RUSI NAJVIŠE

Stranci su tokom prošle godine u Crnoj Gori kupili nekretnina vrijednosti 169,99 miliona eura, što je za 12,6 miliona manje nego godinu ranije, pokazuju najsvježiji zvanični podaci Centralne banke. Pad se tumači slabijim interesovanjem Turaka za kupovinu nekretnina.

Tradicionalno, ubjedljivo najveći kupci su bili Rusi, potom ih slijede državljani Srbije i Turske. Zanimljivo je da se građani Kosova od 2019. godine pojavljuju kao značajni kupci nekretnina u Crnoj Gori. Dnevne novine predstavljaju podatke za prošlu godinu.

Od obnove nezavisnosti, Rusi su najveći kupci nekretnina u Crnoj Gori, a taj imidž su zadržali i tokom 2019. godine. Državljani Ruske Federacije su lani trgovali nekretnina za gotovo 39 miliona eura, što je na istom nivou kao godinu ranije.

Odmah iza neprikosnovenih Rusa nalaze se državljani Srbije, koji su za kupovinu nepokretnosti lani utrošili 16,6 miliona eura ili 2,1 milion više nego 2018. godine. Srbi su sa drugog mjesta svrgnuli Turke, koji su tokom prošle godine trgovali nekretnina za 12,7 miliona, što je, prema podacima koje predstavljaju Dnevne novine, čak upola manje nego 2018. godine.

Među najvećim kupcima nekretnina, koji su trgovali preko deset miliona eura nalaze se državljani članica NATO. Tu su Amerikanci sa potrošenih 10,7 miliona eura i Njemci, koji su trgovali za 10 miliona eura. Među većim trgovcima nekretnina u Crnoj Gori su Švajcarci, ali podatak o njihovoj trgovini je proglašen tajnom.

Građani Kosova su se prošle godine pojavili kao značajni kupci nekretnina u Crnoj Gori budući da su trgovali za 4,39 miliona eura.

Nepun milion eura više od Kosovara su u Crnoj Gori trgovali Mađari, koji su za nekretnine potrošili 5,15 miliona eura.

Od većih kupaca nekretnina u Crnoj Gori tu su Britanci 5,8 miliona eura (potpuno isto kao prošle godine), Poljaci 4,6 miliona i Francuzi, koji su za kupovinu nepokretnosti u Crnoj Gori izdvoji tri miliona eura.

KINEZI NE TRGUJU

Zanimljivo je da Kinezi tokom prošle godine nijesu trgovali nekretninama u Crnoj Gori, za razliku od Kanađana, koji su trgovali za milion eura, Finaca, koji su potrošili gotovo 1,8 miliona, i građana BiH, koji su kupili nekretnina za značajnih 2,5 miliona.

Građanima Albanije su sve interesantnije nekretnine u Crnoj Gori, pa su za te svrhe izdvojili gotovo dva miliona eura, dok su Austrijanci kupili za 2,7 miliona, a Česi za 2,8 miliona eura.

Što se tiče arapskih država, državljani Ujedinjenih Arapskih Emirata su trgovali za 1,4 miliona eura, dok podaci za Saudijsku Arabiju nijesu objavljeni.

Pošto su prezentovani podaci za prošlu godinu, podaci za ovu će se sigurno drastično razlikovati zbog pandemije korona virusa.

Naime, prošlog mjeseca agencija za nekretnine “Montenegro Prospect” je sprovela obimnu anketu o uticaju pandemije Covid19 na tržište nekretnina u Crnoj Gori.

Anketa je obuhvatila više od 1.500 prodavača i potencijalnih kupaca, najvećim brojem iz Zapadne Evrope, Rusije i regiona i došlo se do zaključka da se stabilizacija tržišta predviđa za 12-24 mjeseca.

Pri tome, prodavci nekretnina u Crnoj Gori očekuju prosječni pad cijena nekretnina do 10 odsto, dok potencijalni kupci nepokretnosti očekuju prosječni pad cijena između 20-30 odsto.

I podaci MONSTAT-a govore o padu cijena nekretnina zbog zdravstvene krize. Tako je prosječna cijena kvadratnog metra stana u novogradnji u Crnoj Gori u I kvartalu 2020. godine iznosila je 940 eura i manja je za 8,2 odsto u odnosu na I kvartal 2019. godine, dok je za 17,2 odsto manja u odnosu na IV kvartal 2019. godine,

“Prosječna cijena kvadratnog metra stana u novogradnji u Podgorici u I kvartalu 2020. godine iznosila je 865 eura, u primorskom regionu je iznosila 1.363 eura, u središnjem regionu 641 euro, dok je u sjevernom regionu prosječna cijena kvadratnog metra stana u novogradnji iznosila 793 eura”, pokazuju podaci MONSTAT-a.

