Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1694. roden je francuski filozof, pisac i istoricar Fransoa Mari Arue, poznat kao Volter, jedan od najznacajnijih mislilaca evropskog prosvjetiteljstva u 18. vijeku. Veliki protivnik crkvenog mracnjastva i klerikalizma, ali ne i ateist. Saradnik cuvene ,,Enciklopedije”. Svi vazni idejni i umjetnicki pravci u francuskoj knjizevnosti prve polovine 18. vijeka nalaze se, skoncentrisani, u njegovom djelu. Dugo je zivio u izgnanstvu u Engleskoj, Njemackoj i Svajcarskoj. Poznata djela: “Kandid”, “Esej o obicajima i duhu nacija”, “Filozofska pisma”, “Traktat o metafizici”.

1840 – U Beogradu je roden Dragutin-Dragisa Milutinovic, sin Sime Milutinovica Sarajlije. Kao arhitekta, dosao je na poziv knjaza Nikole u Crnu Goru, gdje je tokom dvogodisnjeg boravka trebalo da realizuje nekoliko projekata: plan za jednu gimnaziju, sabornu crkvu, knjazev konak, senat crnogorski, tamnicu, barutanu i na kraju, plan za novu varos u Bjelopavicima. Zajedno sa Josipom Sladom i inzenjerom Paklerom, Dragisa Milutinovic je usao u anale crnogorske arhitekture i urbanizma. Umro je u Pancevu 3. decembra 1900.

1844 – Umro je ruski pisac Ivan Andrejevic Krilov. Izdavac humoristickih casopisa i autor satiricnih “pisama”, najvecu popularnost stekao je basnama, koje je pisao po uzoru na Ezopa inspirisuci se i ruskim folklorom. Pisao je izvornim narodnim jezikom, a mnoga njegova “naravoucenija” postala su poslovice. Poznata djela: zbirke basni, komedije “Modna trgovina”, “Lekcija kcerima”, “Knjizevnik u predsoblju”, komicne opere “Histericna porodica”, “kafana”.

1861– U obracanju ruskom konzulu Konstantinu Petkovicu, crnogorski knjaz Nikola naglasio je da se “granice Crne Gore prostiru de facto od Skadra do Trebinja i od Gacka do Ulcinja”, jer je citavo stanovnistvo ustanickih krajeva slusalo jedino njegovu rijec.

1869 – Roden je srpski pravnik i istoricar Slobodan Jovanovic, profesor Beogradskog univerziteta, predsjednik Srpske kraljevske akademije, najznacajniji srpski pravni pisac i teoreticar drzave u 20. vijeku. Tokom Drugog svjetskog rata bio je predsjednik jugoslovenske emigrantske vlade u Londonu (1942-43), a poslije rata komunisticke vlasti su ga u odsustvu osudile na 20 godina zatvora.

1897– Ucitelji Moracke nahije osnovali su u Kolasinu prvo uciteljsko udruzenje u Crnoj Gori. Za prvog predsjednika udruzenja izabran je Aleksa Cukic.

1911– Na Cetinju je roden Aleksandar Leso Ivanovic, poznati crnogorski pjesnik. Pored poezije, koju je poceo da objavljuje kao sesnaestogodisnjak, posjedovao je i dar za slikarstvo. Bio je liricar elegicnih preokupacija, melodicnog stiha izvanredne prefinjenosti i impresionistickih minijatura. Prve pjesme objavio je u casopisu <> 1929, a zbirku <> 1950. i <> 1960. Dobitnik je Trinaestojulske nagrade i drugih priznanja. Umro je 1965.

1916 – Umro je Franc Jozef I, austrijski car od 1848, a od 1867. car i kralj Austrougarske monarhije. Godine 1878. okupirao je, a potom anektirao Bosnu i Hercegovinu. Atentat na njegovog sinovca nadvojvodu Franca Ferdinanda u Sarajevu 1914. iskoristio je za obracun sa Srbijom. Smatra se da je taj atentat bio i neposredan povod za pocetak Prvog svjetskog rata. Naslijedio ga je Karlo I, posljednji vladar carstva koje se nakon rata raspalo.

