STAV VLADE

Glavni prioritet vlade britanskog premijera Borisa Džonsona jeste da zemlja napusti Evropsku uniju 31. januara.

To je saopštio ministar Majkl Gov, nakon što su vladajući konzervativci osvojili apsolutnu većinu na izborima.

Gov je rekao da će parlament imati mogućnost da glasa o sporazumu o izlasku iz EU u relativno kratkom roku, prenosi Rojters.

On je ponovio da vlada u Londonu neće dozvoliti održavanje drugog referenduma o nezavisnosti u Škotskoj.

S druge strane, glavni prioritet britanske vlade na unutrašnjem planu biće, kako je rekao, podupiranje javne zdravstvene službe.

LIBAN

Libanske snage bezbjednosti upotrijebile su suzavac, vodene topove i gumene metke da bi rastjerale antivladine demonstrante u Bejrutu tokom višečasovnih sukoba, a povrijeđeno je više od 40 osoba.

Današnji sukobi su najžešći od kako su počele demonstracije prije dva mjeseca, javio je AP.

Centar Bejruta je tokom noći i jutros bio u blokadi punih osam sati.

Vlada na čelu sa premijerom Saadom Haririjem podnijela je ostavku 29. oktobra, dvije nedjelje nakon što su protesti počeli.

Političke grupacije nisu mogle da se dogovore o novom kandidatu za premijera, dok demonstranti traže da nova vlada ne bude povezana sa već poznatim političkim partijama.

FILIPINI

Šestogodišnja devojčica je poginula pošto se na nju obrušio zid tokom snažnog zemljotresa koji je danas pogodio Filipine, saopštio je gradonačelnik grada Matanao na jugu te zemlje.

U zemljotresu na jugu Filipina srušila se trospratna zgrada, a ljudi su u panici istrčavali iz prodavcnica, kuća i drugih zgrada.

U srušenoj zgradi se nalazila prodavnica i spasioci provjeravaju da li ima žrtava ili zarobljenih ljudi u ruševinama, prenosi AP.

Filipinski institut za vulkanologiju i seizmologiju saopštio je da je potres magnitude 6,9 stepeni pogodio područje oko šest kilometara sjeverozapadno od grada Padada, na dubini od 30 kilometara u provinciji Davao del Sur.

Neki gradovi su ostali bez električne energije, a zvaničnici u gradovima Davaou i Kotabatu, u kojima se zemljotres snažno osjetio, odlučili su da u ponedjeljak deca ne idu u škole dok se ne provjeri stabilnost školskih zgrada.

Region Davao poslednjih je mjeseci pogodio nekoliko zemljotresa u kojima je bilo poginulih i povrijeđenih, a oštećene su kuće, hoteli, tržni centri i bolnice.

STABILNOST U TRGOVINI

Trgovinski sporazum Kine i Sjedinjenih Američkih Država (SAD) dobra je vijest za sve i obezbijediće stabilnost u globalnoj trgovini, ocijenio je kineski ministar inostranih poslova, Wang Yi.

On je, međutim, rekao da između Kine i SAD još postoji mnogo pitanja koja je potrebno riješiti, prenosi Tanjug.

Američki predsjednik Donald Trump objavio je da su SAD postigle takozvanu prvu fazu trgovinskog sporazuma s Kinom, prema kojoj će Vašington odustati od uvođenja tarifa na uvoz kineske robe, planiranih za danas, dok će Peking povećati kupovinu američkih poljoprivrednih proizvoda.

“Postigli smo vrlo detaljan sporazum prve faze sa Kinom. Oni su pristali na mnoge strukturne promene i ogromnu kupovinu poljoprivrednih proizvoda, energetskih i industrijskih proizvoda, i još mnogo drugih”, napisao je Trump na Twitteru.

On je napisao da se kaznene tarife utvrđene za danas neće naplaćivati zbog činjenice da su sklopili dogovor.

“Odmah ćemo početi pregovore o drugoj fazi, umjesto da čekamo do izbora naredne godine. Ovo je izvanredan sporazum za sve. Hvala vam”, tvitovao je Trump.

Kancelarija američkog trgovinskog predstavnika (USTR) je u međuvremenu objavila da su SAD prihvatile da znatno modifikuju svoje tarife na kinesku robu u okviru prve faze trgovinskog sporazuma s Pekingom, a da će Kina kupovati znatno više američke robe i usluga.

Prema sporazumu, Vašington će zadržati 25-procentne carine na oko 250 milijardi USD američkog uvoza iz Kine, dok će tarife uvedene na kineske proizvode vrijedne 120 milijardi USD smanjiti na 7,5 odsto, navodi se u saopštenju USTR-a.

U saopštenju se dodaje da trgovinski sporazum zahtijeva strukturne reforme kineskog ekonomskog i trgovinskog režima u oblastima intelektualne svojine, transfera tehnologije, poljoprivrede, finansijskih usluga i deviznog kursa.

“Dogovor takođe uključuje snažan sistem za rješavanje sporova”, saopšteno je iz USTR.