PRINUDNA NAPLATA

Centralna banka (CBCG) objavila je danas novi spisak preduzeća sa blokiranim računima, na kojem se nalazi 119 kompanija više nego na prethodnom.

Na novom spisku, koji CBCG u skladu sa Zakonom o platnom prometu objavljuje mjesečno, nalazi se 18,52 hiljade kompanija sa evidencije Centralnog registra privrednih subjekata (CRPS) Poreske uprave i CBCG. Od ukupnog broja blokiranih preduzeća, 3,67 hiljada ih je na evidenciji CBCG, a ne nalaze se u CRPS-u.

U skladu sa Zakonom o platnom prometu, obaveza CBCG je da objavljuje podatke u vezi sa postupkom prinudne naplate i to nazive kompanija, odnosno preduzetnika, njihove matične brojeve, iznose blokade računa i broj dana neprekidnog trajanja blokade.

Iz CBCG su objasnili da se matični brojevi za preduzetnike ne objavljuju, jer se u Centralnom registru transakcionih računa Centralne banke, oni vode po jedinstvenom matičnom broju (JMB) građana, čije objavljivanje nije u skladu sa Zakonom o zaštiti podataka o ličnosti.

Podatke CBCG objavljuje jednom mjesečno na internet stranici, prvog radnog dana po isteku mjeseca, sa presjekom stanja na posljednji dan u mjesecu, po azbučnom redu naziva preduzeća i preduzetnika.

U periodu od jula 2012, kada je CBCG počela da objavljuje podatke, do 9. januara 2014. godine, podaci su objavljivani u skladu sa tada važećim zakonom o platnom prometu u zemlji i to za kompanije, odnosno preduzetnike kada je blokada računa iznosila više od deset hiljada eura u neprekidnom trajanju više od 30 dana.

Imena kompanija se objavljuju na sajtu CBCG, www.cbcg.me, a u cilju obezbjeđivanja pune nepristrasnosti objavljuju se po azbučnom redu.

NUDI BROJNE POVOLJNOSTI

Elektroprivreda (EPCG) pokrenula je danas osmi ciklus akcije Podijelimo teret, namijenjen svim domaćinstvima koja imaju dugovanja po osnovu računa za električnu energiju.

Iz EPCG su kazali da će akcija Podijelimo teret 8 trajati do 31. oktobra.

„U tom periodu, sva domaćinstva kojima ističu sporazumi iz akcije Podijelimo teret 6, kao i sva nova domaćinstva koja žele da se priključe, svoje obaveze mogu izmiriti po izuzetno povoljnim uslovima“, navodi se u saopštenju EPCG.

Imajući u vidu složenu situaciju uslijed koronavirusa, uslov za priključenje akciji je da potrošač ima izmirena dva posljednja računa, umjesto tri, kako je to bilo u dosadašnjim akcijama.

„Tako se akciji tokom jula mogu priključiti kupci koji pripadaju grupi potrošnje domaćinstva, uz neophodan uslov da je iznos uplata u prethodna tri mjeseca, odnosno aprilu, maju i junu, jednak ili veći od računa za maj i da do kraja jula plate junsku fakturu“, objasnili su iz EPCG.

U avgustu, neophodan uslov je da je iznos uplata u prethodna tri mjeseca (maj, jun i jul) jednak ili veći od računa za jun i da do kraja avgusta bude plaćena julska faktura.

„U septembru neophodan uslov je da je iznos uplata u prethodna tri mjeseca (jun, jul i avgust) jednak ili veći od računa za jul i da do kraja septembra bude plaćena avgustovska faktura“, dodali su iz EPCG.

U oktobru neophodan uslov je da je iznos uplata u prethodna tri mjeseca, odnosno julu, avgustu i septembru, jednak ili veći od računa za avgust i da do kraja oktobra bude plaćena septembarska faktura.

Iz EPCG su naveli da domaćinstva koja se priključe akciji Podijelimo teret 8, stiču pravo na brojne povoljnosti.

„To su otplata prethodnog duga u fiksnim mjesečnim ratama u iznosu od 20 eura, izuzeće od prinudnih metoda naplate dok se poštuje sporazum, kao i obustava obračuna zatezne kamate“, dodaje se u saopštenju.

Maksimalan broj rata na koji se može potpisati sporazum je 22.