1994 – Avijacija NATO-a je sa 36 bombardera iz baza u Italiji izvrsila napad na aerodrom Udbine. Napad je uslijedio nakon pisma Franje Tudmana Ujedinjenim nacijama u kojem je predsjednik Hrvatske optuzio krajiske Srbe da sa tog aerodroma vrse napade na Bosnu i Hercegovinu. To je bila najveca vazdusna operacija Sjevernoatlantskog pakta od njegovog osnivanja 1949.

1995 – Nakon tronedjeljnih pregovora, u vojnoj bazi Rajt Peterson u americkom gradu Dejtonu predsjednici Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Srbije, Franjo Tudman, Alija Izetbegovic i Slobodan Milosevic parafirali su mirovni sporazum kojim je okoncan rat u Bosni.

2005 – Sefovi diplomatija Evropske unije podrzali su u Briselu pokretanje pregovora Evropske unije i Bosne i Hercegovine o sporazumu o stabilizaciji i pridruzivanju te republike Evropskoj uniji.

2006 – U Beogradu je umrla kompozitorka i pijanistkinja Ksenija Zecevic. Bila je asistent na Fakultetu muzicke umjetnosti u Beogradu i umjetnicki direktor Pozorista na Terazijama. Napisala je oko 100 muzickih djela razlicitih formi, a autor je i muzike za veliki broj filmova i pozorisnih predstava.

2009 – U 83. godini umro je sovjetski astronaut i konstruktor svemirskih letjelica Konstantin Feoktisov. Feoktisov, cije ime nosi jedan od kratera na Mjesecu, ucestvovao je 1964. u prvoj grupnoj kosmickoj misiji kao jedan od clanova posade svemirskog broda “Vashod” i jedan od njegovih glavnih konstruktora. Feoktisov je jedini astronaut iz Sovjetskog Saveza koji nije bio clan Komunisticke partije.

2010 – U Bijelom Polju je, u 81. godini, umro pjesnik i dugogodisnji dopisnik Radio Titograda Ljubo Milicevic. Milicevic je autor trideset knjiga poezije i cetiri knjige za djecu. Objavio je i nekoliko antologijskih izbora iz slovenacke, makedonske i kosovske poezije. Dobitnik je nagrada ,,Risto Ratkovic”, ,,Blazo Scepanovic”, ,,Branko Miljkovic” i nagrade ,,Oslobodenja Bijelog Polja”.

2010 – U Podgorici je promovisan prvi digitalni filmski casopis u Crnoj Gori pod nazivom ,,Camera Lucida”. Casopis je pokrenula Maja Bogojevic, predsjednica crnogorskog ogranka svjetskog udruzenja filmskih kriticara i profesorka na Fakultetu dramskih umjetnosti na Cetinju. Prvi broj casopisa bio je posvecen poznatom crnogorskom reditelju Zivku Nikolicu.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1877 – Tomas Edison objavio je pronalazak fonografa.

1963 – Rimokatolicki Vatikanski koncil odobrio je upotrebu domicilnog jezika u crkvenim obredima umjesto latinskog.

1982 – Poceo je da emituje program Radio Tivat, u okviru opstinskog centra za informativnu djelatnost.

1987– Startovao je Radio Kotor, koji je u pocetku emitovao 10 sati programa dnevno. Prvi urednik Radio Kotora bio je Todor Pekovic.

2005 – Izraelski premijer Arijel Saron napustio je stranku Likud i zatrazio od predsjednika drzave Mose Kacava da raspise prijevremene izbore, kako bi na njima ucestvovao na celu novoformirane stranke centra.

2011 – Egipatska prelazna vlada podnijela je ostavku vladajucem vojnom savjetu zbog protesta protiv tog savjeta.

U KIC-U

Izlozba radova Ranka Pavicevica bice otvorena u petak, 22. novembra, u izlozbenom holu KIC “Budo Tomovic” u 19 sati.

Postavku izlozbe cine slike radene u tehnici ulje na platnu, stoni satovi od mermera i granita i modeli jedrenjaka.