PRVI SLUČAJ

Čuveni belgijski karneval je skinut sa liste kulturnog nasljeđa UN, nakon žalbi da je u najnovijem izdanju sadržao očigledne antisemitske detalje.

Karneval u Alstu je uklonjen s liste nematerijalnog kulturnog nasljeđa UNESKO na sastanku organizacije u Bogoti, i tako postao prva kulturna tradicija koja je doživjela takvu sudbinu.

Festival je došao na udar kritika nakon što se u ovogodišnjem izdanju pojavio prikaz Jevreja s kikicama i velikim nosevima na gomilama novca.

Sekretarijat UNESKO je u izvještaju naveo da je takav događaj protivan principima organizacije, uključujući i klauzulu da kulturni izrazi sa liste treba da grade poštovanje među zajednicama.

“Mogu da nastave da održavaju festival. Ne protivimo se tome. Ono što ne želimo je brend UNESKO na festivalu koji je za neke smiješan, ali za nas predstavlja ruganje nekim zajednicama”, rekao je Ernesto Otone, pomoćnik generalnog direktora UNESKO za kulturu.

Belgijska vlada je zatražila skidanje karnevala s liste UNESKO poslije nekoliko žalbi organizacija protiv diskriminacije da se na njemu mogu vidjeti antisemitski prikazi.

Otone je rekao da su zvaničnici Alsta više puta bili upozoravani na antisemitsku simboliku u prethodnim izdanjima karnevala ali da ništa nijesu preduzeli tim povodom.

Gradonačelnik Alsta Kristof D’Ese je ranije ovog mjeseca u intervjuu rekao da je njegovom gradu dosta “grotesknih žalbi” zbog karnevala i da nije njegov posao da nadzire humor.

“Nalazimo se na veoma klizavom terenu kada će ljudi moći da odlučuju čemu smijemo da se smijemo”, rekao je on.

Karneval u Alstu se na listi UNESKO nalazi od 2010, a na sajtu organizacije je bio opisan kao događaj sa “pomalo subverzivnom atmosferom” koja slavi jedinstvo tog flamanskog grada.

Na sastanku u Bogoti su na listu UNESKO stavljeni alpinizam, tajlandska masaža, dominikanski ples bačata, meksička keramika “talavera” i bolivijski Festival Svetog trojstva.

POSLIJE ZEMLJOTRESA

Evropska komisija (EK) saopštila je danas da će u januaru biti održana donatorska konferencija za obnovu u Albaniji poslije zemljotresa, u kojem je stradala 51 osoba.

Predsjednica EK Ursula fon der Lajen izjavila je da su se zemlje EU obavezale da će pružiti pomoć za “dugoročnu obnovu”.

Više od 13.000 ljudi ostalo je bez krova nad glavom poslije zemljotresa koji je oštetio oko 14.000 zgrada. Stručnjaci i dalje procjenjuju štetu.

Albanske vlasti su zatražile međunarodnu finansijsku pomoć za obnovu koja bi trebalo da bude završena do kraja 2020. godine. Vlada je izdvojila oko 117 miliona dolara za radove na rekonstrukciji.

Zemljotres jačine 6,4 stepeni po Rihterovoj skali 26. novembra je pogodio jadransku obalu Albanije.

NA NUKLEARNI POGON

Ruski ledolomac “Arktika”, na nuklearni pogon, najavljen kao najmoćniji brod te vrste na svijetu i simbol ambicija Moskve prema Sjevernom polu, vratio se u subotu u luku Sankt Peterburga poslije dvodnevnog probnog putovanja.

Namijenjen transportovanju tečnog prirodnog gasa iz oblasti Sjevernog pola, brod je dugačak 173 metra, visok 15 metara i ima deplasman od 14 000 tona.

Uplovio je u vode drugog ruskog grada u subotu ujutro, na putu ka baltičkom brodogradilištu gdje je izgrađen.

“Arktika” je dva dana bila na moru radi testiranja algoritama za rad uređaja broda i manevrisanja, rekao je u saopštenju Mustafa Kačka, direktor “Atomflota”, kompanije zadužene za rusku flotu ledolomaca.

Iako ima nuklearni pogon, “Arktika” je za tom prvom putovanju koristila dizel-motor.

Po riječima graditelja, taj brod može da razbije led debljine 2,8 metara.

Porinut još 2016. godine, dio je plana da se i zimi omogući plovidba kroz sjeverozapadni prolaz, koji preko Arktika spaja Atlantski s Tihim okeanom.

Taj plan treba da Rusiji pojednostavi isporuku gasa i nafte u jugoistočnu Aziju.

Završne probe “Arktika” su zakazane za mart i april 2020. godine, a počeće da radi u maju 2020.

Grade se još dva slična broda – “Ural i “Sibir”.

Ekonomski razvoj oblasti Sjevernog pola, gdje se sukobljavaju interesi pet zemalja, uključujući Rusiju i Sjedinjene Države, predsjednik Vladimir Putin postavio je kao prioritet.

Rusija se nada da će postati prva ekonomska i vojna sila u oblasti Sjevernog pola, koristeći se globalnim zagrijevanjem klime zbog koje se topi vječni led, što bi trebalo da otvori i nove trgovinske puteve na krajnjem sjeveru.

