OD EBRD

Mala i srednja preduzeća u Crnoj Gori iskoristiće pet miliona eura kredita koji za Hipotekarnu banku obezbjeđuje Evropska banka za obnovu i razvoj (EBRD) za dalje kreditiranje preduzeća ekonomski pogođenih pandemijom koronavirusa.

“To je prvi projekat koji će se potpisati u okviru EBRD koronavirus Paketa solidarnosti, koji je osmišljen i kreiran da odgovori na hitne kratkoročne finansijske potrebe postojećih klijenata Banke, nakon oštrog usporavanja ekonomskih aktivnosti”, navodi se u saopštenju.

EBRD želi da kroz finansijsku i savjetodavnu podršku pomogne preduzećima koja su se nakon uvođenja javno-zdravstvenih mjera za sprječavanje širenja virusa suočila sa smanjenjem prometa i profitabilnosti, što je vodilo u odlaganje otplata i hitnu potrebu za likvidnošću.

“Očekuje se da će EBRD uložiti do 1,7 milijarde eura u šest zapadno-balkanskih zemalja samo tokom ove godine”, dodaje su saopštenju.

Hipotekarna banka je, kako se navodi, dugogodišnji klijent EBRD-a i ta uspješna saradnja traje od 2012 godine.

“Hipotekarna banka je zauzela proaktivan pristup prema izazovima koje je pandemija donijela i u odgovorima na njih, obezbjeđujući fondove za pomoć svojim klijentima i podršku ekonomskom oporavku Crne Gore”, dodaje se u saopštenju.

EBRD je vodeći investitor i u Crnoj Gori je finansirala 71 projekat u vrijednosti od 622 miliona eura.

POKRENUT PROJEKAT

Nakon dobijenih statističkih podaka koji pokazuju da je oko 40 odsto mladih žena u Crnoj Gori nezaposleno, a da je najveći dio sa sjevera, pokrenut je projekat Osnaži.me,
koji ima za cilj da mlade žene na sjeveru Crne Gore, kroz segment formalne i neformalne edukacije, osnaži u kreiranju novih poslovnih i preduzetničkih prilika.

Nacionalni projekat Osnaži.Me pokrenuo je Omladinski klub Berane, uz podršku V+O Communication. Projekat se realizuje pod pokroviteljstvom Coca-Cola Fondacije i uz institucionalnu podršku Ministarstva sporta i mladih Republike Crne Gore, Opština Berane, Pljevlja i Mojkovac.

”Neki od ključnih izazova sa kojima se mladi bore, naročito nakon završetka pandemije virusa Kovid-19, jesu ekonomska zavisnost i nezaposlenost. Procjenjuje se da je oko 35 odsto mladih u Crnoj Gori uzrasta od 17 do 25 godina nezaposleno, dok ovaj procenat značajno raste kada je u pitanju ženska populacija, što potvrđuju i statistički podaci koji kažu da je oko 40 odsto mladih žena u Crnoj Gori nezaposleno”, navodi se u saopštenju.

Navode da je na sjeveru Crne Gore, stopa nezaposlenosti kod cjelokupne populacije i do 3 puta veća u poređenju sa centralnim regionom, odnosno čak 6 puta veća u poređenju sa primorskim dijelom Crne Gore.

”Neki od inhibirajućih faktora u razvoju karijere kod mladih žena mogu biti odsustvo dobrog radnog iskustva, nedovoljan nivo obrazovanja, inertnost u pogledu pohađanja dodatnih obuka, ali i nedostatak dobrih uzora uspješnih žena koje bi podstakle mlade žene da se razvijaju u poslovnom smislu. Dalje, patrijarhalno društvo je i dalje veoma izraženo u pojedinim djelovima i ovakva struktura dodatno otežava mladim ženama karijerni razvoj”, objašnjavaju u saopštenju.

Naglašavaju da su posljednjih godina u centralnom regionu ostvareni određeni pomaci u segmentu osnaživanja mladih žena, dok se situacija po ovom pitanju na sjeveru Crne Gore nije mnogo promijenila.