Ranko Pavicevic roden je 1948. godine u Mostaru. Zavrsio je Gimnaziju “Aleksa Santic” i Masinski fakultet u Mostaru. Bavi se umjetnickom fotografijom, slikarstvom, izradom umjetnickih predmeta od mermera i granita, kovanim gvozdem i izradom modela starih jedrenjaka.

Izlozba ce, kako saopstavaju u KIC-u biti otvorena do 29. novembra.

KNJIGA MISNICA

U mojkovackom Centru za kulturu ,,Nenad Rakocevic” promovisana je knjiga “Moj kovani novac” zavicajca Veselina Larija Misnica.

O knjizi su govorili doc.prof Mirko Jakovljevic i diretorica Centra za kulturu Ljilja Jokic.

Tumaciti knjizevnika Veselina Misnica zahteva poseban i analiticki pristup. Naime, u njegovim romanima desava se eksplozija u recima, zapisao je u knjizi “Moji savremenici” profesor Ratko Bozovic svrstavajuci Misnica u one stvaraoce za koje kriticar Cedomir Mirkovic kaze da su univerzalisti.

Mika Antic karakterise ga kao grafolosku usamljenost a profesor i teoreticar knjizevnosti Bata Josimovic za Misnica kaze da pomjera granice pjesnistva u prostornom i vremenskom znacenju. Bozovic ce reci da je Misnic kreativni univerzum, podsjetila je ,tokom predstavljanja knjige” Moj kovani novac, zavicajne i druge price” Veselina Misnica u mojkovackom Centru za kulturu ,,Nenad Rakocevic”, Ljilja Jokic.

Knjiga Moj kovani novac, nesvakidasnje je ostvarenje o nesvakidasnjim junacima i njihovim sudbinama, nesvakidasnjeg knjizevnika Veselina Misnica. Bilo da govorimo o realnim bilo onim nastalim u masti kolasinskog-mojkovackog-cetinjskog-beogradskog knjizevnika, tek, likovi, crnogorskog i srpskog pripovedaca, knjizevnika, esejiste, pesnika i aforisticara zaista su originalni, istakao je doc.dr Mirko Jakovljevic.

Jakovljevic cijeni da je ,,Moj kovani novac” po mnogo cemu (ne)obicna knjiga.

,, Iz nje izvire Misniceva elegicna muzika zavicaja i navire bujicom reci ispunjavajuci dusu citalaca. Pisac je uvjeren, kao sto misli i jedan od njegovih likova, otac Huan, da se tijelo rada bez duse i tek kada se nade napolju, kada umakne tamnici stomaka, dusa nekog od predaka se useli u njega, kao sto se covek useljava u prazan stan, a kasnije sa namestajem i ostalim stvarima osmisli i daje mu trajno obeljezje. Upravo je dusa ono sto preokupira knjizevnika Misnica. Za profesora Ratka Bozovica Misnic je bravurozni majstor slika predjela ljudske duse. On ih boji svim raspolozivim bojama na paleti ljudskog smisla i besmisla”,naveo je Jakovljevic.

Kako je kazao, iz ispisanih strana naslucuje se i zelja pisca da svakodnevno odmerava dubine virova, da osluskuje znake budenja prirode.

,,Da bude u zavicaju. Ipak, nerado se miri sa cinjenicom da nekim ljudima nije sudeno da imaju zavicaj. Veselin Misnic pise da u velikom gradu svejedno je ima li te medu zivima ili nema. Covek je samo broj u licnim dokumentima, na popisnim mestima, izbornim listama, racunima koji stalno pristizu, i nista vise, a srecniji se nadu i u telefonskom imeniku. Smrt, bilo cija, u velikom gradu ne priznaje tragove. Smrt je samo metla koja ukloni nesto sto nema zivota u sebi i sto smo nekoc bili mi. Svi jednom moraju umreti pa i oni kojima je Davo udahnuo zivot i koji ga na bilo koji nacin nasleduju. A dok je covek ziv, porucuje pisac zavicaj je njegov neprozivljen san”,dodao je Jakovljevic.

