VRIJEDNOST 24 MILIONA

Aukcija državnih zapisa sa rokom dospjeća od 182 dana, vrijednih 24 miliona eura, druga ovogodišnja, biće održana danas.

Iz Centralne banke (CBCG) su saopštili da se ponude mogu dostavljati do 12 sati na dan aukcije.

Rok dospjeća zapisa je 182 dana, odnosno 18. avgust.

Prošle godine održano je šest aukcija sa rokom dospjeća od 182 dana.

Državni zapisi su diskontovane kratkoročne hartije od vrijednosti, koje CBCG prodaje u ime Ministarstva finansija, u cilju održavanja tekuće likvidnosti budžeta.

Zapisi se prodaju kao diskontovane hartije, metodom aukcije, po cijeni nižoj od nominalne vrijednosti, dok se otplaćuju po nominali na dan dospijeća. Razlika između nominalne vrijednosti i kupovne cijene predstavlja zarađenu kamatu na investiciji.

Ministarstvo finansija obavezno je da na dan dospijeća isplati obaveze po emitovanim državnim zapisima.

IZVJEŠTAJ O CRNOJ GORI

Uvoz robe i usluga, koji je u prošloj godini iznosio 2,6 milijardi eura, oborio je rast bruto domaćeg proizvoda (BDP) 2,9 odsto, navodi se u prilogu izvještaja Evropske komisije (EK) o Crnoj Gori.

U izvještaju, koji obuhvata period od novembra prošle godine do kraja januara, navodi se da je izvoz od 415,5 miliona eura bilježi usporeniji rast od 3,8 odsto u odnosu na godinu ranije.

Zvanični podatak o ekonomskom rastu u prošloj godini biće saopšten u drugoj polovini tekuće, čeka se i preliminarni za četviti kvartal, a već je objelodanjeno da je za devet mjeseci BDP ojačao 3,8 odsto, prenosi Pobjeda.

U 2018. godini Crna Gora imala je rast od 5,1 odsto, najviši u posljednjoj deceniji.

U dokumentu se navodi da je većina privrednih grana turizam, građevinarstvo, maloprodaja i saobraćaj u prošloj godini ostvarila rast ali i da je podbacio izvoz aluminijuma, struje i farmaceutskih proizvoda.

“U prošloj godini uvoz hrane je bio 474,3 miliona eura, sedam odsto više nego 2018. Uvoz mesa i prerađevina je prošle godine porastao 2,9 odsto na 111,6 miliona eura, uvoz voća i povrća porastao je 9,9 odsto na 76,3 miliona, dok je uvoz medicinskih i farmaceutskih proizvoda porastao 24 odsto na 107,4 miliona”, dodaje se u izvještaju.

Crna Gora je prošle godine uvezla 284 miliona eura goriva, a izvezla 90 miliona. Za uvoz kotlova, mašina, televizora dato je 173 miliona, a izvezeno je za šest miliona.

Za uvoz mesa potrošeno je 90 miliona, a izvezemo je samo deset odsto te vrijednosti. Za mlijeko i mliječne proizvode dato je 48 miliona, a izvezeno 153 hiljade eura.

Visoka je i stavka uvoza plastičnih proizvoda 81 milion eura, dok je izvoz tih proizvoda bio manji od pet odsto.

Za tim ne zaostaje uvoz namještaja, posteljine i dušeka, koji je bio vrijedan 94,8 miliona eura, a izvezeno je tek jedan odsto te cifre.

U ovom izvještaju se navodi da je kretanje u ovom dijelu uglavnom pod uticajem nižih stopa rasta izvoza električne energije i farmaceutskih proizvoda, kao i pada izvoza aluminijuma za 14,6 odsto.

“Rast ukupnog uvoza je posljedica većeg uvoza električne energije 66,8 odsto, hemijskih 9,4 odsto, prehrambenih sedam i raznih gotovih proizvoda 8,6 odsto”, navodi se u izvještaju.

U prošloj godini, kako pokažuju podaci iz dokumenta, izvezeno je 67,3 miliona eura vrijednosti aluminijuma, a uvezeno 33 miliona. Država je, istovremeno, uvezla 65 miliona eura gvožđa i čelika, a izvezla 28,3 miliona eura, a visok je i uvoz proizvoda od gvožđa i čelika – 104 miliona, a izvoz 6,9 miliona eura.

