UPRAVA JAVNIH RADOVA

Uprava javnih radova potpisala je ugovor o realizaciju projekta ,,Podrska implementaciji i monitoringu upravljanja vodama” cija je vrijednost 2,4 miliona eura, a rok implementacije 36 mjeseci.

Ugovor je potpisan sa konzorcijumom na celu sa kompanijom EPTISA Southeast Europe d.o.o. iz Srbije.

“Rijec je o prvom projektu UJR u oblasti klimatskih promjena, definisanom u okviru Godisnjeg akcionog programa za 2016. godinu (CAP 2016) iz Instrumenta za pretpristupnu pomoc (IPA)”, saopsteno je iz UJR.

Pored kompanije iz Srbije, clanovi konzorcijuma su jos EPTISA Servicios de Ingenieria S.L iz Spanije i Safege iz Francuske.

“Upravljanje vodama, u skladu sa Zakonom o vodama, realizuje se kroz zastitu voda i zastitu od voda. Projekat tretira oba aspekta i to kroz dalje uspostavljanje monitoringa voda i aktivnosti na zastiti od voda”, navodi se u saopstenju.

U toku je implementacija IPA 2014 projekta “Jacanje kapaciteta u cilju implementacije Okvirne direktive o vodama”, kojim se pripremaju planovi upravljanja rijecnim slivovima, kao osnovni dokumenti u sektoru voda, kao jednom od najznacajnijih za Poglavlje 27 – Zivotna sredina.

“Ovim projektom ce se implementirati ostale direktive o vodama, sto je od sustinskog znacaja za kvalitetno uspostavljanje sistema upravljanja vodama u skladu sa EU direktivama za vode i sprovodenje svih obaveza u sektoru voda kao dijelu Poglavlja 27.”

NAREDNE DVIJE SEDMICE

Cijene goriva ostace nepromijenjene naredne dvije sedmice, saopsteno je iz Ministarstva ekonomije.

Gradani ce litar euraosupera 95 i 98 i narednih 15 dana placati 1,31 eura, odnosno 1,35 eura.

Litar euraodizela kostace 1,26 eura, a loz ulje za veleprodaju 1,2 eura.

Posljednje promjene cijena goriva bile su 15. oktobra kada su euraosuper 95 i 98 pojeftinili tri centa, dok je cijena euraodizela ostala nepromijenjena.

Prema odredbama Uredbe o nacinu obrazovanja maksimalnih maloprodajnih cijena naftnih derivata, naredni obracun ce se obaviti 25. novembra, a eventualno izmijenjene vrijednosti naftnih derivata vazice od 26. novembra.

ITALIJA – CRNA GORA

Podmorski energetski kabl izmedu Crne Gore i Italije bice svecano pusten u rad u petak 15. novembar, saopsteno je iz italijanske kompanije “Terna”.

Na dogadaju ce govoriti italijanski predsjednik Serdo Matarela u Italiji i predsjednik Crne Gore Milo Dukanovic u Crnoj Gori.

“Ceremonija inauguracije infrastrukture interkonekcije Italija – Crna Gora, ce se odrzati u petak 15. novembra, u okviru Konvertorske stanice Terne u Kotoru (Lastva Grbaljska)”, saopsteno je iz Terne.

Infrastruktura predstavlja prvi ,,energetski most” izmedu Evropske unije i Balkana i promovise integraciju energetskih trzista, garantujuci visoke standarde sigurnosti, ekasnosti i odrzivosti crnogorskog, italijanskog i evropskog elektroenergetskog sistema.

Ukupna duzina kabla izmedu Peskare i Rta Jaz iznosi 455 kilometara, od cega je duzina podmorskog dijela 433 kilometra.

Investicija je vrijedna oko milijardu eura.

ZAKON O PIO

Ako od janura 2020. ne pocne primjena novih odredbi Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju, USSCG ce pokrenuti proceduru za organizovanje referenduma na tu temu. To je gostujuci u Jutarnjem programu TVCG kazao, generalni sekretar Unije Srda Kekovic.

“Mislimo da cemo, ako krenemo u tu aktivnost, ako to bude nuzno, imati podrsku velikog broja gradana. Onda cemo obavezati Skupstinu Crne Gore da raspise referendum po tim pitanjima, a tada ostavljamo gradanima da se opredijele na tu temu”, naveo je Kekovic.

