PORTRETI FILMSKIH AUTORA

Izložba fotografija ugledne fotografkinje Brižit Lakomb “Cinema | Portraits”, biće otvorena u Centru savremene umjetnosti Crne Gore, u izložbenom prostoru Dvorac Petrovića u četvrtak, 5. marta, sa početkom u 20 časova.

Kako su saopštili u Centru, nakon izložbe u Sarajevu, nastale u produkciji Sarajevo Film Festivala, a povodom jubilarnog 25. izdanja, fotografije Lakomb prikazane su i u Zagrebu u Francuskom paviljonu, a sada priliku da njena djela vide ima i publika u Podgorici.

“Biće izloženo 40 fotografija velikog formata, rijetkih i intimnih trenutaka iz njene dugogodišnje saradnje sa uticajnim filmskim autorima, otkrivajući pogled iznutra na kinematografiju. Fotografije su nastajale u periodu od 1975. godine, kada je Lakomb prvi put počela da radi na filmovima, pa do 2017. godine. Tokom ovog perioda Lakomb je portretisala i radila sa najcijenjenijim imenima iz svijeta filma i Holivuda. Posljednjih 25 godina sarađuje sa Martinom Skorsezeom u svim njegovim produkcijama, a posljednje i na filmu “The Irishman” (Irac), Čija je premijera bila na jesen 2019. godine”, ističu organizatori izložbe.

Izložbu će otvoriti kustoskinja Lejla Hodžić, a biće otvorena do 31. marta.

MILAN MARIĆ

Srpski pozorišni i filmski glumac Milan Marić, sa predstavom “Ko se boji Virdžinije Vulf”, bio je gost podgoričkog RUTA festivala.

Zadovoljan je organizacijom i posjetom RUTA festivala, tokom kojeg je izvedena i predstava “Ko se boji Virdžinije Vulf”. Crnogorskoj publici je poznat i po ulogama u serijama „Besa”, „Državni službenik”, “Vojna akademija”. 

“Nisam igrao ništa što sam ja, što je meni slično, gdje bih ja isto postupio u takvim situacijama. Sa druge strane opet to jesam ja to je moj posao”, kaže Milan, za TVCG.

Član je i Jugoslovenskog dramskog pozorišta, što je kako navodi, ogromna čast za njega.

“Odjednom su se moji snovi ostvarili i tek sada uživam u svemu tome”, ističe Milan.

Između pozorišta i filma, kaže ne bi mogao da bira.

Uloga u ruskom filmu „Dovlatov”, mu je navodi bila najizazovnija i najteža.

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1152. Fridrih I Barbarosa izabran je za njemačkog kralja naslijedivši strica Konrada III. Kasnije je bio jedan od vođa u Trećem krstaškom ratu.

1193 – Umro je Jusuf Saladin, sultan Egipta i Sirije, osnivač dinastije Ejubida, znameniti vojskovođa koji je 1187. porazio krstaše kod Hatina i osvojio  Jerusalim. Osvajanjem Jerusalima, koji je do tada bio 88 godina pod franačkom vlašću, izazvao je Treći krstaški rat.

1678 – U Veneciji je rođen italijanski barokni kompozitor Antonio Vivaldi. Veoma popularan i cijenjen u svoje vrijeme, poslije smrti je zaboravljen, a prava vrijednost njegovog obimnog djela otkrivena  je tek 1930,  kada je pronađeno više od polovine njegovih, danas poznatih djela. Napisao je više od 300 koncerata za solističke instrumente i orkestar, među kojima i čuveni  «Četiri godišnja doba».

1890 – Umrla je knjaginja Zorka, najstarija kćerka knjaza Nikole i knjaginje Milene. Rođena je  1864. a 1883. udala se za Petra Karađorđevića.

1909 – Na Cetinju je zaključen ugovor o trgovini između Knjaževine Crne Gore i Turske. Tim ugovorom bilo je predviđeno da poljoprivredni i industrijski proizvodi obje države uživaju, uzajamno, najviše povlastice. Ugovor su potpisali Lazar Tomanović i turski poslanik u Crnoj Gori Baki Bej.

