Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1468. umro je u Lješu Đurađ Kastriot-Skenderbeg, sin istaknutog arbanaškog kneza Ivana Kastriota. Nakon što je primio islam i nazvao se Skenderbegom 1443. odmetnuo se od sultana i zagospodario Krojom. Okupljajući Albance pod  crvenu zastavu s dvoglavim orlom, predvodio je borbe protiv otomanskog osvajača u Albaniji. Među Skenderbegovim bliskim saradnicima u tim borbama bili su Crnojevići. Skenderbegova sestra Marija bila je majka Ivana Crnojevića.

1808 – Napoleon je anektirao Dubrovačku republiku. Aneksiju je proglasio general Ogist Marmon, vojvoda od Raguze. Dubrovačka republika formalno je prestala da postoji i više nikada nije obnovljena.

1841–  U Kovilju je rođen Laza Kostić, srpski pjesnik, dramski pisac, novinar, političar. Boravio je u Crnoj Gori, u nekoliko navrata, od 1871. do 1891. Visoko je cijenio crnogorsko slobodarstvo i vitešku tradiciju. Izvještavao je za njemačke listove tokom crnogorsko-turskog rata od 1877. do 1878. Bio je miljenik crnogorskog dvora. Laza Kostić je uređivao »Glas Crnogorca« od 1885. do 1891. kada je napustio Crnu Goru.

1879 – Na Virpazaru je održan sastanak između crnogorskih i turskih izaslanika radi predaje teritorija koje su, shodno odlukama Berlinskog kongresa, pripale Crnoj Gori, odnosno Otomanskom carstvu, a koje su bile u vojnom posjedu jedne ili druge države. Protokol su činile odredbe o povlačenju vojske i rokovima povlačenja iz pojedinih garnizona – turske iz Žabljaka, Spuža i Podgorice, a crnogorske vojske iz Ulcinja.

1919 – Donesena je uredba o privremenom ustrojstvu Ministarstva vjera u Crnoj Gori. Bio je to prvi korak ka ukidanju autokefalne Crnogorske mitropolije i njenom prisajedinjenju Srpskoj pravoslavnoj crkvi.

1946 – Jugoslovenska ustavotvorna skupština donijela je prvi Ustav Federativne Narodne Republike Jugoslavije, zajednice ravnopravnih naroda, koji su na osnovu prava na samoopredjeljenje izrazili želju da žive zajedno.

1949 – Osnovan je Odsjek za kinematografiju pri Ministarstvu prosvjete Narodne Republike Crne Gore, a potom i Odjeljenje za kinematografiju, koje je ukinuto 1950.

1956 – Umro je engleski pisac Alen Aleksander Miln, autor popularnih priča za djecu »Vini Pu«.

1957 – Osnovan je u Bijelom Polju Zavičajni muzej koji je kao samostalna ustanova radio do 1965.

1962 – Umro je karikaturista Petar Križanić, jedan od rodonačelnika jugoslovenske karikature, pisac i esejista.

1964 – Ka Mjesecu je lansirana sovjetska automatska stanica »Luna 9«, koja se tri dana kasnije spustila i emitovala prve televizijske snimke površine  Mjeseca.

1974 – Umro je američki filmski producent Semjuel Goldvin, jedan od osnivača kompanije »Metro-Goldvin-Majer«.

1996 – Specijalni izaslanik generalnog sekretara Ujedinjenih nacija za ljudska prava Elizabet Ren saopštila je da u Bosni ima oko 200 do 300 masovnih grobnica i da su za zločine tokom Bosanskog rata pored Srba odgovorni i bosanski Hrvati i Muslimani.

2003 – U Kraljevskom pozorištu Zetski dom na Cetinju premijerno je izvedena opera »Enej i Didona« engleskog kompozitora iz XVII vijeka Henrija Persla. U izvedbi su učestvovali solisti iz Njemačke, Kamerni hor cetinjske Muzičke akademije i Kamerni orkestar »Princ Mirko« Kraljevskog pozorišta Zetski dom. Dirigent je bio Egon Mihailović, a reditelj, scenograf, koreograf i kostimograf Nils Badenhop. Uloge su tumačili: Kristina Nikolet, Stefan Grinvald, Astrid Kesler, Anželika Veber, Zorana Latković, Amanda Stojović, Saša Barjaktarović, Nils Badenhop, Aleksa Martinović, Tomo Pejanović i Nikola Batrićević. Opera »Enej i Didona« izvedena je u produkciji Kraljevskog pozorišta Zetski dom, budvanskog Grad-teatra i Muzičke akademije na Cetinju.