Knjiga se bavi temama sa ovog prostora i ovih ljudi koji zive na ovom podnevlju.Na kraju krajeva ti junaci koje sam osvjetlio sa jedne i druge strane postoje i oni su svima ovdje poznati ja sam samo neke od poznatih prica nadgradio. Prica sama po sebi nema kraja, ona se uvijek nastavlja kao sto se i zivot nastavlja, jer sa nestankom zivota nestale bi i price.Ko ima mogucnosti da prati njen tok, a ja sam se trudio da ga pratim,kako bi je uoblicio onda prica dobije smisao, istakao je Misnic.

,,,,Moj kovani novac” su, prema legendi, rijeci Uroseve koji je kovao prvi novac na Brskovu ,rekavsi tada ,ovo je moj prvi kovani novac, po cemu je ksnije danasnji grad dobio ime. Nastojao sam da svom zavicaju, ljudima koji mi mnogo znace, uzvratim na ovaj nacin ,jer sta bi bio zavicaj bez ljudi, njemu se uvijek vracamo pa i kada je taj izvor ponekad malo pomucen nastojeci da ga izbistirmo”,kazao je autor knjige.

Misnic je pokusao da od necega sto je realna prica pravi neku fatamazgoriju dajuci im jedan veci smisao udjevajuci ih u neke kontekste, okvire ciste umjetnosti, jer umjetnost je sustina neke duhovne svere ljudskog zivota i ljdskog poimanja.

,,Ona je neka nadgradnja, onaj nafinjeniji dio koji neko posjeduje a ovo podnevlje zaista ima materijala da se te price koje su na neki nacin obiljezile ne moj zivot nego zivote mnogih ljudi sa ovih prostora da ih mozda u nekom momentu samo djelimicno okrznem ili na neki nacin zapisem i da im udjenem taj dah vjecnosti ,jer prica od onog momenta kada se nade u knjizi postaje vjecna”,kazao je Misnic

Savremeni srpski i crnogorski knjizevnik Veselin Lari Misnic je poznati romanopisac,pripovjedac,pjesnik,satiricar i esejista objavio je do sada preko cetrdeset knjiga u pomenutim knjizevnim zanrovima.Prevoden je na dvadesetak stranih jezika.

Zastupljen je u svim znacajnim knjizevnim zbornicima, almanasima i antologijama. Dobitnik je vise nagrada: ,,Risto Ratkovic”( nagrada za mlade pjesnike),”Radoje Domanovic”,”Dragisa Kasikovic”, ,,Vojislav Brkovic”,”Milan Rakic”, ,,Pecat Kneza Lazara”,”Simo Matavulj”…. Dugogodisnji je clan Udruzenja knjizevnika Srbije,gdje ima status istaknutog umjetnika i clan je Udruzenja knjizevnika Crne Gore. Zivi i stvara u Beogradu.

Vukoman Kljajevic, Radio Crne Gore

U CNP-U

Predstava “Smrt i djevojka” koju je po tekstu Ariela Dorfmana rezirao Goran Bulajic, bice izvedena u cetvrtak 21. novembra i petak 22. novembra u 20.30 sati na Sceni Studio.

Scenografkinja je Anka Gardasevic, kostimografkinja Jelena Dukanovic, a izvrsna producentkinja Janja Raznatovic.

U predstavi igraju: Julija Milacic, Milos Pejovic i Dragan Jovicic.

“Smrt i djevojka” je svjetski poznat politicki triler, napisan u vrijeme uspostavljanja demokratije, nakon dugog perioda diktature. Centralna figura je Paulina Salas, zena koja dobija priliku da se osveti covjeku za koga vjeruje da je deset godina ranije bio njen mucitelj. Paulinin portret predstavlja zrtve diktatorskog rezima cija su prava oduzeta kroz stalna kidnapovanja i mucenja.

NAGRADEN DONOVIC

Festival djecijeg stvaralastva i stvaralastva za djecu ,,Susreti pod starom maslinom” zatvoren je u utorak vece, 19. novembra, svecanom dodjelom nagrade za ukupno stvaralastvo za djecu, 33. laureatu Dejanu Donovicu. Ovaj crnogorski pjesnik, glumac, kompozitor i scenarista, po rijecima zirija Festivala, nedvosmisleno je svojim radom i predanoscu najmladoj publici ovu nagradu zasluzio jos i ranije.