1917 – Formiran je u Parizu crnogorski Odbor za narodno ujedinjene na čelu s bivšim predsjednikom crnogorske izbjegličke vlade Andrijom Radovićem. To političko tijelo nastalo je po instrukcijama srpske vlade, odnosno nakon Pašićevog referata  28. decembra 1916,  kojim je trebalo izvršiti bezuslovno ujedinjenje Crne Gore i Srbije,  eliminisati Crnu Goru kao državu i detronizirati kralja Nikolu. Sjedište Odbora bilo je u Ženevi, a ni Odbor, niti njegov predsjednik Andrija Radović nijesu bili izabrani ni konstituisani od strane crnogorske vlade, niti bilo kojeg legitimnog crnogorskog organa, kao ni od strane crnogorskog naroda.

1949 – Osnovano je prvo preduzeće za proizvodnju filmova u Crnoj Gori «Lovćen film», sa sjedištem na Cetinju. U produkciji «Lovćen filma» snimljen je  prvi dokumentarni film «Na Crnogorskom primorju», a 1955. i prvi igrani, dugometražni film «Lažni car» (radni naslov “Šćepan Mali”), prema  scenariju Ratka Đurovića, u režiji Velimira-Velja Stojanovića.

2009 – Prestavnici vlada Crne Gore i Grčke potpisali su u Atini Sporazum o saradnji u oblasti zaštite i spašavanja od prirodnih, tehničko-tehnoloških i drugih katastrofa.

2011 – U Ministarstvu vanjskih poslova Crne Gore ocijenjeno je da Strategija Vlade Srbije o jačanju odnosa sa Srbima u regionu, usvojena 21.januara, u kojoj je, između ostalog, traženo da Srbi budu označeni kao konstitutivni narod u Crnoj Gori, neće ugroziti Crnu Goru iako se dijelom miješa u njena unutrašnja pitanja. Državni sekretar Ministarstva Nebojša Kaluđerović kazao je da Srbija, kao i svaka država, ima pravo da štiti interese dijaspore, ali da i površno čitanje Strategije Srbije pokazuje da se neki elementi mogu u određenom stepenu razumjeti kao miješanje u unutrašnje stvari Crne Gore i podsjećaju na poznate istorijske zablude. Istim povodom reagovala je i Matica crnogorska. U Matici je ocijenjeno da Strategija Vlade Srbije predstavlja opasnu instrukciju za destabilizaciju Crne Gore i zatražena je odlučna reakcija vlasti. U saopštenju iz Matice navedeno je, takođe, da je Strategija politička namjera s ciljem da se pod maskom evropske identitetske retorike obnovi propali velikosrpski projekat, čiji bi prvi korak bio nacionalistička ustavna rekonstrukcija susjednih država.

2014 – Crnogorska Vlada podržala je zaključke Savjeta Evropske unije, prema kojima je, kako je saopšteno, „najoštrije osuđeno“ kršenje suvereniteta i teritorijalnog integriteta Ukrajine, „činom agresije ruskih oružanih snaga“. Savjet EU je od Rusije zatražio da hitno vrati trupe u Ukrajini na početne položaje, i uspostavi dijalog s vlastima u Kijevu, ili će se suočiti sa sankcijama. S tim u vezi, u zvaničnom saopštenju crnogorske Vlade  napisano je da: „Polazeći od svojih evropskih opredjeljenja, snažno podržavajući suverenitet i teritorijalni integritet Ukrajine i naglašavajući potrebu poštovanja međunarodnih obaveza i opšteprihvaćenih principa, uključujući Povelju Ujedinjenih nacija, Helsinški završni akt i Memorandum iz Budimpešte (1994), Crna Gora se kao zemlja kandidat za članstvo u EU priključuje zaključcima Savjeta Evropske unije o Ukrajini od 3. marta 2014“. U saopštenju Vlade Crne Gore navodi se takođe da „imajući u vidu tragično iskustvo iz nedavne prošlosti prilikom raspada Jugoslavije, Crna Gora s posebnim senzibilitetom, sa žaljenjem i zabrinutošću prati razvoj situacije u Ukrajini, u nadi da će se do rješenja doći mirnim i demokratskim putem, kroz unutrašnji dijalog i konstruktivnu saradnju svih zainteresovanih strana i adekvatnu podršku cijele međunarodne zajednice, prije svega UN-a i OEBS-a“.