Podsjetio je da bi tokom ove sedmice trebalo da bude odrzana nova sjednica Socijalnog savjeta, na kojoj ce se raspravljati o novom povecanju minimalne zarade, kao i o izmjenama Zakona o radu i Zakona o PIO.

Kekovic, vjeruje da ce Vlada ispostovati socijalni dijalog. Ponovio je da Savez i Unija slobodnih sindikata traze od Vlade da do kraja godine usvoji izmjene Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju, kako bi primjena pocela od 2020. godine.

“Ako primjena tog zakona pocne, kako ocekujemo 1. januara 2020. godine starosna granica za odlazak u penziju za zene zaustavice se na 64 godina, a za muskarce na 66 godina”, podsjetio je Kekovic.

I minimalna penzija bi trebalo da bude povecana na 145 eura.

“Sustina penzionog sistema je da imamo u toj dobi jedan dostojanstven zivot, da zivimo od penzije, a ne da imamo penzioni sistem koji nikome ne sluzi”, porucio je Kekovic.

Podsjetimo Zajednicki sastanak rukovodstava SSCG i USSCG, odrzan je prosle sedmice povodom predstojece sjednice Socijalnog savjeta Crne Gore kojoj ce prisustvovati i predsjednik Vlade Crne Gore, Dusko Markovic.

“Predstavnici ove dvije sindikalne centrale dogovorili su se da na predstojecoj sjednici Socijalnog savjeta insistiraju na davanju garancija da ce se izmjene Zakona PIO usvojiti do kraja godine, a u suprotnom ce pristupiti realizaciji aktivnosti koje su zbog postignutog kompromisa obustavili u prethodnom periodu, kao i da ce insistirati na rjesenjima koja su zagovarali na pocetku proslogodisnje kampanje o predlozenim izmjenama Zakona PIO”, porucili su ranije iz sindikata.

U CG

Podgoricka kompanija World vision corp (WVC) namjerava da, prema rijecima jednog njenih od osnivaca i suvlasnika, Sretena Duretica, u Crnoj Gori izgradi prve elektrane na kineticki pogon, uz strateskog partnera China Rainbow International Investment (CRIIC).

Duretic je porucio da ta kompanija s jedne strane raspolaze tehnologijom, a sa druge sposobnim partnerom kineskom drzavnom firmom China Rainbow International Investment (CRIIC), spremnom da u Crnoj Gori investira i u elektrane snage vece od 100 megavati (MW).

Duretic je saopstio Pobjedi da je kineticka energija najjeftinija i najzelenija energija, kao i da ce ta kompanija predloziti Vladi da ti energetski objekti na kineticki pogon udu u zakon o zelenoj energiji.

Duretic je naveo da je kompanija World vision corp u saradnji sa svojim strateskim partnerom za Evropu kineskom kompanijom CRIIC, vec vise od cetiri godine pratila razvoj projekta takozvane kineticke energije njemacko-svajcarskog holdinga Save the Planet, i sada je nosilac projekta, a uskoro i licencirani partner za teritoriju Crnu Gore i Srbije.

“Kada je to sve pocelo, malobrojni su oni koji su bili spremni da se izbore sa svim predrasudama i realnim preprekama koje su prije svega dolazile od interesnih grupa kojima nije bilo pogodno da se ova najzelenija i najjeftinija energija utemelji na trzistu uvijek neophodne i deficitarne energetike. Razlog je veoma jasan i lezi u velikoj isplativosti ove tehnologije u odnosu na sve ostale”, kazao je Duretic.

Prema njegovim rijecima, vrijeme povrata te investicije je mnogo brze nego u slucajevima elektrana na druge vidove energije.

“Cijena proizvodnje je u periodu otplate investicije manja od tri centa za jedan kilovat (kW), sa vremenom otplate investicije od svega nesto vise od pet godina”, rekao je Duretic.

On je naveo da ti projekti i tehnologija ne zahtijevaju nikakve koncesije, niti subvencije za zelenu energiju.

“BUDI ODGOVORAN”

U okviru kampanje Budi odgovoran ove sedmice je evidentirano pet prijava, na osnovu kojih nije izrecena nijedna novcana kazna.