Predjsednik zirija Milun Lutovac u obrazlozenju se osvrnuo i na Donovicevo porijeklo.

,,Uspjesi, ugled i nagrade nijesu uticali da se Dejan Donovic ne pridrzava onog cuvenog Sezanovog savjeta “Citajmo prirodu!”, sto najbolje ilustruje pjesnikov rani dug crmnickoj simfoniji boja koju istice u svojoj biografiji”, kazao je Lutovac.

Plaketu festivala za sveukupno stvaralastvo Donovicu je urucio predsjednik Opstine Bar Dusan Raicevic, i izrazio nadu da ce se pjesnik i dalje rado vracati Staroj maslini.

,,Ja sam ubijeden da cete vi i dalje pronalaziti dijete u sebi, da cete biti jednako nemirni, nestasni, ali uvijek i nasmijani, i da cete se Festivalu uvijek sa zadovoljstvom vracati”, zakljucio je Raicevic.

Donovic je potom pozdravio sve prisutne svojom pjesmom Pomiri nas Stara maslino koja je kao poruka u boci zaplovila Jadranom u daleki svijet.

Direktor Kulturnog centra Bar Erol Marunovic urucio je laureatu 33. Susreta umjetnicku sliku i novcanu nagradu, a najmladi ucesnici Festivala Nikolina Luksic i Luka Vujovic okitili su pjesnika vijencem od maslinovih grana. Ovi polaznici dramskog studia ,,Scena” iz Bara govorili su odabrane stihove nagradenog Donovica.

O ukupnom stvaralastvu laureata govorila je knjizevnica, doktor filoloskih nauka, esejista i knjizevna kriticarka Svetlana Kalezic Radonjic. Njena najuza struka upravo je vezana za knjizevnost za djecu i omladinu, pa je Donovica, u svom iscrpnom izlaganju istakla i kao perfekcionistu koji ni jedan segment izdavastvane prepusta slucaju.

,,Poznat kao autor koji veoma obraca paznju na izgled svojih knjiga, sto u eri vizuelnosti u kojoj zivimo i narocito djelima namijenjenim predskolskom uzrastu koji inace racuna na verbo-vizuelni medij kao glavni, to nikako ne moze biti nebitan detalj”, izmedu ostalog navela je Kalezic Radonjic.

Ovaj rodeni Novljanin je uz gitaru i pjesme, ne narusivsi svecani ton, razbio formu tradicionalne knjizevne veceri, i nekoliko puta razgalio prisutnu djecu i odrasle, pa kako je i sam rekao sve je licilo na bajku.

,,Prezadovoljan sam, pod stresom sam zaista veliko uzbudenje, velika svecanost, velika cast. Sve sto je veceras receno, sve sto se uradilo, sve je bilo tako divno da prosto mi je na trenutak zalicilo na bajku, na neki drugi zivot. Ali ipak nije, ipak je to stvarnost i zaista sam srecan. Divno je biti na tom mjestu, divno je imati svoju maslinu, divno je znati da vasa poezija ostaje iza vas i da ce neko da je cita, a najdivnije je ako je i voli”, zakljucio je Donovic.

Organizator festivala, Kulturni centar Bar, iskoristio je ovu svecanost kao priliku da se ujedno zahvali i jednom od njegovih osnivaca, i zasigurno najzasluznijem za njegov razvoj crnogorskom glumcu Dragisi Simovicu:

,,Zahvaljujem se na ovoj nagradi, ovo je lijepa paznja i raduje me, ali zelim da Dejanu Donovicu, iskreno, sa sveg srca cestitam na nagradi koju je davno zasluzio”, zakljucio je Simovic, a laureat Susreta je svojom pjesmom Raduj se na najljepsi nacin spustio zavjesu na 33. ,,Susrete pod Starom maslinom”.

Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1379. Balsa II napisao je na narodnom jeziku povelju Dubrovcanima, odobravajuci slobodno kretanje dubrovackih trgovaca po njegovoj zemlji – kupovanje, prodaju i placanje carine, onako, kako su to cinili za zivota njegovog brata gospodara Durda I.