Veliki uvoz “peglaju” usluge, jer podaci pokazuju da je u međunarodnoj razmjeni suficit povećan sedam odsto. Ključni razlog je rast prihoda po osnovu turizma 9,3 odsto i transport 17,9 odsto.

“Procijenjeni prihodi od turizma u vrijednosti od milijardu eura, čine 69,5 odsto ukupnih prihoda od usluga. Druga najvažnija prihodna stavka je transport u vrijednosti od 269,8 miliona”, prezentovano je u izvještaju za EK.

PLANOVI IRF-A ZA 2020.

Investiciono razvojni fond (IRF) ove godine planira da, kroz nove programe finansijske podrške, plasira najmanje 200 miliona eura u razvoj preduzetništva, početnicima u biznisu i podršku postojećim mikro, malim i srednjim preduzećima.

Iz IRF-a su kazali da je programima finansijske podrške predviđeno 36 kreditnih linija, sa kamatnom stopom od nula do 4,5 odsto, rokom otplate do 15 godina i grejs periodom do pet godina.

“IRF je za deset godina postojanja plasirao prvu milijardu eura u crnogorsku privedu, a samo u prethodnoj godini 241 milion. Kontinuirani ekonomski rast i razvoj u cilju unapređenja kvaliteta životnog standarda, kao strateški cilj Crne Gore, bio je i prioritet u radu IRF-a u proteklom periodu, koji se ogleda i u preko 16 hiljada otvorenih novih i očuvanih postojećih radnih mjesta”, navodi se u saopštenju.

Iz IRF-a su dodali da planom za ovu godinu predvidjeli plasman od najmanje 200 miliona eura, namijenjenih razvoju preduzetništva, kroz podršku posebnim ciljnim grupama, kao što su mladi, početnici, žene, visokoškolci, tehnološki viškovi, individualni poljoprivredni proizvođači, zanatlije, inovativno preduzetništvo, ICT biznis i klasterska proizvodnja.

“I ove godine su obezbijeđena sredstva za ciljne grupe kojima se nude i beskamatne kreditne linije za visokoškolce, tehnološke viškove i start-up biznise, gdje su nosioci žene”, rekli su predstavnici IRF-a.

Oni su naveli da je u konstantnom fokusu IRF-a podrška prioritetnim sektorima razvoja, kao što su održivi i zdravstveni turizam, održiva poljoprivreda i proizvodnja hrane, drvoprerada, proizvodnja, obnovljivi izvori energije i energetska efikasnost, novi materijali i održive tehnologije i ICT.

“Tako će i u predstojećoj godini, planirana sredstva biti uložena u podršku poboljšanja likvidnosti preduzeća, podršku green field i brown field investicijama, kao i razvoj infrastrukture”, saopštili su iz IRF-a.

IRF je pripremio i dva nova programa podrške COSME i EASI. U okviru COSME programa, u saradnji sa Evropskom investicionim fondom, obezbijedio je garantne šeme od 80 miliona za preduzetnike koji imaju dobru ideju, ali nemaju dovoljan kolateral kako bi obezbijedili kredit.

“Tim instrumentom, kojim garancije iznose do 50 odsto kredita, biće svima koji iskreno žele i imaju potencijal da se bave biznisom, omogućena šansa da to i urade. Dostupan je i garantni fond namijenjen najsiromašnijem stanovništvu”, naveli su iz IRF-a.

Svima koji žele da pokrenu biznis IRF će, u saradnji sa Evropskim investicionim fondom, pomoći kroz program zapošljavanja i socijalne inovacije EASI.

IRF je za projekte koji se realizuju u sjevernom regionu i opštinama ispod prosjeka razvijenosti pripremio posebne stimulacije u vidu smanjenja kamatne stope 0,5 odsto. Preduzeća koja redovno izmiruju poreske obaveze, odnosno ispunjavaju kriterijume da se nalaze na Bijeloj listi, takođe će imati povoljnost u vidu smanjenja kamatne stope 0,5 odsto.

“Pored redovne stimulacije u vidu smanjenja kamatne stope od 0,5 odsto na sredstva koja se povlače od EIB-a, dodatno je moguće ostvariti smanjenje kamatne stope od 0,2 odsto ukoliko se zadovolje uslovi Eyet inicijative koja se odnosi na zapošljavanje mladih osoba do iskorišćenja sredstava predviđenih ugovorom sa EIB-om”, navodi se u saopštenju.

IRF, koji sredstva za plasman u privredu obezbjeđuje na međunarodnom tržištu kapitala, omogućio je i ove godine najpovoljnije uslove kreditiranja zahvaljujući svom dosadašnjem odličnom kreditnom rejtingu.