Nepravilnosti nijesu utvrdene prilikom kontrole brze hrane Gurman i butika JD u Podgorici.

Gradani su se zalili i na smece i deponiju.

Kampanju Budi odgovoran krajem decembra 2013. godine pokrenuli su Ministarstvo finansija i Kancelarija Programa Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP) u Crnoj Gori s ciljem da doprinese jacanju svijesti javnosti i vecem ukljucivanju gradana u borbi protiv sive ekonomije.

Projekat omogucava gradanima da jednostavno i brzo ukazu na nepravilnosti, poput neizdavanja fiskalnih racuna, rada na crno ili krsenja potrosackih prava i pomognu nadleznim institucijama da se sto uspjesnije izbore sa sivom ekonomijom.

Gradanima su ostavljene na raspolaganje tri opcije da prijave uocene nepravilnosti, putem mobilne aplikacije Budi odgovoran, web sajta www.budiodgovoran.me i kol centara Poreske uprave (PU) na broj 19707 ili Uprave za inspekcijske poslove 080 555 555.

U NAREDNOJ GODINI

Rast crnogorske privrede u narednoj godini prognoziran je na oko 3 odsto, kazala je za Televiziju Crne Gore generalna direktorica Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) Sarlot Rua. Istice da je Crna Gora do sada odgovorno koristila sredstva Banke, a brojni projekti i savjetodavni programi, crnogorsku privredu priblizavaju Evropskoj uniji. Kada je rijec o sivoj ekonimiji, napretka, kaze, ima, ali istice i da moze bolje. Predstojeci Investicioni samit u Londonu bice prilika i za nove aranzmane sa Crnom Gorom, najavljuje generalna direktorica EBRD-a.

Evropska banka za obnovu i razvoj u Crnoj Gori do sada je investirala 578 miliona eura u vise od 50 projekata, cija je ukupna vrijednost vise od milijardu eura, kaze za Televiziju Crne Gore generalna direktorica EBRD-a za centralnu i jugoistocnu Evropu Sarlot Rua. A da li smo ta sredstva odgovorno koristili?

“Apsolutno. Blisko saradujemo sa Agencijama kojima smo dali kredite i projekti dobro napreduju. Rijec je o izgradnji puteva, luka, zeljeznice. Nasi klijenti su i privatne kompanije i banke i veoma smo zadovoljni nacinom na koji klijenti u Crnoj Gori rade”, kazala je Rua.

Ukupne investicije EBRD-a, po glavi stanovnika, kada se posmatra region, najvece su upravo u Crnoj Gori, i banka je spremna da pomogne i unaprijedi investicionu klimu.

Na pitanje da li je ta saradnja priblizila Crnu Goru Evropskoj uniji, posto tezimo da gradimo ekonomiju blisku onoj koju trazi Brisel, Rua je izricita, “da, definitivno”.

“Nasi projekti kao i savjetodavni programi priblizavaju crnogorsku privredu Evropskoj uniji i to na vise nacina. Uz pomoc nasih investicija izgradena je infrastruktura, privrede se povezuju, ulaze se u razvoj luka i energetsku povezanost. Uz to, kompanije usvajaju poslovne standarde kako bi mogle da izvoze svoje proizvode na evropsko trziste ili zadovolje nivo usluga koje ocekuju turisti kada dodu u Crnu Goru. S druge strane, imamo savjet gdje zajedno sa privatnim sektorom i Vladom nastojimo da prevazidemo poslovne barijere radi izlaska na evropsko trziste”, kazala je Rua.

Evropska banka cesto naglasava nelojalnu konkurenciju i sivu ekonomiju kao kljucne probleme crnogorske privrede. Rua kaze da je Crna Gora na tom polju postigla odredeni napredak.

“Ima napretka, ali moze da se uradi i vise. Siva ekonomija nije vise tako izrazen problem kao sto je bila ranije, povecava se broj kompanija koje tacno prijavljuju svoje poslovne rezultate”, kazala je.

Na pitanje, Kakve su projekcije Evropske banke o rastu crnogorske privrede i BDP-u, generalna direktorica EBRD-a za Centralnu i Jugoistocnu Evropu odgovara: “Upravo smo revidirali nase prognoze za 2019. i projekcija rasta je 2,8 odsto, a u 2020-oj blize 3 odsto. Ali to su prognoze, vidjecemo sta ce se desavati u stvarnosti”.

