ZNAČAJ ZA EKONOMIJU

Poslovanje nacionalnog avioprevoznika Montenegro Airlinesa je od višestrukog značaja za cjelokupnu ekonomiju Crne Gore i u daljem radu će, kao i do sada, imati punu podršku Privredne komore.

To je ocijenjeno na sastanku čelnika Privredne komore i Montenegro Airlinesa, u čijem radu su učestvovali i predstavnici Ministarstva održivog razvoja i turizma, te Nacionalne turističke organizacije.

Na sastanku je istaknuta važna uloga koju je Montenegro Airlines imao tokom pandemijske krize, kada je visoko profesionalno i bezbjedno do Crne Gore prevezao brojne crnogorske državljane koji su boravili u inostranstvu.

“Privredna komora Crne Gore je pozdravila donošenje Zakona o ulaganju u konsolidaciju i razvoj društva za transport putnika i robe u vazdušnom saobraćaju “Montenegro Airlines” AD Podgorica, jer prepoznajemo značaj da imamo nacionalnog avioprevoznika čije poslovanje multiplikativno utiče na privredu, a posebno na turizam. Najbolji dokaz potrebe za ovakvom nacionalnom kompanijom je i ovo vrijeme iza nas. Čestitam rukovodstvu i svim zaposlenim u Montenegro Airlinesu što ste odgovornim djelovanjem dali značajan doprinos da naši građani dođu svojim kućama, kao i da strani državljani iz Crne Gore dođu do svojih država”, kazao je predsjednik Komore Vlastimir Golubović.

On je podsjetio da je ova kompanija prethodne godine prevezla rekordan broj putnika, oko 660.000, te da bi se ovaj trend sigurno nastavio da nije bilo pandemije COVID-19 koja će značajno negativno uticati na cijelu ekonomiju, pa i na poslovanje Montenegro Airlinesa.

Predsjednik Odbora direktora MA Nikola Vukićević je istakao da rekordni prevoz putnika ima još veći značaj s obzirom na to da je ostvaren sa šest aviona od kojih je samo jedan u vlasništvu kompanije. Ulaganjem u nabavku sopstvenih aviona izbjegli bi se visoki troškovi rentiranja letjelica i motora koji značajno utiču na poslovni rezultat.

On je od Komore i Nacionalne turističke organizacije zatražio da dodatno promovišu crnogorskog avioprevoznika na skupovima i u razgovorima sa njihovim međunarodnim partnerima.

Novi izvršni direktor Montenegro Airlines Vlastimir Ristić saglasio se da je ova kompanija pokazala izuzetnu društvenu funkciju za vrijeme korona krize, te da su posljednja dva mjeseca potvrdila važnost toga da Crna Gora ima nacionalnu kompaniju.

“Prioritet je da u narednom periodu konsolidujemo poslovanje naše kompanije. Montenegro Airlines mora biti dio državnog interesa u mjeri u kojoj su to drugi nacionalni prevoznici u svojim zemljama”, rekao je Ristić.

Ocjenjuje da Montenegro Airlines značajno doprinosi rezultatima postignutim u turizmu.

“Crna Gora bez Montenegro Airlinesa ne bi imala cjelogodišnju avio dostupnost. Ako kompaniju ne uspijemo da konsolidujemo i dozvolimo da nestane, avio saobraćaj u Crnoj Gori će ići silaznom putanjom. Zato mi vidimo Crnu Goru u društvu onih zemalja koje imaju svog avioprevoznika, u punoj društvenoj funkciji”, ocjenjuje Ristić.

Prema riječima državnog sekretara u Ministarstvu održivog razvoja i turizma Damira Davidovića, podrška Vlade nacionalnom avioprevozniku nikada nije bila upitna, jer je ona iskazana predlaganjem zakona o toj kompaniji.

On je izrazio nadu da će se u što skorijem vremenu znati kada će doći do otvaranja granica, te da od toga zavise budući aranžmani značajni za odvijanje turističke sezone.

Bliža saradnja sa Montegro Airlines može da se ostvari kroz učešće te kompanije u Operativnom štabu za turizam koji će, prema njegovim procjenama, morati brzo da reaguje na izazove koji se budu javljali tokom predstojećeg perioda.

“Moramo da što intenzivnije sarađujemo i budemo što povezaniji. Turizam je od izuzetnog značaja za Crnu Goru i neophodno je da što brže donosimo odluke koje se na njega odnose. U narednih šest mjeseci treba da postavimo model funkcionisanja crnogorskog turizma za narednih 10 godina”, ističe Davidović.