“Time će se zadovoljiti potrebe ulaganja u održive biznise koje se tiču svih djelatnosti koje IRF finansira, kako bi doprijnijeli poboljšanju razvoja crnogorske ekonomije u cjelini i stimulisali što veće zapošljavanje”, zaključuje se u saopštenju.

DO KRAJA PROŠLE GODINE

Iz kredita kineske Exim banke je od početka izgradnje auto-puta Bar-Boljare do kraja prošle godine isplaćeno 751,57 miliona USD, odnosno 547,87 miliona eura, saopštio je generalni direktor Direktorata za državni trezor u Ministarstvu finansija Dragan Darmanović.

“Povlačenje sredstava iz kredita sa kineskom Exim bankom nastaviće se i u ovoj godini”, rekao je Darmanović agenciji Mina-business.

On je podsjetio da je ukupno ugovorena vrijednost radova za izgradnju prioritetne dionice autoputa Smokovac – Uvač – Mateševo utvrđena ugovorom o projektovanju i izgradnji autoputa, zaključenom između Ministarstva saobraćaja i kineske kompanije China Road and Bridge Corporation (CRBC) i iznosi 809,6 miliona EUR.

Od toga se 85 odsto ukupnog iznosa, odnosno 688,2 miliona EUR obezbijeđeno kroz zajam sa kineskom Exim bankom, dok je 15 odsto, odnosno 121,4 miliona eura, predviđeno iz državnog budžeta ili drugih izvora finansiranja.

Darmanović je, kada je u pitanju javni dug, kazao da se u ovoj godini očekuje njegovo opadanje.

„Predviđa se da će javni dug na kraju godine iznositi 3,67 milijardi EUR, odnosno 73,1 odsto bruto domaćeg proizvoda (BDP), od čega će državni iznositi 3,56 milijardi, odnosno 70,8 odsto BDP-a“, precizirao je Darmanović.

Na kretanje duga u ovoj godini, kako je objasnio, u najvećoj mjeri uticaće planirano zaduženje po osnovu kreditnog aranžmana podržanog PBG garancijom Svjetske banke (SB), u iznosu do 250 miliona eura, kao i povlačenja iz postojećeg kredita za realizaciju projekta izgradnje auto-puta.

„PBG kreditni aranžman koristiće se za finansiranje budžeta i otplatu duga u narednoj godini“, kazao je Darmanović.

Kada je riječ o narednoj godini, predviđa se da će javni dug dostići nivo od oko 3,43 milijarde eura, odnosno 65,8 odsto BDP-a, dok će državni iznositi oko 3,32 milijarde ili 63,6 odsto BDP-a.

Govoreći o emitovanju euroobveznica, Darmanović je saopštio da je Crna Gora u prošloj godini izdala domaće obveznice u najvećem iznosu i sa najdužom ročnošću do sada, što predstavlja napredak u razvoju tržišta državnih hartija od vrijednosti.

„Tom prilikom obezbijeđeno je oko 143 miliona EUR. U okviru navedenog iznosa 50 miliona EUR emitovano je sa godišnjom kamatom od 3,5 odsto na period od sedam godina, dok je preostalih oko 93 miliona EUR emitovano sa godišnom kamatnom stopom od tri odsto na period od pet godina“, podsjetio je Darmanović.

On je kazao da je pored toga Crna Gora izdala euroobveznice u vrijednosti od 500 miliona EUR, sa godišnjom kamatnom stopom od 2,55 odsto i rokom dospijeća od deset godina.

„Ta transakcija uticala je da se vrijednost javnog duga poveća sa inicijalno planiranih 67,82 odsto BDP-a, na 79,6 odsto u prošloj godini, koliko iznosi nova projekcija“, naveo je Darmanović.

Međutim, kako je dodao, prema preliminarnim podacima, na kraju prošle godine depoziti će iznositi 11 odsto BDP-a procijenjenog za ovu godinu pa će, zapravo, neto javni dug iznositi oko 69 odsto BDP-a.

„Ta transakcija će poslužiti za finansiranje otplate duga u ovoj godini, pa će shodno tome i ovogodišnje zaduženje biti manje i primarno uzrokovano zaključenjem kreditnog aranžmana uz garanciju SB, koji je namijenjen finansiranju budžeta u narednoj godini“, poručio je Darmanović.

