GOLUBOVIC ISTAKAO

Vrata Privredne komore su zatvorena za sve koji nelegalno posluju, porucio je predsjednik PK Vlastimir Golubovic na sjednici Skupstine. Na sjednici je usvojen Program rada, Finansijski plan, te Odluku o visini, nacinu i rokovima placanja clanskog doprinosa za 2020. godinu, a donijeta je i Odluka o izboru clanova Nadzornog odbora.

Sjednici Skupstine prethodilo je zasijedanje Upravnog odbora, gdje je usvojen Poslovnik o radu i utvrdeni predlozi Programa rada, Finansijskog plana, te Odluke o visini, nacinu i rokovima placanja clanskog doprinosa za 2020. godinu.

Golubovic je istakao da je Program rada samo okvir aktivnosti koje ce realizovati ova asocijacija, koje ce biti mnogo obimnije, u skladu sa potrebama clanica.

On je predstavio najznacajnije aktivnosti koje je Komora realizovala u tekucoj godini, posebno istakavsi zalaganje za donosenje i izmjenu regulative koja se odnosi na poslovni ambijent, borbu protiv sive ekonomije, smanjenje opterecenja za poslovanje preduzeca, promociju crnogorskih proizvoda na sajmovima, povezivanje nasih i inostranih kompanija na poslovnim forumima, te edukacije koje organizuje ova asocijacija.

Kako je saopsteno, koordinacionii odbori Privredne komore ce u 2020. godini realizovati aktivnosti kroz odrzavanje redovnih sastanaka na kojima se razmatraju aktuelne teme.

Aktivnosti PK ce i u 2020. godini biti usmjerene na ucesce u radnim grupama za izradu nacrta zakona, analizu privrednog zakonodavstva, iniciranje donosenja novih ili izmjene i dopune vazecih zakona i podzakonskih akata s ciljem unapredenja zakonodavnog okvira koji regulise poslovanje privrede.

Propisi koji ce, medu ostalima, biti razmatrani su iz oblasti prava privrednih drustava, radnih odnosa i zaposljavanja, poreske politike, zastite potrosaca i konkurencije, intelektualne svojine, spoljnotrgovinskog poslovanja i carinskog sistema.

Komora ce analizirati privredna kretanja u Crnoj Gori, zemljama u okruzenju i drugim ekonomijama, informisati clanice i ostale zainteresovane subjekte, u cilju boljeg razumijevanja ekonomskih zbivanja i ostvarivanja brzeg privrednog rasta. Planirano je pracenje efekata ekonomske politike, te izrada analize poslovanja privrede sa prijedlozima mjera i definisanjem prioritetnih aktivnosti. Doprinos privrednom rastu i jacanju konkurentnosti bice dat i kroz kontinuirano ucesce Komore u izradi i realizaciji strategija i akcionih planova koje usvaja Vlada Crne Gore.

Komora ce u 2020. godini nastaviti da organizuje edukativne aktivnosti, zalaze se za vece ukljucivanje poslodavaca u sistem obrazovanja kroz strucno i dualno, te razvoj deficitarnih zanimanja. U fokusu edukacija bice finansije, marketing, menadzment, obrazovni trendovi, IT, turizam, organizaciona kultura, vjestine komunikacija i prezentovanja.

Tokom 2020. godine radice na realizaciji 14 odobrenih projekata, koji se kroz razlicite programe finansiraju iz sredstava Evropske unije i drugih donatora. Dobila je osam novih projekata i aplicirala je za jos dva, o kojima ce biti odluceno do kraja godine.

Komora ce i u narednom periodu pruzati savjetodavne, informativne, obrazovne i usluge po osnovu javnih ovlascenja. Centar za edukaciju u drumskom saobracaju organizuje skracene, pune i periodicne obuke za vozace i lica odgovorna za prevoz u cilju dobijanja sertifikata za profesionalne vozace i menadzere u drumskom saobracaju.

