Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 2010. na samitu Evropskog savjeta u Briselu dodijeljen je Crnoj Gori status kandidata za članstvo u Evropskoj uniji. Odluku Evropskog savjeta, čiji su članovi šefovi država ili vlada zemalja članica Evropske unije, pozdravile su vlast i opozicija u Crnoj Gori uz zajedničku ocjenu da, kako je istaknuto, nema vremena za slavlje već da se naporno mora raditi na ispunjavanju sedam uslova koje je Evropska komisija postavila Crnoj Gori da bi se kvalifikovala za početak pregovora o članstvu u Evropskoj uniji. Uslovima je od Crne Gore traženo usaglašavanje izbornog zakona s ustavom, jačanje administrativnih kapaciteta i nezavisnost sudstva, borba protiv korupcije i organizovanog kriminala, povećanje slobode medija i saradnje s civilnim sektorom, sprečavanje diskriminacije, kao i pronalaženje održivog rješenja za zatvaranje kampa na Koniku.

Ostali datumi: 1778. rođen je engleski hemičar Hamfri Dejvi, izumitelj rudarske sigurnosne lampe 1816. Otkrio je anestetičko djelovanje rajskog gasa, a pomoću elektrolize prvi je izdvojio natrijum, kalijum i kalcijum u elementarnom obliku.

1830 – Umro je južnoamerički revolucionar, vojskovođa i državnik Simon Bolivar. Oslobodio je Venecuelu, Ekvador, Panamu i Peru i bio je predsjednik Kolumbije i Bolivije, koja je po njemu dobila ime. Optužen da je htio da se proglasi monarhom, povukao se s vlasti 1830. i ubrzo je umro.

1891 – Na vanrednoj skupštini Narodne čitaonice u Baru donesen je Ustav čitaonice, koji je imao 39 članova. Barsku čitaonicu osnovali su, tri godine nakon oslobođenja, ugledni građani, među kojima su bili Vuko Pejović, Dušan Brkanović, Tomo Oraovac i Đul-beg Škanjević, uključujući se u opštecrnogorski narodni kulturni preporod.

1903 – Braća Vilbur i Orvil Rajt izveli su prvi uspješan let avionom u istoriji vazduhoplovstva. Nihova letjelica “Flajer I” uzletjela je četiri puta nad pješčanim dinama blizu mjesta Kiti Houk u Sjevernoj Karolini (SAD) i pritom se zadržala u vazduhu najduže 59 sekundi.

1918 – U Beogradu je regent Aleksandar Karađorđević primio delegaciju nelegalne Podgoričke skupštine na čelu s mitropolitom Gavrilom Dožićem, koja mu je predala odluke Skupštine. Pored tih odluka, delegacija je u Beograd donijela i izvještaj Svetozara Tomića, upućen novoformiranoj vladi Kraljevine SHS, u kojem je tražena  hitna ekonomska pomoć. “Bude li vlada ma iz kojih pobuda oklijevala, pisalo je u Tomićevom izvještaju, onda bi mogle nastupiti najgore posljedice za srpsku stvar u ovom kraju”.

1939 – U zgradi Narodnog pozorišta na Cetinju održan je zbor žena na kome je razmatran ekonomski i politički položaj žena. Žene su se zalagale za politička i građanska prava, u prvom redu za pravo glasa.

1989 – U Rumuniji su izbile masovne demonstracije protiv diktatorskog režima Nikolaja Čaušeskua u kojima je poginulo oko hiljadu ljudi. Nemiri koji su počeli u Temišvaru i Aradu zahvatili su potom Bukurešt i proširili se na cijelu  Rumuniju. Čaušesku i njegova žena Elena uhvaćeni su u bijegu 22. decembra, osuđeni na smrt i strijeljani.

1991 – Savjet ministara EU usvajanjem nove Deklaracije o Jugoslaviji odlučio je da prizna nezavisnost svim jugoslovenskim republikama koje prihvate kriterijume za priznavanje novih država u istočnoj Evropi i Sovjetskom Savezu.

1999 – Njemački, američki i istočnoevropski zvaničnici zaključili su istorijski sporazum o nadoknadi za prinudni rad za vrijeme nacističke Njemačke, 54 godine poslije Drugog svjetskog rata.