1789 – Vladika Petar I uputio je poslanicu Gluhodoljanima kojom ih je posavjetovao da <> jer, porucio im je Vladika, <>.

1847 – Umro je srpski pisac, prevodilac i glumac Joakim Vujic, otac srpskog pozorista, osnivac i direktor “Knjazevsko-serbskog teatra” u Kragujevcu (1833). Putovao je po evropskim zemljama, sticao pozorisno iskustvo i osnivao pozorisne grupe. Bio je pristalica “slavenoserbskog jezika” i protivnik Vuka Karadzica.

1894 – Umro je ruski kompozitor i pijanista Anton Grigorjevic Rubinstajn, osnivac Konzervatorijuma u Petrogradu, jedan od najvecih pijanista 19. vijeka. Komponovao je operu “Demon”, klavirske kompozicije, solo pjesme (ciklus “Persijske pjesme”).

1910 – Umro je ruski pisac i mislilac plemickog porijekla Lav Nikolajevic Tolstoj, jedan od velikana ruske i svjetske knjizevnosti. Romanom “Rat i mir” stvorio je tip romana “vremena i prostora” (roman-epopeja). Kao umjetnik i analiticar bio je zaokupljen moralno-etickim i socijlnim problemima, a kao knjizevni esteticar zalagao se za didakticku umjetnost za narod. Zbog kritickog odnosa prema drustvu i crkvi, dolazio je u sukob s vlastima, a Ruska pravoslavna crkva ga je 1901. ekskomunicirala. Ucestvovao je u Krimskom ratu kao mlad oficir, a potom se povukao na imanje u Jasnu Poljanu. U Jasnoj Poljani i Moskvi zivio je do svoje 82. godine, kada je napustio porodicu i kucu i umro na zeljeznickoj stanici Astapovo, odbivsi da se izmiri s crkvom. Pisao je protiv svih institucija koje su onemogucavale drustveni zivot, protiv braka zasnovanog na interesu, protiv nepravednih sudova, protiv crkve i njenog licemjerja, protiv rata, eksploatatorske plemicke klase, te carskog samodrzavlja i terora. Poznata djela:uz “Rat i mir””Ana Karenjina”, “Sevastopoljske price”, “Narodne price”, “Sta je umjetnost”.

1918 – Na osnovu posrednog, javnog i kolektivnog glasanja, sprovedenog po pravilima Centralnog odbora za ujedinjenje, koji nije bio zakonodavno tijelo, povjerenici Cetinjske kapetanije izabrali su poslanike za nelegalnu Podgoricku skupstinu. Povodom takvog nacina izbora poslanika, gradani Cetinja koji su bili protiv bezuslovnog ujedinjenja, podnijeli su zalbu Podgorickoj skupstini.

1925 – Rodena je ruska balerina Maja Pliseckaja, zvijezda Boljsoj teatra gotovo pola vijeka. S jedanaest godina pocela je da igra u baletskom horu, 1943. postala je solista, a potom primabalerina ostvarivsi niz glavnih uloga u klasicnom i modernom baletu.

1945 – U Nirnbergu je pred Medunarodnim vojnim sudom pocelo sudenje nacistickim ratnim zlocincima u Drugom svjetskom ratu, na kojem je prvi put u istoriji jedan medunarodni forum osudio agresiju kao zlocin protiv covjecanstva i kaznio vinovnike. Poslije deset mjeseci, 12 optuzenih osudeno je na smrt, trojica na dozivotnu robiju, cetvorica na zatvor od 10 do 20 godina, a petorica su oslobodena.

1955 – U Baru je, u crkvi Sv. Nikole, sahranjen dr Nikola Dobrecic, nadbiskup barski i primas Srbije. Od postavljenja 1912. propovijedao je vjersku i nacionalnu toleranciju, mir i ljubav medu ljudima, istrajno se zalazuci za humanisticke vrijednosti. Govorio je vise stranih jezika i bavio se knjizevnim radom. Bio je pristalica bezuslovnog ujedinjenja Crne Gore i Srbije, i u Vatikanu je 1919. trazio priznanje za Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca zbog cega je kod Svete stolice tuzen od strane crnogorske emigrantske vlade.