Najvecu razvojnu sansu Crne Gore, Rueva vidi u turizmu, ali i proizvodnji hrane i vina. Vazno je istice, pospjesiti sopstvenu proizvodnju i sto manje se oslanjati na uvoz iz susjednih zemalja. Ulaganje u obnovljive izvore energije smatra jos jednom mogucnoscu za razvoj. Bice to i jedna od vaznih tema na Investicionom samitu zemalja Zapadnog Balkana u februaru u Londonu.

Na pitanje, da li je realno ocekivati Nove aranzmane sa Crnom Gorom, kaze da je u toku nekoliko pregovora sa crnogorskim klijentima.

“Ne mogu da otkrivam sta cemo tom prilikom i potpisati, ali bice odredenih dogovora. Cilj samita je da poveca prekogranicnu saradnju, kao i saradnju privatnog i javnog sektora. Trenutno radimo na agendi samita”, kazala je Rua.

Istice da ce vazna tema biti razvoj regionalnog turizma, putne infrastrukture i unapredenje regionalne trgovine i robne razmjene.

Snezana Mirkovic, TVCG

BREGU PORUCILA

Savjet za regionalnu saradnju (RCC) podrzava sve inicijative koje doprinose stvaranju jedinstvenog trzista u regionu, po uzoru na ono Evropske unije (EU), zasnovano na cetiri temeljne slobode, saopstila je njegova generalna sekretarka Majlinda Bregu.

Takve inicijative bi, prema njenim rijecima, trebalo potpuno da se ugledaju na modele EU, na nacin da stvore odskocnu dasku ka potpunoj integraciji regiona.

“Hitno treba raditi na odlucnom uklanjanju barijera u regionu. RCC je ovog ljeta u Poznanju predstavio ideju kretanja sirom regiona s licnim kartama i stoga pozdravljamo sve iskrene inicijative o procesima liberalizacije, bilo da se radi o transportu, trgovini, kretanju ljudi, digitalizaciji ili nekoj drugoj oblasti, jer ovdje vise nema mjesta protekcionizmu”, rekla je Bregu nakon sastanka lidera Zapadnog Balkana u Ohridu.

RCC je, kako je dodala, spreman da nastavi i intenzivira rad na primjeni visegodisnjeg plana o Regionalnom ekonomskom prostoru, pa i vise od toga, u sveobuhvatnom obliku.

Bregu je porucila da je svaka inicijativa za ekonomski razvoj regiona, koja je potekla iz regiona i na njega usmjerena, predstavlja sustinsko razumijevanje prirode i prednosti regionalne saradnje.

,,Ocekujemo da ce ovaj proces zacrtati viziju, dati novu dinamiku i pospjesiti nadogradnju i preuzimanje incijative oko novog, unaprijedenog plana o Regionalnom ekonomskom prostoru i buducnosti Berlinskog procesa. Ta inicijativa ima potencijal da bude od kljucnnog znacaja u stvaranju nove metodologije pristupanja EU”, zakljucila je Bregu.

Ucesnici sastanka razgovarali su o inicijativama uklanjanja barijera slobodnom kretanju robe, usluga, kapitala i ljudi kroz cijeli region.

Osim lidera sa Zapadnog Balkana, i predstavnika RCC-a, sastanku su prisustvovali i predstavnici EU, Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD), Svjetske banke (SB) i Evropske investicione banke (EIB).

Sljedeci sastanak je planiran za 21. decembar u Dracu.

ANO

U Crnoj Gori trenutno 24 osobe posjeduju ovlascenje za obavljanje aktuarskih poslova, iako je ta profesija na poceku razvoja, saopsteno je iz Agencije za nadzor osiguranja (ANO).

,,U Crnoj Gori trenutno 24 osobe posjeduju ovlascenje za obavljanje aktuarskih poslova, od cega je pet stranih drzavljana, a 19 crnogorskih”, kazali su agenciji Mina-business predstavnici ANO.

Oni su rekli da su u ovoj godini tri osobe dobile ovlascenje za obavljanje aktuarskih poslova.