2007 – Bokeljska mornarica, stara hiljadu i dvjesta godina, prvi je put gostovala u glavnom gradu Crne Gore i na glavnom podgoričkom trgu odigrala čuveno “Bokeljsko kolo”.

2008 – U Skupštini Crne Gore usvojen je zakon o javnim radio difuznim sistemima, kojim je predviđeno da se RTCG finansira iz državnog budžeta sa 1,2 odsto na godišnjem nivou, a da Savjet te kuće bira Skupština. Skupština je usvojila i strategiju odbrane Crne Gore u kojoj je kao strateški cilj istaknuta izgradnja sistema odbrane, sposobnog da zaštiti i očuva suverenitet i državnu teritoriju. Istoga dana, u svim ministarstvima Vlade Crne Gore i drugim njenim službama zabranjeno je tokom radnog vremena (od 9 do 16 sati) korišćenje popularne internet stranice “Face book”, kao i pristup You-Tub-u, najvećem video portalu u svijetu. Takve zabrane uvedene su posljednih godina u mnogim firmama i državnim administracijama širom svijeta, jer je pristup tim portalima drastično umanjivao radni učinak zapošljenih.

2009 – Senat Univerziteta Crne Gore usvojio je pravilnik o uslovima upisa brucoša, kojim su ukinuti diferencijalni ispiti za maturante i uspostavljen jedinstven model za polaganje prijemnih ispita.

2009 – U Beogradu je, u 96. godini, umro poznati dirigent i kompozitor Oskar  Danon. Imao je više od 2.000 nstupa u najuglednijim operskim kućama i koncertnim salama širom Evrope, u Americi, Japanu i mnogim drugim zemljama.

2010 – Vlada Crne Gore objavila je nacrt akcionog plana za ispunjavanje uslova Evropske komisije kojim su predviđene izmjene Ustava i zakona, istrage i oduzimanje imovine kriminalcima, kao i bolja saradnja sa susjedima u borbi protiv organizovanog kriminala.

2010 – Masovni protesti u Tunisu pokrenuli su „arapsko proljeće“ koje se vrlo brzo proširilo na Bliski istok i Sjevernu Afriku.

2010 – U Kaliforniji je, u 69. godini, umro kultni američki avangardni bluz i rok muzičar i vizuelni umjetnik Don Ven Vlit, poznat kao Kapetan Bifhart.

2011 – Na Međunarodnoj ministarskoj konferenciji Svjetske trgovinske organizacije (STO), Crna Gora zvanično je postala punopravna članica te organizacije. Premijer Igor Lukšić i direktor STO-a Paskal Lami potpisali su Protokol o pristupanju Crne Gore kao 156. članice Svjetske trgovinske organizacije.”Članstvo u Svjetskoj trgovinskoj organizaciji jedan je od najvažnijih koraka integracije zemlje u moderne međunarodne ekonomske tokove i jedan od neophodnih preduslova za članstvo u Evropskoj uniji”, rekao je ministar ekonomije u Vladi Crne Gore Vladimir Kavarić. Pripadnost Svjetskoj trgovinskoj organizaciji znači predvidljivost i poštovanje međunarodno prihvaćenih pravila poslovanja u oblastima kao što su slobodno kretanje robe i usluga, pravo intelektualne svojine, investicije, tehnički propisi i konkurencija.

2011 – U Pjongjangu je u, u 70. godini, umro sjevernokorejski predsjednik Kim Jong Il, takozvani  Dragi vođa totalitarnog režima Sjeverne Koreje, koja posjeduje nuklearno oružje.

2011 – U 71. godini umrla je legendarna pjevačica sa Zelenortskih ostrva, Sezarija Evora,  poznata pod nadimkom „bosonoga diva“. Proslavila se kao najizrazitiji predstavnik muzičko-plesnog žanra „morna“  i nostalgične pjesme – kombinacije portugalskog fada i bluza.