Direktorica Nacionalne turističke organizacije Željka Radak Kukavičić istakla je značajnu ulogu MA u otvaranju pojedinih turističkih tržišta važnih za Crnu Goru. Izrazila je uvjerenje da će nakon pandemijske krize ova kompanija uspostaviti nove značajne aviolinije, te time doprinijeti dolasku turista iz brojnih država.

Tokom razgovora je još jednom potvrđena podrška turističkih poslenika crnogorskom avioprevozniku, uvažavajući njegov značaj za ostvarivanje odličnih rezultata u tom sektoru.

U radu sastanka su učestvovali i potpredsjednici Privredne komore Ljiljana Filipović i Danilo Gvozdenović, savjetnik predsjednika Mitar Bajčeta, sekretari Odbora udruženja turizma i ugostiteljstva te saobraćaja Sanja Marković i Savo Barović, kao i komercijalni direktor Montengro Airlines Dragan Popović.

AMCHAM MONTENEGRO

Postepeno otvaranje granica za turiste može se očekivati u junu. Iako je izvjestan pad prihoda od turističke sezone u ovoj godini, optimizam za narednu ipak postoji, poručeno je na virtuelnom događaju pod nazivom „Hosting international tourists – when and how“, koji su danas organizovale Američke privredne komore Crne Gore, Hrvatske, Slovenije i Grčke.

Govornici su bili: Crna Gora – Damir Davidović, državni sekretar u Ministarstvu turizma i održivog razvoja i Kai Dieckmann, izvršni direktor hotela Regent, Porto Montenegro, Slovenija – Simon Zajc, državni sekretar u Ministarstvu za ekonomski razvoj i tehnologiju, Gregor Jamnik, generalni direktor, Best Western, predsjednik Udruženja hotela Slovenije i član Nacionalnog odbora, Grčka: Panagiota Dionysopoulou, generalni direktor za turističku politiku, Ministarstvo turizma, Stephanos Theodoridis, predsjednik Odbora za turizam AmCham-a i generalni direktor, TEMES i Hrvatska – Josip Bilaver, državni tajnik, Ministarstvo mora, prometa i infrastrukture, Josipa Jutt Ferlan, generalna direktorica klastera, Hilton Hotels Zagreb.

Pad prihoda u sektoru turizma državni predstavnici očekuju da će iznositi do 40 odsto, dok predstavnici biznis sektora smatraju da pad može biti i do 60 odsto.

Bolje rezultate, uvjeravaju sagovornici, možemo očekivati 2021. Sve zemlje, učesnice panela, imale su odličnu turističku sezonu lani, pa se nadaju da će takvi prihodi, ako ne i veći, moći da se ostvare u 2022. godini.

Predstavnici Slovenije smatraju, pak, da će im biti potrebno od tri do pet godina da ponove taj uspjeh.

Na događaju su predstavljeni finansijski paketi mjera koje su zemlje donijele kako bi se ublažile posljedice pandemije virusa Kovid 19 na ekonomsko stanje, sačuvala radna mjesta, te obezbijedila pomoć privrednicima. U tom kontekstu, Damir Davidović, državni sekretar u Ministarstvu turizma, najavio je donošenje novog seta mjera, odnosno trećeg paketa, koji će Vlada Crne Gore predstaviti naredne sedmice.

Učesnici su saglasni da je neophodna tijesnija saradnja regiona i razmjena iskustava i informacija, jer je to jedini način da se uhvate u koštac sa pandemijom i zajedničkim snagama postanu bezbjedna turistička destinacija. Iako će se dosta zemalja oslanjati na domaći turizam, on ipak nije dovoljan da obezbijedi rast i razvoj turizma, ocjenjuju sagovornici.

”Sve strategije koje su izvršne vlasti donosile do sad pokazale su se veoma učinkovitim, ali, okolnosti izazvane pandemijom su izuzetno fluidne i zahtijevaju da se nadležne službe konstantno adaptiraju novim uslovima”, zaključeno je na sastanku.

Predstavnici biznis sektora su kazali da čekaju zvanične instrukcije od izvršnih vlasti, naročito zdravstvenih institucija, u vidu konačnih procedura, tj. neophodnih higijenskih uslova i postupaka, naročito u svijetlu najave otvaranja granica.

Očekuju manji broj turista ove godine, pa će samim tim, biti lakše ispoštovati sve neophodne korake.

Trenutno rade na digitalizaciji usluga kojih nude u što većoj mjeri, kako bi se ispunila očekivanja turista, u vidu obezbijeđivanja svih zdravstvenih standarda i protokola, ali i zaštitili sami zaposleni koji će usluge izvršavati.