1959 – Generalna skupstina UN usvojila je Deklaraciju o pravima djeteta, kojom su proklamovana jednaka prava za svu djecu, bez obzira na rasu, vjeru, porijeklo i pol.

1975 – Umro je spanski diktator Fransisko Franko, koji je 36 godina diktatorski upravljao Spanijom. Dva dana kasnije Huan Karlos postao je kralj Spanije.

2006 – Ustavni odbor Skupstine Crne Gore poceo je izradu najviseg pravnog akta razmatranjem ekspertskog teksta predloga ustava, koji je sacinio Savjet za ustavna pitanja na celu s akademikom Mijatom Sukovicem.

2006 – U 82. godini umro je u Los Andelesu americki reditelj Robert Altman, jedan od najznacajnih savremenih svjetskih filmskih reditelja. Altman je snimio 87 filmova i pet puta je nominovan za Oskara za filmove “Gosford park” , “Nesvil”, “Igrac”, i “Kratki rezovi”. Na dodjeli Oskara 2006. dobio je nagradu za zivotno djelo.

2008 – Crnogorska Vlada usvojila je predlog zakona o zastiti podataka licnosti, kojim je regulisan nacin zastite podataka u posjedu drzavnih i opstinskih organa, preduzeca i fizickih lica.

2008 – Svjetske novinske agencije prenijele su vijest da su naucnici analizom DNK iz dvije vlasi i jednog zuba uspjeli da identifikuju posmrtne ostatke Nikole Kopernika, tvorca heliocentricne teorije Suncevog sistema. ,,U iskopavanjima u katedrali u Fromborku u Poljskoj 2005. nadena je lobanja za koju je utrdeno da je Kopernikova”, izjavio je poljski aheolog Jezi Gasovski, cime je uspjesno okoncano dvovjekovno traganje poljskih, francuskih i njemackih strucnjaka za Kopernikovim grobom.

2012 – Zupanijski sud u Zagrebu osudio je bivseg premijera Hrvatske Iva Sanadera na jedinstvenu kaznu od deset godina zatvora za primanje mita i ratno profiterstvo. Sudija je citajuci optuznicu naveo da je Sanader funkciju iskoristio za, kako je kazao, ,,vlastito bogacenje, a ne za opste dobro”.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1602 – Roden je njemacki fizicar i pronalazac Oto fon Gerike, koji je prvi demonstrirao vakuum i prikazao cuveni eksperiment o vazdusnom pritisku (“magdeburske polulopte”).

1873 – Dva grada na desnoj i lijevoj obali Dunava, Budim i Pesta spojeni su u jedan i formirali madarsku prijestonicu Budimpestu.

1923 – Garet A. Morgan patentirao je prvi automatski semafor.

U KC “NIKOLA DURKOVIC”

Predstava “Balava” radena u produkciji Beo Arta 2015 i Hartefakt fonda, u reziji Andreja Nosova, a po tekstu Dunje Matic bice odigrana u velikoj sali Kulturnog centra “Nikola Durkovic” Kotor u petak, 22. novembra, u 20 sati.

U predstavi glume Mirjana Karanovic, Jasna Duricic, Jovana Belovic, Isidora Simijonovic.

“Balava” je drama koja prati cetiri zenska lika: Balavu, njenu sestru Malu i njihove Mamu i Tetku, u periodu Balavinog sazrijevanja i odlaska od kuce. To je komad koji postavlja brojna pitanja: da li je (ne)rodenje djeteta pocetak i/ili kraj zivota zene, da li je odlazak od kuce nesto sto se podrazumjeva ili sto se zaradi, da li je udaja spas ili prokletstvo, da li su majke tu da nas bodre ili da nas satiru, o cemu cutimo iza zatvorenih vrata.

Prodaja ulaznica po cijeni od pet eura bice na blagajni Kulturnog centra na dan igranja predstave (22.novembra) od 10 do 12 sati i od 18 do 20 sati.
Za dake, studente i penzionere cijena karte je dva i po eura.