2014 – Šest godina nakon proglašenja nezavisnosti, Vlada Kosova donijela je odluku o osnivanju oružanih snaga. Vojska Kosova, kako je predviđeno, imala bi 5.000 aktivnih vojnika i 3.000 rezervista, a činile bi  je kopnene snage, nacionalna garda, logistička komanda i centar za obuku. Vojni  budžet iznosio bi 65 miliona eura godišnje. Na odluku Vlade Kosova reagovao je srpski premijer Ivica Dačić koji je rekao da odluka „nije u skladu“ s Briselskim sporazumom. 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1877 – U Boljšoj teatru u Moskvi prvi put je izveden balet “Labudovo jezero” Petra Iljiča Čajkovskog.

1974 – Savjet bezbjednosti Ujedinjenih nacija usvojio je rezoluciju o raspoređivanju mirovnih snaga na Kipru.

1977 – U snažnom zemljotresu u Rumuniji, u kojem je najviše stradao glavni grad Bukurešt, poginulo je više od 1.500 ljudi, a 35 hiljada je ostalo bez domova.

2005 – Na finalnoj večeri takmičenja u Podgorici “Euro pjesma – evro pesma”, za izbor predstavnika Srbije i Crne Gore na “Eurosongu” u Ukrajini, pobijedila je podgorička grupa “No name” s pjesmom  „Zauvijek moja”. To je istovremeno i prvo učešće i predstavljanje jednog crnogorskog sastava na evropskoj smotri muzike.

2008 – U Milanu je, u 86. godini, umro slavni italijanski tenor Đuzepe di Stefano.

BIJELO POLJE

Bijelo Polje će uskoro dobiti prvi regionalni kreativni hab. Ideju će podržati Ministarstvo kulture, koje ce kreativcima obezbijediti sve neophodno za pokretanje biznisa. Kreativne industrije imaju veliki potencijala, a uz umrežavanje sa turizmom i drugim privrednim granama, hab bi trebalo da smanji broj nezaposlenih i poveća proizvodnju na sjeveru.

CRNOGORSKI GITARISTA

Crnogorski gitarista Danijel Cerović postao je predavač na najpoznatijoj američkoj on line platformi za gitaru, Tonebase.

Platforma je pokrenuta u sklopu projekta Jejl univerziteta, a danas funkcioniše nezavisno i uključuje predavanja odabranih i najprestižnijih umjetnika i pedagoga na gitari iz čitavog svijeta. Neki od njih su Pepe Romero, Anjelo Desiderio, Zoran Dukić, Rafael Aguire…

U ovom tutorijalu profesor Cerović govori o kompoziciji ‘Fantasie’, baroknog lautiste Silviusa Leopolda Vajsa, koja će se ujedno i naći na njegovom novom CD-u za Naxos, koji će biti objavljen u avgustu ove godine.

Cerović je jedan od vodećih crnogorskih izvođača iz domena klasične muzike sa intenzivnom međunarodnom koncertnom karijerom. Ostvario je nekoliko stotina nastupa kao solista i član je kamernih ansambala na prestižnim međunarodnim festivalima, koncertnim serijama, turnejama širom svijeta.

Kao solista, snimio je CD s muzikom Skarlatija, Sora i Đulijanija. Kao član “Duo Amarilli” sa mecosopranisticom Amandom Stojović, snimio je CD sa muzikom za glas i gitaru, a takođe i CD muzike za dvije gitare sa Goranom Krivokapićem u izdanju Muzičkog centra Crne Gore.

Jedan je od utemeljivača i umjetnički direktor međunarodnog “Nikšić Guitar festivala” osnovanog 2005. godine. Pored toga, jedan je od osnivača i umjetnički direktor projekta “Montenegro International Guitar Competition”, koji je dio “EuroStrings” projekta.