U FRANCUSKOJ

U Francuskoj je danas deseti dan štrajka željeznice dok su u pojedinim gradovima održani protesti protiv najavljenje reforme penzija.

Željeznički saobraćaj je danas bio znatno poremećen u cijeloj Francuskoj, dok je u Parizu samo radilo 40 odsto podzemne železnice.

Isto se predviđa za sjutra kao i za ponedjeljak.

Ishod protestnog pokreta za sada je neizvjestan desetak dana pred božićne praznike. Ako bude nastavljen štrajk željeznice, mogu se predvidjeti gužve zbog odlaska građana na odmor.

Sindikat željeznice je ponovio danas da će blokada trajati dok se vlada “ne urazumi” i povuče reformu.

Francuski premijer Eduar Filip u sredu je predstavio plan o reformi penzija ali je to dodatno izazvalo nezadovoljstvo svih sindikata, čak i onih koji su u načelu podržavali najavljene mjere.

Reforma predviđa univerzalni sistem isplata penzija umjesto dosadašnja 42 režima, ali protivnici smatraju da bi na taj način penzije mogle da budu umanjene ili neujednačene.

OKONČANA SARADNJA

Najveći norveški operater bežične telefonije, “Telenor”, odabrao je švedsku firmu “Erikson” za isporuku dijela opreme svoje nove brze 5G mreže, okončavši deceniju saradnje s kineskim tehnološkim gigantom “Huavejem”.

Kompanija je u petak najavila da će postepeno ukloniti opremu “Huaveja” dok nadograđuje radio opremu za sljedeću generaciju mobilne mreže.

Taj potez bi vjerovatno mogao da udovolji SAD koje lobiraju kod svojih evropskih saveznika da potisnu kinesku kompaniju zbog strahovanja od “kibernetičke špijunaže”.

Kompanija “Telenor” je objavila da je “obavila opsežnu procjenu bezbjednosti” birajući patnera, uz razmatranje faktora kao što su tehnički kvalitet, komercijalni uslovi i sposobnost za inoviranje i modernizaciju, izjavio je izvršni direktor “Telenor grupe” Sigve Breke.

“Na osnovu sveobuhvatne procjene, odlučili smo da uvedemo novog partnera za ovaj važan tehnološki pomak u Norveškoj”, rekao je Breke.

“Telenor” koji se udaljava od “Huaveja” deceniju pošto su započeli saradnju, rekao je da će nastaviti da koristi opremu od kineske kompanije tokom prelaska na novu mrežu u narednih četiri do pet godina.

“Telenor” je ranije već bio odabrao “Eriksona” i finsku “Nokiju” da izgrade “jezgro” 5G mreže.

“Telenor” ima mobilne mreže u nordijskim i drugim zemljama Evrope i u Aziji.

“Huavej” je odbio da komentariše odluku o prekidu saradnje, a “Erikson” nije odgovorio na zahtjev za komentar.

Evropske kompanije mobilne telefonije su pred teškim poslovnim odlukama jer su usred geopolitičke bitke zbog “Huaveja”.

Kompanije za bežičnu telefoniju se opredjeljuju za “Huavej” koji ima reputaciju zbog jeftine, a pouzdane opreme, ali američki zvaničnici upozoravaju saveznike da vlasti komunističke Kine mogu tu kompaniju da koriste za špijuniranje, što ta kompanija uporno negira.

Superbrze 5G mreže i inovacije koje one obećavaju da će donijeti – telemedicina i automatizovane fabrike, snažno će se oslanjati na softver u “jezgru” mreže, za koji SAD kažu da je bezbjednosno ranjiviji od prethodnih.

“Huavej” je ove nedjelje postigao i jedan uspjeh jer je njemačka “Telefonika Dojčland” objavila da je odabrala tu kinesku firmu i finsku “Nokiju” da joj zajedno isporučuju opremu za verziju 5G radio mreže manje brzine.

Neačka kompanija je upozorila da je češće “Huaveja” podložno njemačkim zakonskim odredbama o tehnološkoj bezbjednosti koje Vlada Njemačke može da pooštri za buduću tehnologiju 5G.

AVGANISTAN

Devetorica pripadnika avganistanske milicije poginulo je kada je na njih jutros otvorio vatru najmanje jedan njihov kolega, saopštilo je MUP te zemlje.

Iako su vlasti napad okarakterisali kao “insajderski”, talibani tvrde da je riječ o koordinisanom i napadu pobunjenika na kontrolni punkt pri čemu je, kako navode, ubijeno više od 20 pripadnika milicije. Nepodudaranje broja žrtava je često jer, ali talibani često preuveličavaju svoje tvrdnje, prenosi AP. 

U toku je istraga šta se stvarno dogodilo u okrugu Karabahi, rekao je portparol Ministarstva unutrašnjih poslova Favad Aman ne navodeći koliko je bilo napadača.

Unutrašnji napadi se često dešavaju tokom 18-godišnjeg sukoba u Avganistanu, pri čemu su najčešće napadane američke i NATO trupe.