Pored obuka Centar za edukaciju organizuje i polaganja strucnih ispita za sticanje sertifikata o strucnoj osposobljenosti vozaca i lica odgovornih za prevoz. Centar za edukaciju planira odrzavanje skracenih i periodicnih obuka i polaganja ispita u Podgorici, kao i u drugim vecim gradovima u Crnoj Gori.

Komora ce uskladivati medunarodne i medumjesne redove voznje, izdavati TIR i ATA karnete, sertifikate i potvrde.

Komora ce informisati javnost putem internet prezentacije i casopisa Glasnik, te nastupima njenih predstavnika u stampanim i elektronskim medijima. Planira se redizajniranje web portala i izrada aplikacije za mobilne uredaje, kao i izrada publikacija o poslovnom ambijentu i potencijalima za potrebe predstavljanja u zemlji i inostranstvu.

Takode, na sjednici je za predsjednika Arbitraznog suda pri PK izabran Vesko Bozovic, dok je za potpredsjednika izabran Stanko Zlokovic.

Upravni odbor je donio odluku da Privredna komora i naredne godine stipendira 30 ucenika srednjih strucnih skola, kao i dva studenta Rudarsko-geoloskog fakulteta.

PODACI PU

Prodajom nekretnina u luksuznim turistickim naseljima Lustica Bay, Porto Montenegro i Portonovi, kompanije koje upravljaju tim rizortima Lustica development, Adriatic marinas i Azmont investments su do sada ostvarile prihod od 732,17 miliona eura, pokazuju podaci Poreske uprave (PU).

“Kompanije koje obavljaju djelatnost u kompleksima Porto Montenegro i Lustica Bay u Tivtu su kroz poreske prijave dostavljene PU prijavile ukupne prihode u iznosu od 729,4 miliona EUR. Uplacene su obaveze po osnovu poreza na dodatu vrijednost od 11,06 miliona eura, po stopi od 17, 19 i 21 odstou zavisnosti od perioda obracuna”, kazali su Pobjedi predstavnici PU.

Oni su dodali da se PDV prijavljuje u zbirnom iznosu bez obzira na vrstu proizvoda ili usluga ciji je promet izvrsen, te u tom smislu nije moguce izdvojiti podatak o PDV-u, koji je naplacen iskljucivo po osnovu prometa novoizgradenih nepokretnosti.

“Podrucnoj jedinici PU u Herceg Novom do kraja avgusta dostavljeno je pet ugovora o kupoprodaji u vezi prodaje novoizgradenih objekata u kompleksu Portonovi u Kumboru”, saopsteno je iz PU. Ukupna vrijednost tih pet ugovora je 2,77 miliona eura.

Predstavnici PU su precizirali da su od toga dva ugovora iz 2016. godine i to na iznose od 424,83 hiljade eura i 392,7 hiljada eura. Dva ugovora su PU dostavljena 2018. godine i bila su vrijedna 330 hiljada eura i 695 hiljada eura, dok je ugovor na iznos od 931 hiljadu eura dostavljen ove godine.

Po osnovu tih pet kupoprodajnih ugovora uplacene su obaveze po osnovu PDV-a u iznosu od 470 hiljada eura po stopi od 19 i 21 odsto u zavisnosti od perioda obracuna.

Iz PU su objasnili da je poreski tretman prometa nepokretnosti koje se nalaze u okviru elitnih turstickih naselja u potpunosti isti kao tretman prometa nepokretnosti na bilo kojoj drugoj lokaciji na teritoriji cjelokupne drzave, a u skladu sa vazecom pravnom regulativom.

“To znaci da prvi promet nepokretnosti, odnosno promet novoizgradenih nepokretnosti, podlijeze oporezivanju porezom na dodatu vrijednosti, dok se svaki naredni promet oporezuje porezom na promet nepokretnosti”, kazali su predstavnici PU.

Oni su podsjetili da je stopa PDV-a po kojoj se oporezuje promet novoizgradenih nepokretnosti, u skladu sa Zakonom o PDV-u 21 odsto, a iznos poreza uracunat je u cijenu nepokretnosti koju placa kupac.