ISTRAŽIVANJE UPCG

Tokom krize izazvane novim koronavirusom, više od 40 odsto kompanija u Crnoj Gori je prekinulo sa radom, 35 odsto kompanija je djelimično poslovalo, dok je 23 odsto njih bilo u potpunosti operativno, od čega je 13 odsto organizovalo rad od kuće. To pokazuju podaci iz istraživanja koje je Unija poslodavaca Crne Gore (UPCG), uz tehničku podršku Međunarodne organizacije rada (MOR) i u partnerstvu sa Evropskom bankom za obnovu i razvoj (EBRD), sprovela među crnogorskim privrednicima kako bi ocijenila uticaj pandemije COVID-19 na poslovanje u Crnoj Gori.

Generalna sekretarka UPCG Suzana Radulović ocijenila je da su teret krize najviše ponijela mikro i mala preduzeća, dok su velike kompanije pokazale značajno veću otpornost na efekte krize, te su u najvećem procentu (38%) bile u potpunosti operativne. 

„ Mikro i mala preduzeća su pokazala manju sposobnost da se prilagode novonastalim okolnostima, pa je za očekivati da posledice po njih budu veće, a te činjenice moramo biti svjesni u fazi oporavka naše privrede,” istakla je Radulović.
Iako Istraživanje UPCG pokazuje da čak 90 osto kompanija u Crnoj Gori nije otpuštalo radnike tokom krize izazvane novim koronavirusom, Radulović je upozorila da bi novi talas koronavirusa, za koji se vjeruje da bi se mogao pojaviti na jesen, doveo do zemljotresa u privredi.

„Ukoliko dođe do još jednog ovakvog talasa bojimo se da će doći do gašenja velikog broja privrednih subjekata, do otpuštanja velikog broja radnika, koliko god poslodavci da ne žele da primijene tu mjeru kao krajnju, ali se plašimo da će okolnosti biti takve,“ poručila je Raduilović.

Savjetnik za pravna pitanja i socijalni dijalog UPCG Filip Lazović je predstavljajući ključne nalaze Istraživanja kazao da je značajan podatak da je blizu 60 odsto kompanija kazalo da bi, u slučaju nastavka važenja mjera Nacionalnog
koordinacionog tijela za zarazne bolesti, moglo funkcionisati najduže tri mjeseca.

„Ovaj podatak je svojevrstan alarm, jer ukazuje na to da su naša preduzeća zavisna od obrta, te da preduzeća u najvećoj mjeri nemaju neka lagerovana sredstva, gotovinu koju bi u ovakvim situacijama mogli da puste u promet i na taj način da sebi pomognu,“ kazao je Lazović.

On je istakao da je svaki treći ispitanik smatra da bi im za obnavljanje poslovanja bilo potrebno između jednog i tri mjeseca, dok je skoro četvrtina ovaj period procijenila od tri do šest mjeseci, odnosno preko 6 mjeseci.

„Kad je riječ o finansijskom poslovanju tokom krize, preko jedne četvrtine privrednih subjekata iz uzorka pad poslovnih prihoda procjenjuje između 5.000 i 20.000€, a otprilike isto toliko njih taj pad procenjuje u iznosu između 20.000 i 100.000€. Ovo su bili odgovori na pretpostavku da će kritza potrajati do kraja juna,“ kazao je Lazović.

On je saopštio da su se tokom ovog perioda, a kroz istraživanje, jasno izdefinisali vidovi podrške za koje privrednici smatraju da bi značajno pomogli održivosti njihovog poslovanja i očuvanju radnih mjesta.

“Među prioritetima su privremeno snižavanje stopa poreza i doprinosa na zarade i oslobađanje obaveze plaćanja drugih doprinosa vezanih za zarade, odlaganje rokova za prijavu i plaćanje poreza, kao i za plaćanje svih poreskih obaveza nastalih od početka COVID-19 krize sa mogučnošću plaćanja do 24 rate, kao i subvencionisanje naknade zarada poslodavcima koji su privremeno prestali sa radom u skladu sa mjerama Vlade CG,” zaključio je Lazović.

Nacionalna koordinatorka ILO u Crnoj Gori Nina Krgović je kazala da će ova  inicijativa na regionalnom nivou zemalja Zapadnog Balkana, rezultirati analizom koja će koristiti poslodavcima, ali i donosiocima odluka.

„Analiza će sadržati detaljnu procjenu uticaja COVID-19 na zapošljavanje i tržište rada, kao i na svijet rada u cjelini. Na ovaj način, identifikovaćemo radna mjesta i sektore koji su posebno osjetljivi, broj izgubljenih radnih sati, kao i radnih mjesta privremeno, ali i trajno,“ poručila je Krgović.