2012 – Nakon osvojene zlatne medalje na Evropskom prvenstvu u Beogradu, crnogorskim rukometašicama – zlatnim lavicama priređen je u Sportskom centru „Morača“ veličanstven doček. Evropske šampionke na aerodromu „Golubovci“ dočekali su predsjednik Filip Vujanović, predsjednica komisije COK-a za izbor sportiste godine Vesna Medenica, gradonačelnik Podgorice Miomir Mugoša,  ministri kulture, unutrašnjih poslova i turizma, Branislav Mićunović, Raško Konjević i Branimir Gvozdenović, kao i brojni građani. Povodom trijumfa crnogorskih rukometašica, u ime ambasade kraljevine Norveške čestitku je predsjedniku  Rukometnog saveza  Crne Gore Predragu Boškoviću uputila Karen Nilsen, konzul Norveške u Podgorici. Odbor direktora Pošte Crne Gore odlučio  je da povodom uspjeha crnogorskih reprezentativki objavi prigodno izdanje od dvije marke posvećene osvojenoj zlatnoj medalji na Evropskom prvenstvu i srebrnoj na Olimpijskim igrama u Londonu, prvoj olimpijskoj medalji u istoriji crnogorskog sporta. 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1919 – Cetinjska čitaonica, obnovljena nakon Prvog svjetskog rata, nastavila je da radi u prostorijama Zetskog doma.

1997 – Minski centar UN objavio je da u Bosni i Hercegovini ima još 750.000 do milion nagaznih mina i da je tokom 1996. i 1997. od eksplozija mina povrijeđeno oko 1.000 ljudi, među kojima je veliki broj djece.

2004 – Poslanici makedonskog Sobranja podržali su većinom glasova kabinet novog  premijera makedonske Vlade, Vlada Bučkovskog.

2007 – Nju Džersi je prva američka savezna država koja je u posljednjih 40 godina ukinula smrtnu kaznu. Zakonom, koji je potpisao guverner Džon Korzin, smrtna kazna je zamijenjena doživotnim zatvorom bez prava na uslovnu slobodu.

2008 – Zbog međudržavnog spora oko granice između Slovenije i Hrvatske, slovenački premijer Borut Pahor najavio je da će Slovenija uložiti veto na otvaranje novih poglavlja u pretpristupnim pregovorima Hrvatske s Evropskom unijom.

U DODESTU

Pozorišna predstava “Lutka” nastala po motivima zbirke “Imaj u vidu”, a na temu vršnjačkog nasilja biće izvedena u utorak, 17. decembra, u sali DODEST, sa početkom u 12 sati.

Autorski tim čine Zoran Rakočević, Milo Bešović i Anđelija Rondović.

U predstavi igraju Anja Mišović, Ivana Popović, Katarina Ćeranić, Maja Plazinić, Mina Čogurić, Nikolina Vukčević, Nina Račeta, Matija Bulatović i Dušan Petrović.

Produkciju predstave potpisuju Nevladina organizacija “TNT” i “Savez za djecu i mlade Kuća”.

PREMIJERA U ZETSKOM DOMU

Premijera predstave “Tri sestre” u režiji Branislava Mićunovića, odigrana je sinoć u Kraljevskom pozorištu Zetski dom.

Kako se ističe u saopštenju Kraljevskog pozorišta, Mićunović je želio da ima predstavu o tome da sve manje izbora imamo, da svijet postaje sve skučenije i bezličnije mjesto za ljude.

“Četiri Čehovljeva čina saželi smo u jedan. Dramaturška intervencija bila je ogromna, za mene je ovaj zadatak bio velika odgovornost. Sve se dešava u toj jednoj – posljednjoj noći, a sve se dešava u jednoj ovoj tački našeg društva. Ovo što ste vidjeli večeras na sceni, to smo mi, već smo postali Čehovljevi junaci. Kada smo započeli proces, profesor Mićunović je rekao: ‘Hajde da vidimo da li je katarza još uvijek moguća u pozorištu’? Svjedoci smo večeras da jeste tako, da ona postoji”, rekla je dramaturškinja Stela Mišković.

Uloge u predstavi povjerene su Pavlu Preleviću, Nadi Vukčević, Juliji Milačić Petrović Njegoš, Ani Vučković, Jeleni Laban, Aleksandru Raduloviću, Srđanu Grahovcu, Omaru Bajramspahiću, Vulu Markoviću, Dejanu Ivaniću i Stevanu Vukoviću.