Imajući u vidu sve ove probleme i zabrinjavajuće statističke podatke, pokrenut je nacionalni projekat Osnaži.Me koji ima za cilj da mladim ženama na sjeveru Crne Gore omogući priliku da prepoznaju svoje vrijednosti i sopstveni potencijal, kroz segment formalne i neformalne edukacije, osnažujući ih u kreiranju novih poslovnih i preduzetničkih prilika.

Povodom zvaničnog predstavljanja projekta Osnaži.Me u utorak, 30. juna 2020. godine sa početkom od 13h održaće se online panel diskusija pod nazivom ”Koliko si odvaŽENA da postaneš osnaŽENA?”.

U ovoj diskusiji će učestvovati uspješne, mlade žene koje su postale dio projekta Osnaži.Me i sada kao osnaŽENE ambasadorke pružaju primjer i podršku mladim ženama na njihovom putu ka daljem razvoju karijere.

Kako da se prijavite i na panel diskusiju pogledajte na Facebook stranici Osnaži.Me, dok više informacija o samom projektu možete pronaći na zvaničnom veb sajtu projekta Osnaži.Me.

BULATOVIĆ PORUČIO

Zaduživanje Opštine Budva jedna je od opcija kojom se može riješiti deblokada računa, saglasili su se vršioci dužnosti predsjednika Skupštine i Opštine Budva Snežana Kuč i Vladimir Bulatović na sastanku sa ministrom finansija Darkom Radunovićem.

Razgovarali su o tri moguća modela rješenja tog problema.

“Da bismo se zadužili mi prvo moramo da nađemo gdje bismo se zadužili. Potreban je neki konzoprcijum ili neka jaka inostrana banka. Takođe, je potrebna i saglasnost Skupštine grada Budve i Ministarstva finansija”, kazao je Bulatović.  

Deblokada računa Opštine biće i tema sjednice Skupštine,koja će kako je kazala vd predsjednice Snezana Kuč biti zakazana u što skorijem roku.

Ranije danas Bulatović i Kuč obratili su se Upravi policije. U pismu, u koje je TVCG imala uvid, Bulatović i Kuč navode da neće dolaziti na posao dok se ne stvore uslovi za slobodan pristup radnim mjestima i nesmetano obavljanje radnih zadataka.

Pozvali su neovlašćena lica koja se nalaze u zgradi Opštine da još jednom dobro razmisle o posljedicama svojih postupaka, da bi se na civilizovan način spustile tenzije u gradu.

Napominju i da ne žele da snose odgovornost za bilo koju potencijalno pričinjenu štetu nad imovinom i opštinskom dokumentacijom.

OCJENA MISIJE EK

Crnogorski sistem javnih nabavki je jedan od najstabilnijih sistema u regionu, ocijenili su eksperti TAIEX peer-review misije Evropske komisije u najnovijem Izvještaju o sistemu javnih nabavki Crne Gore, saopštila je direktorica Direktorata za politiku javnih nabavki u Ministarstvu finansija Jelene Jovetić.

Kako je saopšteno, ocjene su bazirane na navodima Izvještaja, uvažavajući činjenicu da je misija u Crnoj Gori bila posljednja ekspertska misija u toku 2019. godine u regionu, nakon što su prethodno eksperti posjetili sve susjedne zemlje Zapadnog Balkana.

“U izvještaju se navodi da su mnoga pitanja sa kojima se susrijeću susjedne zemlje već riješena u Crnoj Gori, kao što je osnivanje entiteta koji u praksi djeluju kao „centralni naručioci“ u sektoru javnih radova, kao i zdravstva”, navodi se u saopštenju.

Eksperti su ocijenili i da Crna Gora nije fokusirana samo na sprovođenje postupka javnih nabavki, već da institucije sagledavaju javnu nabavku i van formalnih procedura, kao i da je primjena kriterijuma ekonomski najpovoljnije ponude pokazatelj da su naručioci otvoreni za naprednije oblike nabavke.