U KOTORU

Roman za djecu “Djevojcica Tara i carobno drvo”, autora Zarka Vucinica, promovisan je juce u sali Kina “Boka”, a u organizaciji Kulturnog centra “Nikola Durkovic” (Gradske biblioteke i citaonice).

Promocija knjige organizovan je u okviru programa obiljezavanja 21. novembra, Dana opstine Kotor.

Prema rijecima autora, roman za djecu “Djevojcica Tara i carobno drvo”, odstampan je na reciklaznom papiru, a ilustracije su radile ucenice 2. i 3. razreda Srednje likovne skole “Petar Lubarda” sa Cetinja.

Knjiga je ekoloska bajka o borbi mladih za spas planete, koja propagira osnove koncepta “Zero waste” – Svijet bez otpada.

Svoju prvu knjigu za djecu “Cudesni svijet puha Dorda” Zarko Vucinic objavio je 2016. godine, a za njen nastavak ,,Puh Dorde i duhovi triftara” dobio je nagradu Udruzenja crnogorskih pisaca za djecu i mlade za najbolju knjigu za djecu objavljenu u 2017. godini. Posljedni dio ekoloske trilogije “Puh Dorde u zamci Spiridona Ledenog”, objavio je 2018. godine. Dva puta je nominovan za prestiznu regionalnu knjizevnu nagradu “Mali princ”.

Kreator je koncepta “Priroda, djeca, masta – ucimo uz puha Dorda”, ciji je cilj povratak djece prirodi, koji je promovisao pred vise od 7.000 malisana iz Crne Gore, Srbije i Bosne i Hercegovine.

Prisutne je Marija Starcevic, rukovoditeljka Gradske biblioteke i citaonice Kotor, a odlomke iz knjige citala je urednica romana Sonja Zivaljevic.

“PLAMENE ZORE”

Izlozba pod nazivom ,,Plamene zore – 100 godina Komunisticke partije Jugoslavije”, koju organizuje Narodni muzej Crne Gore, bice otvorena u petak u 19 casova, u Crnogorskoj galeriji umjetnosti “Miodrag Dado Duric” na Cetinju.

“Cilj izlozbe je sagledavanje, iz danasnje perspektive, uloge, istorijata i tekovina KPJ. Na izlozbi ce, kroz vise fragmenata, tzv. muzeoloskih ostrva, biti ispricana prica o KPJ kroz specificne teme. Tako ce se naci segmenti posveceni crnogorskim komunistima, NOB-u, kongresima KPJ, ideologiji, industrijalizaciji i izgradnji, stafeti mladosti, umjetnosti u doba socijalizma, a poseban dio bice posvecen Cetinju – gradu heroju”, saopsteno je iz Narodnog muzeja.

Publika ce, izmedu ostalog, imati priliku da vidi crnogorske stafete iz 50-ih godina, pusku Save Kovacevica, logorasku kosulju Hasene Terzic, biciklo kojim je 14-godisnji Ilija Jabucanin spasio iz bolnice komesara Lovcenskog odreda Iliju Vujovica, koji je bio osuden na smrt, biblioteku Svetozara Vukmanovica Tempa, fotografije Titovih posjeta Crnoj Gori, slike Petra Lubarde, Dorda Andrejevica Kuna i Antona Lukatelija iz perioda socrealizma, propagandne i umjetnicke filmove iz perioda ranog socijalizma, partizanske i pjesme posvecene Titu, ploce i singlove jugoslovenskih muzicara…

Posebu vrijednost izlozbi daju gradani koji su se tokom procesa pripreme ukljucivali i svojim uspomenama i informacijama ucinili je bogatijom.

Izlozbu prati knjiga u izdanju Narodnog muzeja Crne Gore sa serijom strucnih tekstova koji osvjetljavaju KPJ iz razlicitih uglova, od opstih istorijskih tekstova do tekstova koji se bave pojedinacnim fenomenima. Autori tekstova u knjizi su istoricari Dragan Markovina, Zivko Andrijasevic, Adnan Prekic, Filip Kuzman, Bozena Miljic, istoricarke umjetnosti Anastazija Miranovic, Milanka Todic, Ljiljana Karadzic i filozofkinja Sladana Kavaric”, naglasili su iz Narodnog muzeja.