2004 – Književna nagrada “Miroslavljevo jevanđelje” dodijeljena je crnogorskom piscu Balši Brkoviću za roman ” Privatna galerija”.

2008 – U obraćanju članovima vatikanskog odsjeka za doktrinu vjere, papa Benedikt XVI izjavio je da su istraživanja matičnih ćelija, vještačka oplodnja i mogućnost ljudskog kloniranja poljuljali ljudsko dostojanstvo i da je crkva dužna da brani velike vrijednosti dovedene u pitanje.

2010 – U porodilištu u Meljinama kod Herceg Novog prvi put je u Crnoj Gori  iz pupčane vrpce jedne porodilje uzeta krv u cilju očuvanja matičnih ćelija.

2010 – U 76. godini umro je argentinski pisac i novinar Tomas Eloj Martines, koji se proslavio knjigom “Evita” (1995), u kojoj je opisao sudbinu posmrtnih ostataka Eve Peron, supruge bivšeg argentinskog predsjednika Huana Dominga Perona.

2011 – Predsjednik Vlade Crne Gore Igor Lukšić primio je proslavljenu svjetsku umjetnicu crnogorskog porijekla Marinu Abramović, koja mu je predstavila projekat „Marina Abramović Comuniti centar Obod Cetinje“. „Želim da u Crnoj Gori zažive dobre ideje i da Cetinje postane savremeni centar umjetnosti“ – kazala je Marina Abramović.

2011 – U 78. godini umro je britanski kompozitor Džon Bari, dobitnik pet Oskara za filmsku muziku. U toku 50-godišnje karijere, Bari je dobio i četiri Gremija i jedan Zlatni globus. Među filmovima za čiju je muziku dobio Oskara ističu se:“Ples s vukovima“ i „Moja Afrika“.

2012 – Skupštinski odbor za nauku, kulturu i prosvjetu podržao je glasovima vladajuće koalicije ( DPS-SDP) predlog zakona o Crnogorskoj akademiji nauka i umjetnosti, kojim je predviđeno njeno spajanje s Dukljanskom akademijom nauka i umjetnosti. Protiv predloženog zakona glasali su predstavnici opozicije, dok je poslanik Kluba albanskih stranaka Vaselj Siništaj bio uzdržan.

2013 – Vlada Crne Gore formirala je Etički odbor, čiji je zadatak da, saglasno Etičkom kodeksu, daje mišljenje o optužbama na ponašanje državnih službenika i namještenika, te da u vezi s primjenom Etičkog kodeksa prati njegovu realizaciju, inicira izmjene i dopune propisa u oblasti službeničke etike i promoviše etičke standarde i pravila ponašanja.

2014 – U 93. godini umro je mađarski reditelj Mikloš Jančo, čiji su filmovi svojevrsno propitivanje savjesti intelektualaca. Tokom 60-ih godina prošlog vijeka kritičari su ga svrstavali u red velikih reditelja kao što su Mikelanđelo Antonioni i Ingmar Bergman. Smatran je i majstorom kompozicije dugog kadra. U Kanu je 1972. dobio nagradu za režiju za film „Crveni psalm“, a 1990. Zlatnog lava u Veneciji za cjelokupno djelo. 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1967 – U požaru je stradalo do tada najjače grafičko-izdavačko preduzeće u Crnoj Gori  »Obod« na Cetinju.

2008 – Premijer crnogorske Vlade Željko Šturanović podnio je ostavku na tu funkciju zbog zdravstvenih problema.

2008 – Beogradski dnevni list “Blic” objavio je da su članovi porodice bivšeg predsjednika Srbije Slobodana Miloševića – supruga Mirjana i sin Marko dobili azil u Rusiji i da je Srbija za  njima raspisala međunarodnu potjernicu.

2012 – Prodor hladnog arktičkog talasa donio je sniježne padavine i velike hladnoće na širem području Evrope. Usljed niskih temperatura u mnogim državama umrlo je blizu šezdeset osoba.

2012 – Nakon katastrofe u Fukušimi, japanske vlasti ograničile su trajanje nuklearnih reaktora na četrdeset godina.

