FIRMA “NAŠE VOĆE”

Firma Naše voće, koja posluje u okviru podgoričke kompanije Veletex, posadiće do kraja naredne sedmice u voćnjaku u nikšićkoj Župi oko 18 hiljada sadnica jabuka uvezenih iz Italije i proširiti postojeće zasade za još 5,5 hektara.

Izvršni direktor Našeg voća, Milan Golubović, rekao je agenciji Mina-business da će sa završetkom posla, pored sadašnjih 52 hiljade, biti zasađeno ukupno oko 70 hiljada sadnica na površini od 20 hektara, dok se sljedeće godine planira dodatno proširenje.

“Prije dvije godine podigli smo prvu tablu od četiri hektara i prošle godine još dodatnih 11, što sa ovogodišnjih pet iznosi 20 hektara od oko 37 hektara koliko očekujemo na kraju. Postavljen je protivgradni sistem, a ranije je završen posao oko sistema za navodnjavanje, koji se nadovezuje na postojeći”, saopštio je Golubović.

On je dodao da dosadašnja ukupna investicija iznosi oko 200 hiljada eura, uz propratna sredstva, čime završavaju prvi dio plana.

”Završena je sadnja na jednom dijelu, a sada se selimo i na druge parcele. Prikupljamo dokumentaciju za novi IPARD poziv koji je u toku i sljedeće godine planiramo proširenje za oko osam hektara, kupovinu nove mehanizacije i proširenje sistema za navodnjavanje”, najavio je planove Golubović.

On je, govoreći o poslovima urađenim prošle godine, podsjetio na urađenu centralnu stanicu za navodnjavanje koja je naveći dio sistema, kao i na izbušene nove bunare čime je taj projekat objedinjen.

”Prošli IPARD završili smo sa velikom investicijom od 500 hiljada EUR, a u okviru tog projekta podigli smo voćnjak na 11 hektara, sistem za navodnjavanje i protivgradni sistem”, rekao je Golubović.

U jednom od najvećih i najuređenijih voćnjaka u Crnoj Gori, podignutom u nikšićkoj Župi po uzoru na slične u Italiji, oni planiraju da u punom rodu dobiju prinos oko 60 tona po hektaru, a kada u potpunosti zaokruže planove pokriju 20 odsto crnogorskog tržišta.

Voćnjak u nikšićkoj Župi ima šestoro zaposlenih, ali se planira povećanje broja radnika zbog obimne investicije.

Firma Naše voće posluje u okviru podgoričkog Veletexa, koji je 2017. godine na javnom oglasu kupio za 600 hiljada EUR 44 hektara plodne zemlje i imovinu nekadašnje Zemljoradničke zadruge Župa u stečaju.

U okviru firme u Župi je otvorena i poljoprivredna apoteka Kalia, što mještanima zbog približenog asortimana, olakšava proljećnju sadnju.

U PLAVU

Ministarstvo prosvjete počelo je adaptaciju sportske sale Srednje mješovite škole “Bećo Bašić” u Plavu vrijednosti oko 110.000 eura.

Kako je istakao ministar prosvjete Damir Šehović, uz nedavno rekonstruisane sportske terene osnovne škole u Plavu u šta je uloženo oko 250.000 eura, zaokružiće se sportska infrastruktura u obrazovnom sistemu u tom gradu, ali i u cjelokupnoj lokalnoj zajednici.

Šehović je rekao da je sportska sala škole “Bećo Bašić” centralna sportska sala u opštini, te da će adaptacija ove sale značiti mnogo za razvoj školskog sporta i pružiti daleko bolje uslove za razvoj sportskih talenata.

“U okviru adaptacije sale biće zamijenjen parket, rekonstruisane tribine i ugrađen novi sistem rasvjete”, objasnio je ministar.

On je podsjetio da vrijednost završenih i planiranih projekata iz oblasti obrazovanja u opštini Plav u posljednje tri godine iznosi oko dva miliona eura.