“S druge strane, porez na promet nepokretnosti, u skladu sa Zakonom o porezu na promet nepokretnosti, placa se za svaki naredni promet po stopi od tri procenta od poreske osnovice, koja predstavlja trzisnu vrijednost nepokretnosti u momentu njenog sticanja, a porez je duzan prijaviti i platiti kupac, odnosno sticalac nepokretnosti”, saopstili su iz PU.

Iz kompanija koje upravljaju najluksuznijim rizortima Pobjedi je krajem avgusta saopsteno da je ove godine zabiljezena bolja prodaja stanova i vila u najprestiznijim crnogorskim turistickim naseljima Porto Montenegru, Lustici Bay i Portonovom.

Predstavnici kompanija naveli su ranije da se cijene tih nekretnina krecu od nekoliko stotina hiljada eura, pa sve do 15 miliona eura, koliko se krecu cijene brendiranih One&Only vila sa privatnim plazama u rizortu Portonovi, od kojih je nekoliko vec pod rezervacijama.

MARKOVIC

Direktor Fonda za zastitu depozita Predrag Markovic saopstio je da u ovom trenutku fond raspolaze sa 60 miliona eura od cega su 8,4 miliona eura obaveze za isplatu garantovanih depozita Atlas i IBM.

U kasi FZD-a je, kako je objasnio na jucerasnjoj sjednici Skupstine, cisto 51,7 miliona eura.

“Deponentima Atlas banke od 90,2 miliona do sada isplaceno 79,7 miliona, a od 22,3 miliona IBM, isplaceno je 21,3 miliona”, rekao je Markovic prilikom rasprave o Godisnjem izvjestaju o radu Fonda za zastitu depozita za 2018. proslu godinu.

To je ukupno 101 miliona eura za, kako je Markovic naveo, ukupno 11.000 klijenata obje banke.

Skupstina je, osim Godisnjeg izvjestaja Fonda, usvojila i izvjestaj o stanju energetskog sektora Crne Gore i Izvjestaj o aktivnostima vezanim za regulisane komunalne djelatnosti za proslu godinu. Poslanici su izglasali izmjene i dopune Zakona o zastiti potrosaca, o prevozu u drumskom saobracaju, kao i izmjene i dopune Zakona o komunalnim djelatnostima.

Skupstina je usvojila i predloge Zakona o racunovodstvu u javnom sektoru, o izmjenama i dopunama Zakona o porezu na dohodak fizickih lica i usvojila izvjestaj o realizaciji Akcionog plana Strategije regionalnog razvoja i Godisnji izvjestaj o radu Komisije za trziste kapitala i stanju na trzistu kapitala za 2018. godinu.

Poslanici su juce raspravljali i o izmjenama i dopunama Zakona o akcizama, ciji je predlagac SDP. U toj partiji ocjenjuju da bi akcize na gorivo trebalo vratiti na nivo prije povecanja 2017. godine, dok u dPs smatraju da bi se time ugrozila redovnost isplate penzija, socijalnih davanja i zarada.

Gradani po litru eurodizela, koji prema posljednjem obracunu kosta 1,26 eura, placaju 0,44 centi akcize, dok drzava
za litar eurosupera 98 i 95, na cijenu od 1,35, odnosno 1,31 eura, ubira po 0,54 centa. Poslanik SDP-a Rasko Konjevic rekao je da Crna Gora naplacuje vece akcize od Austrije, Rumunije, Madarske, Hrvatske, Makedonije i BiH.

On smatra da Crna Gora ima dovoljno osnova da akcize vrati na nivo prije povecanja 2017. godine.

“Nas predlog je da vratimo akcize gdje su bile. Prosjecan crnogorski gradanin je isuvise opterecen, odnosno drzava isuvise uzima od njega puneci budzet, a to mu ne vraca ni kroz zaradu onih ljudi koji rade u javnom sektoru”, kazao je Konjevic tokom skupstinske rasprave.