“Aktuarska profesija u Crnoj Gori je i dalje na pocetku razvoja. Broj licenciranih aktuara na trzistu Crne Gore je jos mali, a interesovanje za bavljenje tom vrstom profesije, postoji i raste”, smatraju u ANO.

Aktuar je strucnjak koji se bavi tehnickim aspektima osiguranja, odnosno matematikom osiguranja – izracunavanjem tarifa osiguranja, rizika i rezervi osiguranja. On primjenjuje statisticke metode, teoriju vjerovatnoce i finansijsku matematiku za sva pitanja koja se ticu osiguranja.

Iz ANO su naveli da interesovanje za angazovanje aktuara, osim osiguravajucih drustva, pokazuju i revizorske kuce, koje su zbog malog broja raspolozivih licenciranih aktuara na crnogorskom trzistu primorani da angazuju aktuare sa drugih trzista.

“Aktuarska profesija ce posebno dobiti na znacaju i vaznosti u rezimu Solventnost 2, cije je uvodenje na crnogorskom trzistu osiguranja u fazi pripreme, a gdje ce aktuarska znanja i vjestine biti potrebne i primjenjive ne samo u tradicionalnim podrucjima, kao sto su razvoj proizvoda, izrada tarifa i obracun tehnickih rezervacija, vec i u domenima modeliranja i upravljanja rizicima”, objasnili su iz ANO.

Oni su podsjetili da je Crnogorsko aktuarsko drustvo (CAD) formirano u decembru prosle godine kao strucna, nezavisna i neprofitna organizacija osnovana sa ciljem razvoja i unapredenja aktuarske nauke i struke, njene prakticne primjene i strucnog usavrsavanja i obrazovanja aktuara.

U ovom trenutku, CAD ima 24 redovna clana.

“Agencija ce u narednom periodu intenzivati saradnju sa CAD-om i univerzitetskim jedinicama zbog definisanja podrucja zajednickog djelovanja u dijelu edukacije aktuara, sto bi doprinijelo daljem razvoju aktuarske profesije u Crnoj Gori”, zakljucili su iz ANO.
Obavljanje aktuarskih poslova definisano je Zakonom o osiguranju, a ANO organizuje i sprovodi obuku i polaganje strucnog ispita.

VUKSANOVIC O INICIJATIVI

Inicijativu “mali Sengen” i ostale slicne potrebno je pazljivo razmotriti, jer mogu da oslabe fokus regiona sa Evropske unije i svih reformi koje moraju da budu sprovedene, ocijenio je predsjednik Hrvatske gradanske inicijative Adrijan Vuksanovic.

Vuksanovic je u intervjuu agenciji MINA kazao da je entuzijazam u zemljama Zapadnog Balkana, vezano za uclanjenje u Evropsku uniju (EU), dozivio niz izazova i udaraca, ali da podrska clanstvu u Uniji zbog toga nije oslabljena.

Kako je naveo, i gradani i politicari su svjesni da je clanstvo u EU najbolja buducnost za svaku od zemalja Zapadnog Balkana.

,,Veoma je vazno da to tako i ostane, jer istinska posvecenost evropskim integracijama znaci i istinske reformske procese i ,,ozdravljenje” naseg regiona u svakom smislu te rijeci”, rekao je Vuksanovic, koji je ranije bio na celu skupstinskog Odbora za evropske integracije.

On smatra da upravo zbog toga sve inicijative kao sto je ,,mali Sengen” treba veoma pazljivo razmotriti.

,,Jer mogu oslabiti nas fokus sa EU i svih reformi koje moramo sprovesti, a koje nas vode u njenom pravcu i za koje nam treba nesmanjena paznja i energija”, kazao je Vuksanovic.

Kako je naveo, inicijativa ,,Mali Sengen” predstavlja svojevrsni pokusaj jednog dijela zemalja Zapadnog Balkana da dodatno unaprijede medusobne odnose i saradnju regiona kroz cetiri osnovne slobode kretanja, na kojima pociva i EU.

,,Iako je njen glavni moto legitiman i razumljiv, smatram da mehanizam kroz koji pokusava da se sprovede u praksu nije najodgovarajuci za trenutak u kome se nalazi region”, kazao je Vuksanovic.