Cerović redovno predaje na majstorskim kursevima u zemlji i inostranstvu (Kanada, SAD, Holadnija, Kina). Vanredni je profesor na Muzičkoj akademiji Univerziteta Crne Gore na Cetinju, i gostujući profesor Muzičke akademije Univerziteta u Sarajevu.

Jedan od vodećih svjetskih proizvođača žica za gitaru, francuska kompanija “SAVAREZ, 2014. godine uvrstila ga je na listu uglednih umjetnika iz čitavog svijeta koji ekskluzivno sviraju na njihovim žicama. U 2020/21 kao solista i član CDG nastupiće na festivalima, koncertnim dvoranama u Aziji, Južnoj Americi, Evropi i Sjevernoj Americi, te snimiti dva nova CD-a za izdavačku kuću NAXOS, jedan kao solista sa djelima baroknog kompozitora Silviusa Leopolda Vajsa, a drugi sa muzikom Astora Pjacole kao član dua gitara sa Goranom Krivokapićem.

U PODGORICI

Novi festival RUTA – Regionalna unija teatara, otvoren je sinoć u Podgorici, a zamišljen je kao prilika da dramski stvaraoci razmijene iskustva i dobiju uvid u aktuelna pozorišna dešavanja u regionalnim teatarskim centrima.

Kako je istakla sekretarka za kulturu i sport Ana Medigović, Glavni grad je prepoznao značaj ovakvog festivala.

“Ovaj festival svojim osobenim konceptom omogućava uvid u aktuelna pozorišna dešavanja u relevantnim teatarskim centrima kakvi su Sarajevo, Beograd, Skoplje, Ljubljana, Zagreb i konačno Podgorica. Ohrabruje interesovanje publike za festival RUTA, koji sada realizujemo u Podgorici, posredstvom Gradskog pozorišta, a nadalje, u ostalim gradovima i pozorištima, članicama ove jedinstvene unije. Profesionalne predstave, njihov impresivan regionalni uspjeh, brojne pozorišne zvijezde i kvalitetan odabir dramskih tekstova, upečatljivo upućuju na ozbiljan umjetnički nivo produkcije pozorišta koja čine mrežu RUTE”, istakla je Medigović.

Posebno mjesto u okviru festivala sačuvano je za mlade dramske stvaraoce, glumce, reditelje i dramaturge, koji imaju priliku da putem rotirajućeg programa RUTE razmijene iskustva sa kolegama iz drugih sredina.

Ona je podsjetila da Glavni grad podržava manifestacije koje podstiču dijalog i zdravu kulturnu razmjenu, pogotovo onda, kada je ta namjera u službi naših studenata, mladih umjetnika i građana Podgorice i Crne Gore.

“Važno mjesto u ovom izdanju RUTE zauzima panel diskusija ‘Položaj pozorišne kritike’, čiji su učesnici eminentni pozorišni djelatnici iz regije i Crne Gore. Podržavajući ovakve inicijative i umjetničke intencije želimo da naš kulturni ambijent bude u saglasju sa balkanskim i evropskim standardima”, zaključila je sekretarka.

Kako podsjećaju u saopštenju Glavnog grada, radi se o festivalu koji realizuje Regionalna unija teatara, a koju čine zagrebačko Kazalište “Ulysses”, Beogradsko dramsko pozorište, Kamerni teatar 55 iz Sarajeva, Dramski teatar Skoplje, Mjesno gledalište iz Ljubljane i Gradsko pozorište Podgorica.

Festival RUTA Regionalne unije teatara traje do 7. marta, a Gradsko pozorište će ugostiti najbolje produkcije pet prestižnih teatara iz Hrvatske, Srbije, Bosne i Hercegovine, Sjeverne Makedonije, Slovenije i Crne Gore, odnosno Gradskog pozorišta kao domaćina prvog RUTA festivala.

BARSKI LJETOPIS

Predstava „Greta, stranica 89“ reditelja Borisa Liješevića odigraće se u srijedu veče, 4. marta, u sali Doma kulture u Baru, u sklopu treće Zimske scene „Barskog ljetopisa“.