Predstavnica EBRD tima za rodnu i ekonomsku inkluziju Dragana Marjanović kazala je da ovo istraživanje Unije poslodavaca jedan od važnih koraka u razumijevanju posljedica krize kako bi se ubrzao oporavak i smanjio negativan učinak na najugroženije radnike.

“Vjerujemo da će glas privatnog sektora biti od važnosti u kreiranju politika i specifičnih mjera za prevazilaženje krize izazvane pandemijom COVID-19,” kazala je Marjanović.

Iz Unije poslodavaca su poručili da je objavljivanje ovog Izvještaja samo prva etapa istraživanja i da će se uticajem koronavirusa na poslovanje u Crnoj Gori baviti i u narednim mjesecima kako bi vršili svojevrsni monitoring pojava, problema i mogućih šansi, u skladu sa razvojem situacije. Aktivnost će kompletirati detaljnom analizom za koju vjeruju da će biti važan strateški dokument za planiranje i podršku oporavku crnogorske ekonomije.

MONSTAT

Vrijednost minimalne potrošačke korpe u aprilu je, prema podacima Monstata, iznosila 641,8 eura, što je 0,5 odsto manje u odnosu na mart.

”Od ukupne vrijednosti minimalne potrošačke korpe, izdaci za hranu i bezalkoholna pića su iznosili 276,4 eura, što je rast od 0,6 odsto”,navodi se u saopštenju.

Statističari su kazali da su izdaci za neprehrambene proizvode i usluge 365,4 eura, što je pad od 1,4 odsto.

Minimalna potrošačka korpa se odnosi na potrošnju domaćinstva koja uključuje hranu i neprehrambene proizvode i usluge, kojom se omogućava održavanje života i radne sposobnosti članova domaćinstva.

Minimalna potrošačka korpa je u skladu sa minimalnim preporukama Svjetske zdravstvene organizacije (WHO) i Priručnika za ishranu Ministarstva poljoprivrede Sjedinjenih Američkih Država 2010. godine (USDA Food Guide 2010) o minimalnoj vrijednosti kalorijskog unosa hrane u iznosu od 2,21 hiljadu kalorija dnevno po osobi.

“Vrijednost minimalne potrošačke korpe je zasnovana na podacima ankete o potrošnji domaćinstava i preporukama Svjetske banke (SB). Vrijednost minimalne potrošačke korpe za četvoročlano domaćinstvo čine minimalni mjesečni izdaci koji se odnose na hranu i bezalkoholna pića i neprehrambene proizvode i usluge”, kazali su iz Monstata.

Za izračunavanje minimalnih izdataka koji se odnose na hranu i bezalkoholna pića koriste se prosječne cijene u tekućem mjesecu i mjesečne količine u kilogramima za četvoročlano domaćinstvo.

Za izračunavanje vrijednosti korpe neprehrambenih proizvoda i usluga koriste se indeksi potrošačkih cijena (CPI).

RASPRAVA U SKUPŠTINI

Zakon o amnestiji, kojim je predviđeno skraćenje pravosnažne kazne zatvora 15 ili deset odsto osobama koje su pravosnažno osuđene za pojedina krivična djela, ne bi trebalo da važi i za teško ubistvo, ocijenjeno je u današnoj raspravi u crnogorskom parlamentu.

Poslanici su raspravljali o zakonu o amnestiji, koji su predložili poslanici vladajuće koalicije, osim Socijaldemokrata.

Zakon je obrazlažen kao nužna mjera u aktuelnoj situaciji epidemije koronavirusa radi rasterećenja zatvora i smanjena broja radno angažovanih službenika.

Poslanik Demokratskog fronta (DF) Strahinja Bulajić kazao je da Demokratska partija socijalista zakonom o amnestiji obezbjeđuje podršku ne samo za amnestirane nego i za „članove njihove familije“.

„Ovo je sređivanja stanja u režimu, jer osim određenih izuzetaka u zatvoru se nalaze osobe koje su bliske režimu“, naveo je Bulajić.

On je upitao ukoliko je predlog Zakona o amnestiju human gest i rasterećenje natrpanosti zatvora, zašto se uvijek vlast dosjeti toga uoči izbora.

Bulajić je istakao da ne može glasati za zakon ukoliko se ne prihvate tri amandmana DF-a.

Poslanica Socijaldemokratske partije (SDP) Draginja Vuksanović Stanković kazala je da pravda mora biti jednaka za sve.