Kako je dodao, ne smije se zaboraviti da su zemlje Zapadnog Balkana potpisnice CEFTA sporazuma, kao i da su u odredenoj fazi pregovora o pristupanju EU.

,,Bez obzira na to da li su formalno otpocele pregovore ili ne, sve zemlje su centralni elemenat politike prosirenja EU”, istakao je Vuksanovic.

On smatra da kreiranje paralelnih inicijativa i formata koji se zasnivaju na istim principima kao oni koji vec postoje nece nuzno dodatno unaprijediti medusobnu saradnju na Zapadnom Balkanu.

,,To moze samo skrenuti fokus sa produbljivanja i jacanja saradnje u okviru inicijativa koje vec imamo i, konacno, sa krajnjeg cilja svih nasih zemalja – clanstva u EU”, ocijenio je Vuksanovic.

Kako je naveo, Crna Gora je, kao sto Evropska komisija i svi evropski zvanicnici ocjenjuju vec godinama unazad, izuzetno posvecena regionalnoj saradnji i na tom polju biljezi veoma dobre i konkretne rezultate.

,,Zbog toga smatram da je stav koji je Vlada zauzela u vezi sa inicijativom ,,Mali Sengen” dokaz mudre politike, koja se prvenstveno vodi dugorocnim interesima i dobrobiti Crne Gore i Zapadnog Balkana – a takav je svakako i istinski napredak regiona i njegovo pristupanje evropskoj zajednici naroda”, dodao je Vuksanovic.

Kako je naveo, ta inicijativa nije nova, jer o njoj, pod drugacijim nazivom, slusamo vec nekoliko godina unazad.

Vuksanovic je dodao da se inicijativa ,,Mali Sengen” rodila u kontekstu price o evropskim integracijama regiona, konkretno poziva Unije da se unaprijedi saradnja izmedu zemalja Zapadnog Balkana, rijese sva otvorena pitanja i region ekonomski dovoljno razvije prije pristupanja EU.

,,Iako mozda nije direktno vezan za odluku Evropskog savjeta da se jos ne otvore pregovori sa Sjevernom Makedonijom i Albanijom, ipak mislim da je cin potpisivanja deklaracije i formalnog pokretanja ,,Malog Sengena” posljedica trenutnog momenta u politici prosirenja EU i unutrasnjih prioriteta i otvorenih pitanja u samoj Uniji”, rekao je Vuksanovic.

Na pitanje da li ta inicijativa djeluje kao neki kompromis ili “utjeha” zbog pauze u prosirenju, o kojoj EU zvanicnici sve glasnije govore, Vuksanovic je odgovorio da se u posljednjih mjesec vode velike polemike o tome da li postoji pauza u prosirenju.

,,Iako su poruke iz Brisela u posljednje vrijeme cesto obesrabrujuce, Crna Gora, kao i sve zemlje regiona, veoma je svjesna koji su njeni kljucni problemi i izazovi sa kojima mora da se suoci i na njima treba da radi bez obzira na to da li postoji pauza u prosirenju ili ne”, istakao je Vuksanovic.

On je naglasio da se sve te stvari, u krajnjem, rade ne zbog samog clanstva u EU, vec zbog ukupnog kvaliteta zivota.

,,Zato podrzavam sve kvalitetne inicijative koje ce nam pomoci da u tom zadatku istrajemo. Da li je ,,Mali Sengen” jedna od njih, to treba veoma pazljivo procijeniti”, naveo je Vuksanovic.

Upitan da li se odlaganje pregovora o pridruzivanju Sjeverne Makedonije i Albanije moze okarakterisati kao privremeni zastoj u politici prosirenja EU, on je odgovorio da se moze polemisati o tome da li je i kojoj mjeri politika prosirenja u zastoju.

,,Ono sto je sigurno je da je vazno da se na nivou Unije postigne konsenzus oko buducih principa i pravaca te politike, kako bi i nama kandidatima i potencijalnim kandidatima stizale jasne poruke i signali vezano za nasu evropsku buducnost, koja nema alternativu i ne dovodi se u pitanje”, naglasio je Vuksanovic.

On je naveo da postoje izvjesne ideje o reformama vezanim za politiku prosirenja, ali smatra da su one posljedica trenutnih otvorenih pitanja unutar same EU i njenih prioriteta i funkcionisanja u narednom periodu.