„Ukoliko je dug manji od 440 eura, broj rata se određuje tako što se iznos duga dijeli sa 20 eura. Na primjer, dug od 320 eura kupac će otplaćivati u 16 fiksnih mjesečnih rata od 20 eura“, navodi se u saopštenju.

Takođe, svi kupci električne energije koji su isključeni sa mreže imaju pravo da se priključe akciji, a uz navedene neophodne uslove moraju da plate i troškove priključenja.

Kupci koji već imaju potpisan standardni sporazum, mogu ga reprogramirati po ovom modelu, uz uslov da redovno izmiruju svoje obaveze po postojećem sporazumu.

Za sve informacije, potrošači se mogu obratiti Call centru, besplatnim pozivom na broj 19100.

Informacije mogu dobiti i putem www.epcg.com, zvanične Facebook stranice, kao i na informativno-naplatnim punktovima lokalnih jedinica Snabdijevanja

PREDLOZI PRIVREDNIKA

Produženje radnog vremena fito i veterinarske uprave na određenim graničnim prelazima, kao i zajednički međugranični punktovi sa skladištima i veterinarskim kapacitetima, znatno bi olakšali poslovanje špeditera i otklonili ograničenja sa kojima se susrijeću, ocijenjeno je u Privrednoj komori (PKCG).

Na sjednici Odbora udruženja špeditera PKCG saopšteno je da logistiku i špediciju reguliše veliki broj normi i propisa iz oblasti bezbjednosti i zdravlja ljudi, životinja i biljaka, carinskih i poreskih propisa, međunarodnih standarda i drugih, koji se intenzivno mijenjaju.

“S obzirom na prirodu djelatnosti, zastupanja i posredovanja u spoljnoj trgovini, poslovanje ovih privrednih društava u velikoj mjeri zavisi od organizacije rada i efikasnosti državnih organa na graničnim prelazima i carinskim terminalima u unutrašnjosti”, navodi se u saopštenju PKCG.

Direktorica Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove, Vesna Daković, rekla je da su za vrijeme Covid krize, zatvaranja granica i zaustavljanja prometa uprave carina i za bezbjednost hrane napravile sistem funkcionisanja koji je kasnije CEFTA prihvatila kao obavezujući za sve ostale zemlje i granice.

“Ovo naglašavam, jer uvijek odgovaramo potrebama privrede i tu smo zbog vas”, dodala je Daković.

Privrednici, između ostalog, smatraju da je potrebno produžiti radno vrijeme fitosanitarnog inspektora na graničnom prelazu Slobodna zona Luka Bar, koje je sada od sedam do 13 sati.

“Ako su na graničnom prelazu Slobodna zona Luka Bar dva fitosanitarna inspektora, pregled i uzorkovanje robe može se obavljati u poslijepodnevnim satima, ako za to postoje svi uslovi potrebni za obavljanje pregleda”, ocijenili su članovi Odbora.

Daković smatra da je u Slobodni zoni Luke Bar optimalan broj inspektora u odnosu na broj pošiljki, te da su rijetki slučajevi kada je neophodno raditi popodnevne preglede robe.

Ispektori tokom sezone radiće u dvije smjene

Špediteri smatraju da se gužve na graničnim prelazima, pogotovo Dobrakovu, koji je najfrekventniji, često javljaju i zbog radnog vremena fito i veterinarske uprave. Oni su predložili da se radno vrijeme produži do 22 sata.

Daković je kazala da su sa Upravom carina dogovorili sistem rada graničnih inspekcija u dvije smjene kako bi se izbjegle gužve.

“Tokom turističke sezone naši inspektori rade isto koliko i carina, od sedam do 22 sata. To je prepoznato kao dobar model za otklanjanje gužvi. U istom vremenu su inspektori bili na raspolaganju i tokom Covid krize. Sve radimo kako bi izbjegli stvaranje gužvi na graničnim prelazima”, rekla je Daković.

O radu nadležnih u vrijeme pandemije afirmativno su govorili Milovan Bulatović iz Neregelie i predstavnik Milšpeda, Dražen Kapa.

Veliki broj firmi koristi elektronsko plaćanje pa im predstavlja problem uplata taksi, zbog gužvi na bankarskim šalterima.

Članovi Odbora su pitali da li postoji mogućnost da se prihvataju izvještaji o elektronskoj uplati, kao dokazi za uplatu taksi. Daković je odgovorila da podržava tu inicijativu i radiće se na tome da se pomenuti izveštaji prihvate kao adekvatna potvrda plaćanja.