“Predlogom zakona ne ostvaruje se svrha kažnjavanja”, ocijenila je ona.

Vuksanovoć Stanković je dodala da SDP podržava amndmane kojima jepredviđeno da amnestiji ne važi za učinioci krivičnih djela teških ubistava.

Poslanica Socijalističke narodne partije Danijela Pavićević kazala je da u svim pravno uređenim društvima postoji amnestija, ali da tim aktom ne mogu biti obuhvaćeni počinioci najtežih krivičnih djela iz oblasti krvnih delikata, teško ubistvo.

„Ono što je interesentno da je 2010. i 2013. godine teško ubistvo bilo izuzeto iz amnestija, što danas nije slučaj“, kazala je Pavičević.

Ona je navela da amandman o izuzeću teških ubistava mora biti prihvaćen.

„Ukoliko se usvoji ovakav Predlog zakona biće jasno ko je to tako blagonaklon prema počiniocima najtežih krivičnih djela“, rekla je Pavićević.

Predsjednik Socijaldemokrata (SD) Ivan Brajović rekao je da ako se ne usvoji njihov amandman poslanici te partija neće glasati za Predlog zakona.

„Stav o amandmanu će opredijeliti stav SD-a o zakonu“, naveo je Brajović i kazao da očekuje da će predlagač prihvatiti amandman koji su predložili sa Forcom i Hrvatskom građanskom inicijativom (HGI).

Brajović je rekao da je potrebno razmisliti o tome kako razmišljaju žrtve tih djela. „Treba razmišljati i o tome kakvu bol osjećaju porodice žrtava“, poručio je Brajović.

On je naveo da milost postoji u nadležnostima Skupštine, ali treba da treba da budu vrlo oprezni i osjetljivi kada to rade.

„I zato ne gledam blagonaklono na zakone o amnestiji, ali razumijem da se u određenim trenucima oni podnose i usvajaju u ovom parlamentu“, zaključio je Brajović.

Predlog zakona o amnestiji podnijeli su poslanici Miloš Nikolić, Andrija Popović, Genci Nimanbegu, Ervin Ibrahimović, Adrijan Vuksanović, Danijel Živković i Jovanka Laličić.

Predlogom zakona predviđeno je skraćenje kazne zatvora 15 odsto za pojedina krivična djela osobama koja su pravosnažno osuđena i nalaze se na izdržavanju kazne.

Za lica koja pravosnažno osuđena za pojedina krivična djela, a nijesu počela izdržavanje kazne zatvora, njeno skraćenje je deset odsto.

Amnestija na važi za najteža krivična djela – ratne zločine protiv civilnog stanovnistva, terorizam i trgovinu ljudima, silovanje, pranje novca, kriminalno udruživanje i stvaranje kriminalne organizacije, zlostavlajnje maloljetnog lica, nasilje u porodici.

Od amnestije su izuzete osobe koje su osuđene na 40 godina zatvora i za kojima je izdata potjernica.

Poslanici SD, Force i HGI zatražili su da se predloženi zakon o amnestiji ne odnosi na krivično djelo teško ubistvo.

Amandman o tome dostavili su parlamentu Ivan Brajović, Boris Mugoša, Genci Nimanbegu i Adrijan Vuksanović.

UZ GARANCIJE SB

Ministarstvo finansija okončalo je postupak objezbjedjivanja pozajmice od 250 miliona eura uz garanciju Svjetske banke vrijedne 80 miliona, to je za Radio Crne Gore saopštio generalni direktor Direktorata za trezor Dragan Darmanović.

Zaključen je, kaže, kreditni aranžman sa Sindikatom banaka, čime je, ističe, obezbjeđeno 250 miliona od 350 do 400 miliona kolika je procjena da će nedostajati državnoj kasi da se saniraju posljedice nastale epidemijom koronavirusa.

“Iznos je već povučen i novac je u Crnoj Gori, tako da su obezbijeđena sredstva za finansiranje svih potreba iz budžeta. Dakle, ne postoji nikakva bojazan da bi moglo biti problema za realizaciju obaveza. Kredit je odobren na 12 godina, a kamata je 3,63 odsto”, naveo je Darmanović.

Istakao je i to da Ministarstvo finansija pregovara i sa drugim međunarodnim finansijskim institucijama kako bi obezbijedilo i ostatak nedostajućih sredstava.

“U narednom periodu nastavljamo pregovore i sa Svjetskom bankom, ali i MMF-om, Evropskom komisijom, te domaćim i inostranim komercijalnim bankama da obezbijedimo neophodna sredstva. U ovom trenutku ne vidimo prepreke da se i to realizuje, tako da ćemo narednih mjeseci uspjeti da zaključimo sve aranžmane, čime ćemo zaokružiti sve potrebe za finansiranje budžeta u ovoj godini”, naglasio je Darmanović.