Poslanik DPS-a Predrag Sekulic naveo je da, prema Global Petrol cijenama, litar eurodizela na Malti kosta 1,28, u Irskoj 1,31, u Estoniji 1,32 eura. Kada je rijec o regionu, on je rekao da Srbijanci za litar tog goriva placaju 1,38 eura, Grci 1,40, Albanci 1,43, a Hrvati 1,33 eura. Njegov partijski kolega Nikola Rakocevic smatra da akcize spadaju u paket odgovorne politike Vlade.

“U 2016. godini smo imali 182 miliona eura prihoda od akciza, u 2017. godini 225 miliona, u prosloj 220 miliona, dok u ovoj godini biljezimo rast u odnosu na proslu godinu”, rekao je Rakocevic, navodeci da cijena goriva u znacajnoj mjeri uslovljena fluktuacijama na globalnom trzistu.

BIVSI RADNICI BOKSITA

Bivsi i sadasnji radnici niksickih Rudnika boksita porucili su da nece dozvoliti da oko 1,5 miliona eura od prodaje upravne zgrade firme bude isplaceno madarskom Vagon inpex-u, umjesto za namirenje njihovih potrazivanja.

Jedan od bivsih radnika Raso Civovic, rekao je da je njihovim predstavnicima stecajni upravnik Bokista, Mladen Markovic, saopstio da je u toku tender za prodaju upravne zgrade i da bivsi i sadasnji rudari nece imati pravo na taj novac.

Firma Vagon inpex je ranije tuzila Rudnike boksita zbog prijevremenog raskinutog ugovora o saradnji, zbog cega je ta madarska kompanija, kako tvrde njeni predstavnici, pretrpjela stetu.

Civovic je podsjetio da su ukupna potrazivanja za Boksite u stecaju iznosila oko 138 miliona EUR i da medu njima nema prijavljenog Vagon inpexa.

“Necemo dozvoliti da Vagon inpex, bez obzira na koji nacin polaze prava na ta sredstva, uzme na nezakonit nacin ono sto pripada nekadasnjim zaposlenima u Bokistima”, porucio je Civovic.

Jedan od radnika Bozidar Dilas, kazao je da je Vagon inpex Boksitima svojevremeno ostao duzan nekoliko stotina hiljada EUR.

“Na sceni je sada klasicni tip otimacine koju sprovode nadlezni”, tvrdi Dilas.

On je rekao da je nedopustivo i to sto se brise kompletna arhiva i dokumentacija Boksita, sto je kako je naveo, nezabiljezeno u istoriji nekog preduzeca koje posluje 71 godinu.

“Brisu se svi tragovi o poslovanju i sredstvima Rudnika boksita”, naveo je Dilas.

Jedan od randika Ilija Miljanic, podsjetio je da oko 500 bisih radnika potrazuje sredstva po osnovu nerijesenog stambenog pitaja ili neisplacenih potrazivanja.

On je najavio da ce se bivsi rudari u utorak okupiti na placu nedaleko od upravne zgrade, za koji tvrde da im je neleglalno oduzet, a bio je namijenjen za rjesavanje njihovih stambenih pitanja.

MINISTARSTVO FINANSIJA

Ukupan drzavni dug, bez depozita, na kraju septembra je iznosio 3,13 milijardi euraa, sto je 65,12 odsto bruto domaceg proizvoda (BDP), pokazuju najnoviji podaci Ministarstva finansija.

U novom izvjestaju o drzavnog dugu, zakljucno sa septembrom, navodi se da ukupan drzavni dug sa depozitima iznosi 2,97 milijardi eura ili 61,84 odsto BDP-a.

Spoljni dug iznosio je 2,62 milijarde eura, odnosno 54,62 odsto BDP-a, a unutrasnji 504,52 miliona eura, odnosno 10,5 odsto BDP-a.

Depoziti na kraju treceg kvartala iznosili su 157,58 miliona eura ili 3,28 odsto BDP-a.

Prema podacima iz izvjestaja, tokom treceg kvartala povucena su sredstva u iznosu od 56,7 miliona eura, za potrebe realizacije infrastrukturnih i razvojnih projekata.