Privrednici predložili zajedničke međugranične punktove

Privrednici su predložili da se sa susjednim državama naprave zajednički međugranični punktovi sa skladištima i veterinarskim kapacitetima, što bi, ocjenjuju, znatno olakšalo njihovo poslovanje.

Predstavnici nadležnih su rekli da u Crnoj Gori funkcioniše integrisano upravljanje granicom, te da se sa Srbijom pregovaralo o zajedničkim rješenjima u ovom pravcu. Ipak, prilikom ovih pregovora se mora voditi računa da će Crna Gora biti ulazna tačka u EU.

Predsjednika Odbora Radovana Radulovića, interesovalo je šta je sa međusobnim priznavanjem fitosanitarnih i veterinarskih nalaza akreditovanih laboratorija u regionu. Odgovoreno je da je Crna Gora u potpunosti prenijela EU direktive, dok zemlje okruženja imaju drugačije parametre, što se odnosi i na rad laboratorija.

Špediteri su rekli da se u aktuelnim uslovima skoro svaki uvoz analizira, što predstavlja opterećenje koje se preliva na krajnjeg potrošača. Predstavnici nadležnih su rekli da analize doprinose sigurnom poslovanju privrednika, jer ne moraju da brinu da li je roba bezbjedna.

Tokom diskusije razmotreno je radno vrijeme inspektora na carinskom terminalu u Danilovgradu, te prevođenje stranih sertifikata na crnogorski jezik, što za špeditere predstavlja značajan trošak.

Privrednici koji obavljaju djelatnosti carinskog zastupanja tražili su hitno useljenje u poslovnu zgradu na graničnom prelazu Božaj, jer će to olakšati posao ne samo njima, već i graničnoj policiji, te carinskim organima. Na graničnom prelazu Vraćenovići smatraju da rade u neuslovnom objektu i traže ravnopravan tretman sa privrednicima koji posluju u međugraničnom području.

Oni su ocijenili da su cijene zakupa na graničnim prelazima visoke. Potrebno je razmotriti smanjenje cijene zakupa poslovnih prostora na svim graničnim prelazima, zbog ekonomske isplativosti poslovanja, te slabijeg prometa robe zbog virusa Covid-19.

Odbor udruženja špeditera upoznat je da je u pripremi novi pravilnik o popunjavanju carinske deklaracije, koji će dovesti do približavanja EU pravilima i promjena autentifikacije korisnika.

Iz PKCG je saopšteno da će primjena novog pravilnika iziskivati izmjene u softverima koje privreda koristi za podnošenje carinskih deklaracija, jer se izmjene odnose na formate podataka, kao i kontrole koje će se izvoditi nad podacima.

Ugovori na određeno produženi sa 24 na 36 mjeseci

Na sjednici je razmotren i Zakon o radu, koji je stupio na snagu početkom godine. Njime su propisana znatno drugačija rješenja u pogledu uređivanja velikog broja radnopravnih instituta, u odnosu na prethodnu regulativu.

Koordinatorka Radne grupe za izradu Zakona o radu, Vesna Simović Zvicer, kazala je da su novine u Zakonu o radu, između ostalog, da se godišnji odmor ne može zamijeniti novčanom nadoknadom, isplata zarade obavlja isključivo preko žiro računa, a obračun zarade ima snagu izvršne isprave.

“Novine su i da sporazumni raskid radnog odnosa proizvodi dejstvo samo kada se ovjeri kod nadležnog organa, poslodavac sa više od deset zaposlenih mora da ima akt o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji, kao i da je trajanje ugovora o radu na određeno vrijeme produženo na 36 mjeseci umjesto dosadašnjih 24 mjeseca”, dodala je Simović Zvicer.

KONJEVIĆ O POMOĆI

Zamjenik predsjednika SDP Raško Konjević najavio je na danas održanoj konferenciji za medije da će ta partija zahtijevati da u okviru trećeg paketa pomoći Vlada Crne Gore preuzme 50 odsto kamata koje su banke obračunale građanima i privrednicima u toku moratorijuma.

“Danas je tri mjeseca od kada je uveden moratorijum od strane Centralne banke i poslovnih banaka, i sve ono što je Socijaldemokratska partija u protekla tri mjeseca govorila danas je potvrđeno i pokazalo se istinom. Naglašavam još jednom da je samo u ova tri mjeseca građanima i privredi obračunato 30 miliona eura kamata za sve one kredite koji su ušli u moratorijum. Ovih dana dobijamo pritužbe građana koji su nezadovoljn ovakvim načinom obračuna,i iako smo predlagali da tokom aprila mjeseca bude usvojen lex specialis koji bi obezbijedio da se ne naplaćuju kamate tokom moratorijuma vladajuća većina DPS-a, SD-a i BS-a je to odbila i, na žalost, danas se građani suočavaju sa činjenicom da će u narednim mjesecima plaćati obračunatu kamatu tokom moratorijuma”, naveo je Konjević. 

