PREMIJERA FILMA 2020.

Aktivistkinja Greta Tunberg biće protagonista novog dokumentarnog filma, koji se snima još od njenog prvog protesta u školi, 2018. godine.

Tada je Greta odbijala da ide u školu sve do parlamentarnih izbora, a kao razlog navela je nezapamćene toplotne talase i požare tokom najtoplijeg ljeta u posljednje 262 godine.

Fim će nositi naziv “Greta”, a premijera je zakazana za 2020. godinu. Režiser je Nejtan Gosman, koji je pratio mladu aktivistkinju od školskog štrajka pa sve do krstarenja morem na četiri miliona eura vrijednoj jahti.

Gretini roditelji, operska pjevačica Malena Erman i glumac Svante Tunberg, poznate su ličnosti u svojim profesijama i mediji njihove veze povezuju sa popularnošću aktivistkinje.

Mlada aktivistkinja je priznala da godina školskih štrajkova nije doprinijela promjenama i da Zemlja nije ništa dalje od propasti nego što je to bila kada se ona pojavila.

RUSKI GENERALŠTAB

Načelnik Generalštaba Oružanih snaga Rusije Valerij Gerasimov izjavio je da vježbe NATO-a blizu granice s Rusijom ukazuju na pripreme te vojne alijanse za konflikt širokih razmjera.

Gerasimov je na jučerašnjem sastanku sa stranim vojnim atašeima rekao da su aktivnosti NATO-a doprinijele povećanju tenzija i smanjenju bezbjednosti duž granice s Rusijom, objavljeno je danas.

Upitan da li ruska vojska vidi potencijalnu pretnju ratom, Gerasimov je kazao da Moskva ne vidi “bilo kakve preduslove za rat širokih razmjera”.

On je, međutim, dodao da bi pritisak Zapada na Rusiju mogao da izazove “krizne situacije” koje mogu da se otrgnu kontroli i isprovociraju vojni sukob.

Naveo je da scenario vježbi NATO-a u Istočnoj Evropi “ukazuje na promišljenu pripremu NATO-a za učešće njegovih vojnika u vojnom sukobu širokih razmjera”.

Veze Rusije i Zapada pale su na najniži nivo od vremena Hladnog rata poslije ruskog pripajanja ukrajinskog poluostrva Krim 2014. godine.

Moskva uporno izražava zabrinutost zbog razmještanja snaga NATO u baltičkom regionu i manevara alijanse blizu zapadne granice Rusije.

Portparol Kremlja Dmitrij Peskov rekao je danas da “kontinuirano širenje vojne infrastrukture NATO-a ka granicama Rusije povećava zabrinutost”.

POD PRITISKOM

Francuski predsjednik Emanuel Makron je “spreman da poboljša” plan penzione reforme, zbog kojeg dvije nedelje traju štrajkovi i demonstracije, rečeno je jutros u njegovom okruženju uoči novih pregovora vlade sa sindikatima.

Makron međutim kaže da “neće odustati” od spornog plana, ali “je spreman da ga poboljša kroz razgovore sa sindikatima”, naveli su izvori ukazujući na mogući napredak do kraja ove nedelje.

S novim komesarom zaduženim za pitanje penzione reforme Loranom Pjetraševskim, francuski premijer Eduar Filip popodne će se sastati odvojeno sa sindikalnim vođama i poslodavacima da pokuša da nađe način za izlazak iz krize zbog koje je u velikoj mjeri paralisan javni saobraćaj.

Makronu je cilj da se protesti pauziraju pred Božić, ali sindikati koji predvode proteste za sada odbijaju “primirje” pred taj praznik čija proslava počinje za tri dana.

Kompromis koji predviđa Makron, bio bi u vezi sa starosnom granicom za penzionisanje, koja se po sadašnjem planu predviđa da bude 64 godine od 2027., umesto sadašnje 62 godine, da bi se finansijski uravnotežio penzioni sistem. Zaposlenima koji bi se penzionisali ranije, poeni bi se oduzimali, dok bi oni koji bi u penziju otišli kasnije, dobijali bonus.

To je neprihvatljivo za sindikate, posebno za najveći, CFDT koji podržava plan da se objedine sadašnja 42 penziona fonda, ali smatra da je starosna granica “crvena linija” koju ne žele da pređu.

Juče su stotine hiljada Francuza protestovale zbog najavljenih promena, a štrajkovi koji su onesposobili javni saobraćaj traju skoro dvije nedelje.

FON DER LAJEN

Izostajanje sporazuma Evropske unije i Londona o budućim odnosima bi više škodilo Velikoj Britaniji nego EU, ocijenila je danas predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen.