“Takođe, u Izvještaju je konstatovano da je Vlada Crne Gore odavno prepoznala važnost funkcije javnih nabavki i njenu ulogu u savremenom ekonomskom društvu zemlje. Ključno zapažanje ekspertske misije je da sistem javnih nabavki uglavnom ispunjava svoju društveno-ekonomsku ulogu”, kažu iz Ministarstva.

Od posebnog značaja za unaprjeđenje sistema javnih nabavki u Crnoj Gori, kako se navodi, imale su i brojne izmjene i dopune Zakona o javnim nabavkama, koji je usvojen 2011. godine i postao primjenljiv 2012. godine, i to u pogledu povećanja transparentnosti postupaka javnih nabavki, obezbjeđivanja zaštite konkurencije i jednakog tretman ponuđača.

Ocijenjeno je i da, kao i u svakoj zemlji, uključujući i zemlje EU, postoji prostor za poboljšanje i izazovi na koje treba odgovoriti, što je objašnjeno u preporukama u nastavku izvještaja.

Direktorat za politiku javnih nabavki, u okviru Ministarstva finansija, odgovoran je za cjelokupnu koordinaciju politike i praćenje sistema javnih nabavki.

“Portal javnih nabavki kojim upravlja Direktorat za politiku javnih nabavki, aktivno koriste Inspekcija za javne nabavke za svoje kontrole i naručioci posebno u sektoru zdravstva za superviziju korisnika budžetskih sredstava. Od svog uspostavljanja, sistem se neprestano razvija, uz veliku pomoć projekata koje podržava EU i drugi donatori i međunarodne institucije (SIGMA, itd.)”, navodi se u saooštenju.
Svi glavni akteri čije aktivnosti značajno utiču na sistem javnih nabavki u Crnoj Gori, kako je saopšteno,posmatraju na Direktorat za politiku javnih nabavki kao uvažen autoritet, koji vodi glavne rasprave o sistemu nabavki i lider je u procesu izmjena zakonodavstva.
“Podsjećamo da je tokom 2019. godine Direktorat radio na novom zakonu o javnim nabavkama sa ciljem da se poboljša sistem javnih nabavki u Crnoj Gori harmonizacijom sa direktivama EU”, kažu iz Ministarstva.

U Izvještaju se napominje da se ekspertska misija odvijala prije nego što je novi zakon o javnim nabavkama bio u proceduri konačnog usvajanja u Skupštini Crne Gore, pa je stoga ekspertima bilo izuzetno teško da daju vrlo detaljne preporuke, jer će glavna pitanja sa kojima su se eksperti suočili tokom misije biti riješena kroz odredbe novog zakona.

“Ministarstvo finansija kao nosilac politike javnih nabavki, zaključuje da su refome u ovoj oblasti implemetirane tokom 2019. godine, prepoznate od strane ekspertske misije i detaljno date izvještajem”, navodi se u saopštenju.

U tom dijelu Ministarstvo finansija izražava spremnost da u nastavku djelovanja u okviru unaprjeđenja sistema uloži nove mjere, posebno u dijelu implementacije preporuka iz Izvještaja.

“Posebno raduje činjenica da je ocjena o sistemu javnih nabavki u Crnoj Gori bazirana na reviziji upravo najkompleksnijih javnih nabavki, koje su od strane ekspertske misije bile obuhvaćene i to u okviru “osjetljivih sektora” – javnih radova, sabraćaja, zdravstva, elektronskih sistema, kao i sektora vodovodnih i komunalnih djelatnosti na nivou lokalnih samouprava”, kažu iz Ministarstva.
Pored Ministarstva finansija koje kreira politiku javnih nabavki, ekspertska misija je napravila pregled rada i drugih institucija koje su ključne u praćenju ovog sistema: Državna komisija za kontrolu postupaka javnih nabavki, Upravni sud, Uprava za inspekcijske poslove (inspekcija za javne nabavke), kao i Državna revizorska institucija.

“Ministarstvo finansija izražava zadovoljstvo ocjenama iz Izvještaja ekspertske misije, sa uvjerenjem da će ova zapažanja, kao i date preporuke, biti osnova za dalje reforme u Crnoj Gori, kako u okviru politike javnih nabavki, tako i drugih institucija u okviru sistema”, zaključeno je u saopštenju.