Istakao je da je iznos od preko 30 miliona eura veći od iznosa kojim je Vlada pomogla građane i privredu u prvom paketu mjera.

“Ono što je najgore, Centralna banka je obmanula građane ne saopštivši im na početku ovoga procesa da se tokom ova tri mjeseca neće naplaćivati ni kamata ni glavnica. Imajući u vidu da, recimo, u jednom sljedećem slučaju, ako se uzme da ste imali kredit od 30 hiljada eura, i ako je ugovorena kamata tog kredita bila 6 odsto, umjesto rate od 513 eura, koju ste imali prije moratorijuma, nakon moratorijuma od danas ta rata će vam biti 521 euro. To znači da će građanin koji je imao ovakav kredit u narednih 48 mjeseci platiti ukupno preko 400 eura kamate”, izjavio je Konjević.

Poručio je  da nije pravedno i solidarno da se u uslovima ovakve krize teret krize prenese na građane i privredu.

“Možete samo da zamislite u kakvim uslovima danas posluje turistička privreda, u uslovima kada su prihodi na neuporedivo manjem nivou nego što su bili prošle godine. Znači, Centralna banka je svojom odlukom građanima i privredi na teret stavila još jednu krizu kroz koju će Crna Gora da prođe. Umjesto da se građanima i privredi pomogne, svojom odlukom Centralna banka je, figurativno rečeno, zavukla ruku u džep građanima i privredi u ukupnom iznosu od 30 miliona eura.”

Imajući u vidu da je vladajuća većina odbila naš prijedlog da se usvoji lex specialis kojim se ne bi obračunavala kamata mi predlažemo Vladi da u okviru trećeg paketa mjera, imajući u vidu da za to sada nije kasno, u narednom periodu svim građanima i privrednim društvima koji su bili korisnici moratorijuma subvencionira kamatu na iznos od 50 odsto od iznosa koji je obračunat tokom moratorijuma.

Konjević je pojsanio predlog o moratorijumu.

“To bi značilo da bi Vlada u narednih nekoliko godina izdvojila iz budžeta 15 miliona eura, i na takav način pomogla građane i privredu koji su obmanuti postupcima Centralne banke. Ako već vladajuća većina u parlamentu nije željela da se kamate ne obračunavaju onda smatramo da bi bila dobra mjera, u okviru trećeg paketa pomoći, da se za naredne godine planira iznos od 15 miliona eura kako bi se subvencionirale kamate građanima i privredi u narednom periodu. U protivnom na snazi bi ostala mjera i posljedica te mjere bili bi dodatni troškovi građana i privrede, a građani i privreda su bili obmanuti onim što je saopštavano iz Centralne banke”, naveo je Konjević.

Istakao je i da Vlada treba da reaguje kroz subvencioniranje te kamate u iznosu od minimum 50 odsto, koja je obračunata tokom ova tri mjeseca.

“Da to bude jedna od mjera u trećem paketu, koji Vlada već duži vremenski period najavljuje”, zaključio je Konjević.

UPCG I SINDIKAT GRAĐEVINARSTVA

Unija poslodavaca (UPCG) i Sindikat građevinarstva i industrije građevinskog materijala zaključili su danas granski kolektivni ugovor (GKU) za građevinarstvo i industriju građevinskog materijal, koji je usaglašen sa novim Zakonom o radu.

Iz UPCG su kazali da danom stupanja tog GKU prestaje da važi prethodni, iz 2012. godine.

GKU su potpisali predsjednik UPCG, Predrag Mitrović i predsjednik Sindikata građevinarstva i industrije građevinskog materijala, Nenad Marković.

“Na događaju koji je tim povodom održan u prostorijama UPCG, potpisnici su kazali da se odredbe ovog kolektivnog ugovora neposredno primjenjuju na zaposlene i poslodavce koji u Crnoj Gori obavljaju djelatnost građevinarstva i industrije građevinskog materijala”, navodi se u saopštenju.

Takođe, objašnjeno je da se pojedine odredbe tog GKU mogu razraditi kolektivnim ugovorom kod poslodavca, opštim aktom poslodavca i ugovorom o radu.