“Ako ne budemo mogli da postignemo sporazum do kraja 2020, bićemo ponovo pred ponorom. To bi jasno naškodilo našim interesima. Međutim to bi više uticalo na Veliku Britaniju nego na nas”, rekla je fon der Lajen evroposlanicima u Strazburu.

U tom slučaju bi EU i dalje imala jedinstveno tržište i sporazume s partnerima, za razliku od Velike Britanije, rekla je fon der Lajen.

Britanci treba da napuste EU 31. januara 2010. godine, kada počinje “prelazni period”, predviđen da bi se izbjegao nagli prekid veza, tokom kojeg Britanija i EU treba da pregovorima utvrde svoj budući odnos.

“Prelazni period”, tokom kojeg će se i dalje primjenjivati propisi EU, završava se 31. decembra 2020. godine.

Da bi se taj period produžio, London treba da uloži zahtjev prije 1. jula 2020, međutim britanski premijer Boris Džonson, ponovo izabran prošle nedjelje sa ubjedljivom većinom, potvrdio je da želi da zakonom zabrani mogućnost produženja “prelaznog perioda”.

To onda ostavlja pregovaračima 11 mjeseci da se dogovore o budućim odnosima, posebno o trgovinskim.

“Kalendar pred nama je izuzetno ambiciozan”, rekla je fon der Lajen i dodala da će se pregovori organizovati tako da se postigne najbolje što je moguće u tom kratkom roku.

Ona je rekla da se nada da će buduće partnerstvo s Londonom “biti bez presedana”.

“To nije kraj priče. To je početak novih odnosa između susjeda i želim da postanemo dobri susjedi sa našim prijateljima iz Velike Britanije”, rekla je ona.

Boris Džonson je rekao da želi da sa EU sklopi sporazum o slobodnoj trgovini sličan onom koji su sklopili EU i Kanada, rekao je njegov portparol. On takođe želi ambiciozan sporazum o slobodnoj trgovini sa SAD.

U SAD

Predsjednik SAD je pred opozivom u donjem domu Kongresa gdje danas uoči glasanja treba da se održi istorijska rasprava po dvije optužbe da je zloupotrijebio vlast i pravio opstrukciju Kongresa.

Ako se donji dom izjasni za opoziv Trampa to bi bio tek treći američki predsjednik koji je opozvan.

Tramp je proces opoziva oštro kritikovao predsjedavajućoj Predstavničkog doma Nensi Pelosi, u pismu koje je objavljeno dok su demokrate i republikanci u Predstavničkom domu raspravljale o smjernicama za debatu prije istorijskog glasanja o opozivu.

On je osudio “svirepi krstaški rat” koji se vodi protiv njega, i poručio da ne vjeruje da će njegovo pismo promijeniti nešto, ali da iznosi svoje primjedbe “zbog istorije”.

“Kada ljudi budu gledali unazad na ovaj slučaj želim da ga razumiju i uče iz njega, tako da se nikad više ne ponovi nekom drugom predsjedniku”, napisao je Tramp u pismu.

Američki lider je optužio demokrate za “izvrtanje pravde i zloupotrebu položaja” zbog napora da ga smijene. Ponovio je da nije uradio ništa pogrešno kada je tražio od strane zemlje da istraži političke rivale, i napao demokrate što se fokusiraju na opoziv, a ne na neka druga pitanja.

“To nije ništa više od nelegalnog, stranačkog pokušaja puča koji će, na osnovu nedavnog raspoloženja, propasti na biralištima”, napisao je Tramp, aludirajući na predsjedničke izbore naredne godine i optužio demokrate da “nastavljanjem nevažećeg procesa opoziva” krše odanost Ustavu i proglašavaju “otvoren rat američkoj demokratiji”.

Pelosi koja je ranije ove godine upozorila protiv opoziva koji bi sprovela samo jedna partija, ipak ima dovoljan broj demokrata da opoziv odobre. Prema računici AP-a postoji većina u Predstavničkom domu Kongresa da opozove Trampa.

“Nažalost činjenice su jasno pokazale da je predsjednik zloupotrebio vlast za svoju ličnu, političku korist i da je opstruirao Kongres”, napisala je Pelosi kolegama i pozvala ih da se danas pridruže raspravi u Prestavničkom domu.

“U Americi niko nije iznad zakona. Za vrijeme ovog vrlo molitvenog trenutka u istoriji naše zemlje moramo da poštujemo našu zakletvu da podržavamo i branimo naš Ustav od svih neprijatelja, stranih i domaćih”, napisala je ona.

Rijetka procedura opoziva predsjednika, koja se očekuje da će danas trajati tokom šest sati rasprave, dijeli članove Kongresa na sličan način na koji Amerikanci imaju različite stavove o Trampovom neobičnom predsjedništvu i optužbama za opoziv.