“Predstava sadrži četiri dijela, od otuđenosti do ličnog stava, bilo je hrabro od nas upustiti se. Bilo nam je bitno da se sretnemo sa publikom, kao zadnji korak da do kraja ubijedimo sebe da je posao koji smo uradili zaista dobar. Ovo je bio težak rad, ali koristan svima nama. Posljednja tri mjeseca bila su važna na profesionalnom i ljudskom nivou, neprocjenjiva. Ono što ga je bogatilo sve vrijeme jeste činjenica da smo bili toliko intimni sa projektom, što ste vidjeli po reakciji publike. Ona nas je ponijela, dala vjetar u leđa”, rekla je nakon premijere glumica Julija Milačić Petrović Njegoš.

Glumac Aleksandar Radulović, je kazao da je pozorište prvo i posljednje utočište savremenog čovjeka da pokuša sebi da dozvoli da doživi katarzu, da nije sramota ni smijati se, ni plakati.

Glumac Vule Marković je istakao da je rad na predstavi bila jedna vrsta eksperimenta i za glumce i sa rediteljskog aspekta.

“Bila je neka vrsta zahvata, istraživanja, kopanja po sebi, tako da je bilo nešto drugačije, nijesmo išli ustaljenim aršinima. Čak i stilski, igra se potpuno drugačije, ne igra se na partnera, nego je poenta u tome da su karakteri otuđeni jedni od drugih, da su konstantno u preispitivanjima, u agonijama, u potrebi za smislom, i zapravo o tome se ovdje i radi – o ljudskom stradanju, nesreći, te teme su vrlo zahtjevne i teške. Lično je, svi mi otprilike negdje i znamo ove ljude, oni su u našim širim familijama, ovi ljudi su svuda oko nas, bitno ih je prepoznati i vidjeti šta je to, što njih muči, šta ih tišti, čemu se oni nadaju. Ovo je ozbiljna, velika tema”, kazao je Marković.

Mićunović pored režije potpisuje adaptaciju i dizajn predstave, a saradnici su: Stela Mišković (dramaturgija), Marko Petrović Njegoš (scena), Lina Leković (kostim), Dubravka Drakić (govor), Vjera Nikolić (muzika) i Mile Buturović (svijetlo). Predstava se realizuje u okviru interregionalnog projekta ADNICH (IPA CBC Italija-Albanija-Montenegro).

U Kraljevskom pozorištu Zetski dom predstava „Tri sestre“ nakon prvog izvođenja, zbog velikog interesovanja i ograničenog broja mjesta, biće odigrana još tri puta, a to će biti ravnopravne premijere- 18, 20. i 21. decembra, sa početkom u 20 sati.

U BIJELOM POLJU

Javna ustanova “Ratkovićeve večeri poezije” organizuju večeras u 18 sati, u Kući Rista Ratkovića, promociju knjige “Riječ o riječi” prof. doc Mirka Jakovljevića.

O knjizi će govoriti Željko Rutović, direktor Direktorata za medije Crne Gore, Zoran Bošković, profesor književnostim, te direktor JU “Ratkovićeve večeri poezije” Kemal Musić.

Medijator će biti Edin Smailović.

V.K. RCG

U CNP-U

Predstava “Ekvinocijo” Iva Vojnovića u režiji Ivice Kunčevića biće izvedena u utorak 17. decembra na Velikoj sceni Crnogorskog narodnog pozorišta u 20 sati.

Scenografkinja predstave je Ivanka Vana Prelević, kostimografkinja Danica Dedijer, muziku potpisuje Vjera Nikolić, a za scenski govor zadužen je Matija Sršen. Asistentkinja režije je Jelena Minić, a izvršne producentkinje su Nela Otašević i Janja Ražnatović.

U predstavi igraju: Varja Đukić, Mirko Vlahović, Momčilo Otašević, Goran Vujović, Branimir Popović, Danilo Čelebić, Julija Milačić, Gorana Marković, Žaklina Oštir, Jelena Nenezić Rakočević, Jelena Minić, Radmila Čolić, Milica Šćepanović, Dragan Račić, Momčilo Pićurić, Slobodan Marunović, Jovan Dabović, Aleksandar Gavranić i Vukan Pejović.