Iz UPCG su sopštili da GKU uređuje osnovne zarade po osnovu potrebne stručnosti i složenosti, odnosno nivoa obrazovanja i zanimanja, naknade zarade i drugih primanja zaposlenih, otpremnine, obima prava i obaveza na radu i po osnovu rada zaposlenih, kao i međusobnih odnosa učesnika u zaključivanju istog.

GKU je, kako su objasnili, zaključen na neodređeno vrijeme, a primjenjuje se na građevinarstvo koje obuhvata opšte i specijalizovane građevinske radove na zgradama i ostalim građevinama – novogradnju, popravke, dogradnju, adaptaciju, postavljanje montažnih zgrada i objekata, autoputeve, puteve, ulice, mostove, tunele, željezničke pruge, industrijske objekte, iznamljivanje građevinske opreme, građevinske projekte, ispitivanje terena bušenjem i saniranjem, instalacione radovi u građevinarstvu, završne kao i specifičnegrađevinske radove.

Takođe, iz UPCG su naveli da se GKU odnosi i na industriju građevinskog materijala, koja obuhvata proizvodnju proizvoda od gipsa namijenjenu za građevinarstvo, proizvode betona, maltera, cementa i sličnih proizvoda, sječenje, oblikovanje i obradu kamena, kao i arhitektonske i inžinjerske djelatnosti, koje obuhvataju projektovanje, izradu planova, nadzor izgradnje, tehnička ispitivanja i analize.

Kako je na sastanku objašnjeno, učesnici su u postupku usaglašavanja GKU naročito naveli da usaglašena rješenja dodatno potvrđuju dobro stanje između poslodavaca i zaposlenih u oblasti građevinarstva i industrije građevinskog materijala, te ih kao takve ne treba dovoditi u pitanje.

“Ostavlja se prostor da pojedina rješenja iz ovog GKU mogu biti bliže razrađena kolektivnim ugovorima kod poslodavca, opštim aktima poslodavca, te ugovorima o radu, ne dovodeći time u pitanje validnost rješenja utvrđenih ovim GKU”, dodaje se u saopštenju.

U vanrednim okolnostima izazvanim Covid-19 krizom, kako se dodaje, nije bilo cjelishodno insistirati na pojedinim rješenjima koja bi, izvan onog što je naloženo Zakonom o radu, mogla sadržajno obogatiti važeći GKU.

Na sastanku su naglasili i da je primjena odnosnog GKU bila uspješna, čemu kao garant treba da posluži postignuti stepen međusobne harmonije, u odnosima poslodavca i zaposlenih u materiji koja je predmet GKU.

Zaključenju novog GKU prisustvovali su predstavnici UPCG i Sindikata građevinarstva i industrije građevinskog materijala.

SDP PREDLAŽE

Socijaldemokratska partija (SDP) predložila je danas Vladi da u okviru trećeg paketa mjera svim građanima i preduzećima koji su bili korisnici moratorijuma u narednom periodu subvencionira 50 odsto iznosa kamate koji je obračunat tokom moratorijuma, odnosno 15 miliona eura.

Zamjenik predsjednika SDP-a Raško Konjević, je na konferenciji za novinare kazao da je danas tri mjeseca od kada su Centralna (CBCG) i poslovne banke uvele moratorijum na otplatu kredita, tokom kojeg je, kako tvrdi, građanima i privredi obračunato 30 miliona eura kamata.

“Predlažemo Vladi da u okviru trećeg paketa mjera svim građanima i preduzećima koji su bili korisnici moratorijuma u narednom periodu subvencionira kamatu u iznosu od 50 odsto na ovaj iznos koji je obračunat tokom moratorijuma. To bi značilo da bi Vlada, u narednih nekoliko godina, izdvojila iz budžeta 15 miliona eura i na takav način pomogla građane i privredu koji su obmanuti postupcima CBCG“, poručio je Konjević.

U protivnom, kako je kazao, na snazi bi ostala mjera koja bi za posljedicu imala dodatne troškove za građane i privredu.

Konjević je podsjetio da je guverner CBCG, Radoje Žugić, ranije saopštio da se tokom moratorijuma neće plaćati ni glavnica ni kamata, čime je, kako tvrdi, obmanuo građane.

“Kamata je obračunavana tokom moratorijuma, a njeno plaćanje počinje od danas, do kada je trebalo da dođu novi planovi otplate. Vlada treba da reaguje kroz subvencioniranje te kamate”, smatra Konjević.