Od tog iznosa, za projekat finansiranja izgradnje priotitetne dionice autoputa Bar Boljare, Smokovac-Matesevo, iz kredita sa kineskom EXIM bankom, povucen je iznos od 49,51 milion dolara.

Za ostale infrastrukturne projekte, za potrebe izgradnje puteva, vodosnabdijevanja, energetske efikasnosti, socijalnog stanovanja i razvoja poljoprivrede, povucen je iznos od 11,42 miliona eura.

“Tokom treceg kvartala, obavljena je otplata drzavnog duga po osnovu glavnice, u ukupnom iznosu od 156,12 miliona eura, od cega se 80,61 milion eura odnosi na otplatu duga nerezidentima, dok se 75,51 milion eura odnosi na otplatu duga rezidentima, sto ukljucuje refinsansiranje duga po osnovu drzavnih zapisa u iznosu od 72 miliona”, dodaje se u dokumentu.

U istom periodu otplacena je i kamata u iznosu od 13,07 miliona eura, od cega otplata ino kamate iznosi 12,32 miliona eura.

PODACI MONSTATA

U Crnoj Gori je u trecem kvartalu izdato 44 gradevinskih dozvola i prijava radova, saopstio je Monstat.

“Od ukupnog broja izdatih gradevinskih dozvola i prijava radova, na fizicka lica se odnosi 13, dok se na pravne subjekte odnosi 31”, navode iz Monstata.

Ukoliko se posmatra ukupan broj stanova i njihova povrsina, prema izdatim prijavama radova u trecem kvartalu 2019. godine predvideno je gradenje 233 stana ukupne povrsine od 13.864 m2.

HILJADU PLUS

Crna Gora je vec zapocela razgovore sa Bankom za razvoj Savjeta Evrope oko finansiranja cetvrte faze projekta Hiljadu plus u iznosu od 20 miliona eura, saopstio je generalni direktor Direktorata za razvoj stanovanja Marko Canovic.

On je u Jutarnjem programu RTCG saopstio da su predali aplikaciju, cije odobrenje ocekuju u narednuim danima, te potpisivanje ugovora do kraja godine.

“A nakon toga bi krenuli u realizaciju. Ono sto su pregovori sa Bankom za razvoj Savjeta Evrope je da ponuda stanova bude bogatija i raznovrsnija. Osimi stanova u izgradnji, kao do sada, pokusacemo da svi stanovi koji su na trzistu mogu uci u Hiljadu plus, pod uslovom da stanovi izgradeni prije 2013. godine zadovoljavaju standarde energetske efikasnosti”, istakao je Canovic.

Saopstio je da je kroz tri faze projekta Hiljadu plus rijeseno 1.185 stambenih pitanja.

ZUGIC

Potrebno je preduzeti mjere koje ce postepeno podsticati potrosnju i snaznije investicije, sto ce dovesti do normalizacije kamatnih stopa i odrzivijeg ekonomskog rasta, porucio je guverner CBCG Radoje Zugic.

Guverner Centralne banke Crne Gore dr Radoje Zugic ucestvuje na 42. sastanku Kluba guvernera zemalja centralne Azije, regiona Crnog mora i Balkana, koji se odrzava u Pragu, od 20. do 22. novembra.

Zugic je porucio da postoji rizik da politika niskih referentnih kamatnih stopa dovede do globalne stagflacije.

“U cilju izbjegavanja ovog rizika moraju se preduzeti mjere koje ce postepeno podsticati potrosnju i snaznije investicije, sto ce dovesti do normalizacije kamatnih stopa i odrzivijeg ekonomskog rasta”, istakao je Zugic.

Kako je saopsteno iz CBCG ucesnici skupa su ocijenili da globalizacija ima veliki uticaj na sve makroekonomske indikatore na svjetskom, ali i na nacionalnom nivou, sto zahtijeva aktivnu ulogu centralnih banaka.

U isto vrijeme, efekti ,,prelivanja”, posebno kao rezultat odluka Evropske centralne banke (ECB) i Federalnih rezervi (FED), uticu na nacionalne ekonomije i njihove finansijske izglede.