“Samo u prošloj godini u Plavu su rekonstruisani sportski tereni OŠ “Hajro Šahmanović” vrijedni oko 250.000 eura, a spadaju u red najsavremenijih u Crnoj Gori. Ne treba zaboraviti i terene u Gusinju vrijedne oko 300.000 eura, koji su rađeni sa Fondacijom Gusinje. Otvorena je i nova škola u Vojnom selu vrijednosti 230.000 eura, a u planu je gradnja plavskog vrtića vrijednosti preko milion eura. Osim toga, ulazi se u završnu fazu rekonstrukcije dva područna odjeljenja OŠ ‘Petar Dedović’ u Murini, u selima Velika i Gornja Ržanica”, rekao je ministar.

On je istakao da ovako visoka ulaganja u školsku infrastrukturu govore i o jasnom opredjeljenju Vlade da stvara značajno bolje uslove za boravak i rad djece, te da će, uz digitalizaciju u obrazovanju, ovo ostati prioritet Ministarstva prosvjete i za naredni period.

MARKOVIĆ

Ulaganje u ljudski kapital, naše mlade ljude, je ulaganje u razvoj i svijetlu budućnost Crne Gore. Tokom 60 godina postojanja, na Ekonomskom fakultetu se obrazovalo preko 12 hiljada studenata koji su dali snažan doprinos prosperitetu i napretku, saopštio je premijer Duško Marković, čestitajući jubilej Ekonomskom fakultetu.

Marković je čestitao dekanu ekonomskog fakulteta Prof. dr. Nikoli Miloviću, kao i sadašnjim i ranijim profesorima, studentima i ostalim zaposlenima 60. godišnjicu Fakulteta.

JOANIKIJE

Litije koje crkva organizuje zbog Zakona o slobodi vjeroispovijesti nijesu ucjena ili prijetnja, već jedini način da se javno, na miran i dostojanstven način, izrazi nezadovoljstvo takvim aktom, kazao je episkop budimljansko-nikšićki Joanikije.

On je za Dan rekao da nemaju nikakav drugi način da izraze nezadovoljstvo, neslaganje, svoj opravdani bunt, osim da izađu na ulicu i da javno, na miran i dostojanstven način, izraze protivljenje zbog takvog zakona.

Komentarišući izjavu premijera Duška Markovića koji je nedavno poručio da Vladu niko neće plašiti litijama i da dijalog o zakonu treba da bude u dobrom duhu, a ne putem ucjena, Joanikije je naglasio da su litije jedini način da crkva izrazi svoje nezadovoljstvo donijetim aktom.

„Litije nijesu nikakva ucjena, već su prosto jedini način da izrazimo nezadovoljstvo zbog anticivilizacijskog zakona, koji ugrožava slobodu vjere. Za nas je taj zakon nepostojeći, jer ga ne priznaju ni narod, ni crkva“, naveo je Joanikije.

ČESTITKA BRAJOVIĆA

Predsjednik Skupštine Crne Gore Ivan Brajović čestitao je dekanu, nastavnom i drugom osoblju, kao i studentima Ekonomskog fakulteta veliki jubilej – 60 godina od osnivanja ove univerzitetske ustanove:

„Povodom 60 godina od osnivanja Ekonomskog fakulteta, kada je odlukom Narodne Skupštine Republike Crne Gore 31. maja 1960. započeo razvoj visokog obrazovanja u Crnoj Gori, upućujem iskrene čestitke rukovodstvu, zaposlenima i studentima Ekonomskog fakulteta,” navodi se u čestitki.

Naše dužno sjećanje i poštovanje zaslužuju svi uvaženi predavači, nastavno i drugo osoblje Ekonomskog fakulteta, koji su tokom prethodnih šest decenija svojom posvećenošću iznjedrili više hiljada odgovornih i stručnih diplomiranih ekonomista, naveo je Brajović.

“Takođe, veoma značajna naučno-istraživačka aktivnost Ekonomskog fakulteta, u velikoj mjeri je u prethodnim decenijama doprinijela privrednom razvoju Crne Gore. Uvjeren sam da će upravo stručnjaci koji su svoje diplome stekli na Ekonomskom fakultetu Univerziteta Crne Gore, biti jedni od nosilaca ekonomskog oporavka države od posljedica borbe sa Kovidom 19,” naveo je predsjednik Skupštine.