Ocijenio je i to da Crna Gora ima vrlo dobru saradnju sa Evropskom investicionom, ali i bankom za razvoj Savjeta Evrope, KFW njemačkom, te drugim, koje su, kako kaže, značajan partner za realizaciju infrastrukturnih projekata.

“Narednih mjeseci očekujemo da ćemo sa njima okončati pregovore za obezbjeđivanje sredstava koja će se, najvjerovatnije, preko banaka realizovati za podršku malim, srednjim i velikim preduzećima za saniranja posljedica nastalih zbog koronavirusa”, najavio je generalni direktor Direktorata za trezor.

Darmanović je podsjetio da je Evropska unija opredjelila 53 miliona eura podrške Crnoj Gori, od čega će 40 miliona otići direktno u državni budžet, što je, zaključio je, smanjilo potrebe za zaduživanjem.

CBCG

Banke mogu odobriti novi moratorijum na otplatu kredita u trajanju do 90 dana korisnicima kredita na čije je finansijsko stanje negativno uticala epidemija novog koronavirusa, odlučila je Centralna banka Crne Gore (CBCG). Za obračun kamate tokom trajanja moratorijuma, kao i dalji tok otplate kredita, kako su kazali, banke ne smiju ugovarati nominalnu kamatnu stopu koja je veća od one iz ugovora o kreditu na koji se moratorijum primjenjuje.

“Banke su dužne da, do 1. juna 2020. godine, na svojim internet stranicama objave bliže uslove za odobravanje moratorijuma i način prijavljivanja za isti. Za obračun kamate tokom trajanja moratorijuma, kao i dalji tok otplate kredita, banke ne smiju ugovarati nominalnu kamatnu stopu koja je veća od nominalne kamatne stope iz ugovora o kreditu na koji se primjenjuje moratorijum”, ističu iz CBCG.

Na današnjoj sjednici Savjet CBCG je donio odluku kojom se utvrđuju privremene mjere kojima se bankama omogućava da, i u narednom periodu, nastave sa pružanjem dodatne podrške onim korisnicima kredita koji su, zbog epidemije novog koronavirusa, imali ili će imati negativan uticaj na finansijsku poziciju.

“U tom pravcu, banke mogu pomenutim korisnicima, pod definisanim uslovima, odobriti restrukturiranje kredita, uključujući i gotovinske neobezbijeđene kredite. Krediti restruktuirani u skladu sa ovom odlukom će se tretirati kao novoodobreni, te će banke biti oslobođene dodatnog tereta troškova rezervacija. Ovim se stvaraju uslovi za restrukturiranje kredita pod povoljnijim uslovima”, kazali su iz CBCG.

Na snazi ostaju privremene mjere zabrane isplate dividendi akcionarima, osim isplate u obliku akcija banke, kao i mogućnost odobravanja kredita prema jednom licu, odnosno grupi povezanih lica iznad limita izloženosti propisanog Zakonom o bankama.

“Takođe, naknada koju su banke dužne da plaćaju za korišćenje propisanog iznosa obavezne rezerve koji ne vrate istog dana ostaje, do daljnjeg, snižena za 50%”, navodi se u saopštenju.

Savjet je razmatrao i izvještaj o poslovanju banaka za prvi kvartal 2020. godine.

“Konstatovano je da bankarski sektor karakteriše visoka kapitalizovanost, očuvana likvidnost i stabilan nivo depozita”, kazali su iz CBCG.

Savjet je bankama preporučio da, u okviru svojih poslovnih politika, posebnu pažnju usmjere na projekte iz oblasti turizma, kao i projekte čiji su nosioci mikro, mala i srednja preduzeća.

Na sjednici su razmatrani efekti prethodno usvojenih mjera usmjerenih na smanjenje negativnih uticaja epidemije novog koronavirusa.

“Konstatovano je da su mjere CBCG dale značajan doprinos ublažavanju posljedica novog koronavirusa po stanovništvo i privredu”, navodi se u saopštenju.

Iz CBCG navode da su kroz stalno zasijedanje Savjeta i intenzivnu komunikaciju sa bankama i međunarodnim finansijskim institucijama, inicirali i implementirali značajne aktivnosti kojima je obezbijeđena, pored ostalog, dodatna likvidnost u sistemu.