On je kazao i da je Crna Gora u pregovorima sa SB oko druge garancije zasnovane na javnoj politici (PBG).

Predstavnici SB i Crne Gore su 2018. godine počeli pregovore o zaključenju tog aranžmana, kao i ispunjenje pretpostavki za njegovu realizaciju, koje su sadržane u matrici rezultata javnih politika.

„Navedeni aranžman bi trebalo da bude odobren od SB početkom marta, nakon čega se očekuje realizacija aranžmana. Planirano je da se sredstva iskoriste za stvaranje rezerve za potrebe finansiranja budžeta i otplate duga u narednoj godini“, zaključio je Darmanović.

MMF

Naredne dvije sedmice biće ključne za utvrđivanje ekonomskog uticaja koronavirusa u Kini, saopštila je generalna direktorica Međunarodnog monetarnog fonda (MMF) Kristalina Georgieva.

„U tom periodu trebalo bi da se ponovo otvore fabrike u Kini, što bi omogućilo da se bolje sagleda otpornosti Kine i, na osnovu toga, prelivanje efekata na ostatak svijeta”, rekla je Georgieva na Minhenskoj bezbjednosnoj konferenciji.

Ona je navela da MMF prati širenje virusa izvan Kine i dodala da to “za sada nije ozbiljan problem”, ali da bi to moglo da se promijeni ukoliko se on proširi na zemlje sa slabim zdravstvenim sistemima, na primjer u Africi.

Georgieva je upozorila na poređenje novog koronavirusa sa globalnom epidemijom teškog akutnog respiratornog sindroma (SARS) ranih 2000-ih, koju MMF koristi kao referentnu tačku.

Kako je objasnila, ne samo da je ovaj tip novog virusa, Covid-19, drugačiji od SARS-a, već su se promijenili i Kina i svjetska ekonomija.

Kina je činila samo osam odsto svjetske ekonomije u ranim 2000-ima, a sada ima udio od 19 odsto.

“Stoga je prelivanje posljedica iz Kine, posebno na ekonomski integrisanu Aziju, ali i na ostale dijelove svijeta mnogo značajnije”, rekla je Georgieva.

Ona je navela da je svjetska ekonomija u to vrijeme bila u prilično dobrom stanju, a da je danas “sporija”.

Georgieva je podržala dva veoma važna koraka Kine – posvećivanje velike pažnje oblastima zahvaćenim epidemijom i ulivanje veće likvidnosti u ekonomiju, zajedno sa smanjenjem kamatnih stopa i pružanjem podsticaja pogođenim oblastima da podrže lokalnu privredu.

Ona je navela da osnovni scenario MMF-a o uticaju koronavirusa na kinesku ekonomiju ima oblik slova V, što znači dramatičan pad i izuzetan oporavak.

PKCG

Elektroenergetski potencijal jedan je od najznačajnijih prirodnih potencijala Crne Gore i treba ga razvijati na dugoročno održiv način, ocijenjeno je na sjedici Odbora udruženja energetike i rudarstva Privredne komore (PKCG).

Sekretar Odbora, Ranko Vukmirović, kazao je da bi učešću obnovljivih izvora energije trebalo posvetiti posebnu pažnju, sa naglaskom na energiju vjetra i sunca.

„To je grana privrede koja, ako se blagovremeno ulože određena sredstva i izgrade novi energetski izvori, može postati značajan izvoznik električne energije i doprinijeti poboljšanju spoljnotrgovinskog bilansa“, rekao je Vukmirović, piše Pobjeda.

On smatra da je valorizacija vodotoka Pive, izgradnjom hidroelektrana Komarnica, Kruševo i Piva 2, što čini jedinstven sistem, optimalno rješenje i da se može očekivati dinamičniji rad na tim projektima.

Vukmirović je dodao da značajan energetski potencijal predstavljaju rezerve uglja u pljevalskom i beranskom bazenu.

„Dokazane rezerve ležišta Maoče i drugih ležišta zahtjevaju novi pristup u izgradnji termoelektrane sa primjenom novih tehnologija koje omogućavaju nultu emisiju gasova“, rekao je Vukmirović.

On je kazao da se stabilan elektroenergetski sistem postiže kombinacijom drugih izvora električne energije sa termoelektranom.

„Zato se moraju uložiti nova znanja kako ne bi to ogromno bogatstvo bilo zanemareno“, poručio je Vukmirović.

Vlada je 12. decembra donijela odluku o energetskom bilansu za ovu godinu, kojim je planirana bruto potrošnja električne energije od 362 hiljada gigavat sati (GWh), što je približno procjeni ostvarenja u prošloj godini.