On je podsjetio da je SDP tokom aprila predlagala da bude usvojen lex specialis koji bi obezbijedio da se ne naplaćaju kamate tokom moratorijuma.

“Vladajuća većina je to odbila i nažalost danas se građani suočavaju sa činjenicom da će u narednim mjesecima plaćati obračunatu kamatu tokom moratorijuma“, dodao je Konjević.

On je rekao da je taj iznos od preko 30 miliona eura veći nego što je Vlada pomogla građane i privredu u prvom paketu mjera.

Konjević je naveo primjer kredita od 30 hiljada sa ugovorenom kamatom od šest odsto.

“Umjesto rate od 513 eura, koju ste imali prije moratorijuma, nakon moratorijuma od danas ta rata će vam biti 521. To znači da će taj građanin, koji je imao ovakav kredit, u narednih 48 mjeseci platiti ukupno preko 400 eura kamate“, precizirao je Konjević.

U SDP-u smatraju da nije pravedno i solidarno da se u uslovima ovakve krize teret krize prenese na građane i privredu.

“CBCG je svojom odlukom na teret građanima i privredi stavila još jednu krizu kroz koju će Crna Gora morati da prođe. Umjesto da im se pomogne CBCG je zavukla ruku u džep građanima i privredi u ukupnom iznosu od 30 miliona eura“, zaključio je Konjević.

OD SJUTRA

Na podgorički aerodrom sjutra će ponovo početi da slijeću avioni jednog od najpoznatijih niskobudžetnih avioprevoznika – Ryanaira, iz Poznanja i Berlina. Glavni grad Crne Gore će od sjutra prvi put biti povezan sa irskim Dablinom.

Ryanair će ove sezone povezivati Crnu Goru sa devet destinacija. 

RAZMATRA SE PONUDA

Stečajni upravnik Mladen Marković trebalo bi početkom iduće nedjelje da odluči da li će sedam hala nekadašnje fabrike “Radoje Dakić” prodati Lazaru Pejoviću za 93,2 hiljade eura ili jednu od njih za 300 eura kompaniji Tara trans iz Podgorice.

Ovo su jedine ponude koje su pristigle na deseti oglas za prodaju hala “Dakića” ukupne vrijednosti 677.000 eura.

Pejović je za najveću halu montaže površine 9,4 hiljada kvadrata, koja se prodavala za 389,5 hiljada eura, ponudio 57.000 eura, dok je halu termičke obrade od 4,3 hiljade kvadrata čija je cijena bila 201,2 hiljade ponudio da kupi za 33.000 eura.

Ponude za preostalih pet manjih hala kreću od 300 od 1,3 hiljade eura koliko je ponudio za materijal društvene ishrane procijenjene vrijednosti 58.000 eura, piše portal Pobjeda.

Kompanija Tara trans je za materijal vrijednosti 4,65 hiljada eura ponudila 300 eura.

Ukoliko Marković prihvati neku od ovih prodaja, kupac će imati obavezu da nakon potpisivanja ugovora pripremi elaborat o uklanjanju objekata i u roku od mjesec, o svom trošku, oslobodi zemljište.

MANJE PRIGOVORA NA BANKE

Tokom prošle godine bankarskom ombudsmanu se obratilo 484 klijenata i žiranata, što je za šest odsto manje nego 2018. godine kada se javilo 511 korisnika bankarskih usluga, pokazuje zvaničan Izvještaj bankarskog ombudsmana. U proceduri je bilo svega 24 prigovora i svi su okončani, za razliku od godinu ranije kada ih je bilo 39.

To praktično znači da je sve manje prigovora klijenata i žranata, odnosno da su prozvodi i bankarske procedure sve transparentnije. Pažnju u Izvještaju su privukli prigovori za Mikrokreditne institucije (MFI), budući da kod njih kredite često vraćaju žiranti, umjesto korisnika kredita.

Na osnovu svih podataka sadržanih u ovom izvještaju za 2019. godinu, banke i MFI ažurnije i profesionalnije pristupaju rješavanju prigovora klijenata i jemaca, posvećuju veću pažnju zaštiti prava svojih klijenata i jemaca.

“Može se konstatovati da nivo zaštite koji je danas prisutan u našem bankarskom sistemu, nije kao kod zemalja EU, te da je zakonska regulativa u ovoj oblasti u procesu harmonizacije sa zakonskom regulativom EU”, piše u Izvještaju koji se nalazi u skupštinskoj proceduri.

Broj procesuiranih prigovora od strane bankarskog ombudsmana u 2019. godini prema bankama i MFI iznosio je iznosio svega 24, s tim da je jedan prigovor prenijet u ovu godinu.

Od ukupnog broja (24) procesuiranih prigovora, 21 prigovor se odnosi na klijente, a tri na jemce (žirante).

Ono što je za pohvalu je da je okončano svih 24 postupka procesuiranih prigovora u 2019. godini. U taj broj je uračunat i jedan postupak prenijet iz 2018. godine.

U 2019. godini najviše procesuiranih prigovora bilo je iz Podgorice (11), zatim Nikšića (5) i Bijelog Polja (2). Procesuirani prigovori u 2019. godini najviše odnose na kreditne proizvode (67 odsto), zatim na račune građana (25 odsto) i na depozite (8 odsto).

“Zaštitu kod bankarskog ombudsmana tražila su fizička i pravna lica. Broj prigovora koje su podnijeli klijenti je 88 odsto od ukupnog broja prigovora. Broj prigovora jemaca iznosi 12 odsto od ukupno procesuiranih prigovora”, konstatuje se u dokumentu.

Najveći broj prigovora klijenata i jemaca odnosi se na kredite kao bankarski proizvod. To je iz razloga jer su oni najčešće korišćeni bankarski proizvod.

“Među bankarskim kreditima fizičkih lica u 2019. godini, najčešći su: stambeni, nenamjenski (finansijski) i namjenski (potrošački). Prigovori klijenata na ove bankarske proizvode u 2019. godini odnose se, prvenstveno, na kolateral kao obezbjeđenje kredita i na osiguranje kao vid obezbjeđenja kredita. Prigovori klijenata se odnose i na račune i depozite. Kod računa, primjedbe se odnose na blokadu računa, dok se primjedbe na depozite tiču visine kamatne stope”, piše u Izvještaju.

Tokom 2019. godine bankarskom ombudsmanu obraćali su se i pravna lica, d.o.o. i akcionarska društva kao i preduzetnici.

Njihovi prigovori odnosili su se, uglavnom, na hipotekarne kredite. Podnosioce prigovora bankarski ombudsman je obavijestio da Zakon o sporazumnom finansijskom restrukturiranju duga prema finansijskim imstitucijama, kao i dopune tog zakona, daju mogućnost rješavanja problema hipotekarnih kredita kod finansijskih institucija, kako pravnim licima, tako i fizičkim licima.

U Izvještaju se potenciraju prigovori žiranata i način na koji se može to riješiti.

“Prigovori jemaca (žiranata) se odnose na to što banke i MFI naplaćuju kredite od njih, a ne od klijenata kojima su odobrile kredite”, poručuje se u Izvještaju.

Od bankarskog ombudsmana su dobili odgovor da je jemstvo po kreditu obligacioni odnos.

“Jemcima (žiranti) koji su se obratili bankarskom ombudsmanu, a kojima od strane banke ili MFI nije učinjena radnja suprotna ugovoru o kreditu ili zakonskoj regulativi, a vraćaju tuđi kredit, dat je savjet da imaju pravo (Zakon o obligacionim odnosima) da u sudskom sporu traže naknadu sredstava u visini izmirenih dugovanja po kreditu, od klijenta čiji kredit vraćaju”, kažu autori Izvještaja.

Manji broj obraćanja bankarskom ombudsmanu u 2019. godini upućuje na zaključak o manjem broju povreda prava klijenata banaka i MFI. Međutim, veliki broj poziva bankarskom ombudsmanu uslijedio je zbog stečaja u Kneževićevim banakama IBM i Atlas banci.

“Deponenti ovih banaka tražili su stav bankarskog ombudsmana, prvenstveno o tome kako da ostvare svoja prava u vezi sa raspolaganjem depozitima u uslovima stečajne uprave u ovim bankama, kao i o korišćenju kredita”, piše u Izvještaju.

Tokom 2019. godine, od ukupnog broja klijenata i jemaca koji su se obratili bankarskom ombudsmanu, 25 odsto njih je posjetilo bankarskog ombudsmana u njegovoj kancelariji.

Neosnovanih prigovora, u istom periodu, gdje nijesu prekršena prava, bilo je 210. Na vođenje internog postupka pred bankom ili na drugi vid zaštite prava, upućeno je 250 klijenata i jemaca.

“Klijenti koji su upućeni na drugi vid zaštite prvenstveno su klijenti dvije banke u stečaju, jer bankarski ombudsman nema zakonska ovlašćenja za vansudsku zaštitu klijenata banaka koje su u stečaju”, zaključuje se u Izvještaju.