Produkcijsko ostvarenje Srpskog narodnog pozorišta Novi Sad i Saveza dramskih umjetnika Vojvodine, po tekstu njemačkog pisca Luca Hibnera (Lutz Hübner) i prevodu Jovana Ćirilova na scenu će donijeti uigrani dvojac i velikani srpskog glumišta, Jasna Đuričić i Boris Isaković.

“Predstava „Greta, stranica 89“ bavi se komplikovanim odnosima reditelja i glumca, reditelja i teksta, kao i glumca i teksta. Ovaj pozorišni komad sastavljen je od osam priča od kojih svaka otkriva jedan tip glumca i reditelja. Autor je uzeo za osnovnu ideju stranicu 89. iz Geteovog „Fausta“i uokvirio je odnosom reditelj – glumac u svim mogućim oblicima tog odnosa”, piše u saopštenju organizatora.

Iako je prvobitno bila zakazana za već ustaljeni termin Zimske scene – „četvrtkom“, na zahtjev producenta predstave, igranje je zakazano za dan ranije.

“Organizacioni tim Festivala se zahvaljuje na razumijevanju brojnoj pozorišnoj publici „Barskog ljetopisa“ i poziva ih da rezervišu svoje karte na vrijeme”, zaključeno je u saopštenju.

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1703. umro je engleski naučnik i pronalazač Robert Huk, koji je usavršio barometar, teleskop i mikroskop i prvi otkrio ćelijsku strukturu biljaka. Postavio je osnovni zakon teorije elastičnosti, Hukov zakon.

1847– Rođen  je američki fizičar škotskog porijekla Aleksander Graham Bel, pronalazač električnog telefona 1875. Bavio se istraživanjem mehanike govora i 1872. u Bostonu je osnovao školu učitelja za gluvonijeme.

1878 – U San-Stefanu kod Carigrada, zaključen je mirovni ugovor između Rusije i Turske kojim je priznata nezavisnost Crne Gore. To će i faktički biti potvrđeno na Berlinskom kongresu, kao i teritorijalno proširenje knjaževine, koje će takođe u Berlinu biti drugačije definisano, u manjem obimu nego što je to predviđao Sanstefanski ugovor.

1879 – Na funkciju prvog ministra spoljnih poslova Crne Gore imenovan je Stanko Radonjić. Da bi se smanjio broj državnih činovnika, Radonjić je bio jedino službeno lice u tom ministarstvu.

1912 – U Kotoru je izašao prvi crnogorski omladinski časopis «Proljeće». Štampan je ćirilicom i latinicom. Pokrenula ga je, kako je u predgovoru pisalo, bokeljska napredna omladina.

1988 – Umro je poljski violinista Henrik Šering, jedan od najvećih majstora violine 20. vijeka. Afirmisao se kao vrhunski virtuoz već na početku karijere  1933. i sa širokim repertoarom, od barokne do savremene muzike, priređivao je koncerte širom svijeta. Gostovao je na Dubrovačkim ljetnjim igrama.

1992 – Objavljeni su rezultati referenduma na kome su se građani Crne Gore izjašnjavali o državno-pravnom statusu republike. Na pitanje: «Da li ste za to da Crna Gora kao suverena republika nastavi da živi u zajedničkoj državi Jugoslaviji potpuno ravnopravno s drugim republikama koje to budu željele», potvrdno je odgovorilo 267 hiljada i 76 građana, ili oko 60 odsto od upisanih birača, odnosno 95,94 odsto glasača koji su izašli na referendum. Istovremeno, 72,1 odsto građana Titograda izjasnilo se da se glavnom gradu Crne Gore vrati staro ime Podgorica.

1996 – Umrla je francuska spisateljica Margaret Diras, autorka više romana među kojima su najpoznatiji «Moderato kantabile», «Bestidnici», «Mornar iz Gibraltara». Napisala je i scenario za film «Hirošima, ljubavi moja».

2003 – U Beogradu je održana konstitutivna sjednica Skupštine Srbije i Crne Gore. Za predsjednika Skupštine izabran je član srpske delegacije Dragoljub Mićunović, a za potpredsjednika Milorad Drljević, član crnogorske delegacije.