“Tako će uvođenje moratorijuma, tokom marta, aprila i maja, uvećati likvidnost fizičkih i pravnih lica za cca. 150 miliona eura. Dodatno, ranijim smanjenjem stope obavezne rezerve koju su banke dužne da polože kod CBCG za dva procentna poena povećana je likvidnost bankarskog sektora za cca. 70 miliona eura, što je direktno uticalo na povećanje njihovog kreditnog potencijala”, podsjetili su.

Od početka marta do polovine maja, kako je saopšteno, banke su odobrile 6.423 novih kredita, u iznosu od 152,5 miliona eura.

“I pored dobre likvidnosti bankarskog sektora, CBCG je obezbijedila repo liniju od Banke za međunarodna poravnjanja (BIS) iz Bazela u iznosu od 100 miliona eura. Ova sredstva bi bila korišćena za podršku likvidnosti banaka u slučaju nepredviđenih situacija”, zaključuje se u saopštenju CBCG.

OPŠTINA TIVAT

Finansijski sistem Opštine Tivat je uravnotežen, ostvarenje budžeta u realnim, očekivanim okvirima što znači da Tivat nastavlja uspješno da se suočava sa svim posljedicama svjetske pandemije koronavirusa, saopštio je predsjednik Opštine Tivat Siniša Kusovac, uoči današnje, 34. redovne sjednice Skupštine opštine.

Na dnevnom redu, pored ostalog, naći će se i Informacija o radu Opštinskog tima za zaštitu i spašavanje i epidemiološkoj situaciji, ali i Odluka o donošenju mjera za podršku privredi i građanima u opštini Tivat.

„Dakle, najteži period – borba sa korona virusom je uspješno završen i ušli smo u etapu suočavanja sa ekonomskim posljedicama pandemije, fazu u kojoj su sada svi ekonomski sistemi u svijetu“, kazao je on.

Mjere podrške privredi i građanima koje je predložila Opština Tivat predstavljaju samo prvi set, koje će u predstojećem periodu biti promišljeno primjenjivane, unapređivane i implementirane, u saradnji sa privrednicima, preduzetnicima i svim predstavnicima privrede Tivta.

“Pored ostalog, Odjeljenje za lokalne javne prihode će za privredne subjekte u djelatnostima čiji je rad bio zabranjen naredbom Ministarstva zdravlja Crne Gore, odložiti plaćanje poreske obaveze za period od 90 dana. Takođe, biće omogućeno odlaganje plaćanja poreza na nepokretnosti za tekuću godinu na način da se plaćanje prve rate odlaže do 31.08.2020. godine, a druge rate do 30.11.2020. godine”, navodi se u saopštenju.

Uz to, poreski obveznici se oslobađaju plaćanja poreza na nepokretnosti za 2020. godinu za zemljište koje je registrovano za obavljanje poljoprivredne djelatnosti, a taxi udruženja i preduzetnici se oslobađaju plaćanja naknada za licencu za period od 19. marta do 31.decembra.

“Umanjuje se obaveza plaćanja članskog doprinosa Turističkoj organizaciji opštine Tivat za 2020. godinu u iznosu od 50 odsto. Oslobađaju se od plaćanja lokalne komunalne takse privredni subjekti za prvih šest mjeseci 2020. godine”, objašnjava Kusaovac.

 Takođe, oslobađaju se plaćanja zakupnine zakupci poslovnih prostora u vlasništvu Opštine Tivat, u djelatnostima čiji je rad zabranjen tokom epidemije.

„Obavezali smo upravne i odbore direktora u privrednim društvima čiji je osnivač opština kao i savjete javnih ustanova da donesu svoje programe mjera ublažavanja ekonomskih posljedica pandemije i da ih do 27.05.2020. godine, dostave Skupštini Opštine Tivat“, dodao je predsjednik Kusovac.

Posebnom Odlukom biće predloženo izvođenje građevinskih radova tokom ljetnje turističke sezone 2020. godine u cilju što kvalitetnije naplate komunalija.

„To su smo neke od predviđenih mjera koje ćemo primijeti kako bi se posljedice svjetske pandemije što manje osjetile u Tivtu. Opština planira i značajne mjere uštede kroz smanjenje troškova materijala, usluga i drugih rashoda Opštine, što će u predstojećem periodu biti predstavljeno građanima“, najavio je on.

U toku trajanja mjera za sprečavanje i suzbijanje novog korona virusa, kapitalni troškovi su svedeni na troškove za realizaciju glavnih i započetih  projekata od izuzetne važnosti, a to su završavanje izgradnje kružnih tokova, prev faze šetališa Belani, izgradnja sportskih terena Donja Lastva, te sanacija lokalnih puteva čiji izvor finansiranja su sopstveni prihodi.