Kako ističu u CNP-u, ovaj komad je priča o moralu, ponosu, istinskim vrijednostima.

U KOTORU

Predstava “Razgovori o ljubavi”, reditelja Jerneja Lorencija, sa međunarodnim timom glumaca biće izvedena u Kotoru, na Velikoj sceni Kulturnog centra “Nikola Đurković” u utorak, 17. decembra u 20 sati.

U predstavi igraju glumci iz četiri zemlje: Slovenije, Crne Gore, Albanije i Italije.

Dio ansambla iz Slovenije su legenda slovenačkog glumišta i dobitnik najvažnijih priznanja Janez Škof, Maruša Majer i muzičarka Zvezdana Novaković. Iz Crne Gore, u ekipi su Srđan Grahovac, Karmen Bardak i Jelena Laban, a iz Albanije Krist Leši i Matia Lupa.

Glumačkoj podjeli pridružili su se Barbara Folkito i Daniele Ganjanesi, glumci iz Italije – navode iz Zetskog doma.

“Ljubav u suštini traži riječi. Konstantno i uvijek. A opet, u ljubavnom jeziku, nesporazumi su najčešća pojava. Kada govorimo jezikom ljubavi čini nam se da se obraćamo drugom, a skoro uvijek govorimo isključivo sebi: iz sebe, o sebi, za sebe. Osoba preko puta nas samo služi kao odraz naših riječi: da se bolje čujemo i osjećamo, govoreći. Mi takoreći, rijetko govorimo jezikom ljubavi”, rekao je o predstavi reditelj Lorenci.

Predstava je rađena u koprodukciji Kraljevskog pozorišta Zetski dom sa Cetinja i Slovenskog narodnog gledališča iz Ljubljane.

Ova koprodukcija realizuje se u okviru interregionalnog projekta ADNICH (IPA CBC Italija-Albanija-Montenegro), koji pripada pretpristupnim IPA programima i koncepta Art Geto, a sprovodi se u periodu 2018-2020. i bavi se prvenstveno zaštitom i promocijom regiona južnog Jadrana.

U MILANSKOJ SKALI

Operska zvijezda Plasido Domingo (78) dočekan je ovacijama na gala koncertu povodom 50 godišnjice rada sinoć u milanskoj Skali, a on je uzvratio rijetkom serenadom publici.

Domingo je stajao sam na bini sa tri žute ruže i bez muzičke pratnje otpjevao omiljenu špansku melodiju “Non Puede Ser”.

Do tada su izvođači koji su sa njim nastupali, hor i orkestar, već izveli dva bisa poslije više od pola sata aplauza i ovacija publike koja je ustala na noge, što je rijetko u Skali. On je za treći bis na binu izašao sam.

Sedamdesetosmogodišnji Domingo je bio vidno dirnut tim prijemom i u jednom trenutku je poljubio binu gdje je prvi put nastupio 7. decembra 1969. u glavnoj ulozi u operi “Ernani” Djuzepea Verdija.

On je ukupno pejvao 135 puta na bini u Skali, u 22 opere.

Ovaj jubilej u Skali obilježen je u godini kada su američke operske kuće otkazale Domingove zakazane koncerte poslije izvještaja AP-a da ga je više od 20 žena optužilo za seksualno uznemiravanje ili neprikladno ponašanje.

Domingo je negirao te navode i poslije perioda ćutanja tek je nedavno počeo da daje intervjue izabranim publikacijama pred nastupe u Evropi.

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1775. rođena je engleska književnica Džejn Ostin, čije je djelo početkom 20. vijeka svrstano među pisce  “velike tradicije”. Smatra se najčitanijim romanopiscem među autorima koji su stvarali prije viktorijanskog perioda. Poznata djela: “Razbor i osjećanje”,”Gordost i predrasuda”, “Mensfildski park”, “Ema”, “Nagovaranje”.