Nesporno je da je Tramp u telefonskom razgovoru pitao novog ukrajinskog predsjednika Volodimira Zelenskog da istraži demokrate i njegovog potencijalnog političkog rivala Džoa Bajdena. Tada se novoizabrani ukrajinski vođa nadao pozivu za posjetu Bijeloj kući, a takođe je računao na oko 400 miliona dolara vojne pomoći od SAD.

Pitanje za članove Kongresa i Amerikance je da li su ta djela, i to što Bijela kuća nije dozvolila zvaničnicima da se izjašnjavaju u istrazi Predstavničkog doma, prestupi koji zaslužuju opoziv.

Tramp u svom pismu ocjenjuje da je imao “apsolutno savršen telefonski razgovor”.

Očekuje se da će Predstavnički dom, u kojem većinu imaju demokrate, glasati za Trampov opoziv. To ne znači automatsku smjenu predsjednika, već se o tome odlučuje na suđenju u Senatu, koji kontrolišu republikanci.

Republikanski senatori podržavaju Trampa i malo je vjerovatno da će glasati za njegovu smjenu. Suđenje u Senatu će vjerovatno biti u januaru.

PANAMA

U oružanom sukobu u zatvoru u Panami 12 zatvorenika je poginulo a 13 je ranjeno, rekao je pomoćnik generalnog direktora policije te zemlje.

Sukob se dogodio juče u jednom paviljonu u kaznenom centru La Hojita, 36 kilometara istočno od glavnog grada.

“Imamo 12 mrtvih zatvorenika, dvojica su prebačena u bolnicu u kritičnom stanju i još 11 je ranjeno”, rekao je policijski zvaničnik Aleksis Munjoz.

Agencija AP je javila da se okršaj dogodio u zatvorskom paviljonu gdje se nalaze zatvorenici koji pripadaju istoj lokalnoj bandi.

Vlada Paname izdala je saopštenje u kome je prvi bilans bio 11 mrtvih i 11 ranjenih, uz navode da nije bilo povrijeđenih među osobljem koje je povratilo kontrolu nad zatvorom, kao i da niko od zatvorenika nije pobjegao.

Više komada oružja uključujući pet pištolja i tri puške pronađeni su poslije sukoba, navela je vlada.

Munjoz je rekao da krijumčarenje oružja u zatvore problem koji već dugo traje i da ima mnogo načina kako oružje može da bude unijeto u zatvor.

Predsjednik Paname Laurentino Kortiso reagovao je na pucnjavu i ukazao na neophodnost osiguranja bezbjednosti u zatvorima zemlje kao i da se neće dozvoliti krijumčarenje oružja u zatvorske ustanove.

Vlada je u saopštenju navela da je otvorena istraga i da će glavni učesnici u incidentu biti prebačeni i izolovani da bi se spriječilo novo nasilje.

Panama ima oko 17.000 zatvorenika u oko 20 kaznenih ustanova, prema posljednjim zvaničnim podacima. Zatvor La Hojita je sa 3.700 zatvorenika jedan od najvećih.

40,9 STEPENI CELZIJUSA

U Australiji je u utorak 17. decembra izmjerena prosječna maksimalna temperatura od 40,9 stepeni Celzijusa i to je bio najtopliji dan od početka mjerenja, saopštila je australijska meteorološka služba.

Prethodni toplotni rekord bio je u januaru 2013. godine kada je prosječna temperatura bila 40,3 stepena Celzijusa, navela je danas ta služba.

Očekuje se da će novi rekord biti uskoro nadmašen zbog širenja vrućeg talasa koji bi mogao dramatično da pojača šumske požare u zemlji.

“Preliminarni podaci pokazuju da je juče bio najtopliji dan ikad zabilježen, sa temperaturama koje su prevazilazile 45 stepeni Celzijusa u unutrašnjosti zemlje i vrlo rasprostranjenom masom vrućeg vazduha”, rekla je meteorolog Dijana Idi i dodala da će ta vrućina danas još da se pojača.

Rekordne temperature izmjerene su ove nedjelje u državi Zapadnoj Australiji gdje se vatrogasci bore protv požara koji su opustošili hiljade hektara.

Toplotni talas se kreće ka centru zemlje u pravcu istoka, gdje su požari već odnijeli desetine hiljada hektara vegetacije i uništili više od 700 kuća.

Zbog požara su mnogi Australijanci izašli na demonstracije kako bi osudili pasivnost konzervativne vlade u borbi protiv klimatskog zagrijevanja.