Takođe Brajović je istakao da vjeruje da će Ekonomski fakultet nastaviti tradiciju njegovanja principa akademske čestitosti i naučne izvrsnosti, čime će dalje afirmisati ovu ustanovu kao nosioca snažne stručne podrške budućim ekonomistima i svojoj državi Crnoj Gori. 

ČESTITKA ĐUKANOVIĆA

Predsjednik Crne Gore Milo Đukanović uputio je čestitku povodom velikog crnogorskog jubileja — 60 godina od osnivanja Ekonomskog fakulteta, prvog u Crnoj Gori, dekanu Nikoli Miloviću, studentima, profesorima, nastavnom kadru i svima zaposlenima uz najbolje želje za dalji uspješan rad.

„Ekonomski fakultet je rodonačelnik visokoškolskog obrazovanja u Crnoj Gori, deceniju i po kasnije jedan od osnivača Univerziteta, nukleus novih znanja i vjesnik i snažan zamajac naučnog i ukupnog razvoja i napretka, koji je doveo do demokratskog referenduma o nezavisnosti prije 14 godina, i ekonomskog i demokratskog preporoda naše današnje države”, naveo je Đukanović.

Jubileji su prilika, ističe, da se svi prisjete ljudi koji su svoje znanje i pedagoško umijeće tokom proteklih šest decenija ugrađivali u temelje tradicije i savremenog imidža Ekonomskog fakulteta, stvarajući uslove za generacije studenata da stiču i teorijska i praktično upotrebljiva znanja, primjenjiva i u Crnoj Gori, i u svijetu.

“Od prvih dekana — Mirčete Đurovića, Boška Gluščevića i Rista Vukčevića, Ekonomski fakultet, vođen ljudima koji su ostavili dubok trag u crnogorskoj ekonomskoj misli, odškolovao je generacije koje su davale i daju pečat ukupnom razvoju Crne Gore. Siguran sam da ćete nastaviti da osluškujete bilo vremena, da vodite računa o potrebama i ekonomskim potencijalima, kao i zahtjevima tržišta rada, uvažavajući neophodnost usvajanja novih znanja i tehnologija, prilagođavajući tome nastavne programe, kako bi generacije koje dolaze bile osposobljene da vode zemlju u skladu sa evropskim i svjetskim trendovima. To podrazumijeva poštovanje visokih standarda u obrazovnom i istraživačkom radu, što je pretpostavka modernog razvoja i napretka cijelog društva”, istakao je predsjednik Crne Gore.

Upravo zahvaljujući takvom kursu, navodi Đukanović, Crna Gora je prešla put od jedne od najmanje razvijenih jugoslovenskih republika, do najdinamičnije ekonomije Zapadnog Balkana, međunarodno priznate države, članice NATO i lidera u pregovaračkom procesu sa Evropskom unijom, države spremne da odgovori i izazovima kao što je pandemija COVlD-19, čiju je prva fazu uspješno savladala.

ŠEST DECENIJA RADA

Ekonomski fakultet danas slavi šest decenija rada, a kako je istakao dekan Nikola Milović, činjenica je da toliko godina ovaj fakultet doprinosi razvoju savremenog crnogorskog društva i države, te da su obrazovanje i vrijednosti stečene ovdje bile vodilja brojnim generacijama ekonomista, najvećim crnogorskim državnicima i privrednicima.

O mjestu Ekonomskog fakulteta u društvenim strukturama govori činjenica da je prvi dekan prof. dr Mirčeta Đurović, bio prvi rektor Univerziteta Crne Gore i predsjednik Crnogorske akademije nauka i umjetnosti, kao i da su još dva profesora ovog Fakulteta takođe bili rektori Univerziteta Crne Gore. U njegovoj bogatoj istoriji zabilježene su i brojne nagrade među kojima posebno mjesto pripada prestižnoj nagradi “Oktoih”.

“Tokom 60 godina marljivog rada i izuzetnih rezultata, kojima u prilog govori podatak da je više od 12.000 studenata steklo diplomu na Ekonomskom fakultetu, ova institucija je zadržala prestižno mjesto u sistemu visokog obrazovanja i dala značajan doprinos u kreiranju ambijenta za razvoj privrede Crne Gore. Duboko smo uvjereni da ćemo, uz izuzetnu podršku državnih institucija i naših partnera, nastaviti da obrazujemo generacije posvećenih i uspješnih mladih ljudi koji će postati jedan od ključnih resursa i komparativna prednost naše države”, istakao je Milović.