1859 – Umro je njemački filolog Vilhelm Grim, koji je s bratom Jakobom sakupio i objavio čuvene priče i bajke za djecu. S bratom je radio i na istraživanju njemačkog jezika, folklora i kulture, a sam se bavio izučavanjem spomenika starog njemačkog jezika.

1888 – U Lihtembergu, u Njemačkoj, rođen je Gerhard Gezeman, njemački slavista koji je odigrao značajnu posredničku ulogu između naše i njemačke književnosti i kulture. Prevodio je naše narodne pjesme, kao i djela Stjepana Mitrova Ljubiše, Marka Miljanova, Stojana Cerovića i Sima Šobajića na njemački, te pisao o našoj književnosti u našim i njemačkim publikacijama. Napisao je značajno djelo “Životne forme Crnogoraca”,  prevedeno u izdanju cetinjskog “Oboda” 1968. pod nazivom “Čojstvo i junaštvo starih Crnogoraca”.

1916 – Ubijen je ruski monah i pustolov Grigorij Raspućin, koji je, kao tobožnji vidovnjak i čudotvorac, uspio da se nametne za osobu od povjerenja posljednjem ruskom caru Nikolaju II i njegovoj ženi, carici Aleksandri. Ubila ga je grupa oficira da bi spasili ugled monarhije.

1917 – Rođen je engleski pisac Artur Čarls Klark, popularizator astronautike i autor čuvenih naučno-fantastičnih romana, među kojima su najpoznatiji  “2001: Odiseja u svemiru”, “3001: konačna Odiseja”, “Kraj djetinjstva”.

1921 – Umro je francuski kompozitor Kamij Sen Sans, klavirski virtuoz i dirigent, jedan od osnivača Društva za njegovanje i unapređivanje francuske muzike. Njegov ogromni opus obuhvata muzička djela svih vrsta među kojima su najpoznatije opera “Samson i Dalila” i kompozicija za kamerni sastav “Karneval životinja”.

1995 – Savjet bezbjednosti Ujedinjenih nacija dao je NATO snagama ovlašćenje da preuzmu nadležnost nad mirovnim operacijama u Bosni. Time je okončana misija UNPROFOR-a i stvoreni pravni uslovi da NATO počne misiju nadgledanja sprovođenja mira u Bosni.

2005  – Na Bulevaru svetog Petra Cetinjskog, preko puta crnogorske Skupštine, postavljen je spomenik posljednjem crnogorskom suverenu, kralju Nikoli I Petroviću. Spomenik kralja Nikole na konju, rad akademskog vajara Rista Radmilovića, otkrio je tri dana kasnije, 19. decembra, predsjednik crnogorske Vlade Milo Đukanović.

2005 – Američki predsjednik Džordž Buš prihvatio je, poslije više sedmica neizvjesnosti, amandman senatora Džona Mekejna o zabrani okrutnog, nečovječnog i ponižavajućeg ophođenja prema strancima osumnjičenim za terorizam.

2008 – Ministri  prosvjete Crne Gore i Albanije Sreten Škuletić i Fatos Beja potpisali su sporazum o naučnoj i tehnološkoj saradnji između dvije zemlje. Sporazumom je, između ostalog, predviđena razmjena studenata i profesora, ali i zajedničko pojavljivanje i učešće u projektima iz oblasti obrazovanja, energetike, poljoprivrede i turizma.

2008 – U  Danilovgradu je otvoren savremeni Forenzički centar, opremljen za sve vrste vještačenja potrebnih u radu policije u otkrivanju krivičnih djela. Centar su otvorili direktor uprave policije Veselin Veljović, premijer Milo Đukanović i šef delegacije Evropske komisije u Podgorici Leopold Maurer.

2008 – U Zagrebu je, u 42. godini, umro hrvatski prozni pisac i pjesnik mlađe generacije Simo Mraović. Objavio je šest zbirki pjesama, roman “Konstantin bogobojazni“ i zbirku kratkih eseja “Bajke za plažu”.

2009 – U Moskvi je, u 53. godini, umro Jegor Gajdar, takozvani arhitetka ruskih tržišnih rerformi. Tokom samo nekoliko mjeseci ranih 90-ih sproveo je drastične promjene u ruskoj ekonomiji, ukidajući državnu kontrolu cijena i prodajući državnu imovinu, čime je na ruševinama komunističke planske privrede utemeljio tržišnu ekonomiju.