Vlasti su za danas upozorile stanovnike istočne obale na novu prijetnju, vjetar sa naletima od 100 kilometara na čas što može dodatno da rasplamsa požare koji bjesne i izmiču kontroli.

“Vatrogasci, hitne službe i lokalno stanovništvo biće suočeni narednih dana sa novom prijetnjom”, rekao je jedan zvaničnik vatrogasaca u ruralnim zonama Novog Južnog Velsa.

U toj australijskoj državi očekuje se da će temperatura u četvrtak dostići 45 stepeni Celzijusa.

Najmanje tri miliona hektara opustošeno je u požarima u cijeloj zemlji i šest osoba je izgubilo život u stotinama požara posljednjih meseci, uključujući i mega požar koji gori sjeverno od Sidneja.

Vlasti su ukazale na vanredno stanje za javno zdravlje u Sidneju, najvećem gradu u zemlji zbog toksičnog dima koji se širi gradom već nedjeljama.

Požari su uobičajeni kako se približava australijsko ljeto ali su se ove godine pojavili rano i izuzetno su jaki. Naučnici procjenjuju da klimatsko zagrijevanje doprinosi i stvara uslove koji podstiču požare.

VLADA RIJEŠENA

Francuski premijer Eduar Filip ponovio je danas da je vlada “u potpunosti riješena” da sprovede reformu penzija uprkos štrajku saobraćaja od 5. decembra i protesta građana i sindikata.

“Riješenost moja, vlade i velike većine je potpuna”, rekao je Filip u parlamentu braneći reformu univerzalnog sistema isplata penzija umjesto dosadašnja 42 režima.

U Francuskoj se danas održavaju protesti na poziv svih sindikata koji su ujedinjeni u stavu protiv najavljene reforme.

To je treći protest od početka decembra. Na prvom okupljanju 5. decembra bilo je više od 800.000 ljudi širom Francuske. Na sljedećem, 11. decembra bilo je oko 339.000, ali danas izlaze predstavnici svih sindikata, čak i oni koji su do sada podržavali reforme, koje je obećao predsjednik Emanuel Makron u predizbornoj kampanji.

Paralelno s protestima, već 13. dana uzastopno traje štrajk željeznice u cijeloj Francuskoj, a u Parizu ne radi većina linija metroa.

VRHOVNI SUD

Poljska može da napusti EU zbog plana vladajućih nacionalista koji bi dozvolio da sudije budu otpuštene, ako dovode u pitanje legitimitet vladinih pravosudnih reformi. To je saopštio Vrhovni sud te zemlje.

U saopštenju se navodi da su “Suprotnosti između poljskog i evropskog zakonodavstva vjerovatno će dovesti do intervencije institucija EU u vezi sa kršenjem ugovora u okviru Unije i na duži rok to će dovesti do toga da Poljska napusti EU”, ističe Vrhovni sud, prenosi Rojters.

U saopštenju se navodi i da je predloženi zakon očigledno sastavljen tako da se predsjedniku Andžeju Dudi, savezniku PiS, dozvoli da postavi novog predsjednika Vrhovnog suda prije predsjedničkih izbora u maju sljedeće godine.

EU je optuživala PiS za politizaciju pravosuđa od kada je 2015. godine ta stranka došla na vlast. Ta partija, međutim, tvrdi da su reforme neophodne kako bi pravosudni sistem bio efikasniji.

EU je juče saopštila da će istražiti da li nacrt zakona narušava nezavisnost pravosuđa u Poljskoj.

ZARADILI OD EKSPLOATACIJE?

Epl, Gugl, Tesla i Majkrosoft su među kompanijama od kojih se tužbom potražuje kompenzacija zbog smrti i povreda na radu djece rudara u Demokratskoj republici Kongo.

Grupa Advokati za međunarodno pravo, u ime 14 porodica iz Konga, optužuje kompanije da su znale da kobalt koji koriste u svojim proizvodima kopaju djeca, piše BBC.

U tužbi, koja je podnijeta u SAD, navodi se da su tehnološke kompanije bile “u potpunosti svjesne” da je kobalt koji koriste posljedica dječjeg rada.

Kompanije, navodno, nijesu sprovele pravila o uređenom lancu nabavke, pa su zaradile od eksploatacije.

Četrnaest porodica iz Konga žele da kompanije plate kompenzaciju za prisilni rad, duševnu bol i loše sproveden nadzor.

U odgovoru datom Telegrafu, iz kompanije Majkrosoft su izjavili da su posvećeni odgovornoj nabavci minerala i da će sprovesti istragu kako bi saznali da li je došlo do neke zloupotrebe.

Ostale kompanije za BBC nijesu željele da komentariše tužbu.

Kongo, inače, proizvodi 60 odsto svjetskih zaliha kobalta.