ODRZANA AKADEMIJA

Nije nuzno da samo velike kompanije stvaraju radna mjesta. Startapovi takode mogu da kreiraju radna mjesta, pokazalo je to na svom primjeru 30 kompanija, koje su, direktno ili indirektno, omogucile zaposljavanje blizu 100 osoba u regionu Zapadnog Balkana.

Pokretaci 30 uspjesnih startapova sa podrucja Zapadnog Balkana pohadali su program razvoja u okviru nedavno osnovane Startap akademije, koja je odrzana u organizaciji Otvorenog regionalnog fonda za Jugoistocnu Evropu, kroz projekat ,,Promocija spoljne trgovine”, koji sprovodi Njemacka organizacija za medunarodnu saradnju GIZ, a koji je pokrenulo Njemacko savezno ministarstvo za ekonomsku saradnju i razvoj BMZ.

To je izuzetan rezultat za podrucje, gdje preduzetnici jos uvijek nailaze na poteskoce prilikom pokretanja firme, najvecim dijelom usljed nedostatka mehanizama podrske i oskudnih izvora visokorizicnog preduzetnog kapitala. To cini sumu od 1,8 miliona eura investicija, koju su ovi startapovi sakupili, ili su u procesu sakupljanja, jos vrednijom paznje.

U septembru 2019. godine u Becu odrzana je manifestacija Alumni Startup Academy Event, koja je prvi put okupila sve ucesnike programa i omogucila im da podijele iskustva, price o uspjesima i neuspjesima i da ojacaju podrsku kolega na regionalnoj startap sceni.

Dio programa bilo je i prisustvo na dogadaju “1 Million Start-ups Conference”, gdje su mnogi ucesnici imali priliku da zauzmu aktivnu ulogu kao panelisti, predstave svoje ideje i podijele price o svojim preduzecima.

Mateja Zivadinovic, pokretac startapa Volonter, platforme koja na efikasan nacin organizuje volontere, kaze da mu je program omogucio da ucvrsti veze u regionu.

“Da pronademo zajednicke preduzetnicke ciljeve i da ucimo jedni od drugih. Ovakva okupljanja su zaista neophodna da bi se uspostavila regionalna saradnja i omogucilo ucenje na primjerima dobre prakse, kako na podrucju Zapadnog Balkana, tako i sire. Kroz program smo dobili pristup veoma korisnim prakticnim preduzetnickim znanjima i vjestinama i podrsci zajednice preduzetnika”, kaze Zivanovic.

Da su rezultati programa impresivni potvrdila je i vodeca ekspertkinja Startap akademije Selma Prodanovic, koju mediji cesto nazivaju najuticajnijom damom austrijske startap scene.

“Napredak koji su startapovi napravili nakon odrzane akademije je nevjerovatan. Ne samo da su pojedinacno poboljsali svoj ucinak u pogledu picinga i ostvarivanja kontakata sa investitorima, vec su takode oformili grupu preduzetnika koji jedni drugima pruzaju podrsku. Sto je najvaznije, oni ce inspirisati i narednu generaciju preduzetnika”, saopstila je Prodanovic.

GIZ ce i u buducnosti nastaviti da podrzava prekogranicno umrezavanje preduzetnika i startapova kroz Otvoreni regionalni fond za Jugoistocnu Evropu i svoj projekat Promocija spoljne trgovine.

POTROSNJA VECA 12,2 ODSTO

Prosjecan novembarski racun za elektricnu energiju za domacinstva na nivou Crne Gore iznosi 30,55 eura. Domacinstva u Zabljaku biljeze najnizu prosjecnu potrosnju od 16,80 eura, dok je najveca prosjecna potrosnja prethodnog mjeseca ocitana u Podgorici gdje su domacinstva u prosjeku potrosila elektricne energije u vrijednosti od 38,44 eura.

Domacinstva su u novembru 2019. potrosila 96.146.510 kWh (kilovatsati) elektricne energije, sto je 12,2% vise u odnosu na potrosnju ostvarenu u oktobru 2019. godine, odnosno 1,7% manje u odnosu na potrosnju ostvarenu tokom novembra 2018. godine.

Cak 63,1 odsto domacinstava dobice racun u vrijednosti do 30 eura, a od 30 do 50 eura 19 odsto potrosaca, od 50 do 100 eura 15% kupaca, dok je potrosnja preko 100 eura ocitana kod 2,9 odsto kupaca.

Novembarske racune umanjene za iznos popusta za redovne platise dobice cak 56,9 odsto domacinstava u Crnoj Gori, odnosno 202.930 kupaca.

Elektroprivreda Crne Gore pokrenula je 1. oktobra sedmi ciklus akcije ,,Podijelimo teret”, namijenjen svim kupcima iz kategorije ,,domacinstva” koji duguju za utrosenu elektricnu energiju. ”Podijelimo teret 7” trajace do 31. decembra.

Sva domacinstva kojima isticu Sporazumi iz akcije ”Podijelimo teret 5”, kao i sva nova domacinstva koja zele da se prikljuce, svoje obaveze mogu izmiriti po izuzetno povoljnim uslovima.

Akciji se mogu prikljuciti kupci iz kategorije ,,domacinstva” uz neophodan uslov da su izmirili posljednja tri racuna ili imaju kumulativnu uplatu koja pokriva taj iznos, navode iz EPCG.

Domacinstva koja se prikljuce akciji ”Podijelimo teret 7”, sticu pravo na brojne povoljnosti: otplata prethodnog duga u fiksnim mjesecnim ratama u iznosu od 20 eura, izuzece od prinudnih metoda naplate dok se postuje Sporazum, obustava obracuna zatezne kamate.

PROJEKAT OD SEDAM MILIONA EURA

Hidroelektrana “Slap Zete” nakon uspjesne rekonstrukcije i modernizacije, danas je ponovo pustena u rad.

Projekat obnove i modernizacije finansirali su Elektroprivreda Crne Gore i norveska kompanija NTE, a ulozeno je oko sedam miliona eura.

Kako su kazali iz EPCG, u zavrsnoj su fazi i radovi u mHE “Glava Zete” za koju se ocekuje da bude u funkciji do kraja godine.

Projekat je predvidio potpunu automatizaciju pogona, a posao u planiranim rokovima zavrsava poljska kompanija ZRE iz Gdanjska, sa kojom je potpisan ugovor kao prvorangiranim ponudacem na tenderu sprovedenom 2017. godine.

“Rekonstrukcija i modernizacija dvije male hidroelektrane jos jedna je potvrda kvalitetne i obostrano korisne saradnje crnogorske nacionalne elektroenergetske kompanije i norveske kompanije NTE, a obuhvatila je izradu, isporuku, testiranje i montazu elektro-masinske i hidro-mehanicke opreme, kao i izradu pratece dokumentacije, odnosno glavnog-izvodackog i projekta izvedenog stanja”, isticu u EPCG.

Kako podsjecaju u saopstenju, MHE “Slap Zete” izgradena je 1952. godine sa instalisanom snagom od 1,2 MW. Tri godine kasnije u pogon je pustena i “Glava Zete” sa snagom od 4,5 MW, koja je jedina pod zemljom. Oba objekta, od 2010. godine, posluju u sastavu zajednicke firme EPCG i norveske NTE ciji je vecinski vlasnik EPCG.

TOKOM LJETA

Tokom Ijetnje sezone, koja je u Sportsko-turistickom kompleksu Savin kuk trajala od 6. juna do 30. septembra, ostvaren prihod dostigao je 168.806 eura, dok je u Ski-centru Kolasin 1600 za period od 6. jula do 30. septembra iznosio 39.033 eura.

To se navodi u informaciji o rezultatima ljetnje turisticke sezone koju je Vlada nedavno usvojila na svojoj sjednici. Kroz razlicite usluge, ova dva skijalista zajedno su inkasirala 207.839 eura.

Turisticki centar Durmitor sa Zabljaka, ciji je vlasnik drzavni Investiciono-razvojni fond, u svom sastavu ima Sportsko-turisticki kompleks Savin kuk na istoimenom durmitorskom vrhu.

Njega cine dvije dvosjed zicare i tri skilifta, od kojih je jedan opremljen reflektorima za nocno skijanje, kao i jednim djecjim ski liftom. Ljetnja turisticka sezona na skijalistu ove godine je imala 109 aktivnih dana.

Tokom ljetnjeg rezima rada, prodato je 17.676 karata. Konkretno, od 6. juna do kraja tog mjeseca izdato je 1.826 karata, a taj broj predstavlja deset odsto prometa zicare i avanturistickog parka.

U julu su prodate 4.943 karte, sto predstavlja 28 odsto prometa, dok je tokom avgusta prodato 8.060 karata ili cak 46 odsto cjelokupnog prometa ljetnje sezone. U septembru su gosti ovog centra kupili 2.847 karata, odnosno 16 odsto prometa tokom ljetnje sezone.

U dokumentu se dalje navodi da najvece ucesce u prometu od upotrebe zicare ima turisticka voznja za odrasle i iznosi 73 odsto. Turisticka voznja za djecu cini 14 odsto, turisticka voznja za grupe devet, a koriscenje avanturistickog parka cetiri odsto cijelog prometa od upotrebe zicare i avanturistickog parka. Tako su prihodi tokom ljetnje sezone dostigli 168.806 eura.

,,U toku je proces spajanja sa Skijalistima Crne Gore. Neizmirene obaveze do 30. septembra iznose 91.053 eura. Da bi Savin kuk mogao da obavlja djelatnost do okoncanja spajanja, potrebno je obezbijediti sredstva za funkcionisanje, pripremu sezone, nabavku sirovina, obaveze za zarade zaposlenih, poreze, doprinose i ostale dazbine, te obaveze za elektricnu energiju, redovno odrzavanje osnovnih sredstava i drugo. Krucijalni problem svih centara u Crnoj Gori i dalje je infrastruktura za vjestacko osnjezavanje skijaskih terena, zbog uticaja vremenskih prilika. Takode, neupitna je potreba za sirenjem kapaciteta skijalista u vidu novih staza i moderne skijaske infrastrukture”, precizira se u usvojenoj informaciji.

Glavna jedinica Skijalista Crne Gore je Ski-centar Kolasin 1600, koji je radio od 6. jula do 30. septembra.

Kako se navodi, zicara radi samo tokom sezone zimske, odnosno ljetnje dok restoran radi u kontinuitetu tokom cijele godine.

Prihodi od usluga na zicari tokom ljetnje sezone iznosili su 14.972 eura, a od ugostiteljskih 24.060 eura, sto zajedno iznosi 39.033 eura.

Tokom ljeta prodate su 2.703 karte za turisticku voznju zicarom, promet po tom osnovu iznosio je 18.117, a prihod 14.972 eura.

Kad je u pitanju ugostiteljstvo, restoran Troglava na skijalistu Kolasin 1600 imao je promet od 22.252 eura, istoimeni kafebar 6.860. Zajedno su ostvarili 29.112 eura prometa, dok je prihod iznosio 24.060 eura.

Glavnina poslovnih prihoda stize iz ugostiteljskih usluga, i to 62 odsto.

U informaciji se takode precizira da je promet ovogodisnje zimske sezone, koja obuhvata period od januara do aprila, iznosio je 88.417 eura i predstavlja 64 odsto ukupnog prometa, dok je tokom ljeta od maja do septembra ostvarila preostalih 36 odsto.

,,Kao glavni problem u radu navedena je neprilagodenost puta koji povezuje Kolasin i skijaliste. Kako je skijaliste u planinskom dijelu Kolasina, javlja se i problem sezonskog zaposljavanja kvalitetne radne snage”, ocjena je iz ovog dokumenta.

U Ski-centru Hajla ovog ljeta je organizovan niz razlicitih dogadaja. Zvanicno je otvorena Park-suma Brezovacko brdo, koja predstavlja i jedini gradski park u Rozajama. U njoj je takode markirano pet kilometara staza za hodanje na krpljama.

,,Iz skijalista su ukazali da, ukoliko se ne pruzi finansijska podrska resornog ministarstva, bice prinudeni da ne otvore zimsku sezonu na skijalistu”, jedan je od zakljucaka u ovom segmentu ponude.

NAREDNE DVIJE SEDMICE

Cijene goriva ostace nepromijenjene i naredne dvije sedmice, saopsteno je iz Ministarstva ekonomije.

Gradani ce litar euraosupera 95 i 98 i narednih 15 dana placati 1,31 eura, odnosno 1,35 eura.

Litar euraodizela kostace 1,26 eura, a loz ulje za veleprodaju 1,2 eura.

Posljednje promjene cijena goriva bile su 15. oktobra kada su euraosuper 95 i 98 pojeftinili tri centa, dok je cijena euraodizela ostala nepromijenjena.

Prema odredbama Uredbe o nacinu obrazovanja maksimalnih maloprodajnih cijena naftnih derivata, naredni obracun ce se obaviti 23. decembra, a eventualno izmijenjene vrijednosti naftnih derivata vazice od 24. decembra.

DOKAPITALIZACIJA

Vlada Crne Gore predlozila je veceras dokapitalizaciju nacionalne avio kompanije Montenegro Erlajns ulaganjem 155 miliona eura u narednih sest godina i to za pokrivanje dospjelih obaveza kompanije prema povjeriocima i investicije u razvoj. Kako se navodi, u tu sumu je uracunato i izdvajanje do 50 miliona eura neto za kupovinu novih crnogorskih aviona.

Vlada je predlog zakona u parlamentarnu proceduru uputila po skracenom postupku, saopsteno je nakon vecerasnje sjednice.

Kako se navodi, radi osiguravanja likvidnosti, odrzivosti i stabilnosti poslovanja nacionalnog avioprevoznika kao preduzeca od posebnog znacaja za Drzavu, ovim zakonom se ureduju uslovi, nacin i postupak izmirivanja obaveza koje Montenegro Airlines ima prema drzavi Crnoj Gori i trecim licima, izvor i nacin obezbjedivanja sredstava za ove namjene, kao i druga pitanja od znacaja za razvoj nacionalne avio kompanije, koja svojim poslovanjem utice na ekonomski razvoj Crne Gore u cjelini.

“U raspravi je istaknuto da crnogorska nacionalna avio kompanija godisnje prihoduje oko 70 miliona eura, da je ove godine prevezla vise od 660.000 putnika cime pored direktnog prihoda ostvaruje veliki pozitivan uticaj na cjelokupnu nasu ekonomiju koji se ove godine sa prihodima od turizma procjenjuje na vise od 185 miliona eura. Shodno tome eventualni stecaj ili likvidacija kompanije bi doveli do niza kumulativnih negativnih efekata po cijelu nacionalnu ekonomiju te brojnih direktnih negativnih posljedica medu kojima su gubitak 33,7 miliona eura otplacenih rata za vazduhoplove i slotova na stranim aerodromima”, pise u saopstenju.

Sagledavajuci alternativni scenario stecaja, ili likvidacije Montenegro Erlajnsa, Vlada je zakljucila da bi ovakav scenario bio izuzetno nepovoljan ne samo po nacionalnu avio kompaniju, vec i po ukupnu crnogorsku ekonomiju, posebno imajuci u vidu turizam kao stratesku granu razvoja, dodaje se u saopstenju.

“Vlada je razmotrila i uporedna pozitivna iskustva vise zemalja Evropske unije koje su proteklih godina na slican nacin konsolidovale svoje avio kompanije, kao i slucajeve zemalja koje su odlucile da ne pristupe konsolidaciji sto je dovelo do znacajnih negativnih posljedica po njihove nacionalne ekonomije”, saopsteno je nakon sjednice.

SAVJET ZA KONKURENTNOST

Savjet za konkurentnost snazno je podrzao inicijativu privrednih udruzenja za formiranje koordinacionog i savjetodavnog tijela za digitalnu transformaciju.

Savjet za konkurentnost razmotrio je na danasnjoj sjednici, kojom je predsjedavao premijer Dusko Markovic, vise dokumenata iz oblasti digitalizacije.

“Koordinaciono i savjetodavno tijelo za oblast digitalne transformacije, o cijem je obrazovanju danas postignuta apsolutna suglasnost, trebalo bi da ukljuci predstavnike Vlade, privrede i naucno istrazivacke i akademske zajednice sa zadatkom doprinosa kreiranju normativnih pretpostavki i moderne informaticke infrastrukture, podizanja nivoa informaticke pismenosti i bezbjednosti, podrske start-up eko sistemima, te neophodnim reformama u oblastima ekonomije, prosvjete, zdravstva i dr”, saopsteno je iz Vlade.

Konstatovano je, kako se navodi, da uspjesna digitalna transformacija predstavlja veliku sansu za privredu sto se pokazalo na primjeru vise malih drzava.

Predsjednik Savjeta, premijer Dusko Markovic konstatovao je da dalji razvoj crnogorske ekonomije i drustva podrazumijeva digitalizaciju i to kao razvojnu i transformacionu politiku te da digitalna transformacija predstavlja jednu od najvaznijih politika Vlade u predstojecem razdoblju.

Saopsteno je da se Savjet upoznao sa Informacijom o realizaciji zakljucaka sa prethodnih sjednica Savjeta za konkurentnost koja je pokazala da je vecina zakljucaka realizovana ili je realizacija u toku.

“Usvojen je Plan rada Savjeta za konkurentnost za 2020. godinu kojim je odredene cetiri teme – po jedna za svaki kvartal naredne godine: Povecanje stope aktivnosti na trzistu rada, Poslovni ambijent, Siva ekonomija i Inovacije”, dodaje se u saopstenju.

CBCG

U Crnoj Gori je, prema podacima Centralne banke (CBCG), na kraju novembra u blokadi bilo 18,1 hiljadu preduzeca i preduzetnika, 1,1 odsto vise nego u oktobru.

Ukupan iznos duga na osnovu kojeg su blokirani racuni je 647,46 miliona eura, sto je 0,18 odsto manje nego u oktobru.

Koncentracija duga je, kako je saopsteno iz CBCG, relativno velika, tako da deset najvecih duznika, odnosno 0,06 odsto ukupno evidentiranih, ucestvuje sa 16,99 odsto u ukupnom iznosu blokade. Njima je blokirano 109,98 miliona eura.

Oko 38,33 odsto ukupnog iznosa blokade ili 248,16 miliona eura otpada na 50 najvecih duznika, koji cine 0,28 odsto svih evidentiranih.

U neprekidnoj blokadi do jedne godine bilo je 2,25 hiljada duznika cija je blokada iznosila 36,36 miliona eura, sto je 5,62 odsto ukupnog iznosa blokade.

Duze od godinu u blokadi je 15,86 hiljada kompanija ili preduzetnika, kojima je blokirano ukupno 611,1 milion eura.

NAREDNE DVIJE SEDMICE

Cijene goriva ostace nepromijenjene i naredne dvije sedmice, saopsteno je iz Ministarstva ekonomije.

Gradani ce litar euraosupera 95 i 98 i narednih 15 dana placati 1,31 eura, odnosno 1,35 eura.

Litar euraodizela kostace 1,26 eura, a loz ulje za veleprodaju 1,2 eura.

Posljednje promjene cijena goriva bile su 15. oktobra kada su euraosuper 95 i 98 pojeftinili tri centa, dok je cijena euraodizela ostala nepromijenjena.

Prema odredbama Uredbe o nacinu obrazovanja maksimalnih maloprodajnih cijena naftnih derivata, naredni obracun ce se obaviti 23. decembra, a eventualno izmijenjene vrijednosti naftnih derivata vazice od 24. decembra.

UGOVOR SA UJR

Vlada Crne Gore izdvojice blizu 410 hiljada eura za realizaciju cetiri projekta, za koje je Uprava javnih radova danas potpisala ugovore sa najpovoljnijim ponudacima u postupku javne nabavke.

U cilju pune valorizacije planinskog centra Kolasin 1600, ugovorena je druga faza izgradnje parkinga, u vrijednosti od oko 70 hiljada eura.

Radovi su kroz tendersku proceduru povjereni preduzecu “Crnagoraput”, a rok izvrsenja je 20 dana od uvodenja izvodaca u posao.

Na istoj lokaciji, u toku je i rekonstrukcija pristupne saobracajnice, od ski centra Kolasin 1450 do Kolasin 1600, koja se odvija u fazama. U okviru druge faze, Uprava javnih radova i “Crnagoraput” ugovorili su zavrsne radove, u vrijednosti od blizu 70 hiljada eura, koji bi trebalo da budu zavrseni u roku od 20 dana od uvodenja izvodaca u posao.

Novi radovi predvideni su i na bjelopoljskoj strani Bjelasice, gdje je u toku izgradnja puta od Jasikovca do novog ski centra Cmiljaca.

“Rijec je o zahtjevnom gradevinskom poslu, tokom kojeg se ispostavilo da je na pojedinim mjestima neophodno ugraditi posebna inzenjerska rjesenja, u cilju povecanja bezbjednosti ucesnika u saobracaju”, navodi se u saopstenju Vlade.

Dodatne radove u vrijednosti od oko 230 hiljada eura izvesce preduzece “Toskovici”, a rok zavrsetka je 30 dana od uvodenja u posao.

“Takode, sa kucom “Hydrogis System” ugovorena je izrada glavnog projekta regulacije korita rijeke Popce i kanalizacione mreze u opstini Petnjica. Vrijednost ovog posla je skoro 40 hiljada eura, pri cemu se projektant obavezao da posao zavrsi u roku od tri mjeseca od potpisivanja ugovora. Po dobijanju pozitivnog misljenja revidenta, Uprava javnih radova ce raspisati poziv za izbor izvodaca radova”, zakljucuje se u saopstenju.