2010 – Vlada Crne Gore usvojila je strategiju o saradnji s dijasporom, kojom se obavezala da štiti prava crnogorskih državljana u inostranstvu i unapređuje njihovu komunikaciju s matičnom državom.

2010 – Na sceni Crnogorskog narodnog pozorišta premijerno je izveden „Gorski vijenac“ Petra II Petrovića Njegoša, u režiji slovenačkog reditelja Diega de Brea. Bila je to četvrta postavka poznatog Njegoševog djela u Crnogorskom narodnom pozorištu i prva u režiji reditelja izvan Crne Gore.

2011 – Posljednji američki vojnici napustili su Irak nakon završetka osmogodišnje vojne misije poslije invazije kojom je Sadam Husein uklonjen s vlasti.

2012 – Na Evropskom prvenstvu za rukometašice, održanom u Beogradu od 4. do 16. decembra, zlatnu medalju osvojile su crnogorske reprezentativke – zlatne lavice, pobijedivši u finalnoj utakmici reprezentaciju Norveške, olimpijskog i svjetskog prvaka, 34:31

2012 – Većina Crnogoraca na posljednjem popisu u Srbiji izjasnila se kao Srbi, što je iz Ministarstva vanjskih poslova Crne Gore objašnjeno kao posljedica asimilacije, ali i podjela crnogorskih nacionalnih organizacija u Srbiji. Na drugoj strani, ambasador Srbije u Crnoj Gori Zoran Lutovac protumačio je to u intervjuu TV Atlas promjenom sadržaja crnogorstva u odnosu na ranija vremena kada su zajednički bili jezik, kultura i ostalo. U Srbiji, prema najnovijem popisu stanovništva, živi 38.052 Crnogorca, što je 44,2 odsto manje nego 2002.

2012 – Na parlamentarnim izborima u Japanu ubjedljivu pobjedu osvojila je opoziciona Liberalna demokratska partija Šinza Abea. Premijer te zemlje Jošihiko Noda podnio je ostavku na mjesto predsjednika Demokratske partije preuzevši odgovornost za poraz stranke na izborima.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1920 – U jednom od najtežih zemljotresa u svijetu, u kineskoj provinciji Gansu poginulo je oko 180 hiljada ljudi.

1953 – U Gradskom narodnom pozorištu u Titogradu premijerno je izvedena komedija u pet činova pod nazivom “Šuma”, tekst Aleksandra Nikolajeviča Ostrovskog u režiji Vasilija Šćućkina. Uloge su tumačili: Julka Cvejanov, Marica Stilinović, Marija Jovanović, Miloš Mošorinac, Dušan Baltić i drugi.

1992 – U Nikšiću je, u okviru privatnog preduzeća “Aniz”, izašao prvi broj nezavisnog lista “Onogošt standard”. List je u početku izlazio petnaestodnevno, potom mjesečno, a kasnije kao nedjeljnik. Uz gradske teme, “Onogošt standard” je objavljivao i aktuelnosti iz političkog života. Glavni i odgovorni urednik lista bio je Rajko Zorić.

1993 – Šest  zemalja članica Evropske unije: Velika Britanija, Njemačka, Francuska, Italija, Holandija i Danska, uprkos protivljenju Grčke, priznalo je Bivšu jugoslovensku republiku Makedoniju.

2011 – Nakon osamnaest godina pregovaranja, Rusija je primljena u Svjetsku trgovinsku organizaciju.

2011 – Desetine hiljada djece bile su žrtve seksualnog zlostavljanja u institucijama rimokatoličke crkve u Holandiji od 1945, saopštila je jedna nezavisna komisija u toj zemlji, kritikujući zataškavanje i praksu ćutanja crkve. Crkveni lideri izjavili su da zbog rezultata istrage osjećaju sramotu i žalost i ponudili, kako je saopšteno, „iskreno izvinjenje“, te da nijesu krivi samo počinitelji nego i crkvene vlasti.