“Sve ovo zahtijeva sinhronizovan i koordiniran odgovor zajednice centralnih banaka,” zakljucili su ucesnici skupa.

Direktorica Sektora za finansijsku stabilnost, istrazivanje i statistiku Centalne banke Crne Gore dr Marijana Mitrovic Mijatovic ucestvovala je u radu panela posvecenog upravljanju podacima u kontekstu monetarne politike. Na ovom panelu razmijenjeni su stavovi u vezi sa izazovima sa kojima se suocavaju centralne banke u proizvodnji pouzdanih statistickih podataka neophodnih za adekvatne odluke u segmentu makroprudencione politike.

ODLUKA VLADE

Nedostajuca sredstva za finansiranje budzeta, u 2020, iznosice 590.000.000 eura.

To se navodi u Odluci o zaduzivanju Crne Gore za 2020. godinu, kojom su definisani kreditni aranzmani koji ce biti zakljuceni u skladu sa Zakonom o budzetu za 2020, visina nedostajucih sredstava za finansiranje budzeta u narednoj godini, kao i mogucnost zaduzenja za potrebe refinansiranja duga i stvaranja rezerve, za potrebe odrzavanja tekuce likvidnosti.

Sve to nezavisno od granice godisnjeg porasta duga, kao i za refinansiranje i reprogramiranje kratkorocnih pozajmica i hartija od vrijednosti.

“Drzava ce, u 2020. godini, koristiti depozite u iznosu do 490.000.000 eura, kao i sredstva iz aranzmana sa kineskom Exim bankom, u iznosu do 100.000.000 miliona eura”, navodi se u Odluci Vlade.

Drzava ce u 2020. godini izdati garancije u ukupnom iznosu do 49.000.000 eura, i to za kreditni aranzman izmedu Zeljeznicke infrastrukture Crne Gore i Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD), za potrebe nabavke mehanizacije za odrzavanje pruga (gradevinsko i elektrotehnicko) i nove opreme za pomocni voz.

Garancije ce od 11.000.000 eura bice izdate i za kreditni aranzman za potrebe Zeljeznickog prevoza Crne Gore, za nabavke novih vozova koji bi se koristili u lokalnom prevozu putnika, u iznosu do 14.000.000 eura.

“Drzava ce izdati pismo o potvrdivanju drzavne garancije na iznos od 12.000.000 eura, za potrebe druge transe kreditnog aranzmana izmedu JP Regionalni Vodovod Crnogorsko primorje i Evropske banke za obnovu i razvoj, cija je ukupna vrijednost 24.000.000 eura”, saopsteno je iz Vlade.

NVO KOD

I da sav novac koji se zaradi prodajom elektricne energije iz malih hidroelektrana zavrsi u dzepu gradana, njihovoj gradnji treba reci – “ne”, poruka je sa okruglog stola NVO KOD.

“Male hidroelektrane – rjesenje ili problem za Crnu Goru?”, pitanje je koje je postavljeno na okruglom stolu koji je organizovala NVO KOD.

Ucesnici su porucili da gradnjom malih hidroelektrana prepoznatljivi resursi se unistavaju i da odgovor drustva treba da bude snazniji, kako bi se njihova gradnja zaustavila.

Ucesnici okruglog stola su porucili da gradnjom malih hidroelektrana prepoznatljivi resursi se unistavaju i da odgovor drustva treba da bude snazniji kako bi se njihova gradnja zaustavila.

“Mi imamo prepoznatljive resurse i mi svoje najvece resurse pretvaramo u najveci problem”, porucio je Vuk Ikovic iz organizacije “KOD”.

Rasid Markovic iz NVO Sacuvajmo rijeku Komaracu kaze da je za njega zlocin, bilo ko da ga gradi male hidroelektrane.

Ikovic porucuje da otplacivanje tih malih hidroelektrana vrse gradani od njihovog novca.

Odgovor nadleznih je izostao, jer se iako pozvani nijesu pojavili na okruglom stolu.

Tatjana Debeljevic, TVCG