KRIVOKAPIĆ

Loše hidrološke prilike uslovile su manju proizvodnju električne energije iz hidroelektrana (HE), pa je u prvih pet mjeseci ove godine ostvareno 61 odsto planirane, saopštio je izvršni rukovodilac Direkcije za upravljanje energijom u Elektroprivredi (EPCG), Darko Krivokapić.

„Bilansom električne energije za ovu godinu bilo je planirano da do juna proizvodnja iz HE bude 878 gigavat sati (GWh), a ostvareno je 539 GWh ili 61 odsto“, rekao je Krivokapić, piše Pobjeda.

HE Perućica je proizvela 292 GWh ili 55 odsto plana, a HE Piva 247 GWh ili 70 odsto planirane proizvodnje.

Krivokapić je objasnio da je zbog toga bio veći uvoz struje.

„Prvih pet mjeseci ove godine karakteriše posebna situacija u energetskom sektoru u odnosu na prethodne godine. Pandemija je uticala na smanjenje potrošnje, a time su količine za uvoz bile manje od uobičajenih“, kazao je Krivokapić.

On je dodao da je u prvih pet mjeseci ove godine EPCG uvezla 442 GWh električne energije u vrijednosti od 15,3 miliona eura, dok je u istom periodu prošle godine uvezeno 132 GWh, odnosno 23 odsto manje sruje.

„Poredeći sa prošlom godinom, EPCG je tokom prvih pet mjeseci ove godine izvezla 42 GWh manje električne energije nego u uporednom periodu, a to zači da smo po osnovu izvoza prihodovali manje oko 13 odsto“, naveo je Krivokapić.

U MAJU

Obavezna rezerva banaka na kraju maja je, prema podacima Centralne banke (CBCG), iznosila 179,3 miliona eura.

Od ukupnog iznosa na računima obavezne rezerve banaka u zemlji izdvojeno je 51,4 odsto, a na računima CBCG u inostranstvu 48,6 odsto.

Prosječno stanje ukupnih depozita banaka u aprilu, koji čine osnovicu za obračun obavezne rezerve, bilo je 3,31 milijardu eura. Od ukupnog nivoa depozita na one po viđenju odnosi se 70,4 odsto, a na oročene 29,6 odsto.

Banke u Crnoj Gori izdvojile su obaveznu rezervu na osnovu odluke CBCG. Tom odlukom je uspostavljen sistem obračuna obavezne rezerve primjenom stope od 7,5 odsto na dio osnovice koju čine depoziti po viđenju i depoziti ugovoreni sa ročnošću do jedne godine i stope od 6,5 odsto na dio osnovice koju čine depoziti ugovoreni sa ročnošću preko jedne godine.

Na depozite ugovorene sa ročnošću preko jedne godine koji imaju klauzulu o mogućnosti razročenja u roku kraćem od jedne godine primjenjuje se stopa od 7,5 odsto.

Osnovicu za obračun obavezne rezerve od januara 2018. godine čine oročeni i depoziti po viđenju, osim onih centralnih banaka. Izvještavanje u skladu sa tom odlukom banke su obavile 20. februara 2018. godine.

Na 50 odsto izdvojene obavezne rezerve CBCG plaća bankama mjesečno naknadu obračunatu po stopi od EONIA (Euro OverNight Index Average) umanjenoj za deset baznih poena na godišnjem nivou, s tim da ova stopa ne može biti manja od nule.

Banke mogu da koriste beskamatno do 50 odsto izdvojene obavezne rezerve za održavanje dnevne likvidnosti, ako korišćeni iznos vrate istog dana.

ZA TRI CENTA

Sve vrste goriva u Crnoj Gori od danas su skuplje tri centa, saopšteno je iz Ministarstva ekonomije.

Eurosuper 95 i 98 će se u naredne dvije sedmice prodavati po cijeni od 1,11 eura, odnosno 1,15 eura.

Cijena eurodizela iznosiće 99 centi, a lož ulja 97 centi.

Posljednje promjene cijena goriva bile su 9. juna, kada su sve vrste goriva poskupile dva do četiri centa.