MINISTARSTVO RASPISALO

Ministarstvo kulture raspisalo je konkurs za sufinansiranje programa i projekata kojima se obezbjeđuje zajedničko crnogorsko učešće na međunarodnim manifestacijama i festivalima u idućoj godini.

Pravo učešća na konkursu imaju pravna lica koja su u Crnoj Gori registrovana za obavljenje djelatnosti kulture.

Na konkursu ne mogu učestvovati fizička lica, nevladine organizacije, javne ustanove i drugi subjekti čiji se rad finansira iz budžeta Crne Gore, sredstvima planiranim za kulturu.

Projekti prijavljeni na konkurs vrednuju se prema umjetničkom kvalitetu i značaju za razvoj crnogorske kulture, referenci realizatora, doprinosu afirmaciji multinacionalnih i multikulturalnih vrijednosti, podsticanju internacionalnog dijaloga i stimulisanju razvoja partnerstva.

„Doprinosu očuvanju tradicije i crnogorske kulturne baštine, zaštiti i promociji raznolikosti kulturnih izraza, afirmaciji perspektivnih talenata, afirmaciji stvaralaštva lica sa invaliditetom, realnosti budžeta projekta i obezbijeđenost uslova za njegovu realizaciju“, navodi se u konkursu.

Projekti i programi će se sufinansirati najviše do 50 odsto iznosa ukupnih sredstava potrebnih za njihovu realizaciju.

Projekti i programi koji su dobili finansijsku podršku iz drugog izvora u Budžetu Crne Gore, u iznosu od 50 odsto ukupnih sredstava potrebnih za realizaciju, neće biti sufinansirani na ovom konkursu, prema pravilima o državnoj pomoći.

Prijave se podnose do 15. januara.

FILM “MAGIČNI KLJUČ”

Završen je film “Magični ključ” u produkciji Radio i televizije Crne Gore (RTCG). Televizijska bajka je nastala po tekstu Dragane Kršenković – Brković, u režiji Draška Đurovića. Riječ je o iskoraku u žanru dječijih filmova u Crnoj Gori, smatra Đurović i projektu na koji će Javni servis biti ponosan.

“Magični ključ” je priča koja propituje šta smo spremni da učinimo da bismo ostvarili vječni san o besmrtnosti. Bajka u kojoj ćemo vidjeti odnos likova prema ljubavi, poštovanju, odanosti. Likova, ali i nas samih.

“Istovremeno je je i poziv na jednu veliku avanturu, onamami da se zakorači u jedan svet koji je drugačiji, koji izmešta iz ovog našeg, svakidašnjeg okruženja, ona traži od vas kao gledaoca da prosto nađete odgovor koji nudi sama priča, ali koji takođe su skriveni u samom tkivu”, kaže Dragana Kršenković – Brković.

Reditelj Draško Đurović kaže da je “Magični ključ” najambiciozniji crnogorski dječiji film svih vremena.

“Ima dosta veliku ekipu glumaca, specijalne efekte, odličnu scenografiju, dobar kostim i nekoliko fantastičnih predjela na kojima se to snimalo jer u Crnoj Gori uglavnom imamo divne predjele, ali ne ubacujemo priče, mitove, legende u te predjele i onda to ostaje samo kao opskurni plakat”, naveo je Đurović.

Film je sniman na Skadarskom jezeru, Lipskoj pećini, vinogradu “Plantaža”, Biogradskoj gori. Đurović ističe da filmove za djecu nije lako snimiti, jer moraju biti ispunjena tri elementa.

“Prvi je taj neki akcioni, avanturistički koji morate da biste zadovoljili njihovu pažnju, njihovu radoznalost, drugi je taj emotivni dio da se oni vezuju za tu priču i biće vezani sigurno jer je to uvijek ona čuvena podjela na dobre i loše momke i treći dio je ovaj koji se tiče vizuelizacije i edukacije, vaspitavanja, šta zapravo, zašto mi to gledamo, zašto mi to treba”, kaže Đurović.

Film “Magični ključ” bi trebalo da bude prikazan na TVCG tokom novogodišnjih praznika, a onda i u bioskopima u Crnoj Gori i regionu.

Petra Božović, TVCG