Od toga iz sopstvenih izvora treba da bude obezbijeđeno 345 hiljada GWh, a saldom od uvoza/izvoza 161,3 GWh.

Energetskim bilansom predviđeno je učešće električne energije iz hidroelektrana u ukupnoj planiranoj proizvodnji struje u ovoj godini od 52,78 odsto, iz termoelektrane 38,1 odsto, iz vjetroelektrana 9,09 odsto i iz solarne energije 0,06 odsto. Predviđeno je da proizvodnja iz malih HE iznosi 8,4 odsto.

MONTEPUT

Državno preduzeće Monteput planiralo je u ovoj godini prihode od 47,14 miliona eura, od čega se najveći dio odnosi na kreditno zaduženje ugovoreno sa Investiciono-razvojnim fondom (IRF), u iznosu od 37,7 miliona.

Monteput je taj kredit uzeo kako bi finansirao izgradnju sistema za trajno napajanje električnom energijom prioritetne dionice autoputa Bar-Boljare, od Smokovca do Mateševa, piše Dan.

Prihodi društva su planirani u iznosu od 8,45 miliona eura, a čine ih oni od naknada za upotrebu tunela Sozina i pristupnih saobraćajnica, od izdavanja reklamnih panoa, kao i ostali prihodi. Ostatak prihoda od milion eura činiće dobit iz prethodnih godina koja je dosad bila neraspoređena.

Кada su u pitanju rashodi poslovanja u ovoj godini, oni su planirani na 7,62 miliona eura. Od toga se najveći dio odnosi na zarade i ostala primanja zaposlenih, Odbora direktora i revizorskog odbora.

Za njihove bruto zarade je planirano 3,3 miliona eura, što je za oko 160 hiljada više nego u ovoj godini. Кada su u pitanju neto zarade za njih je planirano 1,75 miliona, što je uvećanje od 133 hiljade u odnosu na plan za prošlu godinu.

Zarade su planirane za 137 zaposlenih na neodređeno i devet na određeno vrijeme angažovanih zbog bolovanja i godišnjih odmora, po tri člana Odbora direktora i revizorskog odbora, kao i za zapošljavanje četiri inženjera za nadzor. Na platnom spisku je ukupno 156 osoba.

Prosječna bruto zarada u Monteputu će u ovoj godini iznositi 1,78 hiljada eura, dok će neto zarada u prosjeku iznositi 937 eura, što je preko 400 eura više od prosjeka.

KINETIČKE ELEKTRANE

Posljednjih godina mnogo se priča o raznim mogućnostima proizvodnje struje, kako bi se poboljšao energetski sistem Crne Gore. Vjetrenjače već rade, kao i nekoliko hidrocentrala, a u Privrednoj komori je prezentovano i kako bi elektrane na kinetički pogon mogle da budu efikasne.

Elektrane na kinetički pogon, korišćenjem vazduha i vode, proizvode električnu energiju bez zagađenja i po izuzetno povoljnim cijenama.

Njemačka je u OIE investirala 450 milijardi eura, kažu iz njemačke firme AFKEM. Ukazali su na prednosti korišćenja elektrana na kinetički pogon.

“Prednosti su mogućnost rad do 8000 sati godišnje, nema emisije štetnih gasova, ne zavisi od vremenskih prilika, idealan dodatak solarnoj i vjetro energiji, smanjuje troškove prenosa i distribucije, nije potrebno skladištenje enrgije već je možete proizvesti kada vam je potrebna”, kazao je Rejmond Vunden.

Osim u Njemačkoj, AFKEM je izgradio elektranu na kinetički pogon na Tajlandu i koriste je za snabdijevanje klima uređaja. Pored velikih privrednih potrošača, ove elektrane mogu energijom snabdijevati i domaćinsta, a prednost je konkurentna cijena.

“Jako je bitno da nabavne cijene energije budu u skladu s prosječni standardom građana”, kazao je Vunden.

Iz Odbora za eneregetiku Privredne komore kazali su da će tokom ove godine značajan u dio u ukupnim izvorima biti iz vjetroelektrana.

“Deficit će biti manji od 5 odsto, dok će gubici na prenosnoj i distributivnoj mreži biti na nivou potrošnje velikih sistema, i da bi trebalo tražiti rješenje za taj problem”, kazali su iz Odbora.