2008 – Istraživač kršenja ljudskih prava u Crnoj Gori Aleksandar Zeković pozvao je crnogorskog predsjednika Filipa Vujanovića da do isteka aktuelnog mandata građanima, narodima i rukovodstvu Bosne i Hercegovine uputi izvinjenje zbog neodgovarajućeg postupanja vlasti Crne Gore u prošlosti. Istoga dana, grupa crnogorskih intelektualaca uputila je apel demokratskim snagama u Crnoj Gori i relevantnim međunarodnim faktorima da pojačaju nadzor nad radom nove vlade Mila Đukanovića, kako bi bio sužen prostor za zloupotrebu moći.

2009 – U slovenačkom rudarskom rovu Barbara, u Hudoj jami, otkrivene su kosti oko 750 ljudi, koji su kao ratni zarobljenici likvidirani nakon Drugog svjetskog rata. Prema izjavama slovenačkih istoričara, među zarobljenicima su bili Slovenci i Hrvati, a, kako je kazano, moguće i Srbi i Crnogorci.

2011 – Premijer Crne Gore Igor Lukšić sastao se u Briselu s predsjednikom Evropskog savjeta Hermanom van Rompujem i Evropske komisije Žoze Manuelom Barosom, kao i generalnim sekretarom NATO-a Andersom Fog Rasmusenom. Evropski zvaničnici kazali su da je Crna Gora na pravom putu, ali i da će u ocjenjivanju njenog napretka biti strogi. Generalni sekretar NATO-a Rasmusen ocijenio je da je prvi izvještaj o sprovođenju Akcionog plana za članstvo u Alijansi, koji je Crna Gora podnijela, naišao na vrlo dobru ocjenu, ali da aspiranti obično ispune pet ili šest godišnjih akcionih planova, a onda dobiju pozivnicu za ulazak u NATO.

2012 – Pristalice vrhovnog vjerskog vođe ajatolaha Ali Hamneia osvojile su više od 75 odsto glasova na parlamentarnim izborima u Iranu, čime su poražene snage predsjednika Ahmadinedžada, poljuljan njegov autoritet i učvršćena Hamneieva kontrola nad njim.

2014 – Savjet Evropske unije pozvao je Rusiju da „bez daljeg odlaganja pristane na predlog Ukrajine o pregovorima“. Takođe je odlučeno da, ukoliko se Rusija ogluši o zahtjeve i ne doprinese deeskalaciji situacije,  preispitaju vize s tom zemljom, Novi sporazum, kao i dalje  mjere. Savjet je podržao i upućivanje međunarodnih posmatrača, pod okriljem OEBS-a, u Ukrajinu i najavio niz mjera i finansijsku pomoć za stabilizaciju ukrajinske privrede.

2014 – U podgoričkom dnevnom listu „Vijesti“ objavljena je informacija da su klasični filolog Lenka Blehova Čelebić i kompozitorka Bora Cisaržovska uz pomoć tima čeških arhivskih, pozorišnih i muzičkih stručnjaka, otkrile partituru opere „Crnogorci“, premijerno izvedene 1881. u Pragu. Autor libreta je češki pisac Jozef  Otokar Veseli, a partiture kompozitor Karel Bendl, savremenik Smetane i Dvoržaka. Partitura za kojom se neuspješno tragalo decenijama u prošlom vijeku, napisana je na 453 stranice i sadrži originalne režijske i scenske bilješke. Opera ima tri čina i trajala je u originalnoj izvedbi oko tri sata. Djelo je saga o ljubavi između Zajme, kćerke izvjesnog Husein-paše, i crnogorskog epskog junaka Miloša Martinovića, dok je  jedan od likova  i Njegoš, koga je na premijeri u Pragu igrao bariton Jozef Lev, zvijezda habzburških i italijanskih operskih scena toga doba.