Dakle,  Opština Tivat posluje potpuno stabilno. Imajućí u vidu sve okolnosti, finansijski sistem je uravnotežen, a ostvarenje budžeta u realnim, očekivanim okvirima“, istakao je predsjednik.

Na dan  11. maja stanje novčanih sredstava na žiro računu Opštine Tivat iznosilo je 890 hiljada eura. Na isti dan prethodne godine stanje novčanih sredstava na žiro računu Opštine Tivat bilo je 1,1 miliona eura.

Razlika u odnosu na prethodnu godinu u iznosu od 299 hiljada je, kakko kaže on posljedica krize prouzrokovane virusom kovid-19, i predstavlja umanjenje od oko 25 odsto.

„Očekivano, ali je i predviđeno našim mjerama rasterećenja privrede i građana, najznačajnije umanjenje prihoda je u dijelu naplate poreza na nepokretnosti i dohodak fizičkih lica, kao i na promet nepokretnosti. Dakle, ostvarenje budžeta je dobro, redovno se izmiruju obaveze i realizuju kapitalni projekti a u junu se očekuje prihod po osnovu dobiti preduzeća čiji je osnovač Opština Tivat“, zaključio je Kusovac.

U 2019.

Komisija za tržište kapitala evidentirala je tokom prošle godine netržišne transakcije vrijedne 803 miliona eura, piše Dan.

Najveći dio tog iznosa, 775 miliona eura, otpada na blokade i deblokade akcija na zahtjev sudova i izvršitelja. To se može vidjeti u godišnjem izvještaju o radu Komisije za tržište kapitala i stanju na tržištu kapitala, koji je prije nekoliko dana predat Skupštini Crne Gore.

Čak 96 odsto ukupne vrijednosti 2.275 netržišnih transakcija evidentiranih tokom prošle godine predstavljaju blokade i deblokade po nalogu sudova i izvršitelja.

“Netržišne transakcije se odnose na transakcije hartija od vrijednosti kao što su pokloni, nasljeđivanje, zaloga, sudska i vansudska poravnanja, kupoprodajni ugovori u okviru procesa privatizacije i druge transakcije koje se ne realizuju na regulisanom tržištu. Ostali pravni poslovi obuhvataju transfere pravnog sljedbeništa, transfere nenovčanog uloga, transfere transformacije fondova u skladu sa zakonom i transfere po osnovu ugovora. Riječ je o pravnom prenosu, u skladu sa zakonom, na osnovu kojeg se vrši promjena vlasničkih pozicija na računima hartija od vrijednosti”, navodi se, između ostalog, u godišnjem izvještaju.

Prema podacima Komisije za tržište kapitala, na čijem čelu je Zoran Đikanović, tokom 2019. godine evidentirano je 430 transakcija, koje su se odnosile na blokade i deblokade na zahtjev sudova i javnih izvršitelja.

Najveći broj transakcija u prošloj godini odnosio se na plaćanje carina, njih 904 ukupne vrijednosti oko 2,1 milion eura. U istoj godini bilo je i 715 transakcija koje su se odnosile na nasljeđe, ukupne vrijednosti 5,18 miliona eura.

Kad su u pitanju zaloge bilo ih je 14 ukupne vrijednosti 7,3 miliona eura. Komisija bilježi da su tokom 2019. godine bile i tri transakcije preuzimanja, koje su dostigle vrijednost od 2,7 miliona eura.

Evidentirano je i 50 prinudnih prodaja (istiskivanja) od 298.599 eura.

U prošloj godini u Crnoj Gori je bilo i poklanjanja hartija od vrijednosti (HOV). Takvih transakcija bilo je 123 u iznosu od 581.901 euro.

U evidenciju Komisije za tržište kapitala upisano je i 10 transfera sopstvenih HOV, čiji iznos je dostigao skoro milion.

“Hartijama od vrijednosti najmanje je tokom 2019. godine plaćan porez 18 puta sa ukupnim iznosom od 94.410 eura. Ostalih transakcija bilo je šest i one su evidentirane na iznos od 5,69 miliona eura”, navodi se u godišnjem izvještaju o radu Komisije za tržište kapitala i stanju na tržištu kapitala, koji je napisan na 116 strana.

TURISTIČKI POSLENICI BAR

Turistički poslenici iz Bara suočeni su s izazovom kako da održe likvidnost i sačuvaju radna mjesta. Većina rezervacija za jun je otkazana, a period jula i avgusta su neizvjesni. Nadaju se da će uskoro biti otvorene granice, te da će sezona ipak biti uspješna.

Vesna Šoškić, TVCG