CBCG I NBS

Predstavnici Centralne banke (CBCG) i Narodne banke Slovenije dogovorili su na sastanku u Ljubljani moguću saradnju i razmjenu iskustava na planu unapređenja platnog prometa i sanacije banaka.

Guverner CBCG, Radoje Žugić, sastao se danas sa guvernerom Banke Slovenije, Boštjanom Vasleom, sa kojim je, između ostalog, razgovarao o ekonomskoj situaciji u Crnoj Gori i Sloveniji, kao i o stanju finansijske stabilnosti u obje zemlje.

“Sagovornici su se složili da je saradnja između CBCG i Narodne banke Slovenije izuzetno kvalitetna i dogovorili da se u narednom periodu preduzmu aktivnosti na njenom produbljivanju“, navodi se u saopštenju CBCG.

Narodna banka Slovenije već pruža podršku CBCG u dijelu pripreme za sprovođenje nezavisne procjene kvaliteta aktive (AQR) bankarskog sistema Crne Gore.

MINISTARSTVO POLJOPRIVREDE

Predstavnici Ministarstva poljoprivrede i ruralnog razvoja danas su informisali poljoprivredne proizvođače iz Prijestonice Cetinje o mjerama podrške, uslovima za dobijanje premija, mogućnostima bespovratne podrške investicijama kroz javne pozive, kriterijumima i uslovima za ostvarivanje prava na podršku.

Kako je saopšteno iz Ministarstva, akcenat je bio na novinama u određenim mjerama Agrobudžeta za 2020. godinu, kreiranim na bazi iskustva i saradnje sa poljoprivrednim proizvođačima.

Na prezentaciji je istaknuto da je za podršku poljoprivrednicima ove godine obezbijeđeno značajno više sredstava za mjere, za koje je u prošloj godini vladalo veliko interesovanje. Na samom početku, kako su naveli, naglašeno je da je upis u Registar poljoprivrednih gazdinstava osnovni uslov za korišćenje bilo koje od agrobudžetskih mjera, pa su pozvani poljoprivredni proizvođači koji to da sada nijesu učinili, da se upišu.

“Posebno interesovanje prisutni proizvođači iskazali su za realizaciju mjera koje se odnose na nabavku mehanizacije, pogotovo veliko interesovanje iskazano je za sektor pčelarstva gdje su proizvođači sugerisali da u narednom periodu očekuju višu podršku u brendiranju pčelinjih proizvoda i u dijelu organizovanog otkupa meda podsredstvom Kuće meda”, saopšteno je iz Ministarstva.

Predstvanici Ministarstva podsjetili su proizvođače da je tokom ove sedmice Ministarstvo objavilo više javnih poziva koja se odnose na podršku investicijama u vinogradarstvu i vinarstvu, zatim voćarstvu, kao i pet javnih poziva za sektor pčelarstva. Pozvali su proizvođače da apliciraju i iskoriste aktivan pristup, odgovarajuća rješenja i mogućnosti koje su im dostupne.

“Kao i prethodnih godina, mladi poljoprivrednici, koji imaju završenu srednju poljoprivrednu/veterinarsku školu ili poljoprivredni fakultet, imaju mogućnost da uz bespovratnu podršku od 10.000 eura, započnu agrobiznis i time riješe problem nezaposlenosti.  Tokom dalje prezentacije bilo je i diskusije o procedurama za dobijanje premija u stočarstvu, gdje su i ove godine obezbjeđene premije za mlijeko, kao i premije za preradu mlijeka na gazdinstvu. Nastavlja se sa nabavkom stočnog fonda u cilju unapređenja postojećeg, podrškom upravljanja stajskim đubrivom, podrškom organskoj proizvodnji. Objašnjeno je da je od ove godine uvedena gornja granica za dobijanje premije po grlu za svinje, tako da se podrška dobija za one koji drže do 100 svinja, jer je podrška kroz agrobudžet namijenjena onima koji ojačavaju svoju proizvodnju dok su za veće proizvođače na raspolaganju sredstva IPARD programa”, navode iz Ministarstva.

Poljoprivrednicima je sugerisano da se udružuju i ulažu u svoja gazdinstva.

“Jedino na taj način mogu prevazići brojne probleme vezane za konkurentnost i plasman proizvoda. Iskorišćavanjem mjera Agrobudžeta i drugih vidova podrške, pruža se prilika da povećanjem obima proizvodnje, nabavkom savremenije opreme kao i uvođenjem novih standarda u proizvodnji”, zaključuje se.