2014 – Na 86. dodjeli Oskara za najbolje ostvarenje proglašena je istorijska drama o rasizmu Solomona Nortopa „12 godina ropstva“, u režiji britanskog reditelja Stiva Mekvina. Film je osvojio i Oskara za najbolju sporednu žensku ulogu mlade kenijske glumice Lupite Njongo i Oskara za adaptirani scenario Džona Ridlija. Oskara za najbolji strani film dobio je Paolo Sorentino za „Veliku ljepotu“, a Oskara za režiju Alfonso Kuaran za naučnofantastičnu dramu „Gravitacija“. 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1875 – U Pariskoj operi prvi put je izvedena  Bizeova opera «Karmen».

1974 – U dotad najtežoj nesreći u istoriji civilnog vazduhoplovstva, poginulo je svih 346 putnika u turskom putničkom avionu DC-10, koji se srušio blizu Pariza.

1991 – Stanovnici Letonije i Estonije, ubjedljivom većinom, glasali su za nezavisnost od Sovjetskog Saveza.

2007 – Na Međunarodnom vaterpolo turniru u Budvi, crnogorska vaterpolo reprezentacija osvojila je prvo mjesto, pobijedivši Rusiju sa 15:6, Italiju 14:13, dok je sa Hrvatskom igrala neriješeno 8:8. Drugo mjesto osvojila je selekcija Italije, treće Hrvatske, a četvrto selekcija Rusije.

2010 – U Beogradu je, u 73. godini, umro srpski pisac Momo Kapor, autor romana „Una“ i „Knjiga žalbi“.

DON BRANKOVI DANI MUZIKE

Furtvengler kamerni solisti, članovi Berlinske filharmonije, učestvovaće na ovogodišnjim KotorArt Don Brankovim danima muzike.

Koncert posvećen Betovenu prirediće violinistkinja Kornelia Garteman, violistkinja Julia Garteman i violončelista Knut Veber, u saradnji sa turskim pijanistom Ozgurom Ajdinom, najavljuju organizatori festivala KotorArt.

“U godini kada KotorArt, ali i sve značajne muzičke institucije u svijetu, proslavljaju 250 godina od rođenja Ludviga van Betovena, koji nesumnjivo spada u najznačajnije ličnosti umjetničke istorije, ovaj vrhunski kamerni sastav mu posvećuje cijelo veče”, ističu organizatori.

Kako ističu u KotorArtu, ovi izuzetni solisti, kamerni i orkestarski umjetnici, inspiraciju za ime ansambla našli su u Gustavu Furtvengleru, važnoj ličnosti u svijetu muzike 20. vijeka, posebno Berlinske filharmonije, čiji je bio dugogodišnji šef dirigent.

“Od prvoga izdanja KotorArta, njegujemo vrhunsku kamernu muziku, trudeći se da publici priuštimo mogućnost slušanja kamernih ansambala različitih formacija, spajajući nekada članove sastava po prvi put, ekskluzivno za koncerte u Kotoru. Do sada je na Festivalu publika imala prilike da čuje standardne i nestandardne kamerne grupe poput onih Nemanje Radulovića sa ansamblom Đavolji Trileri; Tango Compas – sastav violiniste Stefana Milenkovića; nekoliko godina zaredom slušali smo različite kvartete i kvintete oformljene tokom festivala i vođene violinistom Romanom Simovićem; zatim Bečku kamernu simfoniju, Zagrebački kvartet, i mnoge druge. Ove godine, u Kotoru će zasvirati Furtvenglerovi solisti, izuzetni kamerni i orkestarski umjetnici. Nama je posebno drago da će ovo veče biti dio serijala kojim u okviru festivala obilježavamo veliku Betovenovu godišnjicu. Niz programa, festival će posvetiti muzičkom opusu ovog velikana, dok će nekoliko programa za temu imati i njegov širi društveno-istorijski kontekst. Kroz programe umjetničke muzike, a u izvođenju renomiranih domaćih, regionalnih i svjetski afirmisanih solista, ansambala i orkestara čuće se njegova simfonijska, kamerna i solistička muzika”, istakli su iz PR službe Festivala.