Prema odredbama Uredbe o načinu obrazovanja maksimalnih maloprodajnih cijena naftnih derivata, naredni obračun će se obaviti 6. jula, a eventualno izmijenjene vrijednosti naftnih derivata važiće od 7. jula.

UPRAVA CARINA

Uprava carina je u maju naplatila 48,2 miliona eura prihoda, što je 33,37 odsto manje u odnosu na isti prošlogodišnji period.

U saopštenju objavljenom na sajtu Uprave carina navodi se da je u maju carinskih povraćaja bilo u iznosu od oko 90,4 hiljade eura, a akciznih 595,66 hiljada eura.

“Ostvarena neto naplata iznosila je 47,52 miliona eura”, kazali su iz Uprave carina.

Od ukupno naplaćenih prihoda u maju, na porez na dodatu vrijednost (PDV) pri uvozu se odnosilo 31,48 miliona EUR, na akcize 14,96 miliona eura, na carinu 1,59 miliona, na porez na kafu 168,59 hiljada, a na ostale prihode 5,84 hiljade eura.

U strukturi naplaćenih akciza najviše su zastupljene akcize na mineralna ulja, njihove derivate i supstitute 59,75 odsto, zatim na duvanske proizvode 29,59 odsto, na alkohol i alkoholna pića sa 5,22 odsto, a na gaziranu vodu 5,14 odsto.

Ostale prihode, kako je objašnjeno, čine prihodi po osnovu novčanih kazni u prekršajnom postupku, prihodi od prodaje carinske robe, kamate za neblagovremeno plaćanje carine i carinskih dažbina.

MANJA NEGO U MARTU

Prosječna likvidna sredstva banaka u aprilu su iznosila 914,2 miliona eura, što je 4,3 odsto manje nego u martu, pokazuju podaci Centralne banke (CBCG).

Prosječna likvidna sredstva su u aprilu u odnosu na isti period prošle godine pala 2,5 odsto.

Koeficijenti likvidnosti za bankarski sistem u cjelini su, na dnevnom i dekadnom nivou, bili iznad propisanih minimuma.

Bilansna suma banaka na kraju aprila iznosila je 4,51 milijardu eura i bila je 1,1 odsto manja nego u martu, dok je u odnosu na isti period prošle godine porasla 4,1 odsto.

U strukturi aktive banaka, u aprilu su dominantno učešće od 68,7 odsto ostvarili ukupni krediti, nakon kojih slijede novčana sredstva i računi depozita kod centralnih banaka sa 18,2 odsto, dok se 10,5 odsto odnosilo na hartije od vrijednosti, a 2,6 odsto na preostale stavke aktive.

U strukturi pasive, dominantno učešće od 73,4 odsto ostvarili su depoziti, nakon kojih slijedi kapital sa 13,5 odsto, pozajmice sa 9,5 odsto, dok se na ostale stavke odnosilo 3,6 odsto.

Ukupan kapital banaka na kraju aprila iznosio je 608,4 miliona eura i porastao je 0,4 odsto na mjesečnom nivou, a na godišnjem porastao 15,5 odsto.

SPRIJEČENO ŠIRENJE

Avioni MUP-a danas su gasili požar na teritoriji opštine Ulcinj, na lokalitetu Donja Klezna kod Vladimira, saopšteno je iz MUP-a Crne Gore.

Avioni su, kako je saopšteno,  angažovani na zahtjev Službe zaštite i spašavanja Ulcinj, koja je bila na terenu i koja je zbog nepristupačnosti terena tražila pomoć od Direktorata za vanredne situacije MUP-a za gašenje požara iz vazduha.

“Brzom i uspješnom akcijom Službe zaštite i spašavanja iz Ulcinja i aviona MUP-a spriječeno je širenje požara, a samim tim i veća šteta na ovom području”, navode iz MUP-a.

Direktorat za vanredne situacije MUP-a apelovao je e na građane da ne lože vatru na otvorenom prostoru, da poštuju preporuke nadležnih službi i organa i na taj način pomognu u smanjenju rizika od požara.