dirigent Karlos Čavez, osnivač Simfonijskog orkestra  Meksika. U svoje kompozicije unio je obilježja meksičkog folklora i instrumente meksičkih Indijanaca. Poznata djela : “India” , “Četiri sunca”.

1917 – Sa četrnaest bombardera tipa “Gota”, Nijemci su u Prvom svjetskom ratu, prvi put iz vazduha bombardovali London. Prije toga napadi na britansku  prijestonicu vršeni su iz cepelina.

1944 – Prve njemačke rakete Fau-1 ispaljene su u Drugom svjetskom ratu na  južnu Englesku. Do kraja rata 1945. na teritoriju Velike Britanije palo je više od 1000 raketnih bombi, od kojih 660 na London.

1956 – Posljednji britanski vojnici napustili su bazu kod Sueckog kanala, kojim je Velika Britanija upravljala 74 godine. Upravu nad Kanalom preuzeo je Egipat.

2000 – U Pjongjangu je počeo istorijski Samit dvije Koreje, na kojem su predsjednici Južne i Sjeverne Koreje Kim  Dae-Jong i Kim Jong Il vodili razgovore o pomirenju dvije države. Lideri dvije Koreje sastali su se prvi put poslije raspada jedinstvene zemlje 1948.

2006 – Istražni sudija Županijskog suda u Zagrebu Zdenko Posavec donio je odluku o pokretanju istrage protiv Branimira Glavaša i Krunoslava Fehira, osumnjičenih za ratni zločin nad srpskim civilima u Osijeku 1991.

2008 – Irski birači odbacili su na referendumu, održanom dan ranije, sporazum o reformi institucija EU, poznat kao Lisabonski ugovor koji je zamjena za odbijeni Evropsku ustav. Time je plan bloka bio doveden u opasnost, a politički lideri Irske doživjeli su poniženje.

2009 – Nakon objavljivanja pobjede Mahmuda Ahmadinedžada na predsjedničkim izborima u Iranu, koju je osporio njegov protivkandidat Mirhosein Musavi, u Teheranu su izbili najveći protesti od Islamske revolucije 1979.

2010 – Nova flamanska alijansa, stranka koja zagovara podjelu Belgije, proglasila je pobjedu na parlamentarnim izborima u toj zemlji.