Kornelia i Julia Garteman su odrasle u muzičkoj porodici gdje su svoje prve lekcije iz violine imale već sa šest godina. Dok je Kornelia nastavila svoje sviranje violine i već sa 15 godina upisala prestižni fakultet, Julia se ipak odlučila za violu, i od tog dana 1990. godine više nikada nije zasvirala violinu. Od 2014. godine bavi se i pedagogijom. Predaje na “Hanns Eisler” muzičkoj akademiji u Berlinu, a svira na Landolfijevoj violi iz 1767. godine.

Violončelista Knut Veber aktivni je član nekoliko ansambala Berlinske filharmonije, među kojima se ističe poznati ansambl “12 čelista Berlinske filharmonije”. Solistički, u kamernim sastavima ili orkestarski, nastupao je u Evropi, Aziji, Sjevernoj i Južnoj Americi. Veber je član upravnog odbora Berlinske filharmonije, kao predstavnik orkestarskih muzičara.

Ozgur Ajdin je pijanista koji često sarađuje sa mnogim ansamblima Berlinske filharmonije. Pobjednik ARD takmičenja u Minhenu kao i Nippon muzičke nagarde u Tokiju, nastupa širom svijeta.

ODLAZAK KONCEPTUALNOG UMJETNIKA

Konceptualni umjetnik Frank Uve Lajsipen, poznatiji kao Ulaj, preminuo je u 77. godini poslije duge i teške bolesti, prenijeli su svjetski mediji. Ulaj je najpoznatiji kao dugogodišnji životni saputnik i saradnik Marine Abramović, sa kojom je izveo niz zajedničkih projekata od 1976. do 1988. kada su se razišli.

U doba svoje najveće ljubavi govorili su o sebi kao o “dvoglavom tijelu”, isto se oblačili i ponašali se poput blizanaca (rođeni su na isti dan – 30. novembra). Iz tog razdoblja poznata je serija performansa i akcija pod nazivom “Relation Work”, među kojima je i “AAA-AAA”, u kojem viču jedno na drugo tokom nastupa na televiziji bez publike u Liježu.

U Bolonji su, pak, izveli “Relation in Time”, koji je evocirao treći entitet, nastao interakcijom ženske i muške energije. U tom performansu Abramović i Ulaj sjede leđima okrenuti jedno drugom, pri čemu ih povezuje njihova kosa.

“Breathing In/Breathing Out” snimljen je 1977. u Beogradu, a tokom njega Marina i Ulaj jedno od drugog su udisali vazduh tačno 17 minuta, poslije čega su se onesvijestili.

Legendarna je i “Imponderabilia”, performans iz 1977, napravljen u Bolonji, u kojem su dvoje umjetnika goli stajali na uskom ulazu u galeriju. Posjetioci su morali da odaberu kome će se prilikom prolaska okrenuti licem, ženi ili muškarcu.

U Amsterdamu su 1980. uradili “Rest Energy”, kao dio serije “That Self”, a u tom performansu svako je sa svoje strane držao zategnuti luk sa strijelom čiji je vrh bio uperen u srce Marine Abramović. Mikrofoni na njihovoj odjeći bilježili su neravnomjerno disanje i ubrzanje kucanja srca, a poslije četiri minuta oboje su pustili luk.

Ipak, jedan od najpoznatijih performansa umjetničkog para je onaj koji je značio i kraj njihove veze, “Ljubavnici: Hod po Velikom zidu” iz 1988, u kojem je svako krenuo sa svoje strane Kineskog zida. Abramović je počela kraj Žutog mora, Ulaj od pustinje Gobi, pješačili su danima i sreli se u sredini. Tu su se zagrlili i prekinuli svoj odnos, odlučivši da se više nikad neće vidjeti.

Ponovno su se, međutim, sreli 2010. na izložbi Marine Abramović u njujorškoj MoMA-i, “The Artist is Present”, tokom koje je ona u izložbenom prostoru sjedela sama osam sati dnevno tri mjeseca. Posjetioci su mogli da sjednu s njom za sto i posmatraju je. U jednom trenutku preko puta nje je sjeo Ulaj, a umjetnica se tada slomila i zaplakala. Uhvatili su se za ruke, a taj video njihovog ponovnog susreta ima desetine miliona pregleda na Jutjubu.