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1468. umro je u Lješu Đurađ Kastriot-Skenderbeg, sin istaknutog arbanaškog kneza Ivana Kastriota. Nakon što je primio islam i nazvao se Skenderbegom 1443. odmetnuo se od sultana i zagospodario Krojom. Okupljajući Albance pod  crvenu zastavu s dvoglavim orlom, predvodio je borbe protiv otomanskog osvajača u Albaniji. Među Skenderbegovim bliskim saradnicima u tim borbama bili su Crnojevići. Skenderbegova sestra Marija bila je majka Ivana Crnojevića.

1808 – Napoleon je anektirao Dubrovačku republiku. Aneksiju je proglasio general Ogist Marmon, vojvoda od Raguze. Dubrovačka republika formalno je prestala da postoji i više nikada nije obnovljena.

1841–  U Kovilju je rođen Laza Kostić, srpski pjesnik, dramski pisac, novinar, političar. Boravio je u Crnoj Gori, u nekoliko navrata, od 1871. do 1891. Visoko je cijenio crnogorsko slobodarstvo i vitešku tradiciju. Izvještavao je za njemačke listove tokom crnogorsko-turskog rata od 1877. do 1878. Bio je miljenik crnogorskog dvora. Laza Kostić je uređivao »Glas Crnogorca« od 1885. do 1891. kada je napustio Crnu Goru.

1879 – Na Virpazaru je održan sastanak između crnogorskih i turskih izaslanika radi predaje teritorija koje su, shodno odlukama Berlinskog kongresa, pripale Crnoj Gori, odnosno Otomanskom carstvu, a koje su bile u vojnom posjedu jedne ili druge države. Protokol su činile odredbe o povlačenju vojske i rokovima povlačenja iz pojedinih garnizona – turske iz Žabljaka, Spuža i Podgorice, a crnogorske vojske iz Ulcinja.

1919 – Donesena je uredba o privremenom ustrojstvu Ministarstva vjera u Crnoj Gori. Bio je to prvi korak ka ukidanju autokefalne Crnogorske mitropolije i njenom prisajedinjenju Srpskoj pravoslavnoj crkvi.

1946 – Jugoslovenska ustavotvorna skupština donijela je prvi Ustav Federativne Narodne Republike Jugoslavije, zajednice ravnopravnih naroda, koji su na osnovu prava na samoopredjeljenje izrazili želju da žive zajedno.

1949 – Osnovan je Odsjek za kinematografiju pri Ministarstvu prosvjete Narodne Republike Crne Gore, a potom i Odjeljenje za kinematografiju, koje je ukinuto 1950.

1956 – Umro je engleski pisac Alen Aleksander Miln, autor popularnih priča za djecu »Vini Pu«.

1957 – Osnovan je u Bijelom Polju Zavičajni muzej koji je kao samostalna ustanova radio do 1965.

1962 – Umro je karikaturista Petar Križanić, jedan od rodonačelnika jugoslovenske karikature, pisac i esejista.

1964 – Ka Mjesecu je lansirana sovjetska automatska stanica »Luna 9«, koja se tri dana kasnije spustila i emitovala prve televizijske snimke površine  Mjeseca.

1974 – Umro je američki filmski producent Semjuel Goldvin, jedan od osnivača kompanije »Metro-Goldvin-Majer«.

1996 – Specijalni izaslanik generalnog sekretara Ujedinjenih nacija za ljudska prava Elizabet Ren saopštila je da u Bosni ima oko 200 do 300 masovnih grobnica i da su za zločine tokom Bosanskog rata pored Srba odgovorni i bosanski Hrvati i Muslimani.

2003 – U Kraljevskom pozorištu Zetski dom na Cetinju premijerno je izvedena opera »Enej i Didona« engleskog kompozitora iz XVII vijeka Henrija Persla. U izvedbi su učestvovali solisti iz Njemačke, Kamerni hor cetinjske Muzičke akademije i Kamerni orkestar »Princ Mirko« Kraljevskog pozorišta Zetski dom. Dirigent je bio Egon Mihailović, a reditelj, scenograf, koreograf i kostimograf Nils Badenhop. Uloge su tumačili: Kristina Nikolet, Stefan Grinvald, Astrid Kesler, Anželika Veber, Zorana Latković, Amanda Stojović, Saša Barjaktarović, Nils Badenhop, Aleksa Martinović, Tomo Pejanović i Nikola Batrićević. Opera »Enej i Didona« izvedena je u produkciji Kraljevskog pozorišta Zetski dom, budvanskog Grad-teatra i Muzičke akademije na Cetinju.

2004 – Književna nagrada “Miroslavljevo jevanđelje” dodijeljena je crnogorskom piscu Balši Brkoviću za roman ” Privatna galerija”.

2008 – U obraćanju članovima vatikanskog odsjeka za doktrinu vjere, papa Benedikt XVI izjavio je da su istraživanja matičnih ćelija, vještačka oplodnja i mogućnost ljudskog kloniranja poljuljali ljudsko dostojanstvo i da je crkva dužna da brani velike vrijednosti dovedene u pitanje.

2010 – U porodilištu u Meljinama kod Herceg Novog prvi put je u Crnoj Gori  iz pupčane vrpce jedne porodilje uzeta krv u cilju očuvanja matičnih ćelija.

2010 – U 76. godini umro je argentinski pisac i novinar Tomas Eloj Martines, koji se proslavio knjigom “Evita” (1995), u kojoj je opisao sudbinu posmrtnih ostataka Eve Peron, supruge bivšeg argentinskog predsjednika Huana Dominga Perona.

2011 – Predsjednik Vlade Crne Gore Igor Lukšić primio je proslavljenu svjetsku umjetnicu crnogorskog porijekla Marinu Abramović, koja mu je predstavila projekat „Marina Abramović Comuniti centar Obod Cetinje“. „Želim da u Crnoj Gori zažive dobre ideje i da Cetinje postane savremeni centar umjetnosti“ – kazala je Marina Abramović.

2011 – U 78. godini umro je britanski kompozitor Džon Bari, dobitnik pet Oskara za filmsku muziku. U toku 50-godišnje karijere, Bari je dobio i četiri Gremija i jedan Zlatni globus. Među filmovima za čiju je muziku dobio Oskara ističu se:“Ples s vukovima“ i „Moja Afrika“.

2012 – Skupštinski odbor za nauku, kulturu i prosvjetu podržao je glasovima vladajuće koalicije ( DPS-SDP) predlog zakona o Crnogorskoj akademiji nauka i umjetnosti, kojim je predviđeno njeno spajanje s Dukljanskom akademijom nauka i umjetnosti. Protiv predloženog zakona glasali su predstavnici opozicije, dok je poslanik Kluba albanskih stranaka Vaselj Siništaj bio uzdržan.

2013 – Vlada Crne Gore formirala je Etički odbor, čiji je zadatak da, saglasno Etičkom kodeksu, daje mišljenje o optužbama na ponašanje državnih službenika i namještenika, te da u vezi s primjenom Etičkog kodeksa prati njegovu realizaciju, inicira izmjene i dopune propisa u oblasti službeničke etike i promoviše etičke standarde i pravila ponašanja.

2014 – U 93. godini umro je mađarski reditelj Mikloš Jančo, čiji su filmovi svojevrsno propitivanje savjesti intelektualaca. Tokom 60-ih godina prošlog vijeka kritičari su ga svrstavali u red velikih reditelja kao što su Mikelanđelo Antonioni i Ingmar Bergman. Smatran je i majstorom kompozicije dugog kadra. U Kanu je 1972. dobio nagradu za režiju za film „Crveni psalm“, a 1990. Zlatnog lava u Veneciji za cjelokupno djelo. 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1967 – U požaru je stradalo do tada najjače grafičko-izdavačko preduzeće u Crnoj Gori  »Obod« na Cetinju.

2008 – Premijer crnogorske Vlade Željko Šturanović podnio je ostavku na tu funkciju zbog zdravstvenih problema.

2008 – Beogradski dnevni list “Blic” objavio je da su članovi porodice bivšeg predsjednika Srbije Slobodana Miloševića – supruga Mirjana i sin Marko dobili azil u Rusiji i da je Srbija za  njima raspisala međunarodnu potjernicu.

2012 – Prodor hladnog arktičkog talasa donio je sniježne padavine i velike hladnoće na širem području Evrope. Usljed niskih temperatura u mnogim državama umrlo je blizu šezdeset osoba.

2012 – Nakon katastrofe u Fukušimi, japanske vlasti ograničile su trajanje nuklearnih reaktora na četrdeset godina.