Kako je dodao, među fundamentalnim principima na kojima počiva uspješan razvoj Fakulteta je praćenje promjena u društvu i okruženju, i stalno inoviranje nastavnih planova i programa u skladu sa potrebama ekonomske nauke i dostignućima u njenom razvoju.

Dekan naglašava da je od osnivanja Ekonomskog fakulteta do danas više od 12.000 studenata steklo diplomu osnovnih studija, nešto više od 1.200 diplomu postdiplomskih magistarskih, a njih 763 steklo je diplomu postdiplomskih specijalističkih primijenjenih studija. Ekonomski fakultet je u svojoj bogatoj istoriji iznjedrio i 100 doktora nauka.

“Ovo su podaci koje sa ponosom ističemo, a još veće zadovoljstvo nam pričinjava interesovanje novih generacija za studiranje na našem fakultetu. Moderni nastavni procesi koji afirmišu spoj teorijskog znanja i prakse stečene u poslovnom okruženju karakteristika je po kojoj smo prepoznatljivi u sistemu visokog obrazovanja u Crnoj Gori. Osim toga, na Ekonomskom fakultetu ustalila se i dobra praksa organizovanja različitih aktivnosti sa vodećim predavačima iz regiona i iz svijeta. Na pragu obilježavanja 60 godina od osnivanja, zabilježili smo prvu posjetu dobitnika Nobelove nagrade za ekonomiju, norveškog ekonomiste Fina Kidlanda, a studijska godina koja je počela ovim istorijskim predavanjem završena je predavanjem svjetski poznatog i priznatog analitičara međunarodne političke ekonomije i autora bestselera Kraj istorije i posljednji čovjek, profesora Frensisa Fukujame”, naglašava Milović.

Samo u toku prethodne tri godine na Ekonomskom fakultetu održano je više od 70 gostujućih predavanja čiji je cilj da studentima pruže dodatna znanja i omoguće sticanje vještina potrebnih za rast i razvoj ličnih i profesionalnih kompetencija.

Fakultet ima dobru saradnju sa domaćom privredom i javnim sektorom, pa na taj način upoznaju studente sa izazovima njihove buduće profesije.

Važan segment ove saradnje, ističe dekan, je stručna studentska praksa u partnerskim institucijama zahvaljujući kojoj sve više studenata stiče korisna znanja i vještine koje im omogućavaju bolju startnu poziciju na tržištu rada.

Prioriteti Ekonomskog fakulteta u cilju poboljšanja kvaliteta studija i njegove pozicije na međunarodnoj mapi obrazovnih institucija su, kako kaže Milović, su internacionalizacija Fakulteta i sticanja međunarodne akreditacije i pokretanja i implementacije studijskog programa na engleskom jeziku, kao i učvršćivanja prepoznatljivosti Ekonomskog fakulteta u Evropskom istraživačkom prostoru.

“Na planu međunarodne akreditacije, već su započete aktivnosti učlanjenjem u prestižnu evropsku akreditacijsku kuću European Foundation for Management Development (EFMD), čime su se stekli uslovi za početak procesa sticanja međunarodne EPAS akreditacije. Na taj način je Ekonomski fakultet postao prva jedinica u okviru Univerziteta Crne Gore koja je počela proces čiji je cilj sistemsko osiguranje kvaliteta visokog obrazovanja”, ističe Milović.

Kako je dodao, pokretanje studijskog programa na engleskom jeziku, biće realizovano kroz povezivanje srodnih studijskih programa u cilju pokretanja interdisciplinarnih studija, kao i pokretanjem zajedničkih studijskih programa sa strateškim partnerima iz inostranstva.

“U prethodnom periodu uspješno smo realizovali program dvojne diplome sa partnerskim Univerzitetom Sophia Antipolis u Nici (Francuska), a potpisan je i sporazum o realizaciji programa dvojne diplome sa Univerzitetom u Beogradu i London School of Economics iz Londona. Težimo povećanju prepoznatljivosti Ekonomskog fakulteta u Evropskom istraživačkom procesu kroz sprovođenje međunarodnih projekata i programa u okviru međunarodne saradnju, pa smo u tom cilju potpisali memorandume o saradnji sa više od 40 visokoškolskih institucija u regionu, Evropi i svijetu”, naglašava Milović.

Zbog pandemije koronavirusa, kako je rekao, na fakultetu je donijeta odluka da Svečanu akademiju povodom 60 godina trajanja Ekonomskog fakulteta odgode za jesen.

“Tada će biti prilika da se u društvu predstavnika države, diplomatskog kora, partnera iz biznis sektora, profesora, saradnika i studenata prisjetimo najvažnijih ličnosti i događaja iz bogate istorije Ekonomskog fakulteta koji su, svako na svoj način, doprinijeli da svaki naš korak bude iskorak”, rekao je Milović.

PREDLAŽU POVEĆANJE AKCIZA

Povećanje akciza na duvanske proizvode najefikasnija je mjera koja direktno utiče na smanjenje upotrebe duvana i poboljšanje zdravlja, a pored povećanja akciza, neophodno je, razviti servise za mlade u cilju prevencije pušenja.

To je, povodom 31. maja Svjetskog dana bez duvanskog dima, ocijenio savjetnik za javno-zdravstveni rad i politike u nevladinoj organizaciji (NVO) Juventas, Jovan Dašić, napominjući da se taj datum ove godine obilježava sa ciljem zaštite mladih od štetnog manipulativnog uticaja duvanske industrije.

„Statistički podaci ukazuju da je, ove godine, umrlo više od dva miliona ljudi od posljedica pušenja, koje uključuju respiratorne i kardiovaskularne bolesti i kancer“, istakao je Dašić.

Duvanske kompanije širom svijeta, kako je ukazao, koriste različite marketinške taktike kako bi privukli što veći broj korisnika duvana i nikotina, posebno prilagođavajući asortiman mladima.

„Ove taktike su često i agresivne, imajući u vidu da veliki broj ljudi umre od bolesti povezanih sa upotrebom duvana, te cilj duvanske industrije za što većim broja korisnika duvana, a samim tim i ostvarivanjem većeg profita“, rekao je Dašić.

Duvanske industrije, kako je primijetio, sprovode detaljna istraživanja potreba i preferenci trenutnih korisnika i razvijaju pristup prema novim korisnicima duvana.

„U proteklih godinu, većina građana Crne Gore je mogla svjedočiti ovome, kada bi ih na kasama supermarketa, ili benzinskih pumpi sačekao anketar duvanske industrije, koji bi im za popunjavanje dvominutne ankete uručio upaljač, ili simboličan brendiran poklon“, rekao je Dašić.

On je istakao da se upotreba duvana među mladima rapidno povećava u mnogim zemljama, a u nekim državama duvan češće koriste mladi nego odrasli.

„Zemlje sa najvišim porastom upotrebe duvana među mladima uglavnom su one sa nižim indeksom ljudskog razvoja. Iako se Crna Gora nalazi na 52 mjestu od 189 zemalja, potrebno je snažnim i koordinisanim preventivnim akcijama spriječiti stvaranje nove generacije mladih korisnika duvana“, rekao je Dašić.

Usvajanje Zakona o ograničavanju upotrebe duvanskih proizvoda, kako smatra, predstavlja veliki korak u oblasti kontole duvana, ali je, potrebno dodatno razvijati inspekcijski nadzor, kao i promociju prijavljivanja kršenja zakona, s obzirom da je, kako je dodao, kršenje odredbe zabrane pušenja bilo učestalo.

„Duvanski proizvodi su nastavili da se konzumiraju u brojnim javnim i radnim prostorima, a mogli smo vidjeti oblake dima u noćnim klubovima. Uz to, evidentno je nekontrolisano crno tržište. Nemoguće je da ga nadležne službe ne vide, jer je trasparentno“, istakao je Dašić.

U Evropskoj uniji godišnje je 9,9 miliona prijevremenih smrti, povezanih sa upotrebom duvana.

„Kada je riječ o novčanom gubitku u Evropskoj uniji, 25,3 milijarde eura se izdvaja za liječenje bolesti izazvanih duvanom i 7,3 milijarde eura, koje se odnose na gubitke izazvane smanjenom poslovnom produktivnosti. Kada čujemo ove brojke, moramo se zapitati kako možemo spriječti ove gubitke?“, poručio je Dašić.

Podaci širom svijeta ukazuju da je, kako je naveo, povećanje akciza na duvanske proizvode najefikasnija mjera koja direktno utiče na smanjenje upotrebe duvanskih proizvoda i poboljšanje zdravlja.

„Kada je riječ o povećanju poreza na duvan i uticaju na poreske politike, duvanske industrije godinama stvaraju mitove o poreskim politikama i plasiraju ih donosiocima odluka, te zagovaraju usklađivanje akciza u skladu sa svojim potrebama. Treba podsjetiti da smo prije dvije godine imali klasičan primjer lobiranja duvanske industrije na Samitu guvernera centralnih banki, ministara finansija i direktora poreksih uprava, kada je predstavnik Japan Tobacco Internacionalla zagovarao revidiranje akciznog kalendara u skladu sa interesima duvanske industrije. Nakon 10-ak dana, vlada je snizila akcize na duvanske proizvode“, podsjetio je Dašić.

Istakao je da nije problem samo cijana proizvoda, bilo na legalnom ili crnom tržištu, već i njegova vidljivost.

Duvan, kako smatra Dašić, mora ostati u zoni regulisanih, legalnih tokova, ali treba biti manje vidljiv, „jer je nesporna štetnost ovog proizvoda“.

„U svijetu se na različite načine rješava dilema – kako proizvod učiniti manje vidljivim, a legalnim. Neke zemlje prodaju cigarete u nebrendiranim kutijama, u prodavnicama u kojima nema nikakve oznake da je proizvod moguće tu kupiti. Kod nas je zabranjeno reklamiranje, ali se u svakoj prodavnici nalaze vrlo privlačni displeji, pa je duvan na taj način reklamiran i djeci. Prostorno se nalazi uglavnom uz dio sa kinder jajima i čokoladicama“, rekao je Dašić.

Pored povećanja akciza, neophodno je, kako smatra, razviti preventivne servise za mlade, vezane za prevenciju upotrebe duvanskih proizvoda.

„Neophodno je jačati svijest mladih o štetnosti pušenja i važnosti kvalitetnog zdravlja. Bitno je napomenuti da mi još uvijek nemamo razvijen sistemski odgovor u odnosu na pomoć pušačima da prestanu sa upotrebom duvanskih proizvoda“, istakao je Dašić.

ZAKON O AMNESTIJI

Prijedlog Zakona o amnestiji pravnotehnički je dobar, međutim, sporan je momenat njegovog donošenja imajući u vidu da nije uključeno sudstvo i stručna javnost, naveo je koordinator programa ljudskih prava i pravde Građanske alijanse Zoran Vujičić.

“Predlog Zakona o amnestiji, a čiji je formalni povod predlagača rasterećenje zatvorskog sistema i bezbjednost zatvorenika zbog epidemije Covida 19 je pravnotehnički dobar. Prvenstveno iz razloga jer se ne odnosi za sva krivična djela i da su iz njega izuzeta skoro sva krivična djela koja po težini i uticaju na javno mnjenje imaju najveći značaj. Jako je značajno, ukoliko postoji većina za usvajanje tog zakona, da se amandmanski usvoji i da u amnestiju ne uđe krivično djelo teško ubistvo”, naveo je Vujičić.

Ipak, kako je dodao, zabrinjava momenat donošenja tog zakona, procedura za njegovu izradu i pritiska na sudove koji će morati u najkraćem mogućem vremenu da obrade sve predmete i donesu rješenja kojim se utvrđuje procenat i vrijeme za koje se osuđeno lice oslobađa od izvršenja kazne.

“Usvajanje zakona o amnestiji se ne može pristupiti jednostrano i bez uključivanja sudstva, šire društvene zajednice, stručne javnosti i prije svega bez komunikacije sa oštećenim stranama. Hitnost ne znači da se ne trebaju sprovesti konsultacije. Zakonska rješenja moraju biti zasnovana prije svega na humanosti i potpunoj resocijalizaciji, pa stoga apelujemo na poslanike da ovaj zakon ne usvoje, tim prije što korone trenutno nema u Crnoj Gori, a slijedi nam izborna utakmica, pred koju takvi zakoni ne bi bili u cilju slobodnog izražavanja volje građana”, zaključio je Vujičić.

Jedan od predlagača, poslanik DPS-a Miloš Nikolić ranije je na skupštinskom zasijedanju kazao da se Predlog zakona o amnestiji pred poslanicima nalazi na osnovu preporuka Savjeta Evrope, te da su u toj partiji sigurni u utemeljenje zakona.

“Zakon se predlaže polazeći od Izjave o principima vezanim za tretman lica lišenih slobode u kontekstu pandemije zaraze korona virusa Komiteta Savjeta Evrope za sprečavanje mučenja i nečovječnog ili ponižavajućeg postupanja ili kažnjavanja od 20. marta koja je upućena svim državama članicama Savjeta Evrope”, naveo je Nikolić.

Crnogorski parlament u utorak je završio raspravu o Predlogu zakona o amnestiji, kojim je predviđeno skraćenje kazne zatvora za 15, deset ili pet odsto osobama koje su pravosnažno osuđene za pojedina krivična djela. Poslanici će se o Predlogu zakona izjasniti naknadno.

Dio poslanika tokom rasprave bio je za to da se, imajući u vidu činjenicu da u Crnoj Gori više nema registrovanih slučajeva infekcije korona virusom, Predlog zakona o amnestiji povuče iz procedure. Uz to, potencirano je da se usvoji amandman dijela opozicije i dijela vladajuće strukture da amnestijom ne budu obuhvaćeni počinioci teških ubistava.

Opozicioni poslanici smatraju da je motiv zbog čega se trenutno ovaj Predlog našao u skupštinskoj proceduri zapravo predizborna kampanja.

Za povratnike pet odsto

Predlog zakona o amnestiji lica osuđenih za krivična djela propisana zakonima Crne Gore i lica osuđenih stranom krivičnom presudom koja se izvršava u Crnoj Gori, predviđa skraćenje kazne zatvora za 15 ili deset odsto osobama koje su pravosnažno osuđene za pojedina krivična djela.

Amnestija se obrazlaže kao nužna mjera u aktuelnoj situaciji epidemije koronavirusa radi rasterećenja zatvora i smanjena broja radno angažovanih službenika. Predlog zakona o amnestiji podnijeli su poslanici Miloš Nikolić, Andrija Popović, Genci Nimanbegu, Ervin Ibrahimović, Adrijan Vuksanović, Danijel Živković i Jovanka Laličić.

Vlada je ranije u mišljenju dostavljenom crnogorskom parlamentu navela da predloženi zakona ima za cilj da doprinese prevenciji unošenja i širenja korona virusa u zatvore.

“Vlada smatra da se predloženim zakonskim rješenjima ne narušava svrha kažnjavanja prvenstveno zbog proporcionalno odmjerenih oslobođenja od izvršenja kazne, uz jasno propisane izuzetke od primjene za pravosnažne osude za određena teška krivična djela”, stoji u obrazloženju Vlade.

Članom 1 je propisano da se lica koja su na dan stupanja na snagu ovog zakona pravosnažno osuđena za krivična djela propisana zakonima Crne Gore, a koja se na dan stupanja na snagu zakona nalaze na izdržavanju kazne zatvora u Crnoj Gori, oslobađaju od izvršenja 15 odsto izrečene kazne. Isto važi i za lica osuđena stranom krivičnom presudom koj a se izvršava u Crnoj Gori ili čiji je premještaj radi izvršenj a kazne zatvora izvršen u drugu državu.

“Oslobađaju se 10 odsto izrečene kazne zatvora lica koja su na dan stupanja na snagu ovog zakona pravosnažno osuđena za krivična djela propisana zakonima Crne Gore, a nijesu započela izvršenje kazne zatvora”, stoji u članu 1.

Istim članom je propisano da se oslobađaju izvršenja pet odsto izrečene kazne zatvora lica koja su dva i više puta pravosnažno osuđena na bezuslovnu kaznu zatvora zbog izvršenja krivičnog djela.

Nijesu obuhvaćeni silovatelji, ratni zločinci…

Amnestija se ne odnosi na počinioce najtežih krivičnih djela ratne zločine protiv civilnog stanovništva, silovanje, prinuda na obljubu ili protivpravni blud, obljuba ili protivpravni blud nad nemoćnim licem, obljuba ili protivpravni blud sa maloljetnim licem, obljuba ili protivpravni blud zloupotrebom položaja, protivprirodni blud, bludne radnje, podvođenje i omogućavanje vršenja bluda, posredovanje u vršenju prostitucije, prikazivanje pornografskog materijala djeci i proizvodnja i posjedovanje dječje pornografije i navođenje maloljetnog lica da prisustvuje vršenju krivičnog djela protiv polne slobode. Takođe, amnestijom nisu obuhvaćeni osuđeni za kriminalno udruživanje i stvaranje kriminalne organizacije, pranje novca, zloupotrebu službenog položaja, prevaru u službi, protivzakoniti uticaj, primanje i davanje mita, zloupotrebu položaja u privrednom poslovanju. Amnestija ne obuhvata ni lica osuđena zbog sprečavanja službenog lica u vršenju službene radnje, napad na službeno lice u vršenju službene dužnosti, zapuštanje i zlostavljanje maloljetnog lica, nasilje u porodici ili porodičnoj zajednici, rodoskrnavljenje.

Od amnestije su izuzete osobe koje su osuđene na 40 godina zatvora i za kojima je izdata potjernica.

RASPOPOVIĆ

Ekspert za oblast narkomanije, sudski vještak Dušan Raspopović, u Jutarnjem programu TVCG, saopštio je da je pandemija značajno uticala na krijumčarenje droga. Organizovane kriminalne grupe promijenile su rute i tražile alternativne puteve za šverc. Mnoge evropske luke bilježile su porast zapljene opojnih droga, a što se tiče Crne Gore konkretno, kaže Raspopović, tokom epidemije zabilježeno je smanjenje broja krivičnih djela konzumenata prihoaktivnih supstanci.

“Vidjeli smo da je i naša policija učestvovala u nekim međunarodnim akcijama. Organizovane kriminalne grupe su tražile alternativne puteve za krijumčarenje,” naveo je on.

Sintetičke droge su najčešće išle vazdušnim putem, naveo je Raspopović.

“Droga uvijek nađe put do svakog konzumenta, šverc se rijetko otkrije. Svi koji žele da dođu do neke supstance oni i nađu ljude koji će to da im obezbijede. Dostupnost narkotika na uličnom tržištu je danas vrlo razvijen. Zavisnik sada ima mnogo više načina da dođe do štetnih suptanci,” rekao je Raspopović.

Bilo je mnogo razloga za povećane probleme s narkomanijom tokom pandemije, rekao je on.

“Ograničenje slobode tokom koronavirusa uticala je nesumnjivo negativno na osobe koje konzumiraju droge,” kaže Raspopović.

Oni koji se bave problemima narkomanije znaju da su zavisnici jako ranjiva kategorija, naveo je on. 

“Tu populaciju pored zavisnosti često prati HIV virus, hepatitis, pa su tako oslabljenog imuniteta podložniji i Kovidu19”, naveo je on.

“Porodicama je bilo mnogo teško, samo ograničenje kretanja komplikovalo je funkcionisanje, bilo je više slučajeva nasilja u porodici kada su u pitanju zavisnici. Nije bilo lako ni doći do narkotika, ali u apstinencijalnoj krizi brojni su bili pokušaji zloupotrebe ljekova, drugih narkotika,” istakao je on.

Sve službe koje su angažovane za pružanje pomoći bile su dostupne i pokušavale su da riješe taj problem.

On je istakao da je smmanjen broj krivičnih djela konzumenata psihoaktivnih supstanci u CG tokom epidemije.

“Ako znamo da su konzumenti bili u skučenom prostoru, nijesu mogli da dođu do novca, sve to je dovodilo do problema. Značajno je smanjen broj vršenja krivičnih djela za vrijeme pandemije. Nažalost u nekom narednom periodu mi očekujemo da će sve to dobiti drugačiju dimenziju. Ali službe rade, budno prate situaciju na terenu pa će i tako i već smanjen broj krivičnih djela, nadamo se svesti na minimum